Dynamica: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Cirkelbeweging

Centripetale versnelling
a = v²/r = ω²·r
Centripetale kracht
F = m·v²/r
Hoeksnelheid
ω = v/r = 2π/T
Vlakke bocht, wrijving
vmax = √(μ·g·r)

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Rotatie van een star lichaam

Traagheidsmomenten om G
staaf mL²/12, schijf ½mR², ring mR², massieve bol (2/5)mR², holle bol (2/3)mR²
Stelling van Steiner
I = IG + m·d²
Traagheidsstraal
I = m·k²
Staaf om zijn uiteinde
I = mL²/3
Bewegingsvergelijking
ΣM = I·α
Snelheid in rad/s
ω = 2π·n/60
Kinetische energie
E = ½·I·ω²
Arbeid en vermogen
W = T·θ, P = T·ω
Rollen zonder slip
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Impulsmoment
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Botsing om een draaipunt
m·v·d = I·ω

Methode

  1. Kies de as: een vast draaipunt, of het zwaartepunt bij rollende lichamen.
  2. Bepaal het traagheidsmoment om die as uit de standaardresultaten, met I = IG + m·d² voor een verschoven as.
  3. Kies de methode: ΣM = I·α voor versnellingen en krachten, energie (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h) voor snelheden, impulsmoment voor botsingen en plotselinge veranderingen.
  4. Verbind lineaire en hoekbeweging met v = ω·r en a = α·r, en reken rpm om naar rad/s.

Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Ingrijpende tandwielen
n1·N1 = n2·N2
Koppel
T2 = T1·(N2/N1)·η
Vermogen
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Meertraps overbrenging
totale overbrengingsverhouding = product van de trapverhoudingen

Veren en slingers

Massa aan een veer
T = 2π·√(m/k)
Slinger
T = 2π·√(L/g)
Hoekfrequentie
ω = √(k/m) = 2π/T
Maximale snelheid en versnelling
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Energie
E = ½·k·A²

Mechanische trillingen

Eigenfrequentie
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Uit de statische doorbuiging
ωn = √(g/δst)
Kritische demping
cc = 2√(km) = 2mωn
Dempingsverhouding
ζ = c/cc
Gedempte eigenfrequentie
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmisch decrement
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Veren parallel
k = k1 + k2
Veren in serie
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
t (s)v (m/s)3,75 s15

Een auto die met 54 km/h rijdt, remt met een constante vertraging van 4 m/s² tot hij stilstaat. Bereken de remweg s.

v₀ = 54 km/ha = −4 m/s²v = 0
s = m
2.KinematicaMoeilijk
t (s)v (m/s)9 s

Een tram vertrekt vanuit stilstand en versnelt 9 s lang met 2 m/s², rijdt daarna 18 s met constante snelheid en remt ten slotte af met 2,5 m/s² tot hij stilstaat. Vind de totale afstand s tussen de twee haltes.

a1 = 2 m/s²t1 = 9 st2 = 18 sa3 = −2,5 m/s²
s = m
3.Wetten van NewtonGemiddeld
θ = 30°a = ?m = 13 kg

Een blok van 13 kg glijdt een helling af die 30° met de horizontaal maakt. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,25. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de versnelling a van het blok langs de helling.

m = 13 kgθ = 30°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Wetten van NewtonMoeilijk
θ = 25°blokv₀ = 11,5 m/s

Een blok krijgt een duw, zodat het met een snelheid van 11,5 m/s een helling onder 25° op begint te glijden. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,15. Gebruik g = 9,81 m/s². Hoe ver d glijdt het langs de helling voordat het stopt?

v₀ = 11,5 m/sθ = 25°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
d = m
5.KogelbaanGemiddeld
v0​ = 12 m/s60°worpafstand

Een bal wordt onder 60° boven de horizontaal vanaf vlak terrein weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de vliegtijd t tot de bal de grond raakt.

v0 = 12 m/sθ = 60°g = 9,81 m/s²
t = s
6.KogelbaanMoeilijk
h = 55 mv0​ = 16 m/s35°worpafstand

Een bal wordt onder 35° boven de horizontaal vanaf de top van een 55 m hoge klif weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de vliegtijd t tot de bal de grond raakt.

v0 = 16 m/sθ = 35°h = 55 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.CirkelbewegingGemiddeld
r = 105 mvmax​ = ?

Een auto neemt een vlakke bocht met een straal van 105 m. De statische wrijvingscoëfficiënt tussen banden en weg is 0,4. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de hoogste snelheid vmax waarmee de auto de bocht kan nemen zonder te slippen.

r = 105 mμs = 0,4g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.CirkelbewegingMoeilijk
r = 0,8 mv = 4 m/s

Een bal van 1,9 kg aan een touw van 0,8 m wordt rondgeslingerd in een verticale cirkel. In het laagste punt beweegt hij met 4 m/s. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de spankracht T in het touw in het laagste punt.

m = 1,9 kgr = 0,8 mv = 4 m/sg = 9,81 m/s²
T = N
9.Arbeid en energieGemiddeld
35°d = 7 mμ = 0,3

Een blok glijdt vanuit rust een helling af onder 35° met de horizontaal. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,3. Vind de snelheid v nadat het 7 m langs de helling is gegleden.

θ = 35°μ = 0,3d = 7 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Arbeid en energieMoeilijk
h = 6,4 mR = 2 mN = ?

Een karretje van 10 kg wordt vanuit rust losgelaten op een hoogte van 6,4 m op een gladde baan die uitkomt in een verticale looping met straal 2 m. Vind de normaalkracht N die de baan bovenaan de looping op het karretje uitoefent.

m = 10 kgh = 6,4 mR = 2 mg = 9,81 m/s²
N = N
11.Impuls en botsingenGemiddeld
0,5 kg2 m/s2 kg

Een karretje van 0,5 kg dat met 2 m/s rijdt, botst volkomen elastisch en frontaal op een stilstaand karretje van 2 kg op een wrijvingsloze baan. Bereken de snelheid v′1 van het eerste karretje na de botsing (positief in de oorspronkelijke richting).

m1 = 0,5 kgm2 = 2 kgv1 = 2 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
12.Impuls en botsingenMoeilijk
13 m/s4 m/s

Een bal van 0,55 kg raakt een muur met 13 m/s en kaatst recht terug met 4 m/s. Het contact duurt 10 ms. Bereken de grootte van de stoot J die de muur aan de bal geeft.

m = 0,55 kgvin = 13 m/svout = 4 m/sΔt = 10 ms
J = N·s
13.Rotatie van een star lichaamGemiddeld
L = 1,7 mm = 10,5 kgα

Een homogene slanke staaf met massa 10,5 kg en lengte 1,7 m is aan één uiteinde scharnierend bevestigd en wordt horizontaal vastgehouden. Hij wordt vanuit rust losgelaten. Gebruik g = 9,81 m/s². Bepaal zijn hoekversnelling α vlak na het loslaten.

m = 10,5 kgL = 1,7 mg = 9,81 m/s²
α = rad/s²
14.Rotatie van een star lichaamMoeilijk
θ = 25°as = 4,5 m

Een holle bol rolt zonder slip van een helling die 25° met het horizontale vlak maakt. Gebruik g = 9,81 m/s². Hij begint vanuit rust. Hoe lang t duurt het om 4,5 m van de helling af te rollen?

θ = 25°I = (2/3)·m·r²g = 9,81 m/s²s = 4,5 m
t = s
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingenGemiddeld
N1​ = 15N2​ = 45

Een motor van 1,1 kW die met 1500 rpm draait, drijft een rondsel met 15 tanden aan, dat ingrijpt in een tandwiel met 45 tanden. Het tandwielpaar heeft een rendement van 97%. Bereken het koppel T1 op de motoras.

P = 1,1 kWn1 = 1500 rpmN1 = 15N2 = 45η = 97%
T1 = N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingenMoeilijk
A = 18B = 48C = 25D = ?

In een samengestelde tandwieloverbrenging draait tandwiel A (18 tanden) op de ingaande as met 3000 rpm en drijft tandwiel B (48 tanden) aan. Tandwiel C (25 tanden) zit vast op dezelfde as als B en drijft tandwiel D op de uitgaande as aan. De uitgaande as moet met 937,5 rpm draaien. Hoeveel tanden ND moet tandwiel D hebben?

nin = 3000 rpmA = 18B = 48C = 25nout = 937,5 rpm
ND =
17.Veren en slingersGemiddeld
L = ?

Hoe lang moet een mathematische slinger zijn om een slingertijd van 3 s te hebben? Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken L.

T = 3 sg = 9,81 m/s²
L = m
18.Veren en slingersMoeilijk
t (s)x (cm)t = ?1,5

Een voorwerp voert een harmonische trilling uit met trillingstijd 0,6 s en amplitude 6 cm. Wat is de kortste tijd t die het nodig heeft om van zijn maximale uitwijking van 6 cm naar een uitwijking van 1,5 cm te gaan?

T = 0,6 sA = 6 cmx = 1,5 cm
t = s
19.Mechanische trillingenGemiddeld
k = 25 kN/mc = 1130 N·s/mm = 80 kg

Een massa van 80 kg wordt gedragen door een veer met een stijfheid van 25 kN/m en een viskeuze demper met een dempingscoëfficiënt van 1130 N·s/m. Vind de dempingsverhouding ζ.

m = 80 kgk = 25 kN/mc = 1130 N·s/m
ζ =
20.Mechanische trillingenMoeilijk
k1​ = 60k2​ = 100m = 40 kg

Een massa van 40 kg hangt aan twee veren naast elkaar (parallel), met stijfheden k₁ = 60 kN/m en k₂ = 100 kN/m. De massa blijft horizontaal. Verwaarloos demping en de massa’s van de veren. Vind de eigenfrequentie fn van de verticale trilling in Hz.

m = 40 kgk1 = 60 kN/mk2 = 100 kN/m
fn = Hz

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: s = 28,13 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Eenheden

v₀ = 54/3,6 = 15 m/s

Remweg

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 15²/(2·4) = 28,13 m

Antwoord

s = 28,13 m
2.Kinematica

Antwoord: s = 469,8 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Topsnelheid

v = a1·t1 = 2·9 = 18 m/s

Afstand per fase

s1 = ½·2·9² = 81 m
s2 = 18·18 = 324 m
s3 = 18²/(2·2,5) = 64,8 m

Totale afstand

s = 81 + 324 + 64,8 = 469,8 m

Antwoord

s = 469,8 m
3.Wetten van Newton

Antwoord: a = 2,781 m/s²

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Krachten langs de helling

Langs de helling omlaag is positief.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Versnelling

a = 9,81·(sin 30° − 0,25·cos 30°) = 9,81·(0,5 − 0,2165) = 2,781 m/s²

Antwoord

a = 2,781 m/s²
4.Wetten van Newton

Antwoord: d = 12,07 m

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Vertraging

Beide krachten wijzen de helling af; de massa valt weg.

a = 9,81·(sin 25° + 0,15·cos 25°) = 5,48 m/s²

Afstand

d = v₀²/(2a) = 11,5²/(2·5,48) = 12,07 m

Antwoord

d = 12,07 m
5.Kogelbaan

Antwoord: t = 2,119 s

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 12·cos 60° = 6 m/s
vy = v0·sin θ = 12·sin 60° = 10,39 m/s

Vliegtijd

Start en landing op dezelfde hoogte: t = 2vy/g.

t = 2·10,39/9,81 = 2,119 s

Antwoord

t = 2,119 s
6.Kogelbaan

Antwoord: t = 4,412 s

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 16·cos 35° = 13,11 m/s
vy = v0·sin θ = 16·sin 35° = 9,177 m/s

Vliegtijd

Los y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 op voor de positieve wortel.

0 = 55 + 9,177·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (9,177 + √(84,22 + 1079))/9,81 = 4,412 s

Antwoord

t = 4,412 s
7.Cirkelbeweging

Antwoord: vmax = 20,3 m/s

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Wrijving levert de centripetale kracht

m·v²/r = μ·m·g
v = √(μ·g·r) = √(0,4·9,81·105) = 20,3 m/s

Antwoord

vmax = 20,3 m/s (73,07 km/h)
8.Cirkelbeweging

Antwoord: T = 56,64 N

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Krachten in het laagste punt

Naar het middelpunt (omhoog) is positief.

T − m·g = m·v²/r
T = 1,9·9,81 + 1,9·4²/0,8 = 18,64 + 38 = 56,64 N

Antwoord

T = 56,64 N
9.Arbeid en energie

Antwoord: v = 6,71 m/s

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Energiebalans langs de helling

Het blok zakt een hoogte d·sin θ terwijl de wrijving μmg·cos θ·d wegneemt. De massa valt weg.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·7·(0,5736 − 0,3·0,8192)) = 6,71 m/s

Antwoord

v = 6,71 m/s
10.Arbeid en energie

Antwoord: N = 137,3 N

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d). Op een cirkelbaan moet de nettokracht naar het middelpunt gelijk zijn aan mv²/r.

Snelheid bovenaan

v² = 2g(h − 2R) = 2·9,81·(6,4 − 4) = 47,09 m²/s²

Krachten bovenaan

m·g = 10·9,81 = 98,1 N
N = mv²/R − mg = 10·47,09/2 − 98,1 = 137,3 N

Antwoord

N = 137,3 N

Het karretje komt er net rond als h = 2,5R; dan is N = 0 bovenaan.

11.Impuls en botsingen

Antwoord: v′1 = −1,2 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Elastische botsing met een stilstaand doel

Behoud van impuls en energie samen oplossen geeft deze twee resultaten.

v′1 = (0,5 − 2)/(0,5 + 2)·2 = −1,2 m/s
v′2 = 2·0,5/(0,5 + 2)·2 = 0,8 m/s

Antwoord

v′1 = −1,2 m/s

Het minteken betekent dat het eerste karretje terugkaatst.

12.Impuls en botsingen

Antwoord: J = 9,35 N·s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Verandering van de impuls

J = m·Δv = 0,55·(4 + 13) = 9,35 N·s

Antwoord

J = 9,35 N·s
13.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: α = 8,656 rad/s²

Rotation about a fixed axis: the sum of the moments about the axis equals I·α (ΣM = I·α), just as ΣF = m·a for translation. In energy form, a torque T turning through an angle θ (in radians) does work T·θ, which changes the kinetic energy ½·I·ω²; gravity adds or removes m·g·Δh of the centre of mass. Power is P = T·ω.

Momenten om het scharnier

Op het moment van loslaten is ω = 0, dus er is geen middelpuntzoekende versnelling en het midden versnelt recht naar beneden.

m·g·L/2 = (m·L²/3)·α → α = 3g/(2L) = 3·9,81/(2·1,7) = 8,656 rad/s²

Antwoord

α = 8,656 rad/s²
14.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: t = 1,902 s

Rolling and angular momentum: a body rolling without slipping has v = ω·r, so its kinetic energy is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Down a slope that gives a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). When no external moment acts about an axis, the angular momentum about that axis stays constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, even if kinetic energy is lost.

Bewegingsvergelijkingen

m·g·sin θ − f = m·a
f·r = I·α = 0,6667·m·r²·(a/r) → f = 0,6667·m·a

Versnelling

a = g·sin θ/(1 + c) = 9,81·sin 25°/1,667 = 2,488 m/s²

Tijd

s = ½·a·t² → t = √(2·4,5/2,488) = 1,902 s

Antwoord

t = 1,902 s
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: T1 = 7,003 N·m

Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.

Motorkoppel

ω₁ = 2π·1500/60 = 157,1 rad/s
T1 = P/ω₁ = 1100/157,1 = 7,003 N·m

Antwoord

T1 = 7,003 N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: ND = 30

Gear trains: meshing gears have the same speed at the teeth, so n₁·N₁ = n₂·N₂: the gear with fewer teeth turns faster. Gears on one shaft turn at the same speed. Power is passed on (minus losses), so torque goes up when speed goes down: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, and P = T·ω with ω = 2π·n/60.

Toerental van de tussenas

nB = nC = 3000·18/48 = 1125 rpm

Tanden op tandwiel D

ND = C·nC/nout = 25·1125/937,5 = 30

Antwoord

ND = 30
17.Veren en slingers

Antwoord: L = 2,236 m

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Los de lengte op

L = g·(T/2π)² = 9,81·(3/2π)² = 2,236 m

Antwoord

L = 2,236 m
18.Veren en slingers

Antwoord: t = 0,1259 s

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Hoekfrequentie

ω = 2π/T = 2π/0,6 = 10,47 rad/s

Los op naar de tijd

0,25 = cos(ω·t) → ω·t = arccos(0,25) = 1,318 rad
t = 1,318/10,47 = 0,1259 s

Antwoord

t = 0,1259 s
19.Mechanische trillingen

Antwoord: ζ = 0,3995

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Kritische demping

cc = 2·√(k·m) = 2·√(25000·80) = 2828 N·s/m

Dempingsverhouding

ζ = c/cc = 1130/2828 = 0,3995

Antwoord

ζ = 0,3995

ζ < 1, dus het systeem is ondergedempt en trilt terwijl het uitdempt.

20.Mechanische trillingen

Antwoord: fn = 10,07 Hz

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Vervangende stijfheid

Veren naast elkaar hebben dezelfde doorbuiging en hun krachten tellen op, dus hun stijfheden tellen gewoon op: k = k1 + k2.

keq = 60 + 100 = 160 kN/m

Eigenfrequentie

ωn = √(160000/40) = 63,25 rad/s
fn = 63,25/(2π) = 10,07 Hz

Antwoord

fn = 10,07 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics