Dynamica: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Cirkelbeweging

Centripetale versnelling
a = v²/r = ω²·r
Centripetale kracht
F = m·v²/r
Hoeksnelheid
ω = v/r = 2π/T
Vlakke bocht, wrijving
vmax = √(μ·g·r)

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Rotatie van een star lichaam

Traagheidsmomenten om G
staaf mL²/12, schijf ½mR², ring mR², massieve bol (2/5)mR², holle bol (2/3)mR²
Stelling van Steiner
I = IG + m·d²
Traagheidsstraal
I = m·k²
Staaf om zijn uiteinde
I = mL²/3
Bewegingsvergelijking
ΣM = I·α
Snelheid in rad/s
ω = 2π·n/60
Kinetische energie
E = ½·I·ω²
Arbeid en vermogen
W = T·θ, P = T·ω
Rollen zonder slip
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Impulsmoment
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Botsing om een draaipunt
m·v·d = I·ω

Methode

  1. Kies de as: een vast draaipunt, of het zwaartepunt bij rollende lichamen.
  2. Bepaal het traagheidsmoment om die as uit de standaardresultaten, met I = IG + m·d² voor een verschoven as.
  3. Kies de methode: ΣM = I·α voor versnellingen en krachten, energie (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h) voor snelheden, impulsmoment voor botsingen en plotselinge veranderingen.
  4. Verbind lineaire en hoekbeweging met v = ω·r en a = α·r, en reken rpm om naar rad/s.

Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Ingrijpende tandwielen
n1·N1 = n2·N2
Koppel
T2 = T1·(N2/N1)·η
Vermogen
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Meertraps overbrenging
totale overbrengingsverhouding = product van de trapverhoudingen

Veren en slingers

Massa aan een veer
T = 2π·√(m/k)
Slinger
T = 2π·√(L/g)
Hoekfrequentie
ω = √(k/m) = 2π/T
Maximale snelheid en versnelling
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Energie
E = ½·k·A²

Mechanische trillingen

Eigenfrequentie
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Uit de statische doorbuiging
ωn = √(g/δst)
Kritische demping
cc = 2√(km) = 2mωn
Dempingsverhouding
ζ = c/cc
Gedempte eigenfrequentie
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmisch decrement
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Veren parallel
k = k1 + k2
Veren in serie
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
politiea = 4 m/s²auto23 m/s

Een auto die te hard rijdt met een constante 23 m/s, passeert een stilstaande politieauto. Op dat moment vertrekt de politieauto en versnelt eenparig met 4 m/s². Hoe lang duurt het voordat de politieauto de auto inhaalt? Vind t.

vcar = 23 m/sapolice = 4 m/s²v0,police = 0
t = s
2.KinematicaMoeilijk
v₀ = 19 m/s40 m

Een bal wordt met 19 m/s recht omhoog gegooid vanaf de rand van een dak 40 m boven de grond. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de grootste hoogte hmax boven de grond.

v₀ = 19 m/sh₀ = 40 mg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Wetten van NewtonGemiddeld
θ = 30°a = ?m = 15 kg

Een blok van 15 kg glijdt een helling af die 30° met de horizontaal maakt. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,25. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de versnelling a van het blok langs de helling.

m = 15 kgθ = 30°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Wetten van NewtonMoeilijk
m1​ = 5,5 kg2,5 kggeen wrijving

Een blok van 5,5 kg op een horizontale tafel is via een licht touw over een wrijvingsloze katrol verbonden met een hangende massa van 2,5 kg. De tafel is wrijvingsloos. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de versnelling a van het systeem.

m1 = 5,5 kgm2 = 2,5 kgμ = 0g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.KogelbaanGemiddeld
v0​ = ?45°R = 25 m

Een bal wordt vanaf vlakke grond gelanceerd onder 45° boven de horizontaal en landt 25 m verderop. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de beginsnelheid v0.

θ = 45°R = 25 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.KogelbaanMoeilijk
2 mv0​ = 35 m/s55°x = ?

Een bal wordt vanaf de grond gegooid met 35 m/s onder 55° boven de horizontaal. Hij landt op weg omlaag op het platte dak van een gebouw van 2 m hoog. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de horizontale afstand x van het lanceerpunt tot het punt waar hij landt.

v₀ = 35 m/sθ = 55°hroof = 2 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.CirkelbewegingGemiddeld
r = 75 mvmax​ = ?

Een auto neemt een vlakke bocht met een straal van 75 m. De statische wrijvingscoëfficiënt tussen banden en weg is 0,4. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de hoogste snelheid vmax waarmee de auto de bocht kan nemen zonder te slippen.

r = 75 mμs = 0,4g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.CirkelbewegingMoeilijk
r = 1,2 mv = ?

Een bal aan een touw van 1,2 m wordt rondgeslingerd in een verticale cirkel. Gebruik g = 9,81 m/s². Wat is de kleinste snelheid vmin in het hoogste punt waarbij het touw nog net strak blijft?

r = 1,2 mg = 9,81 m/s²
vmin = m/s
9.Arbeid en energieGemiddeld
35°d = 3 mμ = 0,4

Een blok van 4 kg glijdt 3 m een helling af onder 35° met de horizontaal, met een kinetische wrijvingscoëfficiënt van 0,4. Vind de arbeid Wf tegen de wrijving.

m = 4 kgθ = 35°μ = 0,4d = 3 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
10.Arbeid en energieMoeilijk
h = 3 mL = 5 mμ = 0,2k = 800 N/m

Een blok van 1 kg wordt vanuit rust losgelaten op hoogte 3 m op een gladde helling. Onderaan steekt het een ruwe horizontale strook van 5 m over (μ = 0,2) en loopt daarna tegen een veer (k = 800 N/m) op een glad oppervlak. Vind de maximale indrukking x van de veer.

m = 1 kgh = 3 mL = 5 mμ = 0,2k = 800 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
11.Impuls en botsingenGemiddeld
0,5 kg5 m/s3 kg

Een karretje van 0,5 kg dat met 5 m/s rijdt, botst volkomen elastisch en frontaal op een stilstaand karretje van 3 kg op een wrijvingsloze baan. Bereken de snelheid v′1 van het eerste karretje na de botsing (positief in de oorspronkelijke richting).

m1 = 0,5 kgm2 = 3 kgv1 = 5 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
12.Impuls en botsingenMoeilijk
1500 kgv1​ = ?1500 kg

Een auto van 1500 kg botst op een geparkeerde auto van 1500 kg. De wrakken haken in elkaar en slippen 19 m voordat ze stilstaan. De kinetische wrijvingscoëfficiënt tussen banden en weg is 0,7. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de snelheid v1 van de eerste auto vlak vóór de botsing.

m1 = 1500 kgm2 = 1500 kgd = 19 mμ = 0,7g = 9,81 m/s²
v1 = m/s
13.Rotatie van een star lichaamGemiddeld
0 → 2400 rpmI = 3,5 kg·m²

Een motor brengt een vliegwiel met een traagheidsmoment van 3,5 kg·m² in 35 s vanuit rust op 2400 rpm. Bepaal, verliezen verwaarloosd, het gemiddelde vermogen Pavg dat hij levert, in kW.

I = 3,5 kg·m²n = 2400 rpmt = 35 s
Pavg = kW
14.Rotatie van een star lichaamMoeilijk
schijf: 27 kgring: 11 kgn1​ = 500 rpm

Een homogene massieve schijf (massa 27 kg, straal 0,25 m) draait vrij met 500 rpm om een verticale wrijvingsloze as. Een dunne ring met massa 11 kg en dezelfde straal wordt vanuit rust op de schijf laten vallen, gecentreerd op de as, en de twee gaan snel samen draaien. Bepaal hun gemeenschappelijke toerental n2 in rpm.

Mdisc = 27 kgMring = 11 kgR = 0,25 mn1 = 500 rpm
n2 = rpm
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingenGemiddeld
Tw​ = ?z = 3, 960 rpm

Een motor van 0,55 kW met 960 rpm drijft een worm met 3 gang(en) aan. Het wormwiel heeft 30 tanden en de overbrenging heeft een rendement van 85%. Vind het uitgaande koppel Tw op de as van het wiel.

z = 3Nw = 30n = 960 rpmP = 0,55 kWη = 85%
Tw = N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingenMoeilijk
A = 32B = 45C = 16D = 45

In een meertraps tandwieloverbrenging drijft tandwiel A (32 tanden) op de ingaande as, die met 1500 rpm draait, tandwiel B (45 tanden) aan. Tandwiel C (16 tanden) zit vast op dezelfde as als B en drijft tandwiel D (45 tanden) op de uitgaande as aan. Bereken het uitgaande toerental nout.

nin = 1500 rpmA = 32B = 45C = 16D = 45
nout = rpm
17.Veren en slingersGemiddeld
L = ?

Hoe lang moet een mathematische slinger zijn om een slingertijd van 2,4 s te hebben? Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken L.

T = 2,4 sg = 9,81 m/s²
L = m
18.Veren en slingersMoeilijk
0,6 kgk = 230 N/mA = 11 cm

Een massa van 0,6 kg aan een veer met k = 230 N/m wordt 11 cm uit de evenwichtsstand getrokken en losgelaten. Bereken de maximale versnelling amax.

m = 0,6 kgk = 230 N/mA = 11 cm
amax = m/s²
19.Mechanische trillingenGemiddeld
k = 20 kN/mc = 60 N·s/mm = 20 kg

Een massa van 20 kg wordt gedragen door een veer met een stijfheid van 20 kN/m en een viskeuze demper met een dempingscoëfficiënt van 60 N·s/m. Vind de dempingsverhouding ζ.

m = 20 kgk = 20 kN/mc = 60 N·s/m
ζ =
20.Mechanische trillingenMoeilijk
k1​ = 40k2​ = 100m = 25 kg

Een massa van 25 kg hangt aan twee veren die achter elkaar zitten (in serie): de bovenste veer heeft k₁ = 40 kN/m en de onderste k₂ = 100 kN/m. Verwaarloos demping en de massa’s van de veren. Vind de eigenfrequentie fn van de verticale trilling in Hz.

m = 25 kgk1 = 40 kN/mk2 = 100 kN/m
fn = Hz

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: t = 11,5 s

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Gelijke afstanden

v·t = ½·a·t² → t = 2v/a = 2·23/4 = 11,5 s

Antwoord

t = 11,5 s

Op dat moment rijdt de politieauto met 2v = 46 m/s.

2.Kinematica

Antwoord: hmax = 58,4 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Stijging boven het dak

0 = v₀² − 2·g·Δh → Δh = 19²/(2·9,81) = 18,4 m

Hoogte boven de grond

hmax = 40 + 18,4 = 58,4 m

Antwoord

hmax = 58,4 m
3.Wetten van Newton

Antwoord: a = 2,781 m/s²

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Krachten langs de helling

Langs de helling omlaag is positief.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Versnelling

a = 9,81·(sin 30° − 0,25·cos 30°) = 9,81·(0,5 − 0,2165) = 2,781 m/s²

Antwoord

a = 2,781 m/s²
4.Wetten van Newton

Antwoord: a = 3,066 m/s²

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Versnelling van het systeem

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (24,53 − 0)/8 = 3,066 m/s²

Antwoord

a = 3,066 m/s²
5.Kogelbaan

Antwoord: v0 = 15,66 m/s

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Los de formule voor de worpafstand op naar v₀

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·25/sin 90°) = 15,66 m/s

Antwoord

v0 = 15,66 m/s
6.Kogelbaan

Antwoord: x = 115,9 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

vx = 20,08 m/s, vy = 28,67 m/s

Tijd tot de landing op het dak

Grootste wortel: de bal daalt.

2 = 28,67·t − 4,905·t²
t = (28,67 + √(28,67² − 2·9,81·2))/9,81 = 5,775 s

Horizontale afstand

x = vx·t = 20,08·5,775 = 115,9 m

Antwoord

x = 115,9 m
7.Cirkelbeweging

Antwoord: vmax = 17,16 m/s

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Wrijving levert de centripetale kracht

m·v²/r = μ·m·g
v = √(μ·g·r) = √(0,4·9,81·75) = 17,16 m/s

Antwoord

vmax = 17,16 m/s (61,76 km/h)
8.Cirkelbeweging

Antwoord: vmin = 3,431 m/s

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Spankracht nul in het hoogste punt

m·g = m·v²/r → v = √(g·r) = √(9,81·1,2) = 3,431 m/s

Antwoord

vmin = 3,431 m/s
9.Arbeid en energie

Antwoord: Wf = 38,57 J

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Wrijvingskracht

N = mg·cos θ = 39,24·0,8192 = 32,14 N
F = μN = 0,4·32,14 = 12,86 N

Arbeid tegen de wrijving

Wf = F·d = 12,86·3 = 38,57 J

Antwoord

Wf = 38,57 J
10.Arbeid en energie

Antwoord: x = 22,15 cm

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Overgebleven energie na de ruwe strook

De helling is glad, dus alleen de strook neemt energie weg.

mgh − μmgL = 9,81·(3 − 0,2·5) = 19,62 J

Maximale indrukking

½kx² = 19,62 → x = √(2·19,62/800) = 0,2215 m = 22,15 cm

Antwoord

x = 22,15 cm
11.Impuls en botsingen

Antwoord: v′1 = −3,571 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Elastische botsing met een stilstaand doel

Behoud van impuls en energie samen oplossen geeft deze twee resultaten.

v′1 = (0,5 − 3)/(0,5 + 3)·5 = −3,571 m/s
v′2 = 2·0,5/(0,5 + 3)·5 = 1,429 m/s

Antwoord

v′1 = −3,571 m/s

Het minteken betekent dat het eerste karretje terugkaatst.

12.Impuls en botsingen

Antwoord: v1 = 32,31 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Snelheid na de botsing

V = √(2·μ·g·d) = √(2·0,7·9,81·19) = 16,15 m/s

Impuls bij de botsing

m1·v1 = (m1 + m2)·V → v1 = 3000·16,15/1500 = 32,31 m/s

Antwoord

v1 = 32,31 m/s
(116,3 km/h)
13.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: Pavg = 3,158 kW

Rotatie om een vaste as: de som van de momenten om de as is gelijk aan I·α (ΣM = I·α), net zoals ΣF = m·a bij translatie. In energievorm verricht een koppel T dat over een hoek θ (in radialen) draait arbeid T·θ, wat de kinetische energie ½·I·ω² verandert; de zwaartekracht voegt m·g·Δh van het zwaartepunt toe of haalt dat weg. Het vermogen is P = T·ω.

Hoeksnelheid

ω = 2π·2400/60 = 251,3 rad/s

Energie

E = ½·I·ω² = ½·3,5·251,3² = 110540 J

Gemiddeld vermogen

Pavg = E/t = 110540/35 = 3158 W = 3,158 kW

Antwoord

Pavg = 3,158 kW
14.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: n2 = 275,5 rpm

Rollen en impulsmoment: een lichaam dat zonder slip rolt, heeft v = ω·r, dus zijn kinetische energie is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Langs een helling geeft dat a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). Als er geen extern moment om een as werkt, blijft het impulsmoment om die as constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, ook als er kinetische energie verloren gaat.

Traagheidsmomenten

I1 = ½·27·0,25² = 0,8438 kg·m²
I2 = 11·0,25² = 0,6875 kg·m²

Behoud van impulsmoment

n2 = n1·I1/(I1 + I2) = 500·0,8438/1,531 = 275,5 rpm

Antwoord

n2 = 275,5 rpm
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: Tw = 46,5 N·m

Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.

Toerental van het wiel

nw = n·z/Nw = 960·3/30 = 96 rpm

Uitgaand koppel

ωw = 2π·96/60 = 10,05 rad/s
Tw = η·P/ωw = 0,85·550/10,05 = 46,5 N·m

Antwoord

Tw = 46,5 N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: nout = 379,3 rpm

Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.

Eerste trap

nB = 1500·32/45 = 1067 rpm = nC

Tweede trap

nout = 1067·16/45 = 379,3 rpm

Antwoord

nout = 379,3 rpm

totale overbrengingsverhouding = 3,955 : 1

17.Veren en slingers

Antwoord: L = 1,431 m

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Los de lengte op

L = g·(T/2π)² = 9,81·(2,4/2π)² = 1,431 m

Antwoord

L = 1,431 m
18.Veren en slingers

Antwoord: amax = 42,17 m/s²

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Hoekfrequentie

ω = √(230/0,6) = 19,58 rad/s

Maximale versnelling

amax = A·ω² = 0,11·19,58² = 42,17 m/s²

Antwoord

amax = 42,17 m/s²
19.Mechanische trillingen

Antwoord: ζ = 0,04743

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Kritische demping

cc = 2·√(k·m) = 2·√(20000·20) = 1265 N·s/m

Dempingsverhouding

ζ = c/cc = 60/1265 = 0,04743

Antwoord

ζ = 0,04743

ζ < 1, dus het systeem is ondergedempt en trilt terwijl het uitdempt.

20.Mechanische trillingen

Antwoord: fn = 5,38 Hz

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Vervangende stijfheid

Veren in serie dragen dezelfde kracht en hun doorbuigingen tellen op, dus ze combineren via hun omgekeerde: 1/k = 1/k1 + 1/k2.

1/keq = 1/40 + 1/100 → keq = 40·100/(40 + 100) = 28,57 kN/m

Eigenfrequentie

ωn = √(28571/25) = 33,81 rad/s
fn = 33,81/(2π) = 5,38 Hz

Antwoord

fn = 5,38 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics