Dynamica: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Cirkelbeweging

Centripetale versnelling
a = v²/r = ω²·r
Centripetale kracht
F = m·v²/r
Hoeksnelheid
ω = v/r = 2π/T
Vlakke bocht, wrijving
vmax = √(μ·g·r)

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Rotatie van een star lichaam

Traagheidsmomenten om G
staaf mL²/12, schijf ½mR², ring mR², massieve bol (2/5)mR², holle bol (2/3)mR²
Stelling van Steiner
I = IG + m·d²
Traagheidsstraal
I = m·k²
Staaf om zijn uiteinde
I = mL²/3
Bewegingsvergelijking
ΣM = I·α
Snelheid in rad/s
ω = 2π·n/60
Kinetische energie
E = ½·I·ω²
Arbeid en vermogen
W = T·θ, P = T·ω
Rollen zonder slip
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Impulsmoment
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Botsing om een draaipunt
m·v·d = I·ω

Methode

  1. Kies de as: een vast draaipunt, of het zwaartepunt bij rollende lichamen.
  2. Bepaal het traagheidsmoment om die as uit de standaardresultaten, met I = IG + m·d² voor een verschoven as.
  3. Kies de methode: ΣM = I·α voor versnellingen en krachten, energie (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h) voor snelheden, impulsmoment voor botsingen en plotselinge veranderingen.
  4. Verbind lineaire en hoekbeweging met v = ω·r en a = α·r, en reken rpm om naar rad/s.

Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Ingrijpende tandwielen
n1·N1 = n2·N2
Koppel
T2 = T1·(N2/N1)·η
Vermogen
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Meertraps overbrenging
totale overbrengingsverhouding = product van de trapverhoudingen

Veren en slingers

Massa aan een veer
T = 2π·√(m/k)
Slinger
T = 2π·√(L/g)
Hoekfrequentie
ω = √(k/m) = 2π/T
Maximale snelheid en versnelling
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Energie
E = ½·k·A²

Mechanische trillingen

Eigenfrequentie
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Uit de statische doorbuiging
ωn = √(g/δst)
Kritische demping
cc = 2√(km) = 2mωn
Dempingsverhouding
ζ = c/cc
Gedempte eigenfrequentie
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmisch decrement
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Veren parallel
k = k1 + k2
Veren in serie
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
t (s)v (m/s)3,03 s16,67

Een auto die met 60 km/h rijdt, remt met een constante vertraging van 5,5 m/s² tot hij stilstaat. Bereken de remweg s.

v₀ = 60 km/ha = −5,5 m/s²v = 0
s = m
2.KinematicaMoeilijk
v₀ = 18 m/s20 m

Een bal wordt met 18 m/s recht omhoog gegooid vanaf de rand van een dak 20 m boven de grond. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Hoelang na de worp raakt de bal de grond? Bereken t.

v₀ = 18 m/sh₀ = 20 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Wetten van NewtonGemiddeld
θ = 35°a = ?m = 14 kg

Een blok van 14 kg glijdt een helling af die 35° met de horizontaal maakt. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,1. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de versnelling a van het blok langs de helling.

m = 14 kgθ = 35°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Wetten van NewtonMoeilijk
m1​ = 5,5 kg4,5 kgμ = 0,3

Een blok van 5,5 kg op een horizontale tafel is via een licht touw over een wrijvingsloze katrol verbonden met een hangende massa van 4,5 kg. De kinetische wrijvingscoëfficiënt tussen blok en tafel is 0,3. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de spankracht T in het touw.

m1 = 5,5 kgm2 = 4,5 kgμ = 0,3g = 9,81 m/s²
T = N
5.KogelbaanGemiddeld
v0​ = 10 m/s40°x = ?

Een bal wordt onder 40° boven de horizontaal vanaf vlak terrein weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de horizontale afstand x die de bal aflegt voordat hij de grond raakt.

v0 = 10 m/sθ = 40°g = 9,81 m/s²
x = m
6.KogelbaanMoeilijk
5 mv0​ = 38 m/s50°x = ?

Een bal wordt vanaf de grond gegooid met 38 m/s onder 50° boven de horizontaal. Hij landt op weg omlaag op het platte dak van een gebouw van 5 m hoog. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de horizontale afstand x van het lanceerpunt tot het punt waar hij landt.

v₀ = 38 m/sθ = 50°hroof = 5 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.CirkelbewegingGemiddeld
r = 130 mvmax​ = ?

Een auto neemt een vlakke bocht met een straal van 130 m. De statische wrijvingscoëfficiënt tussen banden en weg is 0,5. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de hoogste snelheid vmax waarmee de auto de bocht kan nemen zonder te slippen.

r = 130 mμs = 0,5g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.CirkelbewegingMoeilijk
R = 4,5 mh = 16,65 m

Een karretje van 2 kg wordt vanuit rust losgelaten op een hoogte van 16,65 m op een wrijvingsloze baan en rijdt door een verticale looping met straal 4,5 m. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de normaalkracht Nbottom van de baan op het karretje onderaan de looping.

m = 2 kgh = 16,65 mR = 4,5 mg = 9,81 m/s²
Nbottom = N
9.Arbeid en energieGemiddeld
0,25 kgk = 1500 N/mh = ?

Een speelgoedlanceerder heeft een verticale veer met veerconstante 1500 N/m. Er wordt een bal van 0,25 kg op gelegd, de veer wordt 4 cm ingedrukt en dan losgelaten. Vind, zonder luchtweerstand en zonder de massa van de veer, de hoogte h die de bal stijgt, gemeten vanaf zijn positie bij de ingedrukte veer.

m = 0,25 kgk = 1500 N/mx = 4 cmg = 9,81 m/s²
h = m
10.Arbeid en energieMoeilijk
h = 1,5 mL = 4,5 mμ = 0,1k = 5000 N/m

Een blok van 0,5 kg wordt vanuit rust losgelaten op hoogte 1,5 m op een gladde helling. Onderaan steekt het een ruwe horizontale strook van 4,5 m over (μ = 0,1) en loopt daarna tegen een veer (k = 5000 N/m) op een glad oppervlak. Vind de maximale indrukking x van de veer.

m = 0,5 kgh = 1,5 mL = 4,5 mμ = 0,1k = 5000 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
11.Impuls en botsingenGemiddeld
4 kg6 m/s0,5 kg

Een karretje van 4 kg dat met 6 m/s rijdt, botst volkomen elastisch en frontaal op een stilstaand karretje van 0,5 kg op een wrijvingsloze baan. Bereken de snelheid v′2 van het tweede karretje na de botsing.

m1 = 4 kgm2 = 0,5 kgv1 = 6 m/sv2 = 0
v′2 = m/s
12.Impuls en botsingenMoeilijk
8 m/s13 m/s

Een bal van 0,6 kg raakt een muur met 8 m/s en kaatst recht terug met 13 m/s. Het contact duurt 50 ms. Bereken de grootte van de stoot J die de muur aan de bal geeft.

m = 0,6 kgvin = 8 m/svout = 13 m/sΔt = 50 ms
J = N·s
13.Rotatie van een star lichaamGemiddeld
v = ?L = 2,4 mm = 3,5 kg

Een homogene slanke staaf met massa 3,5 kg en lengte 2,4 m is aan één uiteinde scharnierend bevestigd en wordt vanuit rust losgelaten in horizontale stand. Verwaarloos wrijving en gebruik g = 9,81 m/s². Bepaal de snelheid v van het vrije uiteinde als de staaf door de verticale stand zwaait.

m = 3,5 kgL = 2,4 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
14.Rotatie van een star lichaamMoeilijk
300 m/s50 g0,74 mL = 1,1 m8 kgφ

Een homogene slanke staaf met massa 8 kg en lengte 1,1 m hangt in rust aan een wrijvingsloos draaipunt aan zijn bovenuiteinde. Een kogel van 50 g die horizontaal met 300 m/s beweegt, raakt de staaf 0,74 m onder het draaipunt en blijft erin zitten. Gebruik g = 9,81 m/s². Bepaal de grootste hoek φ met de verticaal waarover de staaf uitzwaait.

M = 8 kgL = 1,1 mm = 50 gv = 300 m/sd = 0,74 mg = 9,81 m/s²
φ = °
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingenGemiddeld
d1​ = 150 mmd2​ = 250 mm1500 rpmn2​ = ?

Een schijf van 150 mm met 1500 rpm drijft via een riem met 4 % slip een schijf van 250 mm aan. Bepaal het toerental n2 van de aangedreven schijf.

n1 = 1500 rpmd1 = 150 mmd2 = 250 mms = 4 %
n2 = rpm
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingenMoeilijk
d1​ = 160 mmd2​ = 250 mm2880 rpmC = 1200 mmθ = ?

Een open riem verbindt een schijf van 160 mm en een schijf van 250 mm waarvan de hartafstand 1200 mm is. Bepaal de omspanningshoek θ op de kleinere schijf, in graden.

d1 = 160 mmd2 = 250 mmC = 1200 mm
θ = °
17.Veren en slingersGemiddeld
t (s)x (cm)1,15 s

Een massa van 3 kg aan een veer met k = 190 N/m wordt 14 cm in de positieve richting uitgetrokken en op t = 0 vanuit rust losgelaten. Vind de uitwijking x uit de evenwichtsstand op t = 1,15 s (met teken).

m = 3 kgk = 190 N/mA = 14 cmt = 1,15 s
x = cm
18.Veren en slingersMoeilijk
0,7 kgk = 250 N/m

Een massa van 0,7 kg wordt aan het onderste uiteinde van een onbelaste verticale veer met k = 250 N/m gehangen en vanuit rust losgelaten. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de grootste uitrekking xmax van de veer in cm.

m = 0,7 kgk = 250 N/mg = 9,81 m/s²
xmax = cm
19.Mechanische trillingenGemiddeld
k = 50 kN/mc = 570 N·s/mm = 250 kg

Een massa van 250 kg wordt gedragen door een veer met een stijfheid van 50 kN/m en een viskeuze demper met een dempingscoëfficiënt van 570 N·s/m. Vind de dempingsverhouding ζ.

m = 250 kgk = 50 kN/mc = 570 N·s/m
ζ =
20.Mechanische trillingenMoeilijk
k1​ = 40k2​ = 50m = 25 kg

Een massa van 25 kg hangt aan twee veren naast elkaar (parallel), met stijfheden k₁ = 40 kN/m en k₂ = 50 kN/m. De massa blijft horizontaal. Verwaarloos demping en de massa’s van de veren. Vind de eigenfrequentie fn van de verticale trilling in Hz.

m = 25 kgk1 = 40 kN/mk2 = 50 kN/m
fn = Hz

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: s = 25,25 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Eenheden

v₀ = 60/3,6 = 16,67 m/s

Remweg

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 16,67²/(2·5,5) = 25,25 m

Antwoord

s = 25,25 m
2.Kinematica

Antwoord: t = 4,563 s

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Bewegingsvergelijking

Omhoog is positief en de grond ligt h₀ onder het beginpunt.

−20 = 18·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 18·t − 20 = 0

Los de vierkantsvergelijking op

Alleen de positieve wortel is fysisch zinvol.

t = (18 + √(18² + 2·9,81·20))/9,81 = 4,563 s

Antwoord

t = 4,563 s
3.Wetten van Newton

Antwoord: a = 4,823 m/s²

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Krachten langs de helling

Langs de helling omlaag is positief.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Versnelling

a = 9,81·(sin 35° − 0,1·cos 35°) = 9,81·(0,5736 − 0,08192) = 4,823 m/s²

Antwoord

a = 4,823 m/s²
4.Wetten van Newton

Antwoord: T = 31,56 N

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Versnelling van het systeem

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (44,15 − 16,19)/10 = 2,796 m/s²

Spankracht uit het blok op de tafel

T − μ·m1·g = m1·a
T = 5,5·2,796 + 16,19 = 31,56 N

Antwoord

T = 31,56 N
5.Kogelbaan

Antwoord: x = 10,04 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 10·cos 40° = 7,66 m/s
vy = v0·sin θ = 10·sin 40° = 6,428 m/s

Vliegtijd

Start en landing op dezelfde hoogte: t = 2vy/g.

t = 2·6,428/9,81 = 1,31 s

Horizontale afstand

x = vx·t = 7,66·1,31 = 10,04 m

Antwoord

x = 10,04 m
6.Kogelbaan

Antwoord: x = 140,6 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

vx = 24,43 m/s, vy = 29,11 m/s

Tijd tot de landing op het dak

Grootste wortel: de bal daalt.

5 = 29,11·t − 4,905·t²
t = (29,11 + √(29,11² − 2·9,81·5))/9,81 = 5,758 s

Horizontale afstand

x = vx·t = 24,43·5,758 = 140,6 m

Antwoord

x = 140,6 m
7.Cirkelbeweging

Antwoord: vmax = 25,25 m/s

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Wrijving levert de centripetale kracht

m·v²/r = μ·m·g
v = √(μ·g·r) = √(0,5·9,81·130) = 25,25 m/s

Antwoord

vmax = 25,25 m/s (90,91 km/h)
8.Cirkelbeweging

Antwoord: Nbottom = 164,8 N

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Snelheid uit behoud van energie

v² = 2·9,81·16,65 = 326,7 m²/s²

Krachten

Naar het middelpunt is positief.

N = m·v²/R + m·g = 2·326,7/4,5 + 19,62 = 164,8 N

Antwoord

Nbottom = 164,8 N
9.Arbeid en energie

Antwoord: h = 0,4893 m

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Veerenergie

x = 4 cm = 0,04 m
½kx² = ½·1500·0,04² = 1,2 J

Hoogte

m·g = 0,25·9,81 = 2,453 N
h = ½kx²/(mg) = 1,2/2,453 = 0,4893 m

Antwoord

h = 0,4893 m
10.Arbeid en energie

Antwoord: x = 4,539 cm

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Overgebleven energie na de ruwe strook

De helling is glad, dus alleen de strook neemt energie weg.

mgh − μmgL = 4,905·(1,5 − 0,1·4,5) = 5,15 J

Maximale indrukking

½kx² = 5,15 → x = √(2·5,15/5000) = 0,04539 m = 4,539 cm

Antwoord

x = 4,539 cm
11.Impuls en botsingen

Antwoord: v′2 = 10,67 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Elastische botsing met een stilstaand doel

Behoud van impuls en energie samen oplossen geeft deze twee resultaten.

v′1 = (4 − 0,5)/(4 + 0,5)·6 = 4,667 m/s
v′2 = 2·4/(4 + 0,5)·6 = 10,67 m/s

Antwoord

v′2 = 10,67 m/s
12.Impuls en botsingen

Antwoord: J = 12,6 N·s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Verandering van de impuls

J = m·Δv = 0,6·(13 + 8) = 12,6 N·s

Antwoord

J = 12,6 N·s
13.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: v = 8,404 m/s

Rotatie om een vaste as: de som van de momenten om de as is gelijk aan I·α (ΣM = I·α), net zoals ΣF = m·a bij translatie. In energievorm verricht een koppel T dat over een hoek θ (in radialen) draait arbeid T·θ, wat de kinetische energie ½·I·ω² verandert; de zwaartekracht voegt m·g·Δh van het zwaartepunt toe of haalt dat weg. Het vermogen is P = T·ω.

Afname van potentiële energie

m·g·L/2 = 3,5·9,81·1,2 = 41,2 J

Traagheidsmoment om het scharnier

IO = m·L²/3 = 3,5·2,4²/3 = 6,72 kg·m²

Energiebalans

½·IO·ω² = 41,2 → ω = √(2·41,2/6,72) = 3,502 rad/s
v = ω·L = 3,502·2,4 = 8,404 m/s

Antwoord

v = 8,404 m/s
14.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: φ = 55,59 °

Rollen en impulsmoment: een lichaam dat zonder slip rolt, heeft v = ω·r, dus zijn kinetische energie is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Langs een helling geeft dat a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). Als er geen extern moment om een as werkt, blijft het impulsmoment om die as constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, ook als er kinetische energie verloren gaat.

Traagheidsmoment na de botsing

I = M·L²/3 + m·d² = 8·1,1²/3 + 0,05·0,74² = 3,254 kg·m²

Impulsmoment om het draaipunt

De kracht in het draaipunt gaat door het draaipunt, dus ze heeft er tijdens de botsing geen moment.

m·v·d = I·ω → ω = 0,05·300·0,74/3,254 = 3,411 rad/s

Energie tijdens de zwaai

½·I·ω² = ½·3,254·3,411² = 18,93 J
(M·g·L/2 + m·g·d)·(1 − cos φ) = 43,53·(1 − cos φ)
cos φ = 1 − 18,93/43,53 = 0,5651 → φ = 55,59°

Antwoord

φ = 55,59°
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: n2 = 864 rpm

Riemaandrijvingen: zonder slip hebben beide schijven dezelfde omtreksnelheid v = π·d·n/60, dus n₁·d₁ = n₂·d₂ en de overbrengingsverhouding is d₂/d₁. Slip s maakt de aangedreven schijf iets langzamer: n₂ = n₁·(d₁/d₂)·(1 − s). Het overgebrachte vermogen is P = (T₁ − T₂)·v, met T₁ de spanning in het trekkende deel en T₂ in het slappe deel. Wrijving beperkt de verhouding van de spanningen: T₁/T₂ = eμθ, waarbij θ de omspanningshoek in radialen op de kleinere schijf is; voor een open riem is θ = π − 2·asin((d₂ − d₁)/(2C)) met hartafstand C.

Toerental zonder slip

1500·150/250 = 900 rpm

Met slip

n2 = 900·0,96 = 864 rpm

Antwoord

n2 = 864 rpm
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: θ = 175,7 °

Riemaandrijvingen: zonder slip hebben beide schijven dezelfde omtreksnelheid v = π·d·n/60, dus n₁·d₁ = n₂·d₂ en de overbrengingsverhouding is d₂/d₁. Slip s maakt de aangedreven schijf iets langzamer: n₂ = n₁·(d₁/d₂)·(1 − s). Het overgebrachte vermogen is P = (T₁ − T₂)·v, met T₁ de spanning in het trekkende deel en T₂ in het slappe deel. Wrijving beperkt de verhouding van de spanningen: T₁/T₂ = eμθ, waarbij θ de omspanningshoek in radialen op de kleinere schijf is; voor een open riem is θ = π − 2·asin((d₂ − d₁)/(2C)) met hartafstand C.

Riemhoek

asin(0,0375) = 2,149°

Omspanningshoek

θ = 180 − 2·2,149 = 175,7°

Antwoord

θ = 175,7°
17.Veren en slingers

Antwoord: x = −13,48 cm

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Hoekfrequentie

ω = √(190/3) = 7,958 rad/s
ω·t = 7,958·1,15 = 9,152 rad

Verplaatsing

x = A·cos(ω·t) = 14·cos(9,152) = −13,48 cm

Antwoord

x = −13,48 cm
18.Veren en slingers

Antwoord: xmax = 5,494 cm

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Evenwichtsstand en amplitude

x₀ = m·g/k = 0,7·9,81/250 = 0,02747 m = A

Laagste punt

xmax = 2A = 0,05494 m = 5,494 cm

Antwoord

xmax = 5,494 cm
19.Mechanische trillingen

Antwoord: ζ = 0,08061

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Kritische demping

cc = 2·√(k·m) = 2·√(50000·250) = 7071 N·s/m

Dempingsverhouding

ζ = c/cc = 570/7071 = 0,08061

Antwoord

ζ = 0,08061

ζ < 1, dus het systeem is ondergedempt en trilt terwijl het uitdempt.

20.Mechanische trillingen

Antwoord: fn = 9,549 Hz

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Vervangende stijfheid

Veren naast elkaar hebben dezelfde doorbuiging en hun krachten tellen op, dus hun stijfheden tellen gewoon op: k = k1 + k2.

keq = 40 + 50 = 90 kN/m

Eigenfrequentie

ωn = √(90000/25) = 60 rad/s
fn = 60/(2π) = 9,549 Hz

Antwoord

fn = 9,549 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics