Dynamica: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Cirkelbeweging

Centripetale versnelling
a = v²/r = ω²·r
Centripetale kracht
F = m·v²/r
Hoeksnelheid
ω = v/r = 2π/T
Vlakke bocht, wrijving
vmax = √(μ·g·r)

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Rotatie van een star lichaam

Traagheidsmomenten om G
staaf mL²/12, schijf ½mR², ring mR², massieve bol (2/5)mR², holle bol (2/3)mR²
Stelling van Steiner
I = IG + m·d²
Traagheidsstraal
I = m·k²
Staaf om zijn uiteinde
I = mL²/3
Bewegingsvergelijking
ΣM = I·α
Snelheid in rad/s
ω = 2π·n/60
Kinetische energie
E = ½·I·ω²
Arbeid en vermogen
W = T·θ, P = T·ω
Rollen zonder slip
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Impulsmoment
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Botsing om een draaipunt
m·v·d = I·ω

Methode

  1. Kies de as: een vast draaipunt, of het zwaartepunt bij rollende lichamen.
  2. Bepaal het traagheidsmoment om die as uit de standaardresultaten, met I = IG + m·d² voor een verschoven as.
  3. Kies de methode: ΣM = I·α voor versnellingen en krachten, energie (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h) voor snelheden, impulsmoment voor botsingen en plotselinge veranderingen.
  4. Verbind lineaire en hoekbeweging met v = ω·r en a = α·r, en reken rpm om naar rad/s.

Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Ingrijpende tandwielen
n1·N1 = n2·N2
Koppel
T2 = T1·(N2/N1)·η
Vermogen
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Meertraps overbrenging
totale overbrengingsverhouding = product van de trapverhoudingen

Veren en slingers

Massa aan een veer
T = 2π·√(m/k)
Slinger
T = 2π·√(L/g)
Hoekfrequentie
ω = √(k/m) = 2π/T
Maximale snelheid en versnelling
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Energie
E = ½·k·A²

Mechanische trillingen

Eigenfrequentie
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Uit de statische doorbuiging
ωn = √(g/δst)
Kritische demping
cc = 2√(km) = 2mωn
Dempingsverhouding
ζ = c/cc
Gedempte eigenfrequentie
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmisch decrement
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Veren parallel
k = k1 + k2
Veren in serie
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
a = ?s = 2300 m

Een vliegtuig heeft 250 km/h nodig om op te stijgen en de bruikbare startbaan is 2300 m lang. Welke constante versnelling a heeft het vanuit stilstand nodig?

v₀ = 0v = 250 km/hs = 2300 m
a = m/s²
2.KinematicaMoeilijk
AB: 16 m/s40 m

Bal A wordt vanuit rust losgelaten op een hoogte van 40 m. Op hetzelfde moment wordt bal B recht eronder vanaf de grond recht omhoog gegooid met 16 m/s. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Wanneer ontmoeten de ballen elkaar? Vind t.

H = 40 mv0B = 16 m/sg = 9,81 m/s²
t = s
3.Wetten van NewtonGemiddeld
9 kg3,5 kg

Massa’s van 9 kg en 3,5 kg hangen aan weerszijden van een lichte, wrijvingsloze katrol, verbonden door een licht touw. Het systeem wordt vanuit rust losgelaten. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de versnelling a van de massa’s.

m1 = 9 kgm2 = 3,5 kgg = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Wetten van NewtonMoeilijk
m1​ = 5 kg7,5 kgθ = 30°

Een blok van 5 kg op een helling onder 30° is via een licht touw over een wrijvingsloze katrol boven aan de helling verbonden met een hangende massa van 7,5 kg. De hangende massa beweegt omlaag. De kinetische wrijvingscoëfficiënt tussen blok en helling is 0,25. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de versnelling a van het systeem.

m1 = 5 kgm2 = 7,5 kgθ = 30°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.KogelbaanGemiddeld
7 my = ?v0​ = 14 m/s60°

Een bal wordt vanaf vlakke grond weggetrapt met 14 m/s onder 60° boven de horizontaal, naar een muur op 7 m afstand. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Op welke hoogte y passeert de bal de muur?

v₀ = 14 m/sθ = 60°x = 7 mg = 9,81 m/s²
y = m
6.KogelbaanMoeilijk
5 mv0​ = 31 m/s55°x = ?

Een bal wordt vanaf de grond gegooid met 31 m/s onder 55° boven de horizontaal. Hij landt op weg omlaag op het platte dak van een gebouw van 5 m hoog. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de horizontale afstand x van het lanceerpunt tot het punt waar hij landt.

v₀ = 31 m/sθ = 55°hroof = 5 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.CirkelbewegingGemiddeld
r = 75 mvmax​ = ?

Een auto neemt een vlakke bocht met een straal van 75 m. De statische wrijvingscoëfficiënt tussen banden en weg is 0,5. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de hoogste snelheid vmax waarmee de auto de bocht kan nemen zonder te slippen.

r = 75 mμs = 0,5g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.CirkelbewegingMoeilijk
r = 0,5 mv = ?

Een bal aan een touw van 0,5 m wordt rondgeslingerd in een verticale cirkel. Gebruik g = 9,81 m/s². Wat is de kleinste snelheid vmin in het hoogste punt waarbij het touw nog net strak blijft?

r = 0,5 mg = 9,81 m/s²
vmin = m/s
9.Arbeid en energieGemiddeld
25°d = 8 mμ = 0,3

Een blok van 1 kg glijdt 8 m een helling af onder 25° met de horizontaal, met een kinetische wrijvingscoëfficiënt van 0,3. Vind de arbeid Wf tegen de wrijving.

m = 1 kgθ = 25°μ = 0,3d = 8 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
10.Arbeid en energieMoeilijk
k = 500 N/m35°μ = 0,10,5 kg

Een veer met veerconstante 500 N/m onderaan een helling van 35° wordt 12 cm ingedrukt tegen een blok van 0,5 kg en losgelaten. De kinetische wrijvingscoëfficiënt tussen blok en helling is 0,1. Hoe ver d gaat het blok vanaf het loslaatpunt de helling op voordat het stopt? (Verwaarloos de korte afstand waarover de veer duwt, d.w.z. neem wrijving en zwaartekracht over de hele afstand d.)

m = 0,5 kgk = 500 N/mx = 12 cmθ = 35°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
d = m
11.Impuls en botsingenGemiddeld
1,5 kgv = ?5 gh = 21 cm

Een kogel van 5 g wordt horizontaal afgevuurd in een houten blok van 1,5 kg dat aan lichte touwtjes hangt, en blijft erin steken. Het blok zwaait omhoog tot het 21 cm hoger is dan aan het begin. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de snelheid v van de kogel vóór de inslag.

m = 5 gM = 1,5 kgh = 21 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
12.Impuls en botsingenMoeilijk
1300 kg8 m/s1000 kg18 m/sθ = ?

Op een kruispunt botst een auto van 1300 kg die met 8 m/s naar het oosten rijdt op een auto van 1000 kg die met 18 m/s naar het noorden rijdt. De auto’s haken in elkaar. Vind de richting θ van het wrak direct na de botsing, gemeten vanaf het oosten richting het noorden.

m1 = 1300 kgv1 = 8 m/s (E)m2 = 1000 kgv2 = 18 m/s (N)
θ = °
13.Rotatie van een star lichaamGemiddeld
n = 2000 rpmT = 680 N·m

Een motor levert een koppel van 680 N·m bij 2000 rpm. Bepaal zijn uitgangsvermogen P in kW.

T = 680 N·mn = 2000 rpm
P = kW
14.Rotatie van een star lichaamMoeilijk
schijf: 7 kgring: 2 kgn1​ = 800 rpm

Een homogene massieve schijf (massa 7 kg, straal 0,45 m) draait vrij met 800 rpm om een verticale wrijvingsloze as. Een dunne ring met massa 2 kg en dezelfde straal wordt vanuit rust op de schijf laten vallen, gecentreerd op de as, en de twee gaan snel samen draaien. Hoeveel kinetische energie ΔE gaat er in het proces verloren?

Mdisc = 7 kgMring = 2 kgR = 0,45 mn1 = 800 rpm
ΔE = J
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingenGemiddeld
N1​ = 36N2​ = 48

Een motor van 7,5 kW die met 1440 rpm draait, drijft een rondsel met 36 tanden aan, dat ingrijpt in een tandwiel met 48 tanden. Het tandwielpaar heeft een rendement van 95%. Bereken het koppel T1 op de motoras.

P = 7,5 kWn1 = 1440 rpmN1 = 36N2 = 48η = 95%
T1 = N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingenMoeilijk
A = 18B = 80C = 15D = 80

In een meertraps tandwieloverbrenging drijft tandwiel A (18 tanden) op de ingaande as, die met 1450 rpm draait, tandwiel B (80 tanden) aan. Tandwiel C (15 tanden) zit vast op dezelfde as als B en drijft tandwiel D (80 tanden) op de uitgaande as aan. Bereken het uitgaande toerental nout.

nin = 1450 rpmA = 18B = 80C = 15D = 80
nout = rpm
17.Veren en slingersGemiddeld
L = 2,2 m

Een mathematische slinger heeft een lengte van 2,2 m. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de slingertijd T bij kleine uitwijkingen.

L = 2,2 mg = 9,81 m/s²
T = s
18.Veren en slingersMoeilijk
3,1 kgk = 440 N/mA = 14 cm

Een massa van 3,1 kg aan een veer met k = 440 N/m wordt 14 cm uit de evenwichtsstand getrokken en losgelaten. Bereken de maximale snelheid vmax.

m = 3,1 kgk = 440 N/mA = 14 cm
vmax = m/s
19.Mechanische trillingenGemiddeld
tx30 mm3 perioden17 mm

Bij een uitslingerproef van een gedempt massa-veersysteem volgt op een uitwijkingspiek van 30 mm 3 perioden later een piek van 17 mm. Vind de dempingsverhouding ζ.

x0 = 30 mmx3 = 17 mmn = 3
ζ =
20.Mechanische trillingenMoeilijk
k1​ = 100k2​ = 10m = 20 kg

Een massa van 20 kg hangt aan twee veren naast elkaar (parallel), met stijfheden k₁ = 100 kN/m en k₂ = 10 kN/m. De massa blijft horizontaal. Vind de vervangende stijfheid keq van het verensysteem in kN/m.

m = 20 kgk1 = 100 kN/mk2 = 10 kN/m
keq = kN/m

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: a = 1,048 m/s²

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Eenheden

v = 250/3,6 = 69,44 m/s

Versnelling

a = v²/(2s) = 69,44²/(2·2300) = 1,048 m/s²

Antwoord

a = 1,048 m/s²
2.Kinematica

Antwoord: t = 2,5 s

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Ontmoetingstijd

Omhoog is positief, de grond is y = 0.

40 − ½g·t² = 16·t − ½g·t² → t = 40/16 = 2,5 s

Antwoord

t = 2,5 s
3.Wetten van Newton

Antwoord: a = 4,316 m/s²

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Versnelling

De netto aandrijvende kracht is het verschil van de gewichten; die beweegt de totale massa.

a = (9 − 3,5)·9,81/(9 + 3,5) = 4,316 m/s²

Antwoord

a = 4,316 m/s²
4.Wetten van Newton

Antwoord: a = 3,074 m/s²

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Krachten langs het touw

m₂·g = 73,58 N
m₁·g·sin θ = 24,52 N
μ·m₁·g·cos θ = 10,62 N

Versnelling van het systeem

a = (73,58 − 24,52 − 10,62)/12,5 = 3,074 m/s²

Antwoord

a = 3,074 m/s²
5.Kogelbaan

Antwoord: y = 7,219 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Tijd tot de muur

vx = 14·cos 60° = 7 m/s
t = x/vx = 7/7 = 1 s

Hoogte op dat moment

y = 12,12·1 − ½·9,81·1² = 7,219 m

Antwoord

y = 7,219 m

Bij de muur stijgt de bal nog.

6.Kogelbaan

Antwoord: x = 88,41 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

vx = 17,78 m/s, vy = 25,39 m/s

Tijd tot de landing op het dak

Grootste wortel: de bal daalt.

5 = 25,39·t − 4,905·t²
t = (25,39 + √(25,39² − 2·9,81·5))/9,81 = 4,972 s

Horizontale afstand

x = vx·t = 17,78·4,972 = 88,41 m

Antwoord

x = 88,41 m
7.Cirkelbeweging

Antwoord: vmax = 19,18 m/s

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Wrijving levert de centripetale kracht

m·v²/r = μ·m·g
v = √(μ·g·r) = √(0,5·9,81·75) = 19,18 m/s

Antwoord

vmax = 19,18 m/s (69,05 km/h)
8.Cirkelbeweging

Antwoord: vmin = 2,215 m/s

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Spankracht nul in het hoogste punt

m·g = m·v²/r → v = √(g·r) = √(9,81·0,5) = 2,215 m/s

Antwoord

vmin = 2,215 m/s
9.Arbeid en energie

Antwoord: Wf = 21,34 J

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Wrijvingskracht

N = mg·cos θ = 9,81·0,9063 = 8,891 N
F = μN = 0,3·8,891 = 2,667 N

Arbeid tegen de wrijving

Wf = F·d = 2,667·8 = 21,34 J

Antwoord

Wf = 21,34 J
10.Arbeid en energie

Antwoord: d = 1,12 m

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Veerenergie

x = 12 cm = 0,12 m
½kx² = ½·500·0,12² = 3,6 J

Energiebalans langs de helling

m·g = 0,5·9,81 = 4,905 N
½kx² = mg·d·(sin θ + μ·cos θ)
d = 3,6/(4,905·(0,5736 + 0,1·0,8192)) = 1,12 m

Antwoord

d = 1,12 m
11.Impuls en botsingen

Antwoord: v = 611 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Zwaai na de inslag

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,21) = 2,03 m/s

Botsing

m·v = (m + M)·V → v = (0,005 + 1,5)·2,03/0,005 = 611 m/s

Antwoord

v = 611 m/s
12.Impuls en botsingen

Antwoord: θ = 59,98 °

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Impulscomponenten

px = 1300·8 = 10400 kg·m/s
py = 1000·18 = 18000 kg·m/s

Richting

tan θ = py/px = 1,731 → θ = 59,98°

Antwoord

θ = 59,98°
13.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: P = 142,4 kW

Rotatie om een vaste as: de som van de momenten om de as is gelijk aan I·α (ΣM = I·α), net zoals ΣF = m·a bij translatie. In energievorm verricht een koppel T dat over een hoek θ (in radialen) draait arbeid T·θ, wat de kinetische energie ½·I·ω² verandert; de zwaartekracht voegt m·g·Δh van het zwaartepunt toe of haalt dat weg. Het vermogen is P = T·ω.

Hoeksnelheid

ω = 2π·2000/60 = 209,4 rad/s

Vermogen

P = T·ω = 680·209,4 = 142419 W = 142,4 kW

Antwoord

P = 142,4 kW
14.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: ΔE = 904,4 J

Rollen en impulsmoment: een lichaam dat zonder slip rolt, heeft v = ω·r, dus zijn kinetische energie is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Langs een helling geeft dat a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). Als er geen extern moment om een as werkt, blijft het impulsmoment om die as constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, ook als er kinetische energie verloren gaat.

Traagheidsmomenten

I1 = ½·7·0,45² = 0,7087 kg·m²
I2 = 2·0,45² = 0,405 kg·m²

Behoud van impulsmoment

n2 = n1·I1/(I1 + I2) = 800·0,7087/1,114 = 509,1 rpm

Kinetische energie vóór en na

E1 = ½·0,7087·83,78² = 2487 J
E2 = ½·1,114·53,31² = 1583 J
ΔE = 2487 − 1583 = 904,4 J

Antwoord

ΔE = 904,4 J
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: T1 = 49,74 N·m

Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.

Motorkoppel

ω₁ = 2π·1440/60 = 150,8 rad/s
T1 = P/ω₁ = 7500/150,8 = 49,74 N·m

Antwoord

T1 = 49,74 N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: nout = 61,17 rpm

Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.

Eerste trap

nB = 1450·18/80 = 326,3 rpm = nC

Tweede trap

nout = 326,3·15/80 = 61,17 rpm

Antwoord

nout = 61,17 rpm

totale overbrengingsverhouding = 23,7 : 1

17.Veren en slingers

Antwoord: T = 2,975 s

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Slingertijd

T = 2π·√(2,2/9,81) = 2,975 s

Antwoord

T = 2,975 s
18.Veren en slingers

Antwoord: vmax = 1,668 m/s

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Hoekfrequentie

ω = √(440/3,1) = 11,91 rad/s

Maximale snelheid

vmax = A·ω = 0,14·11,91 = 1,668 m/s

Antwoord

vmax = 1,668 m/s
19.Mechanische trillingen

Antwoord: ζ = 0,03012

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Logaritmisch decrement

δ = (1/3)·ln(30/17) = 0,1893

Dempingsverhouding

ζ = δ/√(4π² + δ²) = 0,1893/√(39,48 + 0,03585) = 0,03012

Antwoord

ζ = 0,03012
20.Mechanische trillingen

Antwoord: keq = 110 kN/m

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Vervangende stijfheid

Veren naast elkaar hebben dezelfde doorbuiging en hun krachten tellen op, dus hun stijfheden tellen gewoon op: k = k1 + k2.

keq = 100 + 10 = 110 kN/m

Antwoord

keq = 110 kN/m

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics