Dynamica: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Cirkelbeweging

Centripetale versnelling
a = v²/r = ω²·r
Centripetale kracht
F = m·v²/r
Hoeksnelheid
ω = v/r = 2π/T
Vlakke bocht, wrijving
vmax = √(μ·g·r)

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Rotatie van een star lichaam

Traagheidsmomenten om G
staaf mL²/12, schijf ½mR², ring mR², massieve bol (2/5)mR², holle bol (2/3)mR²
Stelling van Steiner
I = IG + m·d²
Traagheidsstraal
I = m·k²
Staaf om zijn uiteinde
I = mL²/3
Bewegingsvergelijking
ΣM = I·α
Snelheid in rad/s
ω = 2π·n/60
Kinetische energie
E = ½·I·ω²
Arbeid en vermogen
W = T·θ, P = T·ω
Rollen zonder slip
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Impulsmoment
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Botsing om een draaipunt
m·v·d = I·ω

Methode

  1. Kies de as: een vast draaipunt, of het zwaartepunt bij rollende lichamen.
  2. Bepaal het traagheidsmoment om die as uit de standaardresultaten, met I = IG + m·d² voor een verschoven as.
  3. Kies de methode: ΣM = I·α voor versnellingen en krachten, energie (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h) voor snelheden, impulsmoment voor botsingen en plotselinge veranderingen.
  4. Verbind lineaire en hoekbeweging met v = ω·r en a = α·r, en reken rpm om naar rad/s.

Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Ingrijpende tandwielen
n1·N1 = n2·N2
Koppel
T2 = T1·(N2/N1)·η
Vermogen
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Meertraps overbrenging
totale overbrengingsverhouding = product van de trapverhoudingen

Veren en slingers

Massa aan een veer
T = 2π·√(m/k)
Slinger
T = 2π·√(L/g)
Hoekfrequentie
ω = √(k/m) = 2π/T
Maximale snelheid en versnelling
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Energie
E = ½·k·A²

Mechanische trillingen

Eigenfrequentie
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Uit de statische doorbuiging
ωn = √(g/δst)
Kritische demping
cc = 2√(km) = 2mωn
Dempingsverhouding
ζ = c/cc
Gedempte eigenfrequentie
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmisch decrement
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Veren parallel
k = k1 + k2
Veren in serie
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
t (s)v (m/s)3,077 s20

Een auto die met 72 km/h rijdt, remt met een constante vertraging van 6,5 m/s² tot hij stilstaat. Bereken de remweg s.

v₀ = 72 km/ha = −6,5 m/s²v = 0
s = m
2.KinematicaMoeilijk
v₀ = 12 m/s25 m

Een bal wordt met 12 m/s recht omhoog gegooid vanaf de rand van een dak 25 m boven de grond. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Hoelang na de worp raakt de bal de grond? Bereken t.

v₀ = 12 m/sh₀ = 25 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Wetten van NewtonGemiddeld
doosv₀ = 4 m/sμ = ?

Een doos glijdt met een beginsnelheid van 4 m/s over een horizontale vloer en komt na 4,1 m tot stilstand. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de kinetische wrijvingscoëfficiënt μ.

v₀ = 4 m/sd = 4,1 mg = 9,81 m/s²
μ =
4.Wetten van NewtonMoeilijk
10 kg8 kgTF = 60 Nμ = 0,1

Twee blokken op een horizontale vloer zijn verbonden door een licht horizontaal touw. Een horizontale kracht van 60 N trekt aan het voorste blok van 8 kg; het blok van 10 kg wordt erachter meegesleept. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is voor beide blokken 0,1. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de spankracht T in het verbindingstouw.

m1 = 10 kgm2 = 8 kgF = 60 Nμ = 0,1g = 9,81 m/s²
T = N
5.KogelbaanGemiddeld
35 my = ?v0​ = 30 m/s20°

Een bal wordt vanaf vlakke grond weggetrapt met 30 m/s onder 20° boven de horizontaal, naar een muur op 35 m afstand. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Op welke hoogte y passeert de bal de muur?

v₀ = 30 m/sθ = 20°x = 35 mg = 9,81 m/s²
y = m
6.KogelbaanMoeilijk
2 mv0​ = 25 m/s30°x = ?

Een bal wordt vanaf de grond gegooid met 25 m/s onder 30° boven de horizontaal. Hij landt op weg omlaag op het platte dak van een gebouw van 2 m hoog. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de horizontale afstand x van het lanceerpunt tot het punt waar hij landt.

v₀ = 25 m/sθ = 30°hroof = 2 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.CirkelbewegingGemiddeld
r = 2,8 mω = ?

In een rotor op de kermis staan de deelnemers tegen de wand van een verticale cilinder met straal 2,8 m. Als die snel genoeg draait, zakt de vloer weg en houdt de wrijving hen omhoog. De statische wrijvingscoëfficiënt is 0,8. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de kleinste hoeksnelheid ω in rad/s.

r = 2,8 mμs = 0,8g = 9,81 m/s²
ω = rad/s
8.CirkelbewegingMoeilijk
r = 1 mv = 6 m/s

Een bal van 2 kg aan een touw van 1 m wordt rondgeslingerd in een verticale cirkel. In het laagste punt beweegt hij met 6 m/s. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de spankracht T in het touw in het laagste punt.

m = 2 kgr = 1 mv = 6 m/sg = 9,81 m/s²
T = N
9.Arbeid en energieGemiddeld
40°d = 18 mμ = 0,4

Een blok van 4 kg glijdt 18 m een helling af onder 40° met de horizontaal, met een kinetische wrijvingscoëfficiënt van 0,4. Vind de arbeid Wf tegen de wrijving.

m = 4 kgθ = 40°μ = 0,4d = 18 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
10.Arbeid en energieMoeilijk
h = 5 mL = 1 mμ = 0,3k = 2500 N/m

Een blok van 2,5 kg wordt vanuit rust losgelaten op hoogte 5 m op een gladde helling. Onderaan steekt het een ruwe horizontale strook van 1 m over (μ = 0,3) en loopt daarna tegen een veer (k = 2500 N/m) op een glad oppervlak. Vind de maximale indrukking x van de veer.

m = 2,5 kgh = 5 mL = 1 mμ = 0,3k = 2500 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
11.Impuls en botsingenGemiddeld
1300 kg9 m/s2000 kg

Een auto van 1300 kg die met 9 m/s rijdt, botst op een stilstaande auto van 2000 kg en de twee haken in elkaar. Hoeveel kinetische energie ΔK gaat er bij de botsing verloren?

m1 = 1300 kgv1 = 9 m/sm2 = 2000 kgv2 = 0
ΔK = J
12.Impuls en botsingenMoeilijk
29 m/s6 m/s

Een bal van 0,3 kg raakt een muur met 29 m/s en kaatst recht terug met 6 m/s. Het contact duurt 40 ms. Bereken de grootte van de stoot J die de muur aan de bal geeft.

m = 0,3 kgvin = 29 m/svout = 6 m/sΔt = 40 ms
J = N·s
13.Rotatie van een star lichaamGemiddeld
n = 1100 rpmT = 1050 N·m

Een motor levert een koppel van 1050 N·m bij 1100 rpm. Bepaal zijn uitgangsvermogen P in kW.

T = 1050 N·mn = 1100 rpm
P = kW
14.Rotatie van een star lichaamMoeilijk
θ = 10°vs = 5 m

Een holle bol begint vanuit rust en rolt zonder slip van een helling die 10° met het horizontale vlak maakt. Gebruik g = 9,81 m/s². Zijn straal is 0,15 m. Bepaal zijn hoeksnelheid ω nadat hij 5 m langs de helling is gerold.

θ = 10°s = 5 mI = (2/3)·m·r²g = 9,81 m/s²r = 0,15 m
ω = rad/s
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingenGemiddeld
Nw​ = 48z = 3, 1440 rpm

Een worm met 3 gang(en) draait met 1440 rpm en drijft een wormwiel met 48 tanden aan. Vind het toerental nw van het wiel.

z = 3Nw = 48n = 1440 rpm
nw = rpm
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingenMoeilijk
d1​ = 125 mmd2​ = 250 mm1440 rpmC = 800 mmT1​ = 1500 NT2​P = ?

Een open riem verbindt een aandrijvende schijf van 125 mm met 1440 rpm met een schijf van 250 mm; de hartafstand is 800 mm. De wrijvingscoëfficiënt is 0,35 en de spanning in het trekkende deel mag niet meer dan 1500 N zijn. Bepaal het grootste vermogen P dat de riem kan overbrengen zonder te slippen, in kW (verwaarloos centrifugaaleffecten).

d1 = 125 mmn1 = 1440 rpmd2 = 250 mmC = 800 mmμ = 0,35T1 = 1500 N
P = kW
17.Veren en slingersGemiddeld
L = 1 mT = 1,88 s

Een astronaut op een andere planeet merkt dat een mathematische slinger van 1 m lang bij kleine uitslagen een trillingstijd van 1,88 s heeft. Vind de valversnelling g op die planeet.

L = 1 mT = 1,88 s
g = m/s²
18.Veren en slingersMoeilijk
3 kgk = 500 N/m500 m/s

Een kogel van 8 g die met 500 m/s beweegt, treft een blok van 3 kg dat op een wrijvingsloos oppervlak ligt en blijft erin steken. Het blok is bevestigd aan een horizontale veer met k = 500 N/m. Vind de amplitude A van de trilling die ontstaat, in cm.

m = 8 gv = 500 m/sM = 3 kgk = 500 N/m
A = cm
19.Mechanische trillingenGemiddeld
tx12 mm2 perioden9,3 mm

Bij een uitslingerproef van een gedempt massa-veersysteem volgt op een uitwijkingspiek van 12 mm 2 perioden later een piek van 9,3 mm. Vind de dempingsverhouding ζ.

x0 = 12 mmx2 = 9,3 mmn = 2
ζ =
20.Mechanische trillingenMoeilijk
k1​ = 5k2​ = 60k3​ = 5m = 100 kg

Een massa van 100 kg hangt aan veer k₃ = 5 kN/m. De bovenkant van k₃ zit vast aan een starre balk die aan twee veren naast elkaar hangt, k₁ = 5 kN/m en k₂ = 60 kN/m; de balk blijft horizontaal. Verwaarloos demping en de massa’s van de veren en de balk. Vind de eigenfrequentie fn van de verticale trilling in Hz.

m = 100 kgk1 = 5 kN/mk2 = 60 kN/mk3 = 5 kN/m
fn = Hz

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: s = 30,77 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Eenheden

v₀ = 72/3,6 = 20 m/s

Remweg

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 20²/(2·6,5) = 30,77 m

Antwoord

s = 30,77 m
2.Kinematica

Antwoord: t = 3,791 s

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Bewegingsvergelijking

Omhoog is positief en de grond ligt h₀ onder het beginpunt.

−25 = 12·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 12·t − 25 = 0

Los de vierkantsvergelijking op

Alleen de positieve wortel is fysisch zinvol.

t = (12 + √(12² + 2·9,81·25))/9,81 = 3,791 s

Antwoord

t = 3,791 s
3.Wetten van Newton

Antwoord: μ = 0,1989

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Vertraging

a = v₀²/(2d) = 4²/(2·4,1) = 1,951 m/s²

Wrijvingscoëfficiënt

μ·m·g = m·a → μ = a/g = 1,951/9,81 = 0,1989

Antwoord

μ = 0,1989
4.Wetten van Newton

Antwoord: T = 33,33 N

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Hele systeem

a = (F − μ·(m1 + m2)·g)/(m1 + m2) = (60 − 17,66)/18 = 2,352 m/s²

Achterste blok apart

T = m1·(a + μ·g) = 10·(2,352 + 0,981) = 33,33 N

Antwoord

T = 33,33 N

Met dezelfde μ voor beide blokken valt de wrijving weg: T = F·m₁/(m₁ + m₂).

5.Kogelbaan

Antwoord: y = 5,178 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Tijd tot de muur

vx = 30·cos 20° = 28,19 m/s
t = x/vx = 35/28,19 = 1,242 s

Hoogte op dat moment

y = 10,26·1,242 − ½·9,81·1,242² = 5,178 m

Antwoord

y = 5,178 m

Bij de muur is de bal al op weg omlaag.

6.Kogelbaan

Antwoord: x = 51,46 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

vx = 21,65 m/s, vy = 12,5 m/s

Tijd tot de landing op het dak

Grootste wortel: de bal daalt.

2 = 12,5·t − 4,905·t²
t = (12,5 + √(12,5² − 2·9,81·2))/9,81 = 2,377 s

Horizontale afstand

x = vx·t = 21,65·2,377 = 51,46 m

Antwoord

x = 51,46 m
7.Cirkelbeweging

Antwoord: ω = 2,093 rad/s

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Krachten op een deelnemer

N = m·ω²·r
μ·N = m·g → μ·ω²·r = g

Hoeksnelheid

ω = √(g/(μ·r)) = √(9,81/(0,8·2,8)) = 2,093 rad/s

Antwoord

ω = 2,093 rad/s
8.Cirkelbeweging

Antwoord: T = 91,62 N

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Krachten in het laagste punt

Naar het middelpunt (omhoog) is positief.

T − m·g = m·v²/r
T = 2·9,81 + 2·6²/1 = 19,62 + 72 = 91,62 N

Antwoord

T = 91,62 N
9.Arbeid en energie

Antwoord: Wf = 216,4 J

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Wrijvingskracht

N = mg·cos θ = 39,24·0,766 = 30,06 N
F = μN = 0,4·30,06 = 12,02 N

Arbeid tegen de wrijving

Wf = F·d = 12,02·18 = 216,4 J

Antwoord

Wf = 216,4 J
10.Arbeid en energie

Antwoord: x = 30,37 cm

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Overgebleven energie na de ruwe strook

De helling is glad, dus alleen de strook neemt energie weg.

mgh − μmgL = 24,53·(5 − 0,3·1) = 115,3 J

Maximale indrukking

½kx² = 115,3 → x = √(2·115,3/2500) = 0,3037 m = 30,37 cm

Antwoord

x = 30,37 cm
11.Impuls en botsingen

Antwoord: ΔK = 31909 J

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Gemeenschappelijke snelheid

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 1300·9/3300 = 3,545 m/s

Kinetische energie vóór en na

Kbefore = ½·1300·9² = 52650 J
Kafter = ½·3300·3,545² = 20741 J

Verloren energie

ΔK = 52650 − 20741 = 31909 J

Antwoord

ΔK = 31909 J

De verloren energie gaat naar vervorming, warmte en geluid.

12.Impuls en botsingen

Antwoord: J = 10,5 N·s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Verandering van de impuls

J = m·Δv = 0,3·(6 + 29) = 10,5 N·s

Antwoord

J = 10,5 N·s
13.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: P = 121 kW

Rotatie om een vaste as: de som van de momenten om de as is gelijk aan I·α (ΣM = I·α), net zoals ΣF = m·a bij translatie. In energievorm verricht een koppel T dat over een hoek θ (in radialen) draait arbeid T·θ, wat de kinetische energie ½·I·ω² verandert; de zwaartekracht voegt m·g·Δh van het zwaartepunt toe of haalt dat weg. Het vermogen is P = T·ω.

Hoeksnelheid

ω = 2π·1100/60 = 115,2 rad/s

Vermogen

P = T·ω = 1050·115,2 = 120951 W = 121 kW

Antwoord

P = 121 kW
14.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: ω = 21,31 rad/s

Rollen en impulsmoment: een lichaam dat zonder slip rolt, heeft v = ω·r, dus zijn kinetische energie is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Langs een helling geeft dat a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). Als er geen extern moment om een as werkt, blijft het impulsmoment om die as constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, ook als er kinetische energie verloren gaat.

Gezakte hoogte

h = s·sin θ = 5·sin 10° = 0,8682 m

Energiebalans bij rollen

Rollen zonder slip: ω = v/r, en wrijving verricht geen arbeid in het contactpunt.

m·g·h = ½·m·v²·(1 + 0,6667)
v = √(2·9,81·0,8682/1,667) = 3,197 m/s
ω = v/r = 3,197/0,15 = 21,31 rad/s

Antwoord

ω = 21,31 rad/s
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: nw = 90 rpm

Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.

Toerental van het wiel

nw = n·z/Nw = 1440·3/48 = 90 rpm

Antwoord

nw = 90 rpm
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: P = 9,164 kW

Riemaandrijvingen: zonder slip hebben beide schijven dezelfde omtreksnelheid v = π·d·n/60, dus n₁·d₁ = n₂·d₂ en de overbrengingsverhouding is d₂/d₁. Slip s maakt de aangedreven schijf iets langzamer: n₂ = n₁·(d₁/d₂)·(1 − s). Het overgebrachte vermogen is P = (T₁ − T₂)·v, met T₁ de spanning in het trekkende deel en T₂ in het slappe deel. Wrijving beperkt de verhouding van de spanningen: T₁/T₂ = eμθ, waarbij θ de omspanningshoek in radialen op de kleinere schijf is; voor een open riem is θ = π − 2·asin((d₂ − d₁)/(2C)) met hartafstand C.

Omspanningshoek

θ = 2,985 rad

Spanning in het slappe deel

eμθ = e1,045 = 2,843, T₂ = 1500/2,843 = 527,6 N

Vermogen

P = (1500 − 527,6)·9,425 = 9,164 kW

Antwoord

P = 9,164 kW
17.Veren en slingers

Antwoord: g = 11,17 m/s²

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Los g op

g = 4π²·L/T² = 4π²·1/1,88² = 11,17 m/s²

Antwoord

g = 11,17 m/s²
18.Veren en slingers

Antwoord: A = 10,31 cm

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Snelheid na de inslag

V = m·v/(m + M) = 0,008·500/3,008 = 1,33 m/s

Hoekfrequentie

ω = √(k/(m + M)) = √(500/3,008) = 12,89 rad/s

Amplitude

A = V/ω = 1,33/12,89 = 0,1031 m = 10,31 cm

Antwoord

A = 10,31 cm
19.Mechanische trillingen

Antwoord: ζ = 0,02028

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Logaritmisch decrement

δ = (1/2)·ln(12/9,3) = 0,1274

Dempingsverhouding

ζ = δ/√(4π² + δ²) = 0,1274/√(39,48 + 0,01624) = 0,02028

Antwoord

ζ = 0,02028
20.Mechanische trillingen

Antwoord: fn = 1,084 Hz

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Vervangende stijfheid

Alleen k1 en k2 staan parallel. Dat paar staat in serie met k3, dus combineer ze via hun omgekeerde.

k12 = 5 + 60 = 65 kN/m
keq = 65·5/(65 + 5) = 4,643 kN/m

Eigenfrequentie

ωn = √(4643/100) = 6,814 rad/s
fn = 6,814/(2π) = 1,084 Hz

Antwoord

fn = 1,084 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics