Dynamica: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Cirkelbeweging

Centripetale versnelling
a = v²/r = ω²·r
Centripetale kracht
F = m·v²/r
Hoeksnelheid
ω = v/r = 2π/T
Vlakke bocht, wrijving
vmax = √(μ·g·r)

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Rotatie van een star lichaam

Traagheidsmomenten om G
staaf mL²/12, schijf ½mR², ring mR², massieve bol (2/5)mR², holle bol (2/3)mR²
Stelling van Steiner
I = IG + m·d²
Traagheidsstraal
I = m·k²
Staaf om zijn uiteinde
I = mL²/3
Bewegingsvergelijking
ΣM = I·α
Snelheid in rad/s
ω = 2π·n/60
Kinetische energie
E = ½·I·ω²
Arbeid en vermogen
W = T·θ, P = T·ω
Rollen zonder slip
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Impulsmoment
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Botsing om een draaipunt
m·v·d = I·ω

Methode

  1. Kies de as: een vast draaipunt, of het zwaartepunt bij rollende lichamen.
  2. Bepaal het traagheidsmoment om die as uit de standaardresultaten, met I = IG + m·d² voor een verschoven as.
  3. Kies de methode: ΣM = I·α voor versnellingen en krachten, energie (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h) voor snelheden, impulsmoment voor botsingen en plotselinge veranderingen.
  4. Verbind lineaire en hoekbeweging met v = ω·r en a = α·r, en reken rpm om naar rad/s.

Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Ingrijpende tandwielen
n1·N1 = n2·N2
Koppel
T2 = T1·(N2/N1)·η
Vermogen
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Meertraps overbrenging
totale overbrengingsverhouding = product van de trapverhoudingen

Veren en slingers

Massa aan een veer
T = 2π·√(m/k)
Slinger
T = 2π·√(L/g)
Hoekfrequentie
ω = √(k/m) = 2π/T
Maximale snelheid en versnelling
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Energie
E = ½·k·A²

Mechanische trillingen

Eigenfrequentie
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Uit de statische doorbuiging
ωn = √(g/δst)
Kritische demping
cc = 2√(km) = 2mωn
Dempingsverhouding
ζ = c/cc
Gedempte eigenfrequentie
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmisch decrement
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Veren parallel
k = k1 + k2
Veren in serie
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
t (s)v (m/s)4,167 s25

Een auto die met 90 km/h rijdt, remt met een constante vertraging van 6 m/s² tot hij stilstaat. Bereken de remweg s.

v₀ = 90 km/ha = −6 m/s²v = 0
s = m
2.KinematicaMoeilijk
v₀ = 19 m/s35 m

Een bal wordt met 19 m/s recht omhoog gegooid vanaf de rand van een dak 35 m boven de grond. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Hoelang na de worp raakt de bal de grond? Bereken t.

v₀ = 19 m/sh₀ = 35 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Wetten van NewtonGemiddeld
doosv₀ = 4,5 m/sμ = ?

Een doos glijdt met een beginsnelheid van 4,5 m/s over een horizontale vloer en komt na 10 m tot stilstand. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de kinetische wrijvingscoëfficiënt μ.

v₀ = 4,5 m/sd = 10 mg = 9,81 m/s²
μ =
4.Wetten van NewtonMoeilijk
θ = 35°blokv₀ = 12 m/s

Een blok krijgt een duw, zodat het met een snelheid van 12 m/s een helling onder 35° op begint te glijden. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,3. Gebruik g = 9,81 m/s². Hoe ver d glijdt het langs de helling voordat het stopt?

v₀ = 12 m/sθ = 35°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
d = m
5.KogelbaanGemiddeld
9 my = ?v0​ = 18 m/s55°

Een bal wordt vanaf vlakke grond weggetrapt met 18 m/s onder 55° boven de horizontaal, naar een muur op 9 m afstand. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Op welke hoogte y passeert de bal de muur?

v₀ = 18 m/sθ = 55°x = 9 mg = 9,81 m/s²
y = m
6.KogelbaanMoeilijk
9 mv0​ = 38 m/s55°x = ?

Een bal wordt vanaf de grond gegooid met 38 m/s onder 55° boven de horizontaal. Hij landt op weg omlaag op het platte dak van een gebouw van 9 m hoog. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de horizontale afstand x van het lanceerpunt tot het punt waar hij landt.

v₀ = 38 m/sθ = 55°hroof = 9 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.CirkelbewegingGemiddeld
r = 30 m15 m/s

Een auto van 900 kg rijdt met 15 m/s over de top van een bult in de weg. De top van de bult is een cirkelboog met straal 30 m. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de normaalkracht N van de weg op de auto bovenaan.

m = 900 kgv = 15 m/sr = 30 mg = 9,81 m/s²
N = N
8.CirkelbewegingMoeilijk
θ = 30°naar het middelpuntvmin​ = ?

Een bocht met straal 180 m heeft een verkanting van 30°, en de statische wrijvingscoëfficiënt tussen banden en weg is 0,1. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de laagste snelheid vmin waarmee een auto de bocht kan nemen zonder naar beneden te glijden.

r = 180 mθ = 30°μs = 0,1g = 9,81 m/s²
vmin = m/s
9.Arbeid en energieGemiddeld
30°d = 11 mμ = 0,3

Een blok glijdt vanuit rust een helling af onder 30° met de horizontaal. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,3. Vind de snelheid v nadat het 11 m langs de helling is gegleden.

θ = 30°μ = 0,3d = 11 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Arbeid en energieMoeilijk
k = 1000 N/m20°μ = 0,250,5 kg

Een veer met veerconstante 1000 N/m onderaan een helling van 20° wordt 20 cm ingedrukt tegen een blok van 0,5 kg en losgelaten. De kinetische wrijvingscoëfficiënt tussen blok en helling is 0,25. Hoe ver d gaat het blok vanaf het loslaatpunt de helling op voordat het stopt? (Verwaarloos de korte afstand waarover de veer duwt, d.w.z. neem wrijving en zwaartekracht over de hele afstand d.)

m = 0,5 kgk = 1000 N/mx = 20 cmθ = 20°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
d = m
11.Impuls en botsingenGemiddeld
1400 kg20 m/s1200 kg

Een auto van 1400 kg die met 20 m/s rijdt, botst op een stilstaande auto van 1200 kg en de twee haken in elkaar. Hoeveel kinetische energie ΔK gaat er bij de botsing verloren?

m1 = 1400 kgv1 = 20 m/sm2 = 1200 kgv2 = 0
ΔK = J
12.Impuls en botsingenMoeilijk
19 m/s13 m/s

Een bal van 0,55 kg raakt een muur met 19 m/s en kaatst recht terug met 13 m/s. Het contact duurt 10 ms. Bereken de gemiddelde kracht Favg van de muur op de bal.

m = 0,55 kgvin = 19 m/svout = 13 m/sΔt = 10 ms
Favg = N
13.Rotatie van een star lichaamGemiddeld
n = 2900 rpmP = 194,5 kW

Een as brengt 194,5 kW over bij 2900 rpm. Bepaal het koppel T in de as.

P = 194,5 kWn = 2900 rpm
T = N·m
14.Rotatie van een star lichaamMoeilijk
9 m/sω

Een holle bol met massa 4 kg rolt zonder slip met 9 m/s. Welk percentage p van zijn totale kinetische energie is rotatie-energie?

m = 4 kgv = 9 m/sI = (2/3)·m·r²
p = %
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingenGemiddeld
Nw​ = 80z = 4, 2900 rpm

Een worm met 4 gang(en) draait met 2900 rpm en drijft een wormwiel met 80 tanden aan. Vind het toerental nw van het wiel.

z = 4Nw = 80n = 2900 rpm
nw = rpm
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingenMoeilijk
A = 25B = 40C = 16D = ?

In een samengestelde tandwieloverbrenging draait tandwiel A (25 tanden) op de ingaande as met 1440 rpm en drijft tandwiel B (40 tanden) aan. Tandwiel C (16 tanden) zit vast op dezelfde as als B en drijft tandwiel D op de uitgaande as aan. De uitgaande as moet met 300 rpm draaien. Hoeveel tanden ND moet tandwiel D hebben?

nin = 1440 rpmA = 25B = 40C = 16nout = 300 rpm
ND =
17.Veren en slingersGemiddeld
L = ?

Hoe lang moet een mathematische slinger zijn om een slingertijd van 2 s te hebben? Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken L.

T = 2 sg = 9,81 m/s²
L = m
18.Veren en slingersMoeilijk
1,9 kgk = 80 N/mA = 19 cm

Een massa van 1,9 kg aan een veer met k = 80 N/m wordt 19 cm uit de evenwichtsstand getrokken en losgelaten. Bereken de maximale versnelling amax.

m = 1,9 kgk = 80 N/mA = 19 cm
amax = m/s²
19.Mechanische trillingenGemiddeld
tx10 mm2 perioden7,8 mm

Bij een uitslingerproef van een gedempt massa-veersysteem volgt op een uitwijkingspiek van 10 mm 2 perioden later een piek van 7,8 mm. Vind de dempingsverhouding ζ.

x0 = 10 mmx2 = 7,8 mmn = 2
ζ =
20.Mechanische trillingenMoeilijk
k1​ = 40k2​ = 30k3​ = 50m = 20 kg

Een massa van 20 kg hangt aan veer k₃ = 50 kN/m. De bovenkant van k₃ zit vast aan een starre balk die aan twee veren naast elkaar hangt, k₁ = 40 kN/m en k₂ = 30 kN/m; de balk blijft horizontaal. Verwaarloos demping en de massa’s van de veren en de balk. Vind de eigenfrequentie fn van de verticale trilling in Hz.

m = 20 kgk1 = 40 kN/mk2 = 30 kN/mk3 = 50 kN/m
fn = Hz

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: s = 52,08 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Eenheden

v₀ = 90/3,6 = 25 m/s

Remweg

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 25²/(2·6) = 52,08 m

Antwoord

s = 52,08 m
2.Kinematica

Antwoord: t = 5,236 s

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Bewegingsvergelijking

Omhoog is positief en de grond ligt h₀ onder het beginpunt.

−35 = 19·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 19·t − 35 = 0

Los de vierkantsvergelijking op

Alleen de positieve wortel is fysisch zinvol.

t = (19 + √(19² + 2·9,81·35))/9,81 = 5,236 s

Antwoord

t = 5,236 s
3.Wetten van Newton

Antwoord: μ = 0,1032

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Vertraging

a = v₀²/(2d) = 4,5²/(2·10) = 1,012 m/s²

Wrijvingscoëfficiënt

μ·m·g = m·a → μ = a/g = 1,012/9,81 = 0,1032

Antwoord

μ = 0,1032
4.Wetten van Newton

Antwoord: d = 8,958 m

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Vertraging

Beide krachten wijzen de helling af; de massa valt weg.

a = 9,81·(sin 35° + 0,3·cos 35°) = 8,038 m/s²

Afstand

d = v₀²/(2a) = 12²/(2·8,038) = 8,958 m

Antwoord

d = 8,958 m
5.Kogelbaan

Antwoord: y = 9,126 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Tijd tot de muur

vx = 18·cos 55° = 10,32 m/s
t = x/vx = 9/10,32 = 0,8717 s

Hoogte op dat moment

y = 14,74·0,8717 − ½·9,81·0,8717² = 9,126 m

Antwoord

y = 9,126 m

Bij de muur stijgt de bal nog.

6.Kogelbaan

Antwoord: x = 131,7 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

vx = 21,8 m/s, vy = 31,13 m/s

Tijd tot de landing op het dak

Grootste wortel: de bal daalt.

9 = 31,13·t − 4,905·t²
t = (31,13 + √(31,13² − 2·9,81·9))/9,81 = 6,042 s

Horizontale afstand

x = vx·t = 21,8·6,042 = 131,7 m

Antwoord

x = 131,7 m
7.Cirkelbeweging

Antwoord: N = 2079 N

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Krachten bovenaan

Naar het middelpunt (omlaag) is positief.

m·g − N = m·v²/r
N = 900·9,81 − 900·15²/30 = 8829 − 6750 = 2079 N

Antwoord

N = 2079 N

De auto voelt lichter: de weg duwt minder hard omhoog dan zijn gewicht.

8.Cirkelbeweging

Antwoord: vmin = 28,23 m/s

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Krachtenevenwichten

De wrijving wijst de helling op.

N·(sin θ − μ·cos θ) = m·v²/r
N·(cos θ + μ·sin θ) = m·g

Snelheid

v = √(180·9,81·0,4134/0,916) = 28,23 m/s

Antwoord

vmin = 28,23 m/s
(101,6 km/h)
9.Arbeid en energie

Antwoord: v = 7,2 m/s

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Energiebalans langs de helling

Het blok zakt een hoogte d·sin θ terwijl de wrijving μmg·cos θ·d wegneemt. De massa valt weg.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·11·(0,5 − 0,3·0,866)) = 7,2 m/s

Antwoord

v = 7,2 m/s
10.Arbeid en energie

Antwoord: d = 7,067 m

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Veerenergie

x = 20 cm = 0,2 m
½kx² = ½·1000·0,2² = 20 J

Energiebalans langs de helling

m·g = 0,5·9,81 = 4,905 N
½kx² = mg·d·(sin θ + μ·cos θ)
d = 20/(4,905·(0,342 + 0,25·0,9397)) = 7,067 m

Antwoord

d = 7,067 m
11.Impuls en botsingen

Antwoord: ΔK = 129231 J

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Gemeenschappelijke snelheid

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 1400·20/2600 = 10,77 m/s

Kinetische energie vóór en na

Kbefore = ½·1400·20² = 280000 J
Kafter = ½·2600·10,77² = 150769 J

Verloren energie

ΔK = 280000 − 150769 = 129231 J

Antwoord

ΔK = 129231 J

De verloren energie gaat naar vervorming, warmte en geluid.

12.Impuls en botsingen

Antwoord: Favg = 1760 N

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Verandering van de impuls

J = m·Δv = 0,55·(13 + 19) = 17,6 N·s

Gemiddelde kracht

Favg = J/Δt = 17,6/0,01 = 1760 N

Antwoord

Favg = 1760 N
13.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: T = 640,5 N·m

Rotatie om een vaste as: de som van de momenten om de as is gelijk aan I·α (ΣM = I·α), net zoals ΣF = m·a bij translatie. In energievorm verricht een koppel T dat over een hoek θ (in radialen) draait arbeid T·θ, wat de kinetische energie ½·I·ω² verandert; de zwaartekracht voegt m·g·Δh van het zwaartepunt toe of haalt dat weg. Het vermogen is P = T·ω.

Hoeksnelheid

ω = 2π·2900/60 = 303,7 rad/s

Koppel

T = P/ω = 194500/303,7 = 640,5 N·m

Antwoord

T = 640,5 N·m
14.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: p = 40 %

Rollen en impulsmoment: een lichaam dat zonder slip rolt, heeft v = ω·r, dus zijn kinetische energie is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Langs een helling geeft dat a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). Als er geen extern moment om een as werkt, blijft het impulsmoment om die as constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, ook als er kinetische energie verloren gaat.

Translatie- en rotatiedelen

Etrans = ½·m·v² = ½·4·9² = 162 J
Erot = ½·I·ω² = ½·0,6667·m·r²·(v/r)² = 0,6667·162 = 108 J

Aandeel van de rotatie

p = 108/270·100% = c/(1 + c)·100% = 40%

Antwoord

p = 40 %

Het aandeel hangt alleen van de vorm af, niet van de massa of de snelheid.

15.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: nw = 145 rpm

Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.

Toerental van het wiel

nw = n·z/Nw = 2900·4/80 = 145 rpm

Antwoord

nw = 145 rpm
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: ND = 48

Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.

Toerental van de tussenas

nB = nC = 1440·25/40 = 900 rpm

Tanden op tandwiel D

ND = C·nC/nout = 16·900/300 = 48

Antwoord

ND = 48
17.Veren en slingers

Antwoord: L = 0,994 m

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Los de lengte op

L = g·(T/2π)² = 9,81·(2/2π)² = 0,994 m

Antwoord

L = 0,994 m
18.Veren en slingers

Antwoord: amax = 8 m/s²

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Hoekfrequentie

ω = √(80/1,9) = 6,489 rad/s

Maximale versnelling

amax = A·ω² = 0,19·6,489² = 8 m/s²

Antwoord

amax = 8 m/s²
19.Mechanische trillingen

Antwoord: ζ = 0,01977

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Logaritmisch decrement

δ = (1/2)·ln(10/7,8) = 0,1242

Dempingsverhouding

ζ = δ/√(4π² + δ²) = 0,1242/√(39,48 + 0,01543) = 0,01977

Antwoord

ζ = 0,01977
20.Mechanische trillingen

Antwoord: fn = 6,078 Hz

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Vervangende stijfheid

Alleen k1 en k2 staan parallel. Dat paar staat in serie met k3, dus combineer ze via hun omgekeerde.

k12 = 40 + 30 = 70 kN/m
keq = 70·50/(70 + 50) = 29,17 kN/m

Eigenfrequentie

ωn = √(29167/20) = 38,19 rad/s
fn = 38,19/(2π) = 6,078 Hz

Antwoord

fn = 6,078 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics