Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.
1Formules en methoden
Kinematica
Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h
Methode
Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.
Wetten van Newton
Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ
Methode
Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
Kies een positieve richting langs de beweging.
Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.
Kogelbaan
Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g
Methode
Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.
Cirkelbeweging
Centripetale versnelling
a = v²/r = ω²·r
Centripetale kracht
F = m·v²/r
Hoeksnelheid
ω = v/r = 2π/T
Vlakke bocht, wrijving
vmax = √(μ·g·r)
Arbeid en energie
Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t
Impuls en botsingen
Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv
Methode
Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.
Rotatie van een star lichaam
Traagheidsmomenten om G
staaf mL²/12, schijf ½mR², ring mR², massieve bol (2/5)mR², holle bol (2/3)mR²
Stelling van Steiner
I = IG + m·d²
Traagheidsstraal
I = m·k²
Staaf om zijn uiteinde
I = mL²/3
Bewegingsvergelijking
ΣM = I·α
Snelheid in rad/s
ω = 2π·n/60
Kinetische energie
E = ½·I·ω²
Arbeid en vermogen
W = T·θ, P = T·ω
Rollen zonder slip
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Impulsmoment
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Botsing om een draaipunt
m·v·d = I·ω
Methode
Kies de as: een vast draaipunt, of het zwaartepunt bij rollende lichamen.
Bepaal het traagheidsmoment om die as uit de standaardresultaten, met I = IG + m·d² voor een verschoven as.
Kies de methode: ΣM = I·α voor versnellingen en krachten, energie (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h) voor snelheden, impulsmoment voor botsingen en plotselinge veranderingen.
Verbind lineaire en hoekbeweging met v = ω·r en a = α·r, en reken rpm om naar rad/s.
Tandwielen en tandwieloverbrengingen
Ingrijpende tandwielen
n1·N1 = n2·N2
Koppel
T2 = T1·(N2/N1)·η
Vermogen
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Meertraps overbrenging
totale overbrengingsverhouding = product van de trapverhoudingen
Veren en slingers
Massa aan een veer
T = 2π·√(m/k)
Slinger
T = 2π·√(L/g)
Hoekfrequentie
ω = √(k/m) = 2π/T
Maximale snelheid en versnelling
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Energie
E = ½·k·A²
Mechanische trillingen
Eigenfrequentie
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Uit de statische doorbuiging
ωn = √(g/δst)
Kritische demping
cc = 2√(km) = 2mωn
Dempingsverhouding
ζ = c/cc
Gedempte eigenfrequentie
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmisch decrement
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Veren parallel
k = k1 + k2
Veren in serie
1/k = 1/k1 + 1/k2
2Oefenopgaven
1.KinematicaGemiddeld
Een auto die te hard rijdt met een constante 24 m/s, passeert een stilstaande politieauto. Op dat moment vertrekt de politieauto en versnelt eenparig met 6 m/s². Hoe lang duurt het voordat de politieauto de auto inhaalt? Vind t.
vcar = 24 m/sapolice = 6 m/s²v0,police = 0
t = s
2.KinematicaMoeilijk
Bal A wordt vanuit rust losgelaten op een hoogte van 30 m. Op hetzelfde moment wordt bal B recht eronder vanaf de grond recht omhoog gegooid met 21 m/s. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Wanneer ontmoeten de ballen elkaar? Vind t.
H = 30 mv0B = 21 m/sg = 9,81 m/s²
t = s
3.Wetten van NewtonGemiddeld
Massa’s van 2,5 kg en 1 kg hangen aan weerszijden van een lichte, wrijvingsloze katrol, verbonden door een licht touw. Het systeem wordt vanuit rust losgelaten. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de versnelling a van de massa’s.
m1 = 2,5 kgm2 = 1 kgg = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Wetten van NewtonMoeilijk
Een blok krijgt een duw, zodat het met een snelheid van 8,5 m/s een helling onder 25° op begint te glijden. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,15. Gebruik g = 9,81 m/s². Hoe ver d glijdt het langs de helling voordat het stopt?
v₀ = 8,5 m/sθ = 25°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
d = m
5.KogelbaanGemiddeld
Een bal wordt onder 55° boven de horizontaal vanaf vlak terrein weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de horizontale afstand x die de bal aflegt voordat hij de grond raakt.
v0 = 16 m/sθ = 55°g = 9,81 m/s²
x = m
6.KogelbaanMoeilijk
Een bal wordt onder 40° boven de horizontaal vanaf de top van een 20 m hoge klif weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de horizontale afstand x die de bal aflegt voordat hij de grond raakt.
v0 = 27 m/sθ = 40°h = 20 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.CirkelbewegingGemiddeld
In een rotor op de kermis staan de deelnemers tegen de wand van een verticale cilinder met straal 2,9 m. Als die snel genoeg draait, zakt de vloer weg en houdt de wrijving hen omhoog. De statische wrijvingscoëfficiënt is 0,4. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind het kleinste toerental n in omwentelingen per minuut.
r = 2,9 mμs = 0,4g = 9,81 m/s²
n = rpm
8.CirkelbewegingMoeilijk
Een bal van 0,7 kg aan een touw van 0,6 m wordt rondgeslingerd in een verticale cirkel. In het laagste punt beweegt hij met 3 m/s. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de spankracht T in het touw in het laagste punt.
m = 0,7 kgr = 0,6 mv = 3 m/sg = 9,81 m/s²
T = N
9.Arbeid en energieGemiddeld
Een auto van 1000 kg rijdt met een constante 90 km/h een helling van 6° op. Luchtweerstand en rolweerstand samen bedragen 500 N. Vind het vermogen P dat de wielen moeten leveren, in kW.
Een karretje van 1 kg wordt vanuit rust losgelaten op een hoogte van 4,2 m op een gladde baan die uitkomt in een verticale looping met straal 1,5 m. Vind de snelheid v van het karretje bovenaan de looping.
m = 1 kgh = 4,2 mR = 1,5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Impuls en botsingenGemiddeld
Een projectiel van 18 kg dat horizontaal met 28 m/s beweegt, explodeert in twee brokstukken die langs dezelfde lijn bewegen. Het brokstuk van 3 kg gaat met 62 m/s vooruit. Vind de snelheid v′2 van het brokstuk van 15 kg (positief in de oorspronkelijke richting).
M = 18 kgu = 28 m/sm1 = 3 kgv′1 = 62 m/sm2 = 15 kg
v′2 = m/s
12.Impuls en botsingenMoeilijk
Een bal van 0,6 kg raakt een muur met 27 m/s en kaatst recht terug met 10 m/s. Het contact duurt 50 ms. Bereken de gemiddelde kracht Favg van de muur op de bal.
m = 0,6 kgvin = 27 m/svout = 10 m/sΔt = 50 ms
Favg = N
13.Rotatie van een star lichaamGemiddeld
Een vliegwiel met een traagheidsmoment van 7 kg·m² draait met 2800 rpm. Een rem oefent een constant wrijvingskoppel van 70 N·m uit. Hoe lang t duurt het voordat het stilstaat?
I = 7 kg·m²n = 2800 rpmTb = 70 N·m
t = s
14.Rotatie van een star lichaamMoeilijk
Een massieve cilinder begint vanuit rust en rolt zonder slip van een helling die 40° met het horizontale vlak maakt. Gebruik g = 9,81 m/s². Bepaal zijn snelheid v nadat hij 5,5 m langs de helling is gerold.
θ = 40°s = 5,5 mI = ½·m·r²g = 9,81 m/s²
v = m/s
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingenGemiddeld
Een motor van 4 kW die met 1440 rpm draait, drijft een rondsel met 45 tanden aan, dat ingrijpt in een tandwiel met 50 tanden. Het tandwielpaar heeft een rendement van 96%. Bereken het koppel T1 op de motoras.
P = 4 kWn1 = 1440 rpmN1 = 45N2 = 50η = 96%
T1 = N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingenMoeilijk
In een meertraps tandwieloverbrenging drijft tandwiel A (16 tanden) op de ingaande as, die met 3000 rpm draait, tandwiel B (36 tanden) aan. Tandwiel C (12 tanden) zit vast op dezelfde as als B en drijft tandwiel D (18 tanden) op de uitgaande as aan. Bereken het uitgaande toerental nout.
nin = 3000 rpmA = 16B = 36C = 12D = 18
nout = rpm
17.Veren en slingersGemiddeld
Een astronaut op een andere planeet merkt dat een mathematische slinger van 1,3 m lang bij kleine uitslagen een trillingstijd van 2,14 s heeft. Vind de valversnelling g op die planeet.
L = 1,3 mT = 2,14 s
g = m/s²
18.Veren en slingersMoeilijk
Een massa van 3,3 kg aan een veer met k = 460 N/m wordt 10 cm uit de evenwichtsstand getrokken en losgelaten. Bereken de totale energie E van de trilling.
m = 3,3 kgk = 460 N/mA = 10 cm
E = J
19.Mechanische trillingenGemiddeld
Een massa van 80 kg wordt gedragen door een veer met een stijfheid van 8 kN/m en een viskeuze demper met een dempingscoëfficiënt van 640 N·s/m. Vind de dempingsverhouding ζ.
m = 80 kgk = 8 kN/mc = 640 N·s/m
ζ =
20.Mechanische trillingenMoeilijk
Een massa van 5 kg hangt aan twee veren die achter elkaar zitten (in serie): de bovenste veer heeft k₁ = 12 kN/m en de onderste k₂ = 50 kN/m. Verwaarloos demping en de massa’s van de veren. Vind de eigenfrequentie fn van de verticale trilling in Hz.
m = 5 kgk1 = 12 kN/mk2 = 50 kN/m
fn = Hz
3Oplossingen
1.Kinematica
Antwoord: t = 8 s
Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.
Gelijke afstanden
v·t = ½·a·t² → t = 2v/a = 2·24/6 = 8 s
Antwoord
t = 8 s
Op dat moment rijdt de politieauto met 2v = 48 m/s.
2.Kinematica
Antwoord: t = 1,429 s
Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.
Ontmoetingstijd
Omhoog is positief, de grond is y = 0.
30 − ½g·t² = 21·t − ½g·t² → t = 30/21 = 1,429 s
Antwoord
t = 1,429 s
3.Wetten van Newton
Antwoord: a = 4,204 m/s²
Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.
Versnelling
De netto aandrijvende kracht is het verschil van de gewichten; die beweegt de totale massa.
a = (2,5 − 1)·9,81/(2,5 + 1) = 4,204 m/s²
Antwoord
a = 4,204 m/s²
4.Wetten van Newton
Antwoord: d = 6,593 m
Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.
Vertraging
Beide krachten wijzen de helling af; de massa valt weg.
a = 9,81·(sin 25° + 0,15·cos 25°) = 5,48 m/s²
Afstand
d = v₀²/(2a) = 8,5²/(2·5,48) = 6,593 m
Antwoord
d = 6,593 m
5.Kogelbaan
Antwoord: x = 24,52 m
Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.
Ontbind de beginsnelheid
De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.
vx = v0·cos θ = 16·cos 55° = 9,177 m/s
vy = v0·sin θ = 16·sin 55° = 13,11 m/s
Vliegtijd
Start en landing op dezelfde hoogte: t = 2vy/g.
t = 2·13,11/9,81 = 2,672 s
Horizontale afstand
x = vx·t = 9,177·2,672 = 24,52 m
Antwoord
x = 24,52 m
6.Kogelbaan
Antwoord: x = 92,12 m
Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.
Ontbind de beginsnelheid
De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.
vx = v0·cos θ = 27·cos 40° = 20,68 m/s
vy = v0·sin θ = 27·sin 40° = 17,36 m/s
Vliegtijd
Los y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 op voor de positieve wortel.
0 = 20 + 17,36·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (17,36 + √(301,2 + 392,4))/9,81 = 4,454 s
Horizontale afstand
x = vx·t = 20,68·4,454 = 92,12 m
Antwoord
x = 92,12 m
7.Cirkelbeweging
Antwoord: n = 27,77 rpm
Uniform circular motion: an object moving at speed v on a circle of radius r accelerates towards the centre with a = v²/r, so it needs a net inward force F = m·v²/r. That force is supplied by something real: friction, tension, gravity or a normal force.
Krachten op een deelnemer
N = m·ω²·r
μ·N = m·g → μ·ω²·r = g
Hoeksnelheid
ω = √(g/(μ·r)) = √(9,81/(0,4·2,9)) = 2,908 rad/s
Toerental
n = ω·60/(2π) = 27,77 rpm
Antwoord
n = 27,77 rpm
8.Cirkelbeweging
Antwoord: T = 17,37 N
Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.
Krachten in het laagste punt
Naar het middelpunt (omhoog) is positief.
T − m·g = m·v²/r
T = 0,7·9,81 + 0,7·3²/0,6 = 6,867 + 10,5 = 17,37 N
Antwoord
T = 17,37 N
9.Arbeid en energie
Antwoord: P = 38,14 kW
Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d). Vermogen is kracht maal snelheid: P = F·v.
Aandrijfkracht
m·g = 1000·9,81 = 9810 N
mg·sin θ = 9810·sin 6° = 1025 N
F = 1025 + 500 = 1525 N
Vermogen
v = 90/3,6 = 25 m/s
P = F·v = 1525·25 = 38136 W = 38,14 kW
Antwoord
P = 38,14 kW
10.Arbeid en energie
Antwoord: v = 4,852 m/s
Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d). Op een cirkelbaan moet de nettokracht naar het middelpunt gelijk zijn aan mv²/r.
Snelheid bovenaan
v² = 2g(h − 2R) = 2·9,81·(4,2 − 3) = 23,54 m²/s²
v = 4,852 m/s
Antwoord
v = 4,852 m/s
Het karretje komt er net rond als h = 2,5R; dan is N = 0 bovenaan.
11.Impuls en botsingen
Antwoord: v′2 = 21,2 m/s
Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.
Impuls vooraf
p = M·u = 18·28 = 504 kg·m/s
Impuls achteraf
504 = 3·62 + 15·v′2
v′2 = (504 − 186)/15 = 21,2 m/s
Antwoord
v′2 = 21,2 m/s
12.Impuls en botsingen
Antwoord: Favg = 444 N
Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.
Verandering van de impuls
J = m·Δv = 0,6·(10 + 27) = 22,2 N·s
Gemiddelde kracht
Favg = J/Δt = 22,2/0,05 = 444 N
Antwoord
Favg = 444 N
13.Rotatie van een star lichaam
Antwoord: t = 29,32 s
Rotation about a fixed axis: the sum of the moments about the axis equals I·α (ΣM = I·α), just as ΣF = m·a for translation. In energy form, a torque T turning through an angle θ (in radians) does work T·θ, which changes the kinetic energy ½·I·ω²; gravity adds or removes m·g·Δh of the centre of mass. Power is P = T·ω.
Hoeksnelheid
ω = 2π·2800/60 = 293,2 rad/s
Vertraging en tijd
α = Tb/I = 70/7 = 10 rad/s²
t = ω/α = 293,2/10 = 29,32 s
Antwoord
t = 29,32 s
14.Rotatie van een star lichaam
Antwoord: v = 6,8 m/s
Rolling and angular momentum: a body rolling without slipping has v = ω·r, so its kinetic energy is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Down a slope that gives a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). When no external moment acts about an axis, the angular momentum about that axis stays constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, even if kinetic energy is lost.
Gezakte hoogte
h = s·sin θ = 5,5·sin 40° = 3,535 m
Energiebalans bij rollen
Rollen zonder slip: ω = v/r, en wrijving verricht geen arbeid in het contactpunt.
m·g·h = ½·m·v²·(1 + 0,5)
v = √(2·9,81·3,535/1,5) = 6,8 m/s
Antwoord
v = 6,8 m/s
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingen
Antwoord: T1 = 26,53 N·m
Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.
Motorkoppel
ω₁ = 2π·1440/60 = 150,8 rad/s
T1 = P/ω₁ = 4000/150,8 = 26,53 N·m
Antwoord
T1 = 26,53 N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingen
Antwoord: nout = 888,9 rpm
Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.
Eerste trap
nB = 3000·16/36 = 1333 rpm = nC
Tweede trap
nout = 1333·12/18 = 888,9 rpm
Antwoord
nout = 888,9 rpm
totale overbrengingsverhouding = 3,375 : 1
17.Veren en slingers
Antwoord: g = 11,21 m/s²
Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².
Los g op
g = 4π²·L/T² = 4π²·1,3/2,14² = 11,21 m/s²
Antwoord
g = 11,21 m/s²
18.Veren en slingers
Antwoord: E = 2,3 J
Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².
Hoekfrequentie
ω = √(460/3,3) = 11,81 rad/s
Energie
E = ½·k·A² = ½·460·0,1² = 2,3 J
Antwoord
E = 2,3 J
19.Mechanische trillingen
Antwoord: ζ = 0,4
Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.
Kritische demping
cc = 2·√(k·m) = 2·√(8000·80) = 1600 N·s/m
Dempingsverhouding
ζ = c/cc = 640/1600 = 0,4
Antwoord
ζ = 0,4
ζ < 1, dus het systeem is ondergedempt en trilt terwijl het uitdempt.
20.Mechanische trillingen
Antwoord: fn = 7,002 Hz
Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.
Vervangende stijfheid
Veren in serie dragen dezelfde kracht en hun doorbuigingen tellen op, dus ze combineren via hun omgekeerde: 1/k = 1/k1 + 1/k2.