Dynamica: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Cirkelbeweging

Centripetale versnelling
a = v²/r = ω²·r
Centripetale kracht
F = m·v²/r
Hoeksnelheid
ω = v/r = 2π/T
Vlakke bocht, wrijving
vmax = √(μ·g·r)

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Rotatie van een star lichaam

Traagheidsmomenten om G
staaf mL²/12, schijf ½mR², ring mR², massieve bol (2/5)mR², holle bol (2/3)mR²
Stelling van Steiner
I = IG + m·d²
Traagheidsstraal
I = m·k²
Staaf om zijn uiteinde
I = mL²/3
Bewegingsvergelijking
ΣM = I·α
Snelheid in rad/s
ω = 2π·n/60
Kinetische energie
E = ½·I·ω²
Arbeid en vermogen
W = T·θ, P = T·ω
Rollen zonder slip
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Impulsmoment
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Botsing om een draaipunt
m·v·d = I·ω

Methode

  1. Kies de as: een vast draaipunt, of het zwaartepunt bij rollende lichamen.
  2. Bepaal het traagheidsmoment om die as uit de standaardresultaten, met I = IG + m·d² voor een verschoven as.
  3. Kies de methode: ΣM = I·α voor versnellingen en krachten, energie (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h) voor snelheden, impulsmoment voor botsingen en plotselinge veranderingen.
  4. Verbind lineaire en hoekbeweging met v = ω·r en a = α·r, en reken rpm om naar rad/s.

Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Ingrijpende tandwielen
n1·N1 = n2·N2
Koppel
T2 = T1·(N2/N1)·η
Vermogen
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Meertraps overbrenging
totale overbrengingsverhouding = product van de trapverhoudingen

Veren en slingers

Massa aan een veer
T = 2π·√(m/k)
Slinger
T = 2π·√(L/g)
Hoekfrequentie
ω = √(k/m) = 2π/T
Maximale snelheid en versnelling
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Energie
E = ½·k·A²

Mechanische trillingen

Eigenfrequentie
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Uit de statische doorbuiging
ωn = √(g/δst)
Kritische demping
cc = 2√(km) = 2mωn
Dempingsverhouding
ζ = c/cc
Gedempte eigenfrequentie
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmisch decrement
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Veren parallel
k = k1 + k2
Veren in serie
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
politiea = 5,5 m/s²auto21 m/s

Een auto die te hard rijdt met een constante 21 m/s, passeert een stilstaande politieauto. Op dat moment vertrekt de politieauto en versnelt eenparig met 5,5 m/s². Hoe ver van zijn startpunt haalt de politieauto de auto in? Vind d.

vcar = 21 m/sapolice = 5,5 m/s²v0,police = 0
d = m
2.KinematicaMoeilijk
AB: 19 m/s15 m

Bal A wordt vanuit rust losgelaten op een hoogte van 15 m. Op hetzelfde moment wordt bal B recht eronder vanaf de grond recht omhoog gegooid met 19 m/s. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Op welke hoogte y boven de grond ontmoeten ze elkaar?

H = 15 mv0B = 19 m/sg = 9,81 m/s²
y = m
3.Wetten van NewtonGemiddeld
θ = 35°50 kgF = ?

Een doos van 50 kg wordt met constante snelheid een helling onder 35° met de horizontaal op geduwd, door een kracht evenwijdig aan de helling. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,25. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de duwkracht F.

m = 50 kgθ = 35°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
F = N
4.Wetten van NewtonMoeilijk
m1​ = 2 kg4 kgμ = 0,25

Een blok van 2 kg op een horizontale tafel is via een licht touw over een wrijvingsloze katrol verbonden met een hangende massa van 4 kg. De kinetische wrijvingscoëfficiënt tussen blok en tafel is 0,25. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de versnelling a van het systeem.

m1 = 2 kgm2 = 4 kgμ = 0,25g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.KogelbaanGemiddeld
v0​ = 16 m/s30°worpafstandH = ?

Een bal wordt onder 30° boven de horizontaal vanaf vlak terrein weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de maximale hoogte H die de bal bereikt.

v0 = 16 m/sθ = 30°g = 9,81 m/s²
H = m
6.KogelbaanMoeilijk
h = 20 mv0​ = 17 m/s55°x = ?

Een bal wordt onder 55° boven de horizontaal vanaf de top van een 20 m hoge klif weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de horizontale afstand x die de bal aflegt voordat hij de grond raakt.

v0 = 17 m/sθ = 55°h = 20 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.CirkelbewegingGemiddeld
r = 50 mvmax​ = ?

Een auto neemt een vlakke bocht met een straal van 50 m. De statische wrijvingscoëfficiënt tussen banden en weg is 0,3. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de hoogste snelheid vmax waarmee de auto de bocht kan nemen zonder te slippen.

r = 50 mμs = 0,3g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.CirkelbewegingMoeilijk
θ = 25°naar het middelpuntvmin​ = ?

Een bocht met straal 70 m heeft een verkanting van 25°, en de statische wrijvingscoëfficiënt tussen banden en weg is 0,1. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de laagste snelheid vmin waarmee een auto de bocht kan nemen zonder naar beneden te glijden.

r = 70 mθ = 25°μs = 0,1g = 9,81 m/s²
vmin = m/s
9.Arbeid en energieGemiddeld
15°d = 18 mμ = 0,1

Een blok glijdt vanuit rust een helling af onder 15° met de horizontaal. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,1. Vind de snelheid v nadat het 18 m langs de helling is gegleden.

θ = 15°μ = 0,1d = 18 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Arbeid en energieMoeilijk
h = 5 mL = 1,5 mμ = 0,3k = 500 N/m

Een blok van 2 kg wordt vanuit rust losgelaten op hoogte 5 m op een gladde helling. Onderaan steekt het een ruwe horizontale strook van 1,5 m over (μ = 0,3) en loopt daarna tegen een veer (k = 500 N/m) op een glad oppervlak. Vind de maximale indrukking x van de veer.

m = 2 kgh = 5 mL = 1,5 mμ = 0,3k = 500 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
11.Impuls en botsingenGemiddeld
4 kgv = ?20 gh = 14 cm

Een kogel van 20 g wordt horizontaal afgevuurd in een houten blok van 4 kg dat aan lichte touwtjes hangt, en blijft erin steken. Het blok zwaait omhoog tot het 14 cm hoger is dan aan het begin. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de snelheid v van de kogel vóór de inslag.

m = 20 gM = 4 kgh = 14 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
12.Impuls en botsingenMoeilijk
5 kgv = ?10 g30°L = 1 m

Een kogel van 10 g wordt horizontaal afgevuurd in een blok van 5 kg dat aan lichte touwtjes van 1 m lang hangt, en blijft erin steken. De touwtjes zwaaien uit tot een grootste hoek van 30° met de verticaal. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de snelheid v van de kogel vóór de inslag.

m = 10 gM = 5 kgL = 1 mθ = 30°g = 9,81 m/s²
v = m/s
13.Rotatie van een star lichaamGemiddeld
10,5 kgaαM = 20 kgR = 0,35 m

Een blok van 10,5 kg hangt aan een lichte koord die om een katrol is gewikkeld, een homogene massieve schijf met massa 20 kg en straal 0,35 m die wrijvingsloos om een horizontale as draait. Het blok wordt vanuit rust losgelaten. Gebruik g = 9,81 m/s². Bepaal de snelheid v van het blok nadat het 0,5 m is gevallen.

m = 10,5 kgM = 20 kgR = 0,35 mg = 9,81 m/s²h = 0,5 m
v = m/s
14.Rotatie van een star lichaamMoeilijk
schijf: 12 kgring: 13 kgn1​ = 850 rpm

Een homogene massieve schijf (massa 12 kg, straal 0,25 m) draait vrij met 850 rpm om een verticale wrijvingsloze as. Een dunne ring met massa 13 kg en dezelfde straal wordt vanuit rust op de schijf laten vallen, gecentreerd op de as, en de twee gaan snel samen draaien. Bepaal hun gemeenschappelijke toerental n2 in rpm.

Mdisc = 12 kgMring = 13 kgR = 0,25 mn1 = 850 rpm
n2 = rpm
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingenGemiddeld
Nw​ = 80z = 3, 2900 rpm

Een worm met 3 gang(en) draait met 2900 rpm en drijft een wormwiel met 80 tanden aan. Vind het toerental nw van het wiel.

z = 3Nw = 80n = 2900 rpm
nw = rpm
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingenMoeilijk
A = 16B = 60C = 30D = 45

In een meertraps tandwieloverbrenging drijft tandwiel A (16 tanden) op de ingaande as, die met 1500 rpm draait, tandwiel B (60 tanden) aan. Tandwiel C (30 tanden) zit vast op dezelfde as als B en drijft tandwiel D (45 tanden) op de uitgaande as aan. Bereken het uitgaande toerental nout.

nin = 1500 rpmA = 16B = 60C = 30D = 45
nout = rpm
17.Veren en slingersGemiddeld
L = ?

Hoe lang moet een mathematische slinger zijn om een slingertijd van 0,9 s te hebben? Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken L.

T = 0,9 sg = 9,81 m/s²
L = m
18.Veren en slingersMoeilijk
mk = 40 N/mA = 7 cmx = 6 cm

Een massa aan een veer met k = 40 N/m trilt op een wrijvingsloos oppervlak met een amplitude van 7 cm. Vind de energie U die in de veer is opgeslagen als de massa 6 cm van de evenwichtsstand is.

k = 40 N/mA = 7 cmx = 6 cm
U = J
19.Mechanische trillingenGemiddeld
k = 80 kN/mc = 320 N·s/mm = 50 kg

Een massa van 50 kg wordt gedragen door een veer met een stijfheid van 80 kN/m en een viskeuze demper met een dempingscoëfficiënt van 320 N·s/m. Vind de dempingsverhouding ζ.

m = 50 kgk = 80 kN/mc = 320 N·s/m
ζ =
20.Mechanische trillingenMoeilijk
k1​ = 12k2​ = 10m = 50 kg

Een massa van 50 kg hangt aan twee veren die achter elkaar zitten (in serie): de bovenste veer heeft k₁ = 12 kN/m en de onderste k₂ = 10 kN/m. Verwaarloos demping en de massa’s van de veren. Vind de eigenfrequentie fn van de verticale trilling in Hz.

m = 50 kgk1 = 12 kN/mk2 = 10 kN/m
fn = Hz

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: d = 160,4 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Gelijke afstanden

v·t = ½·a·t² → t = 2v/a = 2·21/5,5 = 7,636 s

Afstand

d = v·t = 21·7,636 = 160,4 m

Antwoord

d = 160,4 m

Op dat moment rijdt de politieauto met 2v = 42 m/s.

2.Kinematica

Antwoord: y = 11,94 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Ontmoetingstijd

Omhoog is positief, de grond is y = 0.

15 − ½g·t² = 19·t − ½g·t² → t = 15/19 = 0,7895 s

Ontmoetingshoogte

y = 19·0,7895 − ½·9,81·0,7895² = 11,94 m

Antwoord

y = 11,94 m
3.Wetten van Newton

Antwoord: F = 381,8 N

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Krachten langs de helling

Constante snelheid: de krachten zijn in evenwicht.

F = m·g·sin θ + μ·m·g·cos θ

Duwkracht

F = 281,3 + 100,4 = 381,8 N

Antwoord

F = 381,8 N
4.Wetten van Newton

Antwoord: a = 5,723 m/s²

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Versnelling van het systeem

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (39,24 − 4,905)/6 = 5,723 m/s²

Antwoord

a = 5,723 m/s²
5.Kogelbaan

Antwoord: H = 3,262 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 16·cos 30° = 13,86 m/s
vy = v0·sin θ = 16·sin 30° = 8 m/s

Hoogste punt

Bovenaan is de verticale snelheid nul: vy² = 2gH.

H = vy²/(2g) = 8²/(2·9,81) = 3,262 m

Antwoord

H = 3,262 m
6.Kogelbaan

Antwoord: x = 37,91 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 17·cos 55° = 9,751 m/s
vy = v0·sin θ = 17·sin 55° = 13,93 m/s

Vliegtijd

Los y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 op voor de positieve wortel.

0 = 20 + 13,93·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (13,93 + √(193,9 + 392,4))/9,81 = 3,888 s

Horizontale afstand

x = vx·t = 9,751·3,888 = 37,91 m

Antwoord

x = 37,91 m
7.Cirkelbeweging

Antwoord: vmax = 12,13 m/s

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Wrijving levert de centripetale kracht

m·v²/r = μ·m·g
v = √(μ·g·r) = √(0,3·9,81·50) = 12,13 m/s

Antwoord

vmax = 12,13 m/s (43,67 km/h)
8.Cirkelbeweging

Antwoord: vmin = 15,5 m/s

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Krachtenevenwichten

De wrijving wijst de helling op.

N·(sin θ − μ·cos θ) = m·v²/r
N·(cos θ + μ·sin θ) = m·g

Snelheid

v = √(70·9,81·0,332/0,9486) = 15,5 m/s

Antwoord

vmin = 15,5 m/s
(55,81 km/h)
9.Arbeid en energie

Antwoord: v = 7,569 m/s

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Energiebalans langs de helling

Het blok zakt een hoogte d·sin θ terwijl de wrijving μmg·cos θ·d wegneemt. De massa valt weg.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·18·(0,2588 − 0,1·0,9659)) = 7,569 m/s

Antwoord

v = 7,569 m/s
10.Arbeid en energie

Antwoord: x = 59,76 cm

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Overgebleven energie na de ruwe strook

De helling is glad, dus alleen de strook neemt energie weg.

mgh − μmgL = 19,62·(5 − 0,3·1,5) = 89,27 J

Maximale indrukking

½kx² = 89,27 → x = √(2·89,27/500) = 0,5976 m = 59,76 cm

Antwoord

x = 59,76 cm
11.Impuls en botsingen

Antwoord: v = 333,1 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Zwaai na de inslag

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,14) = 1,657 m/s

Botsing

m·v = (m + M)·V → v = (0,02 + 4)·1,657/0,02 = 333,1 m/s

Antwoord

v = 333,1 m/s
12.Impuls en botsingen

Antwoord: v = 812,3 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Stijging van het blok

h = L·(1 − cos θ) = 1·(1 − cos 30°) = 0,134 m

Snelheid na de inslag

V = √(2·9,81·0,134) = 1,621 m/s

Botsing

v = (m + M)·V/m = 5,01·1,621/0,01 = 812,3 m/s

Antwoord

v = 812,3 m/s
13.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: v = 2,242 m/s

Rotatie om een vaste as: de som van de momenten om de as is gelijk aan I·α (ΣM = I·α), net zoals ΣF = m·a bij translatie. In energievorm verricht een koppel T dat over een hoek θ (in radialen) draait arbeid T·θ, wat de kinetische energie ½·I·ω² verandert; de zwaartekracht voegt m·g·Δh van het zwaartepunt toe of haalt dat weg. Het vermogen is P = T·ω.

Blok en katrol

blok: m·g − T = m·a
katrol: T·R = I·α = ½·M·R²·(a/R) → T = ½·M·a

Versnelling

a = m·g/(m + M/2) = 10,5·9,81/(10,5 + 10) = 5,025 m/s²

Snelheid na de val

v = √(2·a·h) = √(2·5,025·0,5) = 2,242 m/s

Antwoord

v = 2,242 m/s
14.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: n2 = 268,4 rpm

Rollen en impulsmoment: een lichaam dat zonder slip rolt, heeft v = ω·r, dus zijn kinetische energie is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Langs een helling geeft dat a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). Als er geen extern moment om een as werkt, blijft het impulsmoment om die as constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, ook als er kinetische energie verloren gaat.

Traagheidsmomenten

I1 = ½·12·0,25² = 0,375 kg·m²
I2 = 13·0,25² = 0,8125 kg·m²

Behoud van impulsmoment

n2 = n1·I1/(I1 + I2) = 850·0,375/1,188 = 268,4 rpm

Antwoord

n2 = 268,4 rpm
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: nw = 108,8 rpm

Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.

Toerental van het wiel

nw = n·z/Nw = 2900·3/80 = 108,8 rpm

Antwoord

nw = 108,8 rpm
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: nout = 266,7 rpm

Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.

Eerste trap

nB = 1500·16/60 = 400 rpm = nC

Tweede trap

nout = 400·30/45 = 266,7 rpm

Antwoord

nout = 266,7 rpm

totale overbrengingsverhouding = 5,625 : 1

17.Veren en slingers

Antwoord: L = 0,2013 m

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Los de lengte op

L = g·(T/2π)² = 9,81·(0,9/2π)² = 0,2013 m

Antwoord

L = 0,2013 m
18.Veren en slingers

Antwoord: U = 0,072 J

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Totale energie

E = ½·k·A² = ½·40·0,07² = 0,098 J

Veerenergie bij x

U = ½·k·x² = ½·40·0,06² = 0,072 J

Antwoord

U = 0,072 J
19.Mechanische trillingen

Antwoord: ζ = 0,08

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Kritische demping

cc = 2·√(k·m) = 2·√(80000·50) = 4000 N·s/m

Dempingsverhouding

ζ = c/cc = 320/4000 = 0,08

Antwoord

ζ = 0,08

ζ < 1, dus het systeem is ondergedempt en trilt terwijl het uitdempt.

20.Mechanische trillingen

Antwoord: fn = 1,662 Hz

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Vervangende stijfheid

Veren in serie dragen dezelfde kracht en hun doorbuigingen tellen op, dus ze combineren via hun omgekeerde: 1/k = 1/k1 + 1/k2.

1/keq = 1/12 + 1/10 → keq = 12·10/(12 + 10) = 5,455 kN/m

Eigenfrequentie

ωn = √(5455/50) = 10,44 rad/s
fn = 10,44/(2π) = 1,662 Hz

Antwoord

fn = 1,662 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics