Elektronica 1: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 14 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Diodes en transistoren

Diode (constante spanningsval)
VD = 0,7 V when conducting
Actief gebied
VBE = 0,7 V, IC = β·IB, IE = (β + 1)·IB
Vaste basisinstelling
IB = (VCC − 0,7)/RB
Instelling met spanningsdeler
IB = (VTH − 0,7)/(RTH + (β + 1)RE)
Thévenin-equivalent van de deler
VTH = VCC·R2/(R1 + R2), RTH = R1∥R2
Collectorlus
VCE = VCC − ICRC − IERE
Verzadiging
IC(sat) = (VCC − VCE(sat))/RC, IB ≥ IC(sat)/β

Opampschakelingen

Inverterende versterker
Vout = −(Rf/Rin)·Vin
Niet-inverterende versterker
Vout = (1 + Rf/R1)·Vin
Sommeerversterker
Vout = −Rf(V1/R1 + V2/R2)
Ideale opamp
V+ = V−, Iin = 0

RC- en RL-schakelverschijnselen

Tijdconstante
τ = RC | τ = L/R
Respons
x(t) = x(∞) + [x(0) − x(∞)]·e−t/τ
Condensator bij gelijkstroom
open klemmen; vC kan niet verspringen
Spoel bij gelijkstroom
kortsluiting; iL kan niet verspringen
Eindtoestand
t ≈ 5τ

Methode

  1. Bepaal de beginwaarde vlak na het schakelen: een condensatorspanning en een spoelstroom kunnen niet verspringen.
  2. Bepaal de eindwaarde lang na het schakelen: een condensator gedraagt zich als een open keten, een spoel als een kortsluiting.
  3. Bepaal de tijdconstante: τ = RC of τ = L/R, met de weerstand die de condensator of spoel ziet.
  4. Gebruik x(t) = x(∞) + [x(0) − x(∞)]·e−t/τ.

Serie- en parallelweerstanden

Weerstanden in serie
Req = R1 + R2 + …
Weerstanden parallel
1/Req = 1/R1 + 1/R2 + …
Twee parallel
Req = R1R2 / (R1 + R2)
Wet van Ohm
V = I·R
Vermogen
P = V·I = I²R = V²/R

Methode

  1. Begin aan het uiteinde van het netwerk dat het verst van de klemmen ligt.
  2. Combineer weerstanden in serie door ze op te tellen, en weerstanden parallel met 1/R = 1/R₁ + 1/R₂ + …
  3. Teken de schakeling na elke stap opnieuw.
  4. Herhaal tot er één weerstand tussen de klemmen over is.

DC-DC-omzetters

Buck
Vo = D·Vin
Boost
Vo = Vin/(1 − D)
Inverterende buck-boost
|Vo| = Vin·D/(1 − D)
Ideale vermogensbalans
VinIin = VoIo
Spoelrimpel
ΔIL = VL,on·D/(L·f); buck Vin − Vo, boost and buck-boost Vin
Gemiddelde spoelstroom
buck Io; boost en buck-boost Io/(1 − D)
Uitgangsrimpel
buck ΔIL/(8fC); boost en buck-boost Io·D/(fC)
Grens van continue geleiding
buck (1 − D)R/(2f); boost D(1 − D)²R/(2f); buck-boost (1 − D)²R/(2f)

Methode

  1. Bepaal de omzetter (buck, boost of buck-boost) en de duty cycle D uit de spanningsverhouding.
  2. Gebruik de volt-secondebalans over de spoel: de gemiddelde spoelspanning over een periode is nul.
  3. Bepaal de spoelspanning terwijl de schakelaar aan staat, daarna ΔIL = VL·D/(L·f).
  4. Bepaal voor de uitgangsrimpel de lading die in en uit de condensator stroomt; stel voor de grens van continue geleiding de gemiddelde spoelstroom gelijk aan ΔIL/2.

Brug van Wheatstone en rekstrookjes

Deelspanningen
Va = VsR2/(R1 + R2), Vb = VsR4/(R3 + R4)
Output
Vab = Va − Vb
Balans
R1/R2 = R3/R4
Schuifdraadbrug
R/Rx = l/(100 − l)
Thévenin-weerstand
Rth = R1∥R2 + R3∥R4
K-factor
ΔR/R = GF·ε
Uitgang van de brug
kwart Vs·GF·ε/4, half Vs·GF·ε/2, vol Vs·GF·ε
Kleine verandering, één arm
Vab ≈ Vs·ΔR/(4R)
Spanning
σ = E·ε

Methode

  1. Behandel de brug als twee spanningsdelers over dezelfde voeding.
  2. Stel voor evenwicht R₁/R₂ = R₃/R₄ en los op voor de onbekende weerstand.
  3. Bepaal voor een onevenwichtige brug Va en Vb uit de delers en trek ze af; gebruik het Thévenin-equivalent als een meter de uitgang belast.
  4. Reken voor rekstrookjes de rek om naar ΔR/R = GF·ε en gebruik Vs·GF·ε/4, /2 of ×1 voor een kwart-, halve of volle brug.

Digitale logica: poorten, K-kaarten & flip-flops

Basispoorten
A·B, A + B, A′, (A·B)′, (A + B)′, A ⊕ B
Booleaanse regels
X + X′ = 1, X·X′ = 0, X + XY = X, XY + XY′ = X
De Morgan
(X·Y)′ = X′ + Y′, (X + Y)′ = X′·Y′
Volgorde van de Karnaugh-kaart
00, 01, 11, 10 (Gray code)
Groep van 2ᵏ cellen
verliest k variabelen
4-naar-1-multiplexer
F = A′B′I0 + A′BI1 + AB′I2 + ABI3
Flip-flops
D: Q⁺ = D, T: Q⁺ = T ⊕ Q, JK: Q⁺ = JQ′ + K′Q
Tellers
n-bits: 2ⁿ toestanden; mod-N: kleinste n met 2ⁿ ≥ N; fuit = fklok/N
Ripple-teller
fmax = 1/(n·tpd)
Ring- en Johnson-tellers
n en 2n toestanden

Methode

  1. Werk bij een schakeling van de ingangen naar de uitgang, één poort tegelijk, en schrijf de waarde op elke draad, of schrijf de uitdrukking op en vul de waarheidstabel in.
  2. Zet voor vereenvoudiging de enen (en de don’t-cares als X) in een Karnaugh-kaart met rijen en kolommen in Gray-code: 00, 01, 11, 10.
  3. Dek de enen met zo weinig en zo grote groepen van 1, 2, 4, 8 of 16 cellen als mogelijk, met terugloop om de randen; elke groep is één productterm van de variabelen die constant blijven. Groepeer de nullen voor de POS-vorm.
  4. Lees bij flip-flops en tellers de ingangen af op elke actieve klokflank, schrijf de toestand na elke flank op, en onthoud dat een n-bits teller na 2ⁿ toestanden terugloopt.

2Oefenopgaven

1.Diodes en transistorenGemiddeld
+−12 VR = ?2 × 3 V15 mA

2 wit leds (doorlaatspanning 3 V per stuk) staan in serie met een weerstand op een voeding van 12 V. Bepaal de weerstand R die de stroom op 15 mA instelt.

Vs = 12 VVF = 3 Vn = 2I = 15 mA
R = Ω
2.Diodes en transistorenMoeilijk
RC​ = 1 kΩβ = 200IC​ = ?VCC​ = 12 V5 VRB​ = 47 kΩ

Een NPN-transistor met β = 200 schakelt een belastingsweerstand van 1 kΩ, aangesloten tussen VCC = 12 V en de collector. De emitter ligt aan massa. De basis wordt aangestuurd vanuit een logische uitgang van 5 V via een basisweerstand RB = 47 kΩ. Neem VBE = 0,7 V en VCE(sat) = 0,2 V. Vind de collectorstroom IC in mA als de ingang hoog is. Bepaal eerst of de transistor verzadigd is.

VCC = 12 VRC = 1 kΩβ = 200Vin = 5 VVBE = 0,7 VVCE(sat) = 0,2 VRB = 47 kΩ
IC = mA
3.OpampschakelingenGemiddeld
−+Vout​Rf​ = ?R1​ = 100 kΩVin​

Kies de terugkoppelweerstand Rf die deze niet-inverterende versterker een spanningsversterking van 11 geeft.

R1 = 100 kΩAv = 11
Rf = kΩ
4.OpampschakelingenMoeilijk
Vin​V1​Vout​trap 1: inverterendR1​ = 100 kΩRf1​ = 100 kΩtrap 2: niet-inverterendR2​ = 22 kΩRf2​ = 100 kΩ

Twee ideale opamptrappen staan in cascade: een inverterende versterker (R1, Rf1) gevolgd door een niet-inverterende versterker (R2 naar massa, Rf2 in de terugkoppeling). Beide worden gevoed met ±15 V. De ingang is Vin = 0,7 V. Vind de uitgangsspanning Vout.

R1 = 100 kΩRf1 = 100 kΩR2 = 22 kΩRf2 = 100 kΩVin = 0,7 V
Vout = V
5.RC- en RL-schakelverschijnselenGemiddeld
+−Vs​9 Vt = 0R = 15 ΩL47 mHi(t)

De spoel voert geen stroom voordat de schakelaar op t = 0 sluit. Vind de energie W(∞) die in de spoel is opgeslagen als de schakeling tot rust is gekomen, in mJ.

Vs = 9 VR = 15 ΩL = 47 mH
W(∞) = mJ
6.RC- en RL-schakelverschijnselenMoeilijk
+−Vs​9 Vt = 0R = 10 kΩC?+−vC​

Een timer begint op t = 0 een ongeladen condensator via een weerstand op te laden uit een voeding van 9 V. Hij moet schakelen als de condensatorspanning 5,69 V bereikt, precies 100 ms na de start. Vind met R = 10 kΩ de benodigde capaciteit C.

Vs = 9 VVth = 5,69 VT = 100 msR = 10 kΩ
C = µF
7.Serie- en parallelweerstandenGemiddeld
R1​ = 5 ΩR3​ = 15 Ω+−V1​24 VR2​6 ΩAR4​15 ΩB

Vind de vervangingsweerstand Req die de bron V1 ziet.

V1 = 24 VR1 = 5 ΩR2 = 6 ΩR3 = 15 ΩR4 = 15 Ω
Req = Ω
8.Serie- en parallelweerstandenMoeilijk
R1​ = 6 ΩR3​ = 10 ΩR5​ = 30 Ω+−V1​12 VR2​15 ΩIR2​AR4​4 ΩBR6​4 Ω

Vind de stroom IR2 door R2.

V1 = 12 VR1 = 6 ΩR2 = 15 ΩR3 = 10 ΩR4 = 4 ΩR5 = 30 ΩR6 = 4 Ω
IR2 = A
9.DC-DC-omzettersGemiddeld
tiL​Imax​Imin​ΔI = ?DTT2T

Een ideale boost-omzetter zet 36 V om in 60 V bij 40 kHz met L = 330 µH. Bepaal de piek-piek-rimpelstroom ΔIL door de spoel.

Vin​ = 36 VVo​ = 60 Vf = 40 kHzL = 330 µH
ΔIL = A
10.DC-DC-omzettersMoeilijk
tiL​Imax​Io​DTT2T

Een buck-omzetter zet 12 V om in 6 V bij 25 kHz met L = 220 µH. Bepaal de kleinste belastingsstroom Io,min waarbij hij in continue geleiding blijft.

Vin​ = 12 VVo​ = 6 Vf = 25 kHzL = 220 µH
Io,min = A
11.Brug van Wheatstone en rekstrookjesGemiddeld
+−2 V200 Ω200 Ω + ΔR200 Ω200 Ωab+−38,46 mV

Een brug met vier armen van 200 Ω wordt gevoed met 2 V. Als de sensor R₂ verandert, geeft de uitgang Vab = 38,46 mV. Bepaal de exacte verandering ΔR van R₂.

Vs = 2 VR = 200 ΩVab = 38,46 mV
ΔR = Ω
12.Brug van Wheatstone en rekstrookjesMoeilijk
+−3 V120 Ω120 Ω + ΔR120 Ω120 Ωab+−0,63 mV

Een kwartbrug met één actief rekstrookje (GF = 2,1) wordt bekrachtigd met 3 V. Onder belasting geeft de uitgang 0,63 mV. Bepaal de rek ε in µε.

Vs = 3 VGF = 2,1Vo = 0,63 mV
ε = µε
13.Digitale logica: poorten, K-kaarten & flip-flopsGemiddeld
ABCD000111100001111000011302140507161121130150141809011110

Gebruik de Karnaugh-kaart om de minimale product-van-sommenvorm (POS) van F(A, B, C, D) = Σm(3, 4, 6, 8, 10, 12, 13) te vinden. Hoeveel somtermen (factoren) N heeft die?

F(A, B, C, D) = Σm(3, 4, 6, 8, 10, 12, 13)
N =
14.Digitale logica: poorten, K-kaarten & flip-flopsMoeilijk
CLKT12345678

Een T-flip-flop, getriggerd op de stijgende flank, begint met Q = 0 en krijgt de getoonde ingangen. Klik op de eerste klokflank waarop Q van 1 terugkeert naar 0.

Q₀ = 0T
  1. 1klokflank 1
  2. 2klokflank 2
  3. 3klokflank 3
  4. 4klokflank 4
  5. 5klokflank 5
  6. 6klokflank 6
  7. 7klokflank 7
  8. 8klokflank 8

3Oplossingen

1.Diodes en transistoren

Antwoord: R = 400 Ω

Led- en diodeschakelingen: een in doorlaatrichting geschakelde led laat ongeveer zijn doorlaatspanning VF vallen (ongeveer 2 V voor rood, 3 V voor blauw of wit), ongeacht de stroom. Een serieweerstand stelt de stroom in: R = (Vs − n·VF)/I voor n leds in serie. Met een nauwkeuriger diodemodel V = V₀ + I·rd ligt het werkpunt waar de diodelijn de belastinglijn I = (Vs − V)/R snijdt, dus I = (Vs − V₀)/(R + rd).

Spanning over de weerstand

VR = 12 − 2·3 = 6 V

Weerstand

R = 6/0,015 = 400 Ω

Antwoord

R = 400 Ω

De weerstand dissipeert 90 mW.

2.Diodes en transistoren

Antwoord: IC = 11,8 mA

BJT als schakelaar: om een belasting volledig in te schakelen wordt de transistor in verzadiging gestuurd, waar VCE = VCE(sat) en de collectorstroom door de belasting wordt bepaald: IC(sat) = (VCC − VCE(sat))/RC. Voor verzadiging is minstens IB = IC(sat)/β nodig. Is de basisstroom kleiner, dan blijft de transistor actief en is IC = β·IB.

Basisstroom

IB = (5 − 0,7)/47 kΩ = 91,49 µA

Verzadigd of actief?

β·IB is groter dan IC(sat), dus de transistor raakt verzadigd.

β·IB = 18,3 mA
IC(sat) = (12 − 0,2)/1000 = 11,8 mA

Collectorstroom

IC = IC(sat) = 11,8 mA

Antwoord

IC = 11,8 mA

De transistor is verzadigd.

3.Opampschakelingen

Antwoord: Rf = 1000 kΩ

Regels voor de ideale opamp: met tegenkoppeling stuurt de opamp zijn uitgang zo dat beide ingangen op dezelfde spanning staan (V₋ = V₊), en er loopt geen stroom in een van de ingangen. De stroomwet in de inverterende ingang met deze twee feiten geeft de uitgang.

Versterking van een niet-inverterende versterker

V₋ = V₊ = Vin, en de stroom door R₁ loopt ook door Rf, dus Vout = Vin·(1 + Rf/R₁).

Av = 1 + Rf/R1
Rf = (11 − 1)·100 = 1000 kΩ

Antwoord

Rf = 1000 kΩ
4.Opampschakelingen

Antwoord: Vout = −3,882 V

Regels voor de ideale opamp: met tegenkoppeling stuurt de opamp zijn uitgang zo dat beide ingangen op dezelfde spanning staan (V₋ = V₊), en er loopt geen stroom in een van de ingangen. De stroomwet in de inverterende ingang met deze twee feiten geeft de uitgang.

Versterking van elke trap

A1 = −Rf1/R1 = −100/100 = −1
A2 = 1 + Rf2/R2 = 1 + 100/22 = 5,545

Trap voor trap

V1 = −1·0,7 = −0,7 V
Vout = 5,545·(−0,7) = −3,882 V

Antwoord

Vout = −3,882 V
5.RC- en RL-schakelverschijnselen

Antwoord: W(∞) = 8,46 mJ

Eerste-orde schakelverschijnselen: in een schakeling met één condensator of één spoel gaat elke spanning en stroom exponentieel van de beginwaarde naar de eindwaarde: x(t) = x(∞) + [x(0) − x(∞)]·e−t/τ, met τ = RC of τ = L/R. Na ongeveer 5τ is de schakeling uitgeslingerd.

Tijdconstante en eindstroom

Lang na het sluiten van de schakelaar gedraagt de spoel zich als een kortsluiting, dus de eindstroom wordt alleen door R bepaald.

τ = L/R = 47 mH / 15 Ω = 3,133 ms
i(∞) = Vs/R = 9/15 = 0,6 A

Opgeslagen energie

W(∞) = ½·L·i(∞)² = ½·47·0,6² = 8,46 mJ

Antwoord

W(∞) = 8,46 mJ
6.RC- en RL-schakelverschijnselen

Antwoord: C = 9,997 µF

Eerste-orde schakelverschijnselen: in een schakeling met één condensator of één spoel gaat elke spanning en stroom exponentieel van de beginwaarde naar de eindwaarde: x(t) = x(∞) + [x(0) − x(∞)]·e−t/τ, met τ = RC of τ = L/R. Na ongeveer 5τ is de schakeling uitgeslingerd.

Benodigde tijdconstante

5,69 = 9·(1 − e−100/τ) → τ = 100/ln(9/(9 − 5,69))
τ = 100/1 = 99,97 ms

Capaciteit

kΩ maal µF geeft milliseconden.

C = τ/R = 99,97/10 = 9,997 µF

Antwoord

C = 9,997 µF
7.Serie- en parallelweerstanden

Antwoord: Req = 10 Ω

Serie- en parallelschakeling: in serie loopt dezelfde stroom door elke weerstand en R = R₁ + R₂ + …. Parallel staat over elke weerstand dezelfde spanning en 1/R = 1/R₁ + 1/R₂ + …. Een laddernetwerk wordt paar voor paar vereenvoudigd tot er één vervangingsweerstand overblijft.

R1​ = 5 ΩR3​ = 15 Ω+−V1​24 VR2​6 ΩAR4​15 ΩB

Combineer weerstanden vanaf het verste uiteinde

Begin bij het uiteinde dat het verst van de bron ligt en werk terug naar de bron. Weerstanden met dezelfde stroom staan in serie; weerstanden tussen dezelfde twee knooppunten staan parallel.

R3 + R4 = 15 + 15 = 30 Ω
R2 ∥ 30 = 6·30/(6+30) = 5 Ω
Req = R1 + 5 = 5 + 5 = 10 Ω

Antwoord

Req = 10 Ω
8.Serie- en parallelweerstanden

Antwoord: IR2 = 0,4343 A

Serie- en parallelschakeling: in serie loopt dezelfde stroom door elke weerstand en R = R₁ + R₂ + …. Parallel staat over elke weerstand dezelfde spanning en 1/R = 1/R₁ + 1/R₂ + …. Een laddernetwerk wordt paar voor paar vereenvoudigd tot er één vervangingsweerstand overblijft.

R1​ = 6 ΩR3​ = 10 ΩR5​ = 30 Ω+−V1​12 VR2​15 ΩAR4​4 ΩBR6​4 Ω

Combineer weerstanden vanaf het verste uiteinde

Begin bij het uiteinde dat het verst van de bron ligt en werk terug naar de bron. Weerstanden met dezelfde stroom staan in serie; weerstanden tussen dezelfde twee knooppunten staan parallel.

R5 + R6 = 30 + 4 = 34 Ω
R4 ∥ 34 = 3,579 Ω
R3 + 3,579 = 13,58 Ω
R2 ∥ 13,58 = 7,127 Ω
Req = R1 + 7,127 = 6 + 7,127 = 13,13 Ω

Stroom uit de bron

De bron ziet alleen Req, dus de wet van Ohm geeft de stroom die hij levert. Die stroom loopt door R₁.

IR1 = V1/Req = 12/13,13 = 0,9141 A

Stroom door R₂

Trek de spanningsval over R₁ af om de spanning in knooppunt A te krijgen; dat is de spanning over R₂.

VA = V1 − IR1·R1 = 12 − 0,9141·6 = 6,515 V
IR2 = VA/R2 = 6,515/15 = 0,4343 A

Antwoord

IR2 = 0,4343 A
9.DC-DC-omzetters

Antwoord: ΔIL = 1,091 A

DC-DC-omzetters: een schakelaar S staat gedurende de fractie D van elke periode T = 1/f aan. In de stationaire toestand is de gemiddelde spoelspanning nul (volt-secondebalans), wat de ideale omzettingsverhoudingen geeft bij continue geleiding: buck Vo = D·Vin, boost Vo = Vin/(1 − D), inverterende buck-boost |Vo| = Vin·D/(1 − D). Een ideale omzetter behoudt het vermogen: Vin·Iin = Vo·Io. Zolang S aan staat, stijgt de spoelstroom met ΔIL = VL·D·T/L, met VL = Vin − Vo voor de buck en Vin voor de boost en de buck-boost. De uitgangsrimpel is ΔVo = ΔIL/(8fC) voor de buck en Io·D/(fC) voor de boost en de buck-boost. De spoelstroom raakt net nul (de grens van continue geleiding) als de gemiddelde spoelstroom gelijk is aan ΔIL/2.

Duty cycle

D = 1 − 36/60 = 0,4

Spoelspanning tijdens de aan-tijd

Zolang S aan staat, ligt de spoel direct over Vin.

VL = 36 V

Rimpelstroom

ΔIL = VL·D/(L·f) = 36·0,4/(330·10⁻⁶·40·10³) = 1,091 A

Antwoord

ΔIL = 1,091 A
10.DC-DC-omzetters

Antwoord: Io,min = 0,2727 A

DC-DC-omzetters: een schakelaar S staat gedurende de fractie D van elke periode T = 1/f aan. In de stationaire toestand is de gemiddelde spoelspanning nul (volt-secondebalans), wat de ideale omzettingsverhoudingen geeft bij continue geleiding: buck Vo = D·Vin, boost Vo = Vin/(1 − D), inverterende buck-boost |Vo| = Vin·D/(1 − D). Een ideale omzetter behoudt het vermogen: Vin·Iin = Vo·Io. Zolang S aan staat, stijgt de spoelstroom met ΔIL = VL·D·T/L, met VL = Vin − Vo voor de buck en Vin voor de boost en de buck-boost. De uitgangsrimpel is ΔVo = ΔIL/(8fC) voor de buck en Io·D/(fC) voor de boost en de buck-boost. De spoelstroom raakt net nul (de grens van continue geleiding) als de gemiddelde spoelstroom gelijk is aan ΔIL/2.

Duty cycle

D = 6/12 = 0,5

Rimpelstroom

ΔIL = 6·0,5/(220·10⁻⁶·25·10³) = 0,5455 A

Belastingsstroom op de grens

Io,min = ΔIL/2 = 0,2727 A

Antwoord

Io,min = 0,2727 A

Onder deze stroom gaat de omzetter over op discontinue geleiding en stijgt Vo boven D·Vin.

11.Brug van Wheatstone en rekstrookjes

Antwoord: ΔR = 16 Ω

Brug van Wheatstone: twee spanningsdelers delen één voeding Vs. De linker deler R1–R2 geeft Va = Vs·R2/(R1 + R2) en de rechter deler R3–R4 geeft Vb = Vs·R4/(R3 + R4); de uitgang is Vab = Va − Vb. De brug is in evenwicht (Vab = 0, geen stroom in de meter) als R1/R2 = R3/R4, dat wil zeggen R1·R4 = R2·R3. Vanaf de uitgang gezien is de brug een Thévenin-bron met Rth = R1∥R2 + R3∥R4.

Knooppuntspanning

Va = 1 + 0,03846 = 1,038 V

Los de deler op

R₂ = 200·1,038/(2 − 1,038) = 216 Ω
ΔR = 216 − 200 = 16 Ω

Antwoord

ΔR = 16 Ω
12.Brug van Wheatstone en rekstrookjes

Antwoord: ε = 400 µε

Rekstrookjes: een rekstrookje verandert zijn weerstand met de rek: ΔR/R = GF·ε, waarbij de k-factor GF ongeveer 2 is voor metaalfolie. In een brug met alle armen gelijk aan R geeft één actief rekstrookje (kwartbrug) Vo ≈ Vs·GF·ε/4. Twee actieve rekstrookjes met tegengestelde rek in naburige armen (halve brug) geven Vs·GF·ε/2, en vier (volle brug) geven Vs·GF·ε. De spanning volgt uit de wet van Hooke, σ = E·ε. Weegcellen geven hun gevoeligheid op in mV/V: de uitgang bij volle belasting per volt bekrachtiging.

Los de vergelijking van de kwartbrug op

ε = 4·0,00063/(3·2,1) = 0,0004

In microrek

ε = 400 µε

Antwoord

ε = 400 µε
13.Digitale logica: poorten, K-kaarten & flip-flops

Antwoord: N = 5

Karnaugh-kaarten: de cellen staan in Gray-code (00, 01, 11, 10), dus naburige cellen, ook die over de randen heen, verschillen in precies één variabele. Groepeer de enen in rechthoeken van 1, 2, 4, 8 of 16 cellen, zo groot en zo weinig mogelijk, totdat elke 1 gedekt is. Elke groep is één productterm: de variabelen die erin constant blijven. Een groep van 2ᵏ cellen verliest k variabelen. Don’t-cares (X) mogen worden gebruikt om groepen groter te maken maar hoeven nooit gedekt te worden. Groepeer je in plaats daarvan de nullen, dan krijg je de minimale POS-vorm.

ABCD000111100001111000011302140507161121130150141809011110

Groepeer de nullen

Elke groep is een rechthoek van 2ᵏ cellen; randcellen zijn buren van de cellen op de tegenoverliggende rand.

(B + C + D′)
(A′ + C′ + D′)
(A + B + D)
(A + B′ + D′)
(A′ + B′ + C′)

Minimale POS-vorm

F = (B + C + D′)(A′ + C′ + D′)(A + B + D)(A + B′ + D′)(A′ + B′ + C′)
N = 5

Antwoord

N = 5

Er bestaat een andere groepering van dezelfde grootte; die heeft hetzelfde aantal termen en literals.

14.Digitale logica: poorten, K-kaarten & flip-flops

Antwoord: klokflank 3

Flip-flops en tellers: een flip-flop verandert alleen op de actieve klokflank. D kopieert zijn ingang (Q⁺ = D); T wisselt als T = 1; JK houdt vast bij 00, reset bij 01, zet bij 10 en wisselt bij 11. Een n-bits binaire teller heeft 2ⁿ toestanden en telt modulo 2ⁿ; een mod-N-teller telt 0, 1, …, N − 1 en dan weer 0, en heeft de kleinste n met 2ⁿ ≥ N flip-flops nodig. Elke trap van een ripple-teller halveert de frequentie, dus de laatste uitgang van een mod-N-teller loopt op fklok/N. Een Johnson-teller van n flip-flops heeft 2n toestanden, een ringteller n.

Q na elke flank

Een T-flip-flop wisselt bij elke stijgende flank met T = 1 en houdt vast met T = 0.

1: T = 0 → Q = 0
2: T = 1 → Q = 1
3: T = 1 → Q = 0
4: T = 0 → Q = 0
5: T = 0 → Q = 0
6: T = 1 → Q = 1
7: T = 1 → Q = 0
8: T = 0 → Q = 0

Eerste verandering van 1 naar 0

klokflank 3

Antwoord

klokflank 3

ExamProblems · examproblems.com/courses/electronics-1