Dynamica: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Cirkelbeweging

Centripetale versnelling
a = v²/r = ω²·r
Centripetale kracht
F = m·v²/r
Hoeksnelheid
ω = v/r = 2π/T
Vlakke bocht, wrijving
vmax = √(μ·g·r)

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Rotatie van een star lichaam

Traagheidsmomenten om G
staaf mL²/12, schijf ½mR², ring mR², massieve bol (2/5)mR², holle bol (2/3)mR²
Stelling van Steiner
I = IG + m·d²
Traagheidsstraal
I = m·k²
Staaf om zijn uiteinde
I = mL²/3
Bewegingsvergelijking
ΣM = I·α
Snelheid in rad/s
ω = 2π·n/60
Kinetische energie
E = ½·I·ω²
Arbeid en vermogen
W = T·θ, P = T·ω
Rollen zonder slip
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Impulsmoment
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Botsing om een draaipunt
m·v·d = I·ω

Methode

  1. Kies de as: een vast draaipunt, of het zwaartepunt bij rollende lichamen.
  2. Bepaal het traagheidsmoment om die as uit de standaardresultaten, met I = IG + m·d² voor een verschoven as.
  3. Kies de methode: ΣM = I·α voor versnellingen en krachten, energie (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h) voor snelheden, impulsmoment voor botsingen en plotselinge veranderingen.
  4. Verbind lineaire en hoekbeweging met v = ω·r en a = α·r, en reken rpm om naar rad/s.

Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Ingrijpende tandwielen
n1·N1 = n2·N2
Koppel
T2 = T1·(N2/N1)·η
Vermogen
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Meertraps overbrenging
totale overbrengingsverhouding = product van de trapverhoudingen

Veren en slingers

Massa aan een veer
T = 2π·√(m/k)
Slinger
T = 2π·√(L/g)
Hoekfrequentie
ω = √(k/m) = 2π/T
Maximale snelheid en versnelling
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Energie
E = ½·k·A²

Mechanische trillingen

Eigenfrequentie
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Uit de statische doorbuiging
ωn = √(g/δst)
Kritische demping
cc = 2√(km) = 2mωn
Dempingsverhouding
ζ = c/cc
Gedempte eigenfrequentie
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmisch decrement
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Veren parallel
k = k1 + k2
Veren in serie
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
t (s)v (m/s)6,349 s22,22

Een auto die met 80 km/h rijdt, remt met een constante vertraging van 3,5 m/s² tot hij stilstaat. Bereken de remweg s.

v₀ = 80 km/ha = −3,5 m/s²v = 0
s = m
2.KinematicaMoeilijk
t (s)v (m/s)7 s

Een tram vertrekt vanuit stilstand en versnelt 7 s lang met 1 m/s², rijdt daarna 12 s met constante snelheid en remt ten slotte af met 4,5 m/s² tot hij stilstaat. Vind de totale reistijd t.

a1 = 1 m/s²t1 = 7 st2 = 12 sa3 = −4,5 m/s²
t = s
3.Wetten van NewtonGemiddeld
θ = 40°30 kgF = ?

Een doos van 30 kg wordt met constante snelheid een helling onder 40° met de horizontaal op geduwd, door een kracht evenwijdig aan de helling. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,15. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de duwkracht F.

m = 30 kgθ = 40°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
F = N
4.Wetten van NewtonMoeilijk
m1​ = 6 kg3,5 kgμ = 0,25

Een blok van 6 kg op een horizontale tafel is via een licht touw over een wrijvingsloze katrol verbonden met een hangende massa van 3,5 kg. De kinetische wrijvingscoëfficiënt tussen blok en tafel is 0,25. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de spankracht T in het touw.

m1 = 6 kgm2 = 3,5 kgμ = 0,25g = 9,81 m/s²
T = N
5.KogelbaanGemiddeld
v0​ = 34 m/s50°worpafstand

Een bal wordt onder 50° boven de horizontaal vanaf vlak terrein weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de vliegtijd t tot de bal de grond raakt.

v0 = 34 m/sθ = 50°g = 9,81 m/s²
t = s
6.KogelbaanMoeilijk
h = 10 mv0​ = 26 m/s35°v = ?

Een bal wordt gelanceerd met 26 m/s onder 35° boven de horizontaal vanaf de top van een klif van 10 m. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de snelheid v waarmee hij de grond raakt.

v₀ = 26 m/sθ = 35°h = 10 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
7.CirkelbewegingGemiddeld
r = 45 mvmax​ = ?

Een auto neemt een vlakke bocht met een straal van 45 m. De statische wrijvingscoëfficiënt tussen banden en weg is 0,3. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de hoogste snelheid vmax waarmee de auto de bocht kan nemen zonder te slippen.

r = 45 mμs = 0,3g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.CirkelbewegingMoeilijk
r = 1 mv = 8,5 m/s

Een bal van 0,4 kg aan een touw van 1 m wordt rondgeslingerd in een verticale cirkel. In het laagste punt beweegt hij met 8,5 m/s. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de spankracht T in het touw in het laagste punt.

m = 0,4 kgr = 1 mv = 8,5 m/sg = 9,81 m/s²
T = N
9.Arbeid en energieGemiddeld
60 km/h

Een auto die met 60 km/h over een horizontale weg rijdt, remt hard en slipt met geblokkeerde wielen tot stilstand. De kinetische wrijvingscoëfficiënt tussen banden en weg is 0,5. Vind de remweg d.

v = 60 km/hμ = 0,5g = 9,81 m/s²
d = m
10.Arbeid en energieMoeilijk
h = 2,5 mL = 3,5 mμ = 0,15k = 1000 N/m

Een blok van 10 kg wordt vanuit rust losgelaten op hoogte 2,5 m op een gladde helling. Onderaan steekt het een ruwe horizontale strook van 3,5 m over (μ = 0,15) en loopt daarna tegen een veer (k = 1000 N/m) op een glad oppervlak. Vind de maximale indrukking x van de veer.

m = 10 kgh = 2,5 mL = 3,5 mμ = 0,15k = 1000 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
11.Impuls en botsingenGemiddeld
2,5 kg10 m/s0,5 kg

Een karretje van 2,5 kg dat met 10 m/s rijdt, botst volkomen elastisch en frontaal op een stilstaand karretje van 0,5 kg op een wrijvingsloze baan. Bereken de snelheid v′2 van het tweede karretje na de botsing.

m1 = 2,5 kgm2 = 0,5 kgv1 = 10 m/sv2 = 0
v′2 = m/s
12.Impuls en botsingenMoeilijk
1,5 kgv = ?15 g40°L = 0,6 m

Een kogel van 15 g wordt horizontaal afgevuurd in een blok van 1,5 kg dat aan lichte touwtjes van 0,6 m lang hangt, en blijft erin steken. De touwtjes zwaaien uit tot een grootste hoek van 40° met de verticaal. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de snelheid v van de kogel vóór de inslag.

m = 15 gM = 1,5 kgL = 0,6 mθ = 40°g = 9,81 m/s²
v = m/s
13.Rotatie van een star lichaamGemiddeld
L = 0,7 mm = 5 kgα

Een homogene slanke staaf met massa 5 kg en lengte 0,7 m is aan één uiteinde scharnierend bevestigd en wordt horizontaal vastgehouden. Hij wordt vanuit rust losgelaten. Gebruik g = 9,81 m/s². Bepaal zijn hoekversnelling α vlak na het loslaten.

m = 5 kgL = 0,7 mg = 9,81 m/s²
α = rad/s²
14.Rotatie van een star lichaamMoeilijk
8 m/sω

Een massieve bol met massa 17,5 kg rolt zonder slip met 8 m/s. Bepaal zijn totale kinetische energie Ek.

m = 17,5 kgv = 8 m/sI = (2/5)·m·r²
Ek = J
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingenGemiddeld
d1​ = 80 mmd2​ = 400 mm720 rpmn2​ = ?

Een schijf van 80 mm met 720 rpm drijft via een riem met 2,5 % slip een schijf van 400 mm aan. Bepaal het toerental n2 van de aangedreven schijf.

n1 = 720 rpmd1 = 80 mmd2 = 400 mms = 2,5 %
n2 = rpm
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingenMoeilijk
Ns​ = 12ringwiel vastNp​ = 24nc​ = ?

In een planetaire tandwielset heeft het zonnewiel 12 tanden en elk planeetwiel 24 tanden. Het ringwiel wordt vastgehouden en het zonnewiel wordt aangedreven met 1440 rpm. Vind het toerental nc van de planeetdrager.

Ns = 12Np = 24ns = 1440 rpm
nc = rpm
17.Veren en slingersGemiddeld
L = 0,5 mT = 1,33 s

Een astronaut op een andere planeet merkt dat een mathematische slinger van 0,5 m lang bij kleine uitslagen een trillingstijd van 1,33 s heeft. Vind de valversnelling g op die planeet.

L = 0,5 mT = 1,33 s
g = m/s²
18.Veren en slingersMoeilijk
1,6 kgk = 260 N/m

Een massa van 1,6 kg wordt aan het onderste uiteinde van een onbelaste verticale veer met k = 260 N/m gehangen en vanuit rust losgelaten. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de grootste uitrekking xmax van de veer in cm.

m = 1,6 kgk = 260 N/mg = 9,81 m/s²
xmax = cm
19.Mechanische trillingenGemiddeld
k = 8 kN/mζ = 0,7m = 50 kg

Een massa van 50 kg aan een veer met een stijfheid van 8 kN/m heeft een viskeuze demper die een dempingsverhouding van 0,7 geeft. Vind de gedempte eigenfrequentie fd van de vrije trilling in Hz.

m = 50 kgk = 8 kN/mζ = 0,7
fd = Hz
20.Mechanische trillingenMoeilijk
k1​ = 25k2​ = 10k3​ = 10m = 10 kg

Een massa van 10 kg hangt aan veer k₃ = 10 kN/m. De bovenkant van k₃ zit vast aan een starre balk die aan twee veren naast elkaar hangt, k₁ = 25 kN/m en k₂ = 10 kN/m; de balk blijft horizontaal. Verwaarloos demping en de massa’s van de veren en de balk. Vind de eigenfrequentie fn van de verticale trilling in Hz.

m = 10 kgk1 = 25 kN/mk2 = 10 kN/mk3 = 10 kN/m
fn = Hz

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: s = 70,55 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Eenheden

v₀ = 80/3,6 = 22,22 m/s

Remweg

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 22,22²/(2·3,5) = 70,55 m

Antwoord

s = 70,55 m
2.Kinematica

Antwoord: t = 20,56 s

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Topsnelheid

v = a1·t1 = 1·7 = 7 m/s

Remtijd

t3 = v/a3 = 7/4,5 = 1,556 s

Totale tijd

t = 7 + 12 + 1,556 = 20,56 s

Antwoord

t = 20,56 s
3.Wetten van Newton

Antwoord: F = 223 N

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Krachten langs de helling

Constante snelheid: de krachten zijn in evenwicht.

F = m·g·sin θ + μ·m·g·cos θ

Duwkracht

F = 189,2 + 33,82 = 223 N

Antwoord

F = 223 N
4.Wetten van Newton

Antwoord: T = 27,11 N

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Versnelling van het systeem

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (34,34 − 14,71)/9,5 = 2,065 m/s²

Spankracht uit het blok op de tafel

T − μ·m1·g = m1·a
T = 6·2,065 + 14,71 = 27,11 N

Antwoord

T = 27,11 N
5.Kogelbaan

Antwoord: t = 5,31 s

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 34·cos 50° = 21,85 m/s
vy = v0·sin θ = 34·sin 50° = 26,05 m/s

Vliegtijd

Start en landing op dezelfde hoogte: t = 2vy/g.

t = 2·26,05/9,81 = 5,31 s

Antwoord

t = 5,31 s
6.Kogelbaan

Antwoord: v = 29,53 m/s

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

vx = 26·cos 35° = 21,3 m/s
vy0 = 26·sin 35° = 14,91 m/s

Verticale snelheid bij de inslag

Energie, of v² = v₀² + 2as in de verticale richting.

vy = √(14,91² + 2·9,81·10) = 20,46 m/s

Inslagsnelheid

v = √(21,3² + 20,46²) = 29,53 m/s

Antwoord

v = 29,53 m/s

Controleer met energie: v² = v₀² + 2gh.

7.Cirkelbeweging

Antwoord: vmax = 11,51 m/s

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Wrijving levert de centripetale kracht

m·v²/r = μ·m·g
v = √(μ·g·r) = √(0,3·9,81·45) = 11,51 m/s

Antwoord

vmax = 11,51 m/s (41,43 km/h)
8.Cirkelbeweging

Antwoord: T = 32,82 N

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Krachten in het laagste punt

Naar het middelpunt (omhoog) is positief.

T − m·g = m·v²/r
T = 0,4·9,81 + 0,4·8,5²/1 = 3,924 + 28,9 = 32,82 N

Antwoord

T = 32,82 N
9.Arbeid en energie

Antwoord: d = 28,32 m

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Snelheid in basiseenheden

v = 60/3,6 = 16,67 m/s

Energiebalans

½mv² = μmg·d → d = v²/(2μg) = 16,67²/(2·0,5·9,81) = 28,32 m

Antwoord

d = 28,32 m

Een twee keer zo hoge snelheid maakt de remweg vier keer zo lang.

10.Arbeid en energie

Antwoord: x = 62,25 cm

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Overgebleven energie na de ruwe strook

De helling is glad, dus alleen de strook neemt energie weg.

mgh − μmgL = 98,1·(2,5 − 0,15·3,5) = 193,7 J

Maximale indrukking

½kx² = 193,7 → x = √(2·193,7/1000) = 0,6225 m = 62,25 cm

Antwoord

x = 62,25 cm
11.Impuls en botsingen

Antwoord: v′2 = 16,67 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Elastische botsing met een stilstaand doel

Behoud van impuls en energie samen oplossen geeft deze twee resultaten.

v′1 = (2,5 − 0,5)/(2,5 + 0,5)·10 = 6,667 m/s
v′2 = 2·2,5/(2,5 + 0,5)·10 = 16,67 m/s

Antwoord

v′2 = 16,67 m/s
12.Impuls en botsingen

Antwoord: v = 167,6 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Stijging van het blok

h = L·(1 − cos θ) = 0,6·(1 − cos 40°) = 0,1404 m

Snelheid na de inslag

V = √(2·9,81·0,1404) = 1,66 m/s

Botsing

v = (m + M)·V/m = 1,515·1,66/0,015 = 167,6 m/s

Antwoord

v = 167,6 m/s
13.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: α = 21,02 rad/s²

Rotatie om een vaste as: de som van de momenten om de as is gelijk aan I·α (ΣM = I·α), net zoals ΣF = m·a bij translatie. In energievorm verricht een koppel T dat over een hoek θ (in radialen) draait arbeid T·θ, wat de kinetische energie ½·I·ω² verandert; de zwaartekracht voegt m·g·Δh van het zwaartepunt toe of haalt dat weg. Het vermogen is P = T·ω.

Momenten om het scharnier

Op het moment van loslaten is ω = 0, dus er is geen middelpuntzoekende versnelling en het midden versnelt recht naar beneden.

m·g·L/2 = (m·L²/3)·α → α = 3g/(2L) = 3·9,81/(2·0,7) = 21,02 rad/s²

Antwoord

α = 21,02 rad/s²
14.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: Ek = 784 J

Rollen en impulsmoment: een lichaam dat zonder slip rolt, heeft v = ω·r, dus zijn kinetische energie is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Langs een helling geeft dat a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). Als er geen extern moment om een as werkt, blijft het impulsmoment om die as constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, ook als er kinetische energie verloren gaat.

Translatie- en rotatiedelen

Etrans = ½·m·v² = ½·17,5·8² = 560 J
Erot = ½·I·ω² = ½·0,4·m·r²·(v/r)² = 0,4·560 = 224 J

Totaal

Ek = 560 + 224 = 784 J

Antwoord

Ek = 784 J
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: n2 = 140,4 rpm

Riemaandrijvingen: zonder slip hebben beide schijven dezelfde omtreksnelheid v = π·d·n/60, dus n₁·d₁ = n₂·d₂ en de overbrengingsverhouding is d₂/d₁. Slip s maakt de aangedreven schijf iets langzamer: n₂ = n₁·(d₁/d₂)·(1 − s). Het overgebrachte vermogen is P = (T₁ − T₂)·v, met T₁ de spanning in het trekkende deel en T₂ in het slappe deel. Wrijving beperkt de verhouding van de spanningen: T₁/T₂ = eμθ, waarbij θ de omspanningshoek in radialen op de kleinere schijf is; voor een open riem is θ = π − 2·asin((d₂ − d₁)/(2C)) met hartafstand C.

Toerental zonder slip

720·80/400 = 144 rpm

Met slip

n2 = 144·0,975 = 140,4 rpm

Antwoord

n2 = 140,4 rpm
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: nc = 240 rpm

Planetaire tandwielsets: de toerentallen van zonnewiel, ringwiel en planeetdrager hangen samen via de vergelijking van Willis (ns − nc)/(nr − nc) = −Nr/Ns: gezien vanaf de planeetdrager is de set een gewone overbrenging met de planeetwielen als tussenwielen. Als je één deel vastzet, wordt de set een vertraging met één vaste verhouding.

Tanden van het ringwiel

Nr = Ns + 2·Np = 12 + 2·24 = 60

Vergelijking van Willis met vast ringwiel

Stel nr = 0 en los het toerental van de planeetdrager op.

(1440 − nc)/(0 − nc) = −60/12
nc = ns·Ns/(Ns + Nr) = 1440·12/72 = 240 rpm

Antwoord

nc = 240 rpm

De planeetdrager draait in dezelfde richting als het zonnewiel.

17.Veren en slingers

Antwoord: g = 11,16 m/s²

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Los g op

g = 4π²·L/T² = 4π²·0,5/1,33² = 11,16 m/s²

Antwoord

g = 11,16 m/s²
18.Veren en slingers

Antwoord: xmax = 12,07 cm

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Evenwichtsstand en amplitude

x₀ = m·g/k = 1,6·9,81/260 = 0,06037 m = A

Laagste punt

xmax = 2A = 0,1207 m = 12,07 cm

Antwoord

xmax = 12,07 cm
19.Mechanische trillingen

Antwoord: fd = 1,438 Hz

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Ongedempte eigenfrequentie

ωn = √(8000/50) = 12,65 rad/s
fn = 12,65/(2π) = 2,013 Hz

Gedempte eigenfrequentie

fd = fn·√(1 − ζ²) = 2,013·√(1 − 0,7²) = 1,438 Hz

Antwoord

fd = 1,438 Hz
20.Mechanische trillingen

Antwoord: fn = 4,439 Hz

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Vervangende stijfheid

Alleen k1 en k2 staan parallel. Dat paar staat in serie met k3, dus combineer ze via hun omgekeerde.

k12 = 25 + 10 = 35 kN/m
keq = 35·10/(35 + 10) = 7,778 kN/m

Eigenfrequentie

ωn = √(7778/10) = 27,89 rad/s
fn = 27,89/(2π) = 4,439 Hz

Antwoord

fn = 4,439 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics