Dynamica: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Cirkelbeweging

Centripetale versnelling
a = v²/r = ω²·r
Centripetale kracht
F = m·v²/r
Hoeksnelheid
ω = v/r = 2π/T
Vlakke bocht, wrijving
vmax = √(μ·g·r)

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Rotatie van een star lichaam

Traagheidsmomenten om G
staaf mL²/12, schijf ½mR², ring mR², massieve bol (2/5)mR², holle bol (2/3)mR²
Stelling van Steiner
I = IG + m·d²
Traagheidsstraal
I = m·k²
Staaf om zijn uiteinde
I = mL²/3
Bewegingsvergelijking
ΣM = I·α
Snelheid in rad/s
ω = 2π·n/60
Kinetische energie
E = ½·I·ω²
Arbeid en vermogen
W = T·θ, P = T·ω
Rollen zonder slip
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Impulsmoment
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Botsing om een draaipunt
m·v·d = I·ω

Methode

  1. Kies de as: een vast draaipunt, of het zwaartepunt bij rollende lichamen.
  2. Bepaal het traagheidsmoment om die as uit de standaardresultaten, met I = IG + m·d² voor een verschoven as.
  3. Kies de methode: ΣM = I·α voor versnellingen en krachten, energie (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h) voor snelheden, impulsmoment voor botsingen en plotselinge veranderingen.
  4. Verbind lineaire en hoekbeweging met v = ω·r en a = α·r, en reken rpm om naar rad/s.

Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Ingrijpende tandwielen
n1·N1 = n2·N2
Koppel
T2 = T1·(N2/N1)·η
Vermogen
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Meertraps overbrenging
totale overbrengingsverhouding = product van de trapverhoudingen

Veren en slingers

Massa aan een veer
T = 2π·√(m/k)
Slinger
T = 2π·√(L/g)
Hoekfrequentie
ω = √(k/m) = 2π/T
Maximale snelheid en versnelling
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Energie
E = ½·k·A²

Mechanische trillingen

Eigenfrequentie
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Uit de statische doorbuiging
ωn = √(g/δst)
Kritische demping
cc = 2√(km) = 2mωn
Dempingsverhouding
ζ = c/cc
Gedempte eigenfrequentie
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmisch decrement
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Veren parallel
k = k1 + k2
Veren in serie
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
t (s)v (m/s)3,968 s27,78

Een auto die met 100 km/h rijdt, remt met een constante vertraging van 7 m/s² tot hij stilstaat. Bereken de remweg s.

v₀ = 100 km/ha = −7 m/s²v = 0
s = m
2.KinematicaMoeilijk
v₀ = 7 m/s20 m

Een bal wordt met 7 m/s recht omhoog gegooid vanaf de rand van een dak 20 m boven de grond. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de grootste hoogte hmax boven de grond.

v₀ = 7 m/sh₀ = 20 mg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Wetten van NewtonGemiddeld
doosv₀ = 8,5 m/sμ = ?

Een doos glijdt met een beginsnelheid van 8,5 m/s over een horizontale vloer en komt na 18 m tot stilstand. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de kinetische wrijvingscoëfficiënt μ.

v₀ = 8,5 m/sd = 18 mg = 9,81 m/s²
μ =
4.Wetten van NewtonMoeilijk
m1​ = 10 kg6 kgμ = 0,1

Een blok van 10 kg op een horizontale tafel is via een licht touw over een wrijvingsloze katrol verbonden met een hangende massa van 6 kg. De kinetische wrijvingscoëfficiënt tussen blok en tafel is 0,1. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de spankracht T in het touw.

m1 = 10 kgm2 = 6 kgμ = 0,1g = 9,81 m/s²
T = N
5.KogelbaanGemiddeld
v0​ = ?65°R = 95 m

Een bal wordt vanaf vlakke grond gelanceerd onder 65° boven de horizontaal en landt 95 m verderop. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de beginsnelheid v0.

θ = 65°R = 95 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.KogelbaanMoeilijk
h = 5 mv0​ = 22 m/s55°v = ?

Een bal wordt gelanceerd met 22 m/s onder 55° boven de horizontaal vanaf de top van een klif van 5 m. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de snelheid v waarmee hij de grond raakt.

v₀ = 22 m/sθ = 55°h = 5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
7.CirkelbewegingGemiddeld
r = 60 mvmax​ = ?

Een auto rijdt over de top van een bult in de weg, die een cirkelboog is met straal 60 m. Gebruik g = 9,81 m/s². Boven welke snelheid vmax komen de wielen bovenaan los van de weg?

r = 60 mg = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.CirkelbewegingMoeilijk
R = 9 mh = 28,8 m

Een karretje van 2 kg wordt vanuit rust losgelaten op een hoogte van 28,8 m op een wrijvingsloze baan en rijdt door een verticale looping met straal 9 m. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de normaalkracht Ntop van de baan op het karretje bovenaan de looping.

m = 2 kgh = 28,8 mR = 9 mg = 9,81 m/s²
Ntop = N
9.Arbeid en energieGemiddeld
45°d = 20 mμ = 0,3

Een blok glijdt vanuit rust een helling af onder 45° met de horizontaal. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,3. Vind de snelheid v nadat het 20 m langs de helling is gegleden.

θ = 45°μ = 0,3d = 20 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Arbeid en energieMoeilijk
F = 130 N30°μ = 0,1515 kg

Een blok van 15 kg begint in rust onderaan een helling van 30° en wordt de helling op getrokken door een constante kracht van 130 N evenwijdig aan de helling. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,15. Vind de snelheid v van het blok nadat het 4 m de helling op is gegaan.

m = 15 kgF = 130 Nθ = 30°μ = 0,15d = 4 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Impuls en botsingenGemiddeld
1,5 kg4 m/s2,5 kg

Een karretje van 1,5 kg dat met 4 m/s rijdt, botst volkomen elastisch en frontaal op een stilstaand karretje van 2,5 kg op een wrijvingsloze baan. Bereken de snelheid v′1 van het eerste karretje na de botsing (positief in de oorspronkelijke richting).

m1 = 1,5 kgm2 = 2,5 kgv1 = 4 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
12.Impuls en botsingenMoeilijk
23 m/s5 m/s

Een bal van 0,35 kg raakt een muur met 23 m/s en kaatst recht terug met 5 m/s. Het contact duurt 20 ms. Bereken de grootte van de stoot J die de muur aan de bal geeft.

m = 0,35 kgvin = 23 m/svout = 5 m/sΔt = 20 ms
J = N·s
13.Rotatie van een star lichaamGemiddeld
ω = ?L = 1,2 mm = 9,5 kg

Een homogene slanke staaf met massa 9,5 kg en lengte 1,2 m is aan één uiteinde scharnierend bevestigd en wordt vanuit rust losgelaten in horizontale stand. Verwaarloos wrijving en gebruik g = 9,81 m/s². Bepaal de hoeksnelheid ω van de staaf als hij door de verticale stand zwaait.

m = 9,5 kgL = 1,2 mg = 9,81 m/s²
ω = rad/s
14.Rotatie van een star lichaamMoeilijk
θ = 35°vs = 2,5 m

Een dunne ring begint vanuit rust en rolt zonder slip van een helling die 35° met het horizontale vlak maakt. Gebruik g = 9,81 m/s². Zijn straal is 0,15 m. Bepaal zijn hoeksnelheid ω nadat hij 2,5 m langs de helling is gerold.

θ = 35°s = 2,5 mI = m·r²g = 9,81 m/s²r = 0,15 m
ω = rad/s
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingenGemiddeld
N1​ = 25N2​ = 72

Een motor van 3 kW die met 1500 rpm draait, drijft een rondsel met 25 tanden aan, dat ingrijpt in een tandwiel met 72 tanden. Het tandwielpaar heeft een rendement van 95%. Bereken het koppel T1 op de motoras.

P = 3 kWn1 = 1500 rpmN1 = 25N2 = 72η = 95%
T1 = N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingenMoeilijk
d1​ = 150 mmd2​ = 300 mm2880 rpmC = 800 mmT1​ = 1500 NT2​P = ?

Een open riem verbindt een aandrijvende schijf van 150 mm met 2880 rpm met een schijf van 300 mm; de hartafstand is 800 mm. De wrijvingscoëfficiënt is 0,3 en de spanning in het trekkende deel mag niet meer dan 1500 N zijn. Bepaal het grootste vermogen P dat de riem kan overbrengen zonder te slippen, in kW (verwaarloos centrifugaaleffecten).

d1 = 150 mmn1 = 2880 rpmd2 = 300 mmC = 800 mmμ = 0,3T1 = 1500 N
P = kW
17.Veren en slingersGemiddeld
L = 1,3 mT = 5,63 s

Een astronaut op een andere planeet merkt dat een mathematische slinger van 1,3 m lang bij kleine uitslagen een trillingstijd van 5,63 s heeft. Vind de valversnelling g op die planeet.

L = 1,3 mT = 5,63 s
g = m/s²
18.Veren en slingersMoeilijk
t (s)x (cm)t = ?18

Een voorwerp voert een harmonische trilling uit met trillingstijd 2,1 s en amplitude 20 cm. Wat is de kortste tijd t die het nodig heeft om van de evenwichtsstand naar een uitwijking van 18 cm te gaan?

T = 2,1 sA = 20 cmx = 18 cm
t = s
19.Mechanische trillingenGemiddeld
tx30 mm2 perioden18,1 mm

Bij een uitslingerproef van een gedempt massa-veersysteem volgt op een uitwijkingspiek van 30 mm 2 perioden later een piek van 18,1 mm. Vind de dempingsverhouding ζ.

x0 = 30 mmx2 = 18,1 mmn = 2
ζ =
20.Mechanische trillingenMoeilijk
k1​ = 50k2​ = 50m = 25 kg

Een massa van 25 kg hangt aan twee veren naast elkaar (parallel), met stijfheden k₁ = 50 kN/m en k₂ = 50 kN/m. De massa blijft horizontaal. Verwaarloos demping en de massa’s van de veren. Vind de eigenfrequentie fn van de verticale trilling in Hz.

m = 25 kgk1 = 50 kN/mk2 = 50 kN/m
fn = Hz

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: s = 55,11 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Eenheden

v₀ = 100/3,6 = 27,78 m/s

Remweg

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 27,78²/(2·7) = 55,11 m

Antwoord

s = 55,11 m
2.Kinematica

Antwoord: hmax = 22,5 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Stijging boven het dak

0 = v₀² − 2·g·Δh → Δh = 7²/(2·9,81) = 2,497 m

Hoogte boven de grond

hmax = 20 + 2,497 = 22,5 m

Antwoord

hmax = 22,5 m
3.Wetten van Newton

Antwoord: μ = 0,2046

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Vertraging

a = v₀²/(2d) = 8,5²/(2·18) = 2,007 m/s²

Wrijvingscoëfficiënt

μ·m·g = m·a → μ = a/g = 2,007/9,81 = 0,2046

Antwoord

μ = 0,2046
4.Wetten van Newton

Antwoord: T = 40,47 N

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Versnelling van het systeem

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (58,86 − 9,81)/16 = 3,066 m/s²

Spankracht uit het blok op de tafel

T − μ·m1·g = m1·a
T = 10·3,066 + 9,81 = 40,47 N

Antwoord

T = 40,47 N
5.Kogelbaan

Antwoord: v0 = 34,88 m/s

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Los de formule voor de worpafstand op naar v₀

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·95/sin 130°) = 34,88 m/s

Antwoord

v0 = 34,88 m/s
6.Kogelbaan

Antwoord: v = 24,13 m/s

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

vx = 22·cos 55° = 12,62 m/s
vy0 = 22·sin 55° = 18,02 m/s

Verticale snelheid bij de inslag

Energie, of v² = v₀² + 2as in de verticale richting.

vy = √(18,02² + 2·9,81·5) = 20,56 m/s

Inslagsnelheid

v = √(12,62² + 20,56²) = 24,13 m/s

Antwoord

v = 24,13 m/s

Controleer met energie: v² = v₀² + 2gh.

7.Cirkelbeweging

Antwoord: vmax = 24,26 m/s

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Normaalkracht nul

m·g = m·v²/r → v = √(g·r) = √(9,81·60) = 24,26 m/s

Antwoord

vmax = 24,26 m/s
(87,34 km/h)
8.Cirkelbeweging

Antwoord: Ntop = 27,47 N

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Snelheid uit behoud van energie

v² = 2·9,81·(28,8 − 2·9) = 211,9 m²/s²

Krachten

Naar het middelpunt is positief.

N = m·v²/R − m·g = 2·211,9/9 − 19,62 = 27,47 N

Antwoord

Ntop = 27,47 N
9.Arbeid en energie

Antwoord: v = 13,94 m/s

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Energiebalans langs de helling

Het blok zakt een hoogte d·sin θ terwijl de wrijving μmg·cos θ·d wegneemt. De massa valt weg.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·20·(0,7071 − 0,3·0,7071)) = 13,94 m/s

Antwoord

v = 13,94 m/s
10.Arbeid en energie

Antwoord: v = 4,461 m/s

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Krachten langs de helling

m·g = 15·9,81 = 147,2 N
mg·sin θ = 73,57 N
μ·mg·cos θ = 19,12 N

Arbeid en energie

½mv² = (130 − 92,69)·4 = 149,2 J
v = √(2·149,2/15) = 4,461 m/s

Antwoord

v = 4,461 m/s
11.Impuls en botsingen

Antwoord: v′1 = −1 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Elastische botsing met een stilstaand doel

Behoud van impuls en energie samen oplossen geeft deze twee resultaten.

v′1 = (1,5 − 2,5)/(1,5 + 2,5)·4 = −1 m/s
v′2 = 2·1,5/(1,5 + 2,5)·4 = 3 m/s

Antwoord

v′1 = −1 m/s

Het minteken betekent dat het eerste karretje terugkaatst.

12.Impuls en botsingen

Antwoord: J = 9,8 N·s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Verandering van de impuls

J = m·Δv = 0,35·(5 + 23) = 9,8 N·s

Antwoord

J = 9,8 N·s
13.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: ω = 4,952 rad/s

Rotatie om een vaste as: de som van de momenten om de as is gelijk aan I·α (ΣM = I·α), net zoals ΣF = m·a bij translatie. In energievorm verricht een koppel T dat over een hoek θ (in radialen) draait arbeid T·θ, wat de kinetische energie ½·I·ω² verandert; de zwaartekracht voegt m·g·Δh van het zwaartepunt toe of haalt dat weg. Het vermogen is P = T·ω.

Afname van potentiële energie

m·g·L/2 = 9,5·9,81·0,6 = 55,92 J

Traagheidsmoment om het scharnier

IO = m·L²/3 = 9,5·1,2²/3 = 4,56 kg·m²

Energiebalans

½·IO·ω² = 55,92 → ω = √(2·55,92/4,56) = 4,952 rad/s

Antwoord

ω = 4,952 rad/s
14.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: ω = 25 rad/s

Rollen en impulsmoment: een lichaam dat zonder slip rolt, heeft v = ω·r, dus zijn kinetische energie is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Langs een helling geeft dat a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). Als er geen extern moment om een as werkt, blijft het impulsmoment om die as constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, ook als er kinetische energie verloren gaat.

Gezakte hoogte

h = s·sin θ = 2,5·sin 35° = 1,434 m

Energiebalans bij rollen

Rollen zonder slip: ω = v/r, en wrijving verricht geen arbeid in het contactpunt.

m·g·h = ½·m·v²·(1 + 1)
v = √(2·9,81·1,434/2) = 3,751 m/s
ω = v/r = 3,751/0,15 = 25 rad/s

Antwoord

ω = 25 rad/s
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: T1 = 19,1 N·m

Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.

Motorkoppel

ω₁ = 2π·1500/60 = 157,1 rad/s
T1 = P/ω₁ = 3000/157,1 = 19,1 N·m

Antwoord

T1 = 19,1 N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: P = 19,94 kW

Riemaandrijvingen: zonder slip hebben beide schijven dezelfde omtreksnelheid v = π·d·n/60, dus n₁·d₁ = n₂·d₂ en de overbrengingsverhouding is d₂/d₁. Slip s maakt de aangedreven schijf iets langzamer: n₂ = n₁·(d₁/d₂)·(1 − s). Het overgebrachte vermogen is P = (T₁ − T₂)·v, met T₁ de spanning in het trekkende deel en T₂ in het slappe deel. Wrijving beperkt de verhouding van de spanningen: T₁/T₂ = eμθ, waarbij θ de omspanningshoek in radialen op de kleinere schijf is; voor een open riem is θ = π − 2·asin((d₂ − d₁)/(2C)) met hartafstand C.

Omspanningshoek

θ = 2,954 rad

Spanning in het slappe deel

eμθ = e0,8861 = 2,426, T₂ = 1500/2,426 = 618,4 N

Vermogen

P = (1500 − 618,4)·22,62 = 19,94 kW

Antwoord

P = 19,94 kW
17.Veren en slingers

Antwoord: g = 1,619 m/s²

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Los g op

g = 4π²·L/T² = 4π²·1,3/5,63² = 1,619 m/s²

Antwoord

g = 1,619 m/s²
18.Veren en slingers

Antwoord: t = 0,3743 s

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Hoekfrequentie

ω = 2π/T = 2π/2,1 = 2,992 rad/s

Los op naar de tijd

0,9 = sin(ω·t) → ω·t = arcsin(0,9) = 1,12 rad
t = 1,12/2,992 = 0,3743 s

Antwoord

t = 0,3743 s
19.Mechanische trillingen

Antwoord: ζ = 0,04018

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Logaritmisch decrement

δ = (1/2)·ln(30/18,1) = 0,2526

Dempingsverhouding

ζ = δ/√(4π² + δ²) = 0,2526/√(39,48 + 0,06383) = 0,04018

Antwoord

ζ = 0,04018
20.Mechanische trillingen

Antwoord: fn = 10,07 Hz

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Vervangende stijfheid

Veren naast elkaar hebben dezelfde doorbuiging en hun krachten tellen op, dus hun stijfheden tellen gewoon op: k = k1 + k2.

keq = 50 + 50 = 100 kN/m

Eigenfrequentie

ωn = √(100000/25) = 63,25 rad/s
fn = 63,25/(2π) = 10,07 Hz

Antwoord

fn = 10,07 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics