Dynamica: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Cirkelbeweging

Centripetale versnelling
a = v²/r = ω²·r
Centripetale kracht
F = m·v²/r
Hoeksnelheid
ω = v/r = 2π/T
Vlakke bocht, wrijving
vmax = √(μ·g·r)

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Rotatie van een star lichaam

Traagheidsmomenten om G
staaf mL²/12, schijf ½mR², ring mR², massieve bol (2/5)mR², holle bol (2/3)mR²
Stelling van Steiner
I = IG + m·d²
Traagheidsstraal
I = m·k²
Staaf om zijn uiteinde
I = mL²/3
Bewegingsvergelijking
ΣM = I·α
Snelheid in rad/s
ω = 2π·n/60
Kinetische energie
E = ½·I·ω²
Arbeid en vermogen
W = T·θ, P = T·ω
Rollen zonder slip
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Impulsmoment
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Botsing om een draaipunt
m·v·d = I·ω

Methode

  1. Kies de as: een vast draaipunt, of het zwaartepunt bij rollende lichamen.
  2. Bepaal het traagheidsmoment om die as uit de standaardresultaten, met I = IG + m·d² voor een verschoven as.
  3. Kies de methode: ΣM = I·α voor versnellingen en krachten, energie (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h) voor snelheden, impulsmoment voor botsingen en plotselinge veranderingen.
  4. Verbind lineaire en hoekbeweging met v = ω·r en a = α·r, en reken rpm om naar rad/s.

Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Ingrijpende tandwielen
n1·N1 = n2·N2
Koppel
T2 = T1·(N2/N1)·η
Vermogen
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Meertraps overbrenging
totale overbrengingsverhouding = product van de trapverhoudingen

Veren en slingers

Massa aan een veer
T = 2π·√(m/k)
Slinger
T = 2π·√(L/g)
Hoekfrequentie
ω = √(k/m) = 2π/T
Maximale snelheid en versnelling
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Energie
E = ½·k·A²

Mechanische trillingen

Eigenfrequentie
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Uit de statische doorbuiging
ωn = √(g/δst)
Kritische demping
cc = 2√(km) = 2mωn
Dempingsverhouding
ζ = c/cc
Gedempte eigenfrequentie
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmisch decrement
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Veren parallel
k = k1 + k2
Veren in serie
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
t (s)v (m/s)3,636 s20

Een auto die met 72 km/h rijdt, remt met een constante vertraging van 5,5 m/s² tot hij stilstaat. Bereken de remweg s.

v₀ = 72 km/ha = −5,5 m/s²v = 0
s = m
2.KinematicaMoeilijk
d = ?

Een steen wordt vanuit rust in een put losgelaten. De plons is 2 s na het loslaten te horen. De geluidssnelheid is 343 m/s; verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de diepte d van de put.

ttotal = 2 svsound = 343 m/sg = 9,81 m/s²
d = m
3.Wetten van NewtonGemiddeld
θ = 30°a = ?m = 2 kg

Een blok van 2 kg glijdt een helling af die 30° met de horizontaal maakt. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,2. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de versnelling a van het blok langs de helling.

m = 2 kgθ = 30°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Wetten van NewtonMoeilijk
m1​ = 8 kg4 kggeen wrijving

Een blok van 8 kg op een horizontale tafel is via een licht touw over een wrijvingsloze katrol verbonden met een hangende massa van 4 kg. De tafel is wrijvingsloos. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de versnelling a van het systeem.

m1 = 8 kgm2 = 4 kgμ = 0g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.KogelbaanGemiddeld
v0​ = ?25°R = 100 m

Een bal wordt vanaf vlakke grond gelanceerd onder 25° boven de horizontaal en landt 100 m verderop. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de beginsnelheid v0.

θ = 25°R = 100 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.KogelbaanMoeilijk
h = 20 mv0​ = 34 m/s35°H = ?

Een bal wordt gelanceerd met 34 m/s onder 35° boven de horizontaal vanaf de top van een klif van 20 m. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de grootste hoogte H boven de grond aan de voet van de klif.

v₀ = 34 m/sθ = 35°h = 20 mg = 9,81 m/s²
H = m
7.CirkelbewegingGemiddeld
r = 120 mvmax​ = ?

Een auto neemt een vlakke bocht met een straal van 120 m. De statische wrijvingscoëfficiënt tussen banden en weg is 0,7. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de hoogste snelheid vmax waarmee de auto de bocht kan nemen zonder te slippen.

r = 120 mμs = 0,7g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.CirkelbewegingMoeilijk
r = 0,8 mv = 8,5 m/s

Een bal van 1,4 kg aan een touw van 0,8 m wordt rondgeslingerd in een verticale cirkel. In het laagste punt beweegt hij met 8,5 m/s. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de spankracht T in het touw in het laagste punt.

m = 1,4 kgr = 0,8 mv = 8,5 m/sg = 9,81 m/s²
T = N
9.Arbeid en energieGemiddeld
0,5 kgk = 1000 N/mh = ?

Een speelgoedlanceerder heeft een verticale veer met veerconstante 1000 N/m. Er wordt een bal van 0,5 kg op gelegd, de veer wordt 5 cm ingedrukt en dan losgelaten. Vind, zonder luchtweerstand en zonder de massa van de veer, de hoogte h die de bal stijgt, gemeten vanaf zijn positie bij de ingedrukte veer.

m = 0,5 kgk = 1000 N/mx = 5 cmg = 9,81 m/s²
h = m
10.Arbeid en energieMoeilijk
F = 25 N30°μ = 0,12 kg

Een blok van 2 kg begint in rust onderaan een helling van 30° en wordt de helling op getrokken door een constante kracht van 25 N evenwijdig aan de helling. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,1. Vind de snelheid v van het blok nadat het 10 m de helling op is gegaan.

m = 2 kgF = 25 Nθ = 30°μ = 0,1d = 10 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Impuls en botsingenGemiddeld
1900 kg19 m/s1500 kg

Een auto van 1900 kg die met 19 m/s rijdt, botst op een stilstaande auto van 1500 kg en de twee haken in elkaar. Welk percentage ΔK/K van de oorspronkelijke kinetische energie gaat verloren?

m1 = 1900 kgv1 = 19 m/sm2 = 1500 kgv2 = 0
ΔK/K = %
12.Impuls en botsingenMoeilijk
3,5 kgv = ?20 g15°L = 2 m

Een kogel van 20 g wordt horizontaal afgevuurd in een blok van 3,5 kg dat aan lichte touwtjes van 2 m lang hangt, en blijft erin steken. De touwtjes zwaaien uit tot een grootste hoek van 15° met de verticaal. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de snelheid v van de kogel vóór de inslag.

m = 20 gM = 3,5 kgL = 2 mθ = 15°g = 9,81 m/s²
v = m/s
13.Rotatie van een star lichaamGemiddeld
5,5 kgaαM = 3 kgR = 0,45 m

Een blok van 5,5 kg hangt aan een lichte koord die om een katrol is gewikkeld, een homogene massieve schijf met massa 3 kg en straal 0,45 m die wrijvingsloos om een horizontale as draait. Het blok wordt vanuit rust losgelaten. Gebruik g = 9,81 m/s². Bepaal de hoekversnelling α van de katrol.

m = 5,5 kgM = 3 kgR = 0,45 mg = 9,81 m/s²
α = rad/s²
14.Rotatie van een star lichaamMoeilijk
320 m/s30 g0,33 mL = 0,7 m4 kg

Een homogene slanke staaf met massa 4 kg en lengte 0,7 m hangt in rust aan een wrijvingsloos draaipunt aan zijn bovenuiteinde. Een kogel van 30 g die horizontaal met 320 m/s beweegt, raakt de staaf 0,33 m onder het draaipunt en blijft erin zitten. Bepaal de hoeksnelheid ω van de staaf vlak na de botsing.

M = 4 kgL = 0,7 mm = 30 gv = 320 m/sd = 0,33 m
ω = rad/s
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingenGemiddeld
Tw​ = ?z = 4, 1450 rpm

Een motor van 0,55 kW met 1450 rpm drijft een worm met 4 gang(en) aan. Het wormwiel heeft 80 tanden en de overbrenging heeft een rendement van 85%. Vind het uitgaande koppel Tw op de as van het wiel.

z = 4Nw = 80n = 1450 rpmP = 0,55 kWη = 85%
Tw = N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingenMoeilijk
A = 25B = 80C = 12D = 45

In een meertraps tandwieloverbrenging drijft tandwiel A (25 tanden) op de ingaande as, die met 960 rpm draait, tandwiel B (80 tanden) aan. Tandwiel C (12 tanden) zit vast op dezelfde as als B en drijft tandwiel D (45 tanden) op de uitgaande as aan. Bereken het uitgaande toerental nout.

nin = 960 rpmA = 25B = 80C = 12D = 45
nout = rpm
17.Veren en slingersGemiddeld
L = ?

Hoe lang moet een mathematische slinger zijn om een slingertijd van 1,2 s te hebben? Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken L.

T = 1,2 sg = 9,81 m/s²
L = m
18.Veren en slingersMoeilijk
3,3 kgk = 60 N/mA = 18 cm

Een massa van 3,3 kg aan een veer met k = 60 N/m wordt 18 cm uit de evenwichtsstand getrokken en losgelaten. Bereken de maximale versnelling amax.

m = 3,3 kgk = 60 N/mA = 18 cm
amax = m/s²
19.Mechanische trillingenGemiddeld
k = 100 kN/mζ = 0,45m = 250 kg

Een massa van 250 kg aan een veer met een stijfheid van 100 kN/m heeft een viskeuze demper die een dempingsverhouding van 0,45 geeft. Vind de gedempte eigenfrequentie fd van de vrije trilling in Hz.

m = 250 kgk = 100 kN/mζ = 0,45
fd = Hz
20.Mechanische trillingenMoeilijk
k1​ = 10k2​ = 15k3​ = 40m = 20 kg

Een massa van 20 kg hangt aan veer k₃ = 40 kN/m. De bovenkant van k₃ zit vast aan een starre balk die aan twee veren naast elkaar hangt, k₁ = 10 kN/m en k₂ = 15 kN/m; de balk blijft horizontaal. Verwaarloos demping en de massa’s van de veren en de balk. Vind de eigenfrequentie fn van de verticale trilling in Hz.

m = 20 kgk1 = 10 kN/mk2 = 15 kN/mk3 = 40 kN/m
fn = Hz

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: s = 36,36 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Eenheden

v₀ = 72/3,6 = 20 m/s

Remweg

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 20²/(2·5,5) = 36,36 m

Antwoord

s = 36,36 m
2.Kinematica

Antwoord: d = 18,57 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Twee delen van de tijd

½·9,81·t₁² = 343·(2 − t₁)
4,905·t₁² + 343·t₁ − 686 = 0

Valtijd

Alleen de positieve wortel is fysisch zinvol.

t₁ = (−343 + √(343² + 4·4,905·686))/(2·4,905) = 1,946 s

Diepte

d = ½·9,81·1,946² = 18,57 m

Antwoord

d = 18,57 m
3.Wetten van Newton

Antwoord: a = 3,206 m/s²

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Krachten langs de helling

Langs de helling omlaag is positief.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Versnelling

a = 9,81·(sin 30° − 0,2·cos 30°) = 9,81·(0,5 − 0,1732) = 3,206 m/s²

Antwoord

a = 3,206 m/s²
4.Wetten van Newton

Antwoord: a = 3,27 m/s²

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Versnelling van het systeem

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (39,24 − 0)/12 = 3,27 m/s²

Antwoord

a = 3,27 m/s²
5.Kogelbaan

Antwoord: v0 = 35,79 m/s

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Los de formule voor de worpafstand op naar v₀

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·100/sin 50°) = 35,79 m/s

Antwoord

v0 = 35,79 m/s
6.Kogelbaan

Antwoord: H = 39,38 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Verticale beginsnelheid

vy = 34·sin 35° = 19,5 m/s

Stijging boven de klif

Δh = vy²/(2g) = 19,5²/(2·9,81) = 19,38 m

Hoogte boven de grond

H = 20 + 19,38 = 39,38 m

Antwoord

H = 39,38 m
7.Cirkelbeweging

Antwoord: vmax = 28,71 m/s

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Wrijving levert de centripetale kracht

m·v²/r = μ·m·g
v = √(μ·g·r) = √(0,7·9,81·120) = 28,71 m/s

Antwoord

vmax = 28,71 m/s (103,3 km/h)
8.Cirkelbeweging

Antwoord: T = 140,2 N

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Krachten in het laagste punt

Naar het middelpunt (omhoog) is positief.

T − m·g = m·v²/r
T = 1,4·9,81 + 1,4·8,5²/0,8 = 13,73 + 126,4 = 140,2 N

Antwoord

T = 140,2 N
9.Arbeid en energie

Antwoord: h = 0,2548 m

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Veerenergie

x = 5 cm = 0,05 m
½kx² = ½·1000·0,05² = 1,25 J

Hoogte

m·g = 0,5·9,81 = 4,905 N
h = ½kx²/(mg) = 1,25/4,905 = 0,2548 m

Antwoord

h = 0,2548 m
10.Arbeid en energie

Antwoord: v = 11,62 m/s

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Krachten langs de helling

m·g = 2·9,81 = 19,62 N
mg·sin θ = 9,81 N
μ·mg·cos θ = 1,699 N

Arbeid en energie

½mv² = (25 − 11,51)·10 = 134,9 J
v = √(2·134,9/2) = 11,62 m/s

Antwoord

v = 11,62 m/s
11.Impuls en botsingen

Antwoord: ΔK/K = 44,12 %

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Gemeenschappelijke snelheid

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 1900·19/3400 = 10,62 m/s

Kinetische energie vóór en na

Kbefore = ½·1900·19² = 342950 J
Kafter = ½·3400·10,62² = 191649 J

Verloren fractie

ΔK/K = 151301/342950 = 44,12 %

Antwoord

ΔK/K = 44,12 %

De verloren energie gaat naar vervorming, warmte en geluid.

12.Impuls en botsingen

Antwoord: v = 203,5 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Stijging van het blok

h = L·(1 − cos θ) = 2·(1 − cos 15°) = 0,06815 m

Snelheid na de inslag

V = √(2·9,81·0,06815) = 1,156 m/s

Botsing

v = (m + M)·V/m = 3,52·1,156/0,02 = 203,5 m/s

Antwoord

v = 203,5 m/s
13.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: α = 17,13 rad/s²

Rotatie om een vaste as: de som van de momenten om de as is gelijk aan I·α (ΣM = I·α), net zoals ΣF = m·a bij translatie. In energievorm verricht een koppel T dat over een hoek θ (in radialen) draait arbeid T·θ, wat de kinetische energie ½·I·ω² verandert; de zwaartekracht voegt m·g·Δh van het zwaartepunt toe of haalt dat weg. Het vermogen is P = T·ω.

Blok en katrol

blok: m·g − T = m·a
katrol: T·R = I·α = ½·M·R²·(a/R) → T = ½·M·a

Versnelling

a = m·g/(m + M/2) = 5,5·9,81/(5,5 + 1,5) = 7,708 m/s²

Hoekversnelling

α = a/R = 7,708/0,45 = 17,13 rad/s²

Antwoord

α = 17,13 rad/s²
14.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: ω = 4,825 rad/s

Rollen en impulsmoment: een lichaam dat zonder slip rolt, heeft v = ω·r, dus zijn kinetische energie is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Langs een helling geeft dat a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). Als er geen extern moment om een as werkt, blijft het impulsmoment om die as constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, ook als er kinetische energie verloren gaat.

Traagheidsmoment na de botsing

I = M·L²/3 + m·d² = 4·0,7²/3 + 0,03·0,33² = 0,6566 kg·m²

Impulsmoment om het draaipunt

De kracht in het draaipunt gaat door het draaipunt, dus ze heeft er tijdens de botsing geen moment.

m·v·d = I·ω → ω = 0,03·320·0,33/0,6566 = 4,825 rad/s

Antwoord

ω = 4,825 rad/s
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: Tw = 61,58 N·m

Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.

Toerental van het wiel

nw = n·z/Nw = 1450·4/80 = 72,5 rpm

Uitgaand koppel

ωw = 2π·72,5/60 = 7,592 rad/s
Tw = η·P/ωw = 0,85·550/7,592 = 61,58 N·m

Antwoord

Tw = 61,58 N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: nout = 80 rpm

Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.

Eerste trap

nB = 960·25/80 = 300 rpm = nC

Tweede trap

nout = 300·12/45 = 80 rpm

Antwoord

nout = 80 rpm

totale overbrengingsverhouding = 12 : 1

17.Veren en slingers

Antwoord: L = 0,3578 m

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Los de lengte op

L = g·(T/2π)² = 9,81·(1,2/2π)² = 0,3578 m

Antwoord

L = 0,3578 m
18.Veren en slingers

Antwoord: amax = 3,273 m/s²

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Hoekfrequentie

ω = √(60/3,3) = 4,264 rad/s

Maximale versnelling

amax = A·ω² = 0,18·4,264² = 3,273 m/s²

Antwoord

amax = 3,273 m/s²
19.Mechanische trillingen

Antwoord: fd = 2,843 Hz

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Ongedempte eigenfrequentie

ωn = √(100000/250) = 20 rad/s
fn = 20/(2π) = 3,183 Hz

Gedempte eigenfrequentie

fd = fn·√(1 − ζ²) = 3,183·√(1 − 0,45²) = 2,843 Hz

Antwoord

fd = 2,843 Hz
20.Mechanische trillingen

Antwoord: fn = 4,414 Hz

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Vervangende stijfheid

Alleen k1 en k2 staan parallel. Dat paar staat in serie met k3, dus combineer ze via hun omgekeerde.

k12 = 10 + 15 = 25 kN/m
keq = 25·40/(25 + 40) = 15,38 kN/m

Eigenfrequentie

ωn = √(15385/20) = 27,74 rad/s
fn = 27,74/(2π) = 4,414 Hz

Antwoord

fn = 4,414 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics