Dynamica: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Cirkelbeweging

Centripetale versnelling
a = v²/r = ω²·r
Centripetale kracht
F = m·v²/r
Hoeksnelheid
ω = v/r = 2π/T
Vlakke bocht, wrijving
vmax = √(μ·g·r)

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Rotatie van een star lichaam

Traagheidsmomenten om G
staaf mL²/12, schijf ½mR², ring mR², massieve bol (2/5)mR², holle bol (2/3)mR²
Stelling van Steiner
I = IG + m·d²
Traagheidsstraal
I = m·k²
Staaf om zijn uiteinde
I = mL²/3
Bewegingsvergelijking
ΣM = I·α
Snelheid in rad/s
ω = 2π·n/60
Kinetische energie
E = ½·I·ω²
Arbeid en vermogen
W = T·θ, P = T·ω
Rollen zonder slip
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Impulsmoment
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Botsing om een draaipunt
m·v·d = I·ω

Methode

  1. Kies de as: een vast draaipunt, of het zwaartepunt bij rollende lichamen.
  2. Bepaal het traagheidsmoment om die as uit de standaardresultaten, met I = IG + m·d² voor een verschoven as.
  3. Kies de methode: ΣM = I·α voor versnellingen en krachten, energie (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h) voor snelheden, impulsmoment voor botsingen en plotselinge veranderingen.
  4. Verbind lineaire en hoekbeweging met v = ω·r en a = α·r, en reken rpm om naar rad/s.

Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Ingrijpende tandwielen
n1·N1 = n2·N2
Koppel
T2 = T1·(N2/N1)·η
Vermogen
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Meertraps overbrenging
totale overbrengingsverhouding = product van de trapverhoudingen

Veren en slingers

Massa aan een veer
T = 2π·√(m/k)
Slinger
T = 2π·√(L/g)
Hoekfrequentie
ω = √(k/m) = 2π/T
Maximale snelheid en versnelling
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Energie
E = ½·k·A²

Mechanische trillingen

Eigenfrequentie
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Uit de statische doorbuiging
ωn = √(g/δst)
Kritische demping
cc = 2√(km) = 2mωn
Dempingsverhouding
ζ = c/cc
Gedempte eigenfrequentie
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmisch decrement
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Veren parallel
k = k1 + k2
Veren in serie
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
a = ?s = 900 m

Een vliegtuig heeft 260 km/h nodig om op te stijgen en de bruikbare startbaan is 900 m lang. Welke constante versnelling a heeft het vanuit stilstand nodig?

v₀ = 0v = 260 km/hs = 900 m
a = m/s²
2.KinematicaMoeilijk
a = 20 m/s²

Een modelraket wordt vanuit rust recht omhoog gelanceerd. De motor geeft hem 1 s lang een constante opwaartse versnelling van 20 m/s², waarna de motor stopt en de raket vrij beweegt. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de grootste hoogte hmax die de raket bereikt.

a = 20 m/s²t1 = 1 sg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Wetten van NewtonGemiddeld
8,5 kg2 kg

Massa’s van 8,5 kg en 2 kg hangen aan weerszijden van een lichte, wrijvingsloze katrol, verbonden door een licht touw. Het systeem wordt vanuit rust losgelaten. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de spankracht T in het touw.

m1 = 8,5 kgm2 = 2 kgg = 9,81 m/s²
T = N
4.Wetten van NewtonMoeilijk
m1​ = 6 kg1,5 kgμ = 0,1

Een blok van 6 kg op een horizontale tafel is via een licht touw over een wrijvingsloze katrol verbonden met een hangende massa van 1,5 kg. De kinetische wrijvingscoëfficiënt tussen blok en tafel is 0,1. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de spankracht T in het touw.

m1 = 6 kgm2 = 1,5 kgμ = 0,1g = 9,81 m/s²
T = N
5.KogelbaanGemiddeld
v0​ = 22 m/s50°worpafstand

Een bal wordt onder 50° boven de horizontaal vanaf vlak terrein weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de vliegtijd t tot de bal de grond raakt.

v0 = 22 m/sθ = 50°g = 9,81 m/s²
t = s
6.KogelbaanMoeilijk
h = 25 mv0​ = 22 m/s40°v = ?

Een bal wordt gelanceerd met 22 m/s onder 40° boven de horizontaal vanaf de top van een klif van 25 m. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de snelheid v waarmee hij de grond raakt.

v₀ = 22 m/sθ = 40°h = 25 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
7.CirkelbewegingGemiddeld
r = 120 mvmax​ = ?

Een auto neemt een vlakke bocht met een straal van 120 m. De statische wrijvingscoëfficiënt tussen banden en weg is 0,6. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de hoogste snelheid vmax waarmee de auto de bocht kan nemen zonder te slippen.

r = 120 mμs = 0,6g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.CirkelbewegingMoeilijk
r = 1,2 mv = 7,5 m/s

Een bal van 1 kg aan een touw van 1,2 m wordt rondgeslingerd in een verticale cirkel. In het laagste punt beweegt hij met 7,5 m/s. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de spankracht T in het touw in het laagste punt.

m = 1 kgr = 1,2 mv = 7,5 m/sg = 9,81 m/s²
T = N
9.Arbeid en energieGemiddeld
40°d = 18 mμ = 0,3

Een blok van 2 kg glijdt 18 m een helling af onder 40° met de horizontaal, met een kinetische wrijvingscoëfficiënt van 0,3. Vind de arbeid Wf tegen de wrijving.

m = 2 kgθ = 40°μ = 0,3d = 18 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
10.Arbeid en energieMoeilijk
h = 3 mL = 2,5 mμ = 0,25k = 1500 N/m

Een blok van 0,5 kg wordt vanuit rust losgelaten op hoogte 3 m op een gladde helling. Onderaan steekt het een ruwe horizontale strook van 2,5 m over (μ = 0,25) en loopt daarna tegen een veer (k = 1500 N/m) op een glad oppervlak. Vind de maximale indrukking x van de veer.

m = 0,5 kgh = 3 mL = 2,5 mμ = 0,25k = 1500 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
11.Impuls en botsingenGemiddeld
4 kg12 m/s2,5 kg

Een karretje van 4 kg dat met 12 m/s rijdt, botst volkomen elastisch en frontaal op een stilstaand karretje van 2,5 kg op een wrijvingsloze baan. Bereken de snelheid v′1 van het eerste karretje na de botsing (positief in de oorspronkelijke richting).

m1 = 4 kgm2 = 2,5 kgv1 = 12 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
12.Impuls en botsingenMoeilijk
26 m/s4 m/s

Een bal van 0,45 kg raakt een muur met 26 m/s en kaatst recht terug met 4 m/s. Het contact duurt 10 ms. Bereken de grootte van de stoot J die de muur aan de bal geeft.

m = 0,45 kgvin = 26 m/svout = 4 m/sΔt = 10 ms
J = N·s
13.Rotatie van een star lichaamGemiddeld
ω = ?L = 2,2 mm = 9 kg

Een homogene slanke staaf met massa 9 kg en lengte 2,2 m is aan één uiteinde scharnierend bevestigd en wordt vanuit rust losgelaten in horizontale stand. Verwaarloos wrijving en gebruik g = 9,81 m/s². Bepaal de hoeksnelheid ω van de staaf als hij door de verticale stand zwaait.

m = 9 kgL = 2,2 mg = 9,81 m/s²
ω = rad/s
14.Rotatie van een star lichaamMoeilijk
θ = 10°as = 2 m

Een massieve bol rolt zonder slip van een helling die 10° met het horizontale vlak maakt. Gebruik g = 9,81 m/s². Hij begint vanuit rust. Hoe lang t duurt het om 2 m van de helling af te rollen?

θ = 10°I = (2/5)·m·r²g = 9,81 m/s²s = 2 m
t = s
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingenGemiddeld
N1​ = 20N2​ = 25

Een motor van 3 kW die met 1500 rpm draait, drijft een rondsel met 20 tanden aan, dat ingrijpt in een tandwiel met 25 tanden. Het tandwielpaar heeft een rendement van 97%. Bereken het uitgaande koppel T2 op de as van het tandwiel.

P = 3 kWn1 = 1500 rpmN1 = 20N2 = 25η = 97%
T2 = N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingenMoeilijk
d1​ = 120 mmd2​ = 400 mm1450 rpmC = 600 mmθ = ?

Een open riem verbindt een schijf van 120 mm en een schijf van 400 mm waarvan de hartafstand 600 mm is. Bepaal de omspanningshoek θ op de kleinere schijf, in graden.

d1 = 120 mmd2 = 400 mmC = 600 mm
θ = °
17.Veren en slingersGemiddeld
L = 0,4 m

Een mathematische slinger heeft een lengte van 0,4 m. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de slingertijd T bij kleine uitwijkingen.

L = 0,4 mg = 9,81 m/s²
T = s
18.Veren en slingersMoeilijk
2 kgk = 480 N/m

Een massa van 2 kg wordt aan het onderste uiteinde van een onbelaste verticale veer met k = 480 N/m gehangen en vanuit rust losgelaten. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de grootste uitrekking xmax van de veer in cm.

m = 2 kgk = 480 N/mg = 9,81 m/s²
xmax = cm
19.Mechanische trillingenGemiddeld
tx40 mm5 perioden6,1 mm

Bij een uitslingerproef van een gedempt massa-veersysteem volgt op een uitwijkingspiek van 40 mm 5 perioden later een piek van 6,1 mm. Vind de dempingsverhouding ζ.

x0 = 40 mmx5 = 6,1 mmn = 5
ζ =
20.Mechanische trillingenMoeilijk
k1​ = 100k2​ = 80m = 100 kg

Een massa van 100 kg hangt aan twee veren naast elkaar (parallel), met stijfheden k₁ = 100 kN/m en k₂ = 80 kN/m. De massa blijft horizontaal. Vind de vervangende stijfheid keq van het verensysteem in kN/m.

m = 100 kgk1 = 100 kN/mk2 = 80 kN/m
keq = kN/m

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: a = 2,898 m/s²

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Eenheden

v = 260/3,6 = 72,22 m/s

Versnelling

a = v²/(2s) = 72,22²/(2·900) = 2,898 m/s²

Antwoord

a = 2,898 m/s²
2.Kinematica

Antwoord: hmax = 30,39 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Aangedreven fase

v₁ = 20·1 = 20 m/s
h₁ = ½·20·1² = 10 m

Vrije vlucht omhoog

Bovenaan is de snelheid nul.

Δh = v₁²/(2g) = 20²/(2·9,81) = 20,39 m
hmax = 10 + 20,39 = 30,39 m

Antwoord

hmax = 30,39 m
3.Wetten van Newton

Antwoord: T = 31,77 N

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Versnelling

De netto aandrijvende kracht is het verschil van de gewichten; die beweegt de totale massa.

a = (8,5 − 2)·9,81/(8,5 + 2) = 6,073 m/s²

Spankracht uit de lichtere massa

T − m2·g = m2·a → T = 2·(9,81 + 6,073) = 31,77 N

Antwoord

T = 31,77 N
4.Wetten van Newton

Antwoord: T = 12,95 N

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Versnelling van het systeem

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (14,71 − 5,886)/7,5 = 1,177 m/s²

Spankracht uit het blok op de tafel

T − μ·m1·g = m1·a
T = 6·1,177 + 5,886 = 12,95 N

Antwoord

T = 12,95 N
5.Kogelbaan

Antwoord: t = 3,436 s

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 22·cos 50° = 14,14 m/s
vy = v0·sin θ = 22·sin 50° = 16,85 m/s

Vliegtijd

Start en landing op dezelfde hoogte: t = 2vy/g.

t = 2·16,85/9,81 = 3,436 s

Antwoord

t = 3,436 s
6.Kogelbaan

Antwoord: v = 31,22 m/s

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

vx = 22·cos 40° = 16,85 m/s
vy0 = 22·sin 40° = 14,14 m/s

Verticale snelheid bij de inslag

Energie, of v² = v₀² + 2as in de verticale richting.

vy = √(14,14² + 2·9,81·25) = 26,28 m/s

Inslagsnelheid

v = √(16,85² + 26,28²) = 31,22 m/s

Antwoord

v = 31,22 m/s

Controleer met energie: v² = v₀² + 2gh.

7.Cirkelbeweging

Antwoord: vmax = 26,58 m/s

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Wrijving levert de centripetale kracht

m·v²/r = μ·m·g
v = √(μ·g·r) = √(0,6·9,81·120) = 26,58 m/s

Antwoord

vmax = 26,58 m/s (95,68 km/h)
8.Cirkelbeweging

Antwoord: T = 56,69 N

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Krachten in het laagste punt

Naar het middelpunt (omhoog) is positief.

T − m·g = m·v²/r
T = 1·9,81 + 1·7,5²/1,2 = 9,81 + 46,88 = 56,69 N

Antwoord

T = 56,69 N
9.Arbeid en energie

Antwoord: Wf = 81,16 J

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Wrijvingskracht

N = mg·cos θ = 19,62·0,766 = 15,03 N
F = μN = 0,3·15,03 = 4,509 N

Arbeid tegen de wrijving

Wf = F·d = 4,509·18 = 81,16 J

Antwoord

Wf = 81,16 J
10.Arbeid en energie

Antwoord: x = 12,46 cm

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Overgebleven energie na de ruwe strook

De helling is glad, dus alleen de strook neemt energie weg.

mgh − μmgL = 4,905·(3 − 0,25·2,5) = 11,65 J

Maximale indrukking

½kx² = 11,65 → x = √(2·11,65/1500) = 0,1246 m = 12,46 cm

Antwoord

x = 12,46 cm
11.Impuls en botsingen

Antwoord: v′1 = 2,769 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Elastische botsing met een stilstaand doel

Behoud van impuls en energie samen oplossen geeft deze twee resultaten.

v′1 = (4 − 2,5)/(4 + 2,5)·12 = 2,769 m/s
v′2 = 2·4/(4 + 2,5)·12 = 14,77 m/s

Antwoord

v′1 = 2,769 m/s
12.Impuls en botsingen

Antwoord: J = 13,5 N·s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Verandering van de impuls

J = m·Δv = 0,45·(4 + 26) = 13,5 N·s

Antwoord

J = 13,5 N·s
13.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: ω = 3,657 rad/s

Rotatie om een vaste as: de som van de momenten om de as is gelijk aan I·α (ΣM = I·α), net zoals ΣF = m·a bij translatie. In energievorm verricht een koppel T dat over een hoek θ (in radialen) draait arbeid T·θ, wat de kinetische energie ½·I·ω² verandert; de zwaartekracht voegt m·g·Δh van het zwaartepunt toe of haalt dat weg. Het vermogen is P = T·ω.

Afname van potentiële energie

m·g·L/2 = 9·9,81·1,1 = 97,12 J

Traagheidsmoment om het scharnier

IO = m·L²/3 = 9·2,2²/3 = 14,52 kg·m²

Energiebalans

½·IO·ω² = 97,12 → ω = √(2·97,12/14,52) = 3,657 rad/s

Antwoord

ω = 3,657 rad/s
14.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: t = 1,813 s

Rollen en impulsmoment: een lichaam dat zonder slip rolt, heeft v = ω·r, dus zijn kinetische energie is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Langs een helling geeft dat a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). Als er geen extern moment om een as werkt, blijft het impulsmoment om die as constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, ook als er kinetische energie verloren gaat.

Bewegingsvergelijkingen

m·g·sin θ − f = m·a
f·r = I·α = 0,4·m·r²·(a/r) → f = 0,4·m·a

Versnelling

a = g·sin θ/(1 + c) = 9,81·sin 10°/1,4 = 1,217 m/s²

Tijd

s = ½·a·t² → t = √(2·2/1,217) = 1,813 s

Antwoord

t = 1,813 s
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: T2 = 23,16 N·m

Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.

Motorkoppel

ω₁ = 2π·1500/60 = 157,1 rad/s
T1 = P/ω₁ = 3000/157,1 = 19,1 N·m

Uitgaand koppel

T2 = 19,1·25/20·0,97 = 23,16 N·m

Antwoord

T2 = 23,16 N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: θ = 153 °

Riemaandrijvingen: zonder slip hebben beide schijven dezelfde omtreksnelheid v = π·d·n/60, dus n₁·d₁ = n₂·d₂ en de overbrengingsverhouding is d₂/d₁. Slip s maakt de aangedreven schijf iets langzamer: n₂ = n₁·(d₁/d₂)·(1 − s). Het overgebrachte vermogen is P = (T₁ − T₂)·v, met T₁ de spanning in het trekkende deel en T₂ in het slappe deel. Wrijving beperkt de verhouding van de spanningen: T₁/T₂ = eμθ, waarbij θ de omspanningshoek in radialen op de kleinere schijf is; voor een open riem is θ = π − 2·asin((d₂ − d₁)/(2C)) met hartafstand C.

Riemhoek

asin(0,2333) = 13,49°

Omspanningshoek

θ = 180 − 2·13,49 = 153°

Antwoord

θ = 153°
17.Veren en slingers

Antwoord: T = 1,269 s

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Slingertijd

T = 2π·√(0,4/9,81) = 1,269 s

Antwoord

T = 1,269 s
18.Veren en slingers

Antwoord: xmax = 8,175 cm

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Evenwichtsstand en amplitude

x₀ = m·g/k = 2·9,81/480 = 0,04088 m = A

Laagste punt

xmax = 2A = 0,08175 m = 8,175 cm

Antwoord

xmax = 8,175 cm
19.Mechanische trillingen

Antwoord: ζ = 0,05975

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Logaritmisch decrement

δ = (1/5)·ln(40/6,1) = 0,3761

Dempingsverhouding

ζ = δ/√(4π² + δ²) = 0,3761/√(39,48 + 0,1415) = 0,05975

Antwoord

ζ = 0,05975
20.Mechanische trillingen

Antwoord: keq = 180 kN/m

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Vervangende stijfheid

Veren naast elkaar hebben dezelfde doorbuiging en hun krachten tellen op, dus hun stijfheden tellen gewoon op: k = k1 + k2.

keq = 100 + 80 = 180 kN/m

Antwoord

keq = 180 kN/m

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics