Dynamica: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Cirkelbeweging

Centripetale versnelling
a = v²/r = ω²·r
Centripetale kracht
F = m·v²/r
Hoeksnelheid
ω = v/r = 2π/T
Vlakke bocht, wrijving
vmax = √(μ·g·r)

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Rotatie van een star lichaam

Traagheidsmomenten om G
staaf mL²/12, schijf ½mR², ring mR², massieve bol (2/5)mR², holle bol (2/3)mR²
Stelling van Steiner
I = IG + m·d²
Traagheidsstraal
I = m·k²
Staaf om zijn uiteinde
I = mL²/3
Bewegingsvergelijking
ΣM = I·α
Snelheid in rad/s
ω = 2π·n/60
Kinetische energie
E = ½·I·ω²
Arbeid en vermogen
W = T·θ, P = T·ω
Rollen zonder slip
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Impulsmoment
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Botsing om een draaipunt
m·v·d = I·ω

Methode

  1. Kies de as: een vast draaipunt, of het zwaartepunt bij rollende lichamen.
  2. Bepaal het traagheidsmoment om die as uit de standaardresultaten, met I = IG + m·d² voor een verschoven as.
  3. Kies de methode: ΣM = I·α voor versnellingen en krachten, energie (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h) voor snelheden, impulsmoment voor botsingen en plotselinge veranderingen.
  4. Verbind lineaire en hoekbeweging met v = ω·r en a = α·r, en reken rpm om naar rad/s.

Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Ingrijpende tandwielen
n1·N1 = n2·N2
Koppel
T2 = T1·(N2/N1)·η
Vermogen
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Meertraps overbrenging
totale overbrengingsverhouding = product van de trapverhoudingen

Veren en slingers

Massa aan een veer
T = 2π·√(m/k)
Slinger
T = 2π·√(L/g)
Hoekfrequentie
ω = √(k/m) = 2π/T
Maximale snelheid en versnelling
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Energie
E = ½·k·A²

Mechanische trillingen

Eigenfrequentie
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Uit de statische doorbuiging
ωn = √(g/δst)
Kritische demping
cc = 2√(km) = 2mωn
Dempingsverhouding
ζ = c/cc
Gedempte eigenfrequentie
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmisch decrement
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Veren parallel
k = k1 + k2
Veren in serie
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
politiea = 3,5 m/s²auto24 m/s

Een auto die te hard rijdt met een constante 24 m/s, passeert een stilstaande politieauto. Op dat moment vertrekt de politieauto en versnelt eenparig met 3,5 m/s². Hoe ver van zijn startpunt haalt de politieauto de auto in? Vind d.

vcar = 24 m/sapolice = 3,5 m/s²v0,police = 0
d = m
2.KinematicaMoeilijk
v₀ = 20 m/s20 m

Een bal wordt met 20 m/s recht omhoog gegooid vanaf de rand van een dak 20 m boven de grond. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Hoelang na de worp raakt de bal de grond? Bereken t.

v₀ = 20 m/sh₀ = 20 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Wetten van NewtonGemiddeld
θ = 20°a = ?m = 15 kg

Een blok van 15 kg glijdt een wrijvingsloze helling af die 20° met de horizontaal maakt. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de versnelling a van het blok langs de helling.

m = 15 kgθ = 20°μ = 0g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Wetten van NewtonMoeilijk
m1​ = 6,5 kg4 kggeen wrijving

Een blok van 6,5 kg op een horizontale tafel is via een licht touw over een wrijvingsloze katrol verbonden met een hangende massa van 4 kg. De tafel is wrijvingsloos. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de versnelling a van het systeem.

m1 = 6,5 kgm2 = 4 kgμ = 0g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.KogelbaanGemiddeld
29 my = ?v0​ = 38 m/s45°

Een bal wordt vanaf vlakke grond weggetrapt met 38 m/s onder 45° boven de horizontaal, naar een muur op 29 m afstand. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Op welke hoogte y passeert de bal de muur?

v₀ = 38 m/sθ = 45°x = 29 mg = 9,81 m/s²
y = m
6.KogelbaanMoeilijk
h = 5 mv0​ = 34 m/s25°x = ?

Een bal wordt onder 25° boven de horizontaal vanaf de top van een 5 m hoge klif weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de horizontale afstand x die de bal aflegt voordat hij de grond raakt.

v0 = 34 m/sθ = 25°h = 5 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.CirkelbewegingGemiddeld
r = 75 m11 m/s

Een auto van 1300 kg rijdt met 11 m/s over de top van een bult in de weg. De top van de bult is een cirkelboog met straal 75 m. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de normaalkracht N van de weg op de auto bovenaan.

m = 1300 kgv = 11 m/sr = 75 mg = 9,81 m/s²
N = N
8.CirkelbewegingMoeilijk
θ = 15°naar het middelpuntvmax​ = ?

Een bocht met straal 180 m heeft een verkanting van 15°, en de statische wrijvingscoëfficiënt tussen banden en weg is 0,3. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de hoogste snelheid vmax waarmee een auto de bocht kan nemen zonder naar boven en naar buiten te glijden.

r = 180 mθ = 15°μs = 0,3g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
9.Arbeid en energieGemiddeld
45°d = 12 mμ = 0,4

Een blok glijdt vanuit rust een helling af onder 45° met de horizontaal. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,4. Vind de snelheid v nadat het 12 m langs de helling is gegleden.

θ = 45°μ = 0,4d = 12 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Arbeid en energieMoeilijk
k = 2000 N/m20°μ = 0,33 kg

Een veer met veerconstante 2000 N/m onderaan een helling van 20° wordt 8 cm ingedrukt tegen een blok van 3 kg en losgelaten. De kinetische wrijvingscoëfficiënt tussen blok en helling is 0,3. Hoe ver d gaat het blok vanaf het loslaatpunt de helling op voordat het stopt? (Verwaarloos de korte afstand waarover de veer duwt, d.w.z. neem wrijving en zwaartekracht over de hele afstand d.)

m = 3 kgk = 2000 N/mx = 8 cmθ = 20°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
d = m
11.Impuls en botsingenGemiddeld
0,5 kg5 m/s3 kg

Een karretje van 0,5 kg dat met 5 m/s rijdt, botst volkomen elastisch en frontaal op een stilstaand karretje van 3 kg op een wrijvingsloze baan. Bereken de snelheid v′1 van het eerste karretje na de botsing (positief in de oorspronkelijke richting).

m1 = 0,5 kgm2 = 3 kgv1 = 5 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
12.Impuls en botsingenMoeilijk
1400 kg23 m/s900 kg14 m/sθ = ?

Op een kruispunt botst een auto van 1400 kg die met 23 m/s naar het oosten rijdt op een auto van 900 kg die met 14 m/s naar het noorden rijdt. De auto’s haken in elkaar. Vind de richting θ van het wrak direct na de botsing, gemeten vanaf het oosten richting het noorden.

m1 = 1400 kgv1 = 23 m/s (E)m2 = 900 kgv2 = 14 m/s (N)
θ = °
13.Rotatie van een star lichaamGemiddeld
ω = ?L = 1 mm = 8,5 kg

Een homogene slanke staaf met massa 8,5 kg en lengte 1 m is aan één uiteinde scharnierend bevestigd en wordt vanuit rust losgelaten in horizontale stand. Verwaarloos wrijving en gebruik g = 9,81 m/s². Bepaal de hoeksnelheid ω van de staaf als hij door de verticale stand zwaait.

m = 8,5 kgL = 1 mg = 9,81 m/s²
ω = rad/s
14.Rotatie van een star lichaamMoeilijk
0,85 m0,3 mn1​ = 35 rpm

Een persoon staat op een wrijvingsloze draaitafel en houdt in elke hand een halter van 4 kg, 0,85 m van de as. De persoon en de draaitafel hebben samen een traagheidsmoment van 2 kg·m² om de as. Ze draaien met 35 rpm en trekken dan de halters in tot 0,3 m van de as. Beschouw de halters als puntmassa’s. Bepaal het nieuwe toerental n2 in rpm.

I0 = 2 kg·m²m = 2 × 4 kgr1 = 0,85 mr2 = 0,3 mn1 = 35 rpm
n2 = rpm
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingenGemiddeld
N1​ = 15N2​ = 24

Een motor van 5,5 kW die met 2900 rpm draait, drijft een rondsel met 15 tanden aan, dat ingrijpt in een tandwiel met 24 tanden. Het tandwielpaar heeft een rendement van 97%. Bereken het koppel T1 op de motoras.

P = 5,5 kWn1 = 2900 rpmN1 = 15N2 = 24η = 97%
T1 = N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingenMoeilijk
A = 16B = 72C = 18D = 72

In een meertraps tandwieloverbrenging drijft tandwiel A (16 tanden) op de ingaande as, die met 3000 rpm draait, tandwiel B (72 tanden) aan. Tandwiel C (18 tanden) zit vast op dezelfde as als B en drijft tandwiel D (72 tanden) op de uitgaande as aan. Bereken het uitgaande toerental nout.

nin = 3000 rpmA = 16B = 72C = 18D = 72
nout = rpm
17.Veren en slingersGemiddeld
L = 1,9 m

Een mathematische slinger heeft een lengte van 1,9 m. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de slingertijd T bij kleine uitwijkingen.

L = 1,9 mg = 9,81 m/s²
T = s
18.Veren en slingersMoeilijk
0,2 kgk = 470 N/mA = 12 cm

Een massa van 0,2 kg aan een veer met k = 470 N/m wordt 12 cm uit de evenwichtsstand getrokken en losgelaten. Bereken de maximale snelheid vmax.

m = 0,2 kgk = 470 N/mA = 12 cm
vmax = m/s
19.Mechanische trillingenGemiddeld
k = 5 kN/mζ = 0,45m = 50 kg

Een massa van 50 kg aan een veer met een stijfheid van 5 kN/m heeft een viskeuze demper die een dempingsverhouding van 0,45 geeft. Vind de gedempte eigenfrequentie fd van de vrije trilling in Hz.

m = 50 kgk = 5 kN/mζ = 0,45
fd = Hz
20.Mechanische trillingenMoeilijk
k1​ = 100k2​ = 10m = 5 kg

Een massa van 5 kg hangt aan twee veren die achter elkaar zitten (in serie): de bovenste veer heeft k₁ = 100 kN/m en de onderste k₂ = 10 kN/m. Verwaarloos demping en de massa’s van de veren. Vind de eigenfrequentie fn van de verticale trilling in Hz.

m = 5 kgk1 = 100 kN/mk2 = 10 kN/m
fn = Hz

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: d = 329,1 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Gelijke afstanden

v·t = ½·a·t² → t = 2v/a = 2·24/3,5 = 13,71 s

Afstand

d = v·t = 24·13,71 = 329,1 m

Antwoord

d = 329,1 m

Op dat moment rijdt de politieauto met 2v = 48 m/s.

2.Kinematica

Antwoord: t = 4,908 s

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Bewegingsvergelijking

Omhoog is positief en de grond ligt h₀ onder het beginpunt.

−20 = 20·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 20·t − 20 = 0

Los de vierkantsvergelijking op

Alleen de positieve wortel is fysisch zinvol.

t = (20 + √(20² + 2·9,81·20))/9,81 = 4,908 s

Antwoord

t = 4,908 s
3.Wetten van Newton

Antwoord: a = 3,355 m/s²

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Krachten langs de helling

Langs de helling omlaag is positief.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Versnelling

a = 9,81·(sin 20° − 0·cos 20°) = 9,81·(0,342 − 0) = 3,355 m/s²

Antwoord

a = 3,355 m/s²
4.Wetten van Newton

Antwoord: a = 3,737 m/s²

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Versnelling van het systeem

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (39,24 − 0)/10,5 = 3,737 m/s²

Antwoord

a = 3,737 m/s²
5.Kogelbaan

Antwoord: y = 23,29 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Tijd tot de muur

vx = 38·cos 45° = 26,87 m/s
t = x/vx = 29/26,87 = 1,079 s

Hoogte op dat moment

y = 26,87·1,079 − ½·9,81·1,079² = 23,29 m

Antwoord

y = 23,29 m

Bij de muur stijgt de bal nog.

6.Kogelbaan

Antwoord: x = 99,95 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 34·cos 25° = 30,81 m/s
vy = v0·sin θ = 34·sin 25° = 14,37 m/s

Vliegtijd

Los y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 op voor de positieve wortel.

0 = 5 + 14,37·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (14,37 + √(206,5 + 98,1))/9,81 = 3,244 s

Horizontale afstand

x = vx·t = 30,81·3,244 = 99,95 m

Antwoord

x = 99,95 m
7.Cirkelbeweging

Antwoord: N = 10656 N

Uniform circular motion: an object moving at speed v on a circle of radius r accelerates towards the centre with a = v²/r, so it needs a net inward force F = m·v²/r. That force is supplied by something real: friction, tension, gravity or a normal force.

Krachten bovenaan

Naar het middelpunt (omlaag) is positief.

m·g − N = m·v²/r
N = 1300·9,81 − 1300·11²/75 = 12753 − 2097 = 10656 N

Antwoord

N = 10656 N

De auto voelt lichter: de weg duwt minder hard omhoog dan zijn gewicht.

8.Cirkelbeweging

Antwoord: vmax = 33,02 m/s

Uniform circular motion: an object moving at speed v on a circle of radius r accelerates towards the centre with a = v²/r, so it needs a net inward force F = m·v²/r. That force is supplied by something real: friction, tension, gravity or a normal force.

Krachtenevenwichten

De wrijving wijst de helling af.

N·(sin θ + μ·cos θ) = m·v²/r
N·(cos θ − μ·sin θ) = m·g

Snelheid

v = √(180·9,81·0,5486/0,8883) = 33,02 m/s

Antwoord

vmax = 33,02 m/s
(118,9 km/h)
9.Arbeid en energie

Antwoord: v = 9,994 m/s

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Energiebalans langs de helling

Het blok zakt een hoogte d·sin θ terwijl de wrijving μmg·cos θ·d wegneemt. De massa valt weg.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·12·(0,7071 − 0,4·0,7071)) = 9,994 m/s

Antwoord

v = 9,994 m/s
10.Arbeid en energie

Antwoord: d = 0,3485 m

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Veerenergie

x = 8 cm = 0,08 m
½kx² = ½·2000·0,08² = 6,4 J

Energiebalans langs de helling

m·g = 3·9,81 = 29,43 N
½kx² = mg·d·(sin θ + μ·cos θ)
d = 6,4/(29,43·(0,342 + 0,3·0,9397)) = 0,3485 m

Antwoord

d = 0,3485 m
11.Impuls en botsingen

Antwoord: v′1 = −3,571 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Elastische botsing met een stilstaand doel

Behoud van impuls en energie samen oplossen geeft deze twee resultaten.

v′1 = (0,5 − 3)/(0,5 + 3)·5 = −3,571 m/s
v′2 = 2·0,5/(0,5 + 3)·5 = 1,429 m/s

Antwoord

v′1 = −3,571 m/s

Het minteken betekent dat het eerste karretje terugkaatst.

12.Impuls en botsingen

Antwoord: θ = 21,37 °

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Impulscomponenten

px = 1400·23 = 32200 kg·m/s
py = 900·14 = 12600 kg·m/s

Richting

tan θ = py/px = 0,3913 → θ = 21,37°

Antwoord

θ = 21,37°
13.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: ω = 5,425 rad/s

Rotation about a fixed axis: the sum of the moments about the axis equals I·α (ΣM = I·α), just as ΣF = m·a for translation. In energy form, a torque T turning through an angle θ (in radians) does work T·θ, which changes the kinetic energy ½·I·ω²; gravity adds or removes m·g·Δh of the centre of mass. Power is P = T·ω.

Afname van potentiële energie

m·g·L/2 = 8,5·9,81·0,5 = 41,69 J

Traagheidsmoment om het scharnier

IO = m·L²/3 = 8,5·1²/3 = 2,833 kg·m²

Energiebalans

½·IO·ω² = 41,69 → ω = √(2·41,69/2,833) = 5,425 rad/s

Antwoord

ω = 5,425 rad/s
14.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: n2 = 100,1 rpm

Rolling and angular momentum: a body rolling without slipping has v = ω·r, so its kinetic energy is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Down a slope that gives a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). When no external moment acts about an axis, the angular momentum about that axis stays constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, even if kinetic energy is lost.

Traagheidsmomenten

I1 = 2 + 2·4·0,85² = 7,78 kg·m²
I2 = 2 + 2·4·0,3² = 2,72 kg·m²

Behoud van impulsmoment

n2 = n1·I1/I2 = 35·7,78/2,72 = 100,1 rpm

Antwoord

n2 = 100,1 rpm

De kinetische energie neemt toe: de extra energie komt van de arbeid die de persoon verricht bij het intrekken van de halters.

15.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: T1 = 18,11 N·m

Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.

Motorkoppel

ω₁ = 2π·2900/60 = 303,7 rad/s
T1 = P/ω₁ = 5500/303,7 = 18,11 N·m

Antwoord

T1 = 18,11 N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: nout = 166,7 rpm

Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.

Eerste trap

nB = 3000·16/72 = 666,7 rpm = nC

Tweede trap

nout = 666,7·18/72 = 166,7 rpm

Antwoord

nout = 166,7 rpm

totale overbrengingsverhouding = 18 : 1

17.Veren en slingers

Antwoord: T = 2,765 s

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Slingertijd

T = 2π·√(1,9/9,81) = 2,765 s

Antwoord

T = 2,765 s
18.Veren en slingers

Antwoord: vmax = 5,817 m/s

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Hoekfrequentie

ω = √(470/0,2) = 48,48 rad/s

Maximale snelheid

vmax = A·ω = 0,12·48,48 = 5,817 m/s

Antwoord

vmax = 5,817 m/s
19.Mechanische trillingen

Antwoord: fd = 1,421 Hz

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Ongedempte eigenfrequentie

ωn = √(5000/50) = 10 rad/s
fn = 10/(2π) = 1,592 Hz

Gedempte eigenfrequentie

fd = fn·√(1 − ζ²) = 1,592·√(1 − 0,45²) = 1,421 Hz

Antwoord

fd = 1,421 Hz
20.Mechanische trillingen

Antwoord: fn = 6,786 Hz

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Vervangende stijfheid

Veren in serie dragen dezelfde kracht en hun doorbuigingen tellen op, dus ze combineren via hun omgekeerde: 1/k = 1/k1 + 1/k2.

1/keq = 1/100 + 1/10 → keq = 100·10/(100 + 10) = 9,091 kN/m

Eigenfrequentie

ωn = √(9091/5) = 42,64 rad/s
fn = 42,64/(2π) = 6,786 Hz

Antwoord

fn = 6,786 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics