Elektronica 1: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 14 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Diodes en transistoren

Diode (constante spanningsval)
VD = 0,7 V when conducting
Actief gebied
VBE = 0,7 V, IC = β·IB, IE = (β + 1)·IB
Vaste basisinstelling
IB = (VCC − 0,7)/RB
Instelling met spanningsdeler
IB = (VTH − 0,7)/(RTH + (β + 1)RE)
Thévenin-equivalent van de deler
VTH = VCC·R2/(R1 + R2), RTH = R1∥R2
Collectorlus
VCE = VCC − ICRC − IERE
Verzadiging
IC(sat) = (VCC − VCE(sat))/RC, IB ≥ IC(sat)/β

Opampschakelingen

Inverterende versterker
Vout = −(Rf/Rin)·Vin
Niet-inverterende versterker
Vout = (1 + Rf/R1)·Vin
Sommeerversterker
Vout = −Rf(V1/R1 + V2/R2)
Ideale opamp
V+ = V−, Iin = 0

RC- en RL-schakelverschijnselen

Tijdconstante
τ = RC | τ = L/R
Respons
x(t) = x(∞) + [x(0) − x(∞)]·e−t/τ
Condensator bij gelijkstroom
open klemmen; vC kan niet verspringen
Spoel bij gelijkstroom
kortsluiting; iL kan niet verspringen
Eindtoestand
t ≈ 5τ

Methode

  1. Bepaal de beginwaarde vlak na het schakelen: een condensatorspanning en een spoelstroom kunnen niet verspringen.
  2. Bepaal de eindwaarde lang na het schakelen: een condensator gedraagt zich als een open keten, een spoel als een kortsluiting.
  3. Bepaal de tijdconstante: τ = RC of τ = L/R, met de weerstand die de condensator of spoel ziet.
  4. Gebruik x(t) = x(∞) + [x(0) − x(∞)]·e−t/τ.

Serie- en parallelweerstanden

Weerstanden in serie
Req = R1 + R2 + …
Weerstanden parallel
1/Req = 1/R1 + 1/R2 + …
Twee parallel
Req = R1R2 / (R1 + R2)
Wet van Ohm
V = I·R
Vermogen
P = V·I = I²R = V²/R

Methode

  1. Begin aan het uiteinde van het netwerk dat het verst van de klemmen ligt.
  2. Combineer weerstanden in serie door ze op te tellen, en weerstanden parallel met 1/R = 1/R₁ + 1/R₂ + …
  3. Teken de schakeling na elke stap opnieuw.
  4. Herhaal tot er één weerstand tussen de klemmen over is.

DC-DC-omzetters

Buck
Vo = D·Vin
Boost
Vo = Vin/(1 − D)
Inverterende buck-boost
|Vo| = Vin·D/(1 − D)
Ideale vermogensbalans
VinIin = VoIo
Spoelrimpel
ΔIL = VL,on·D/(L·f); buck Vin − Vo, boost and buck-boost Vin
Gemiddelde spoelstroom
buck Io; boost en buck-boost Io/(1 − D)
Uitgangsrimpel
buck ΔIL/(8fC); boost en buck-boost Io·D/(fC)
Grens van continue geleiding
buck (1 − D)R/(2f); boost D(1 − D)²R/(2f); buck-boost (1 − D)²R/(2f)

Methode

  1. Bepaal de omzetter (buck, boost of buck-boost) en de duty cycle D uit de spanningsverhouding.
  2. Gebruik de volt-secondebalans over de spoel: de gemiddelde spoelspanning over een periode is nul.
  3. Bepaal de spoelspanning terwijl de schakelaar aan staat, daarna ΔIL = VL·D/(L·f).
  4. Bepaal voor de uitgangsrimpel de lading die in en uit de condensator stroomt; stel voor de grens van continue geleiding de gemiddelde spoelstroom gelijk aan ΔIL/2.

Brug van Wheatstone en rekstrookjes

Deelspanningen
Va = VsR2/(R1 + R2), Vb = VsR4/(R3 + R4)
Output
Vab = Va − Vb
Balans
R1/R2 = R3/R4
Schuifdraadbrug
R/Rx = l/(100 − l)
Thévenin-weerstand
Rth = R1∥R2 + R3∥R4
K-factor
ΔR/R = GF·ε
Uitgang van de brug
kwart Vs·GF·ε/4, half Vs·GF·ε/2, vol Vs·GF·ε
Kleine verandering, één arm
Vab ≈ Vs·ΔR/(4R)
Spanning
σ = E·ε

Methode

  1. Behandel de brug als twee spanningsdelers over dezelfde voeding.
  2. Stel voor evenwicht R₁/R₂ = R₃/R₄ en los op voor de onbekende weerstand.
  3. Bepaal voor een onevenwichtige brug Va en Vb uit de delers en trek ze af; gebruik het Thévenin-equivalent als een meter de uitgang belast.
  4. Reken voor rekstrookjes de rek om naar ΔR/R = GF·ε en gebruik Vs·GF·ε/4, /2 of ×1 voor een kwart-, halve of volle brug.

Digitale logica: poorten, K-kaarten & flip-flops

Basispoorten
A·B, A + B, A′, (A·B)′, (A + B)′, A ⊕ B
Booleaanse regels
X + X′ = 1, X·X′ = 0, X + XY = X, XY + XY′ = X
De Morgan
(X·Y)′ = X′ + Y′, (X + Y)′ = X′·Y′
Volgorde van de Karnaugh-kaart
00, 01, 11, 10 (Gray code)
Groep van 2ᵏ cellen
verliest k variabelen
4-naar-1-multiplexer
F = A′B′I0 + A′BI1 + AB′I2 + ABI3
Flip-flops
D: Q⁺ = D, T: Q⁺ = T ⊕ Q, JK: Q⁺ = JQ′ + K′Q
Tellers
n-bits: 2ⁿ toestanden; mod-N: kleinste n met 2ⁿ ≥ N; fuit = fklok/N
Ripple-teller
fmax = 1/(n·tpd)
Ring- en Johnson-tellers
n en 2n toestanden

Methode

  1. Werk bij een schakeling van de ingangen naar de uitgang, één poort tegelijk, en schrijf de waarde op elke draad, of schrijf de uitdrukking op en vul de waarheidstabel in.
  2. Zet voor vereenvoudiging de enen (en de don’t-cares als X) in een Karnaugh-kaart met rijen en kolommen in Gray-code: 00, 01, 11, 10.
  3. Dek de enen met zo weinig en zo grote groepen van 1, 2, 4, 8 of 16 cellen als mogelijk, met terugloop om de randen; elke groep is één productterm van de variabelen die constant blijven. Groepeer de nullen voor de POS-vorm.
  4. Lees bij flip-flops en tellers de ingangen af op elke actieve klokflank, schrijf de toestand na elke flank op, en onthoud dat een n-bits teller na 2ⁿ toestanden terugloopt.

2Oefenopgaven

1.Diodes en transistorenGemiddeld
RC​ = 3,3 kΩβ = 50VCC​ = 10 VRB​ = 330 kΩ

Een NPN-transistor met β = 50 wordt ingesteld met een basisweerstand RB = 330 kΩ vanaf de voeding VCC = 10 V. De collectorweerstand is RC = 3,3 kΩ en de emitter ligt aan massa. Neem VBE = 0,7 V en neem aan dat de transistor in het actieve gebied werkt. Vind de collector-emitterspanning VCE.

VCC = 10 VRB = 330 kΩRC = 3,3 kΩβ = 50VBE = 0,7 V
VCE = V
2.Diodes en transistorenMoeilijk
+−≥ 9 VR = ?3,3 V≤ 30 mA

Een zenerstabilisator van 3,3 V moet tot 30 mA aan een belasting leveren. De ingangsspanning kan dalen tot 9 V, en de zenerdiode heeft minstens 1 mA nodig om te stabiliseren. Bepaal de grootste serieweerstand Rmax waarbij hij blijft stabiliseren.

Vin,min = 9 VVZ = 3,3 VIL,max = 30 mAIZ,min = 1 mA
Rmax = Ω
3.OpampschakelingenGemiddeld
−+Vout​Rf​ = 47 kΩR1​ = 22 kΩVin​ = −0,3 V

De opamp is ideaal en wordt gevoed met ±15 V. Vind de uitgangsspanning Vout.

Vin = −0,3 VR1 = 22 kΩRf = 47 kΩ
Vout = V
4.OpampschakelingenMoeilijk
−+Vout​C = 1 µFVin​ = −1,8 VR = 10 kΩ

De integrator gebruikt een ideale opamp met een voeding van ±15 V; de uitgang verzadigt bij ±14 V. De condensator is ongeladen als op t = 0 een constante ingang Vin = −1,8 V wordt aangelegd. Vind de uitgangsspanning Vout op t = 20 ms.

Vin = −1,8 VR = 10 kΩC = 1 µFVsat = ±14 Vt = 20 ms
Vout = V
5.RC- en RL-schakelverschijnselenGemiddeld
+−Vs​12 Vt = 0R = 68 ΩL10 mHi(t)

De spoel voert geen stroom voordat de schakelaar op t = 0 sluit. Vind de spanning vL over de spoel op t = 1 ms.

Vs = 12 VR = 68 ΩL = 10 mHt = 1 ms
vL = V
6.RC- en RL-schakelverschijnselenMoeilijk
+−Vs​6 VR1​ = 22 ΩR2​ = 15 Ωopent op t = 0L220 mHi(t)

De schakelaar over R2 is al lang gesloten, dus de spoelstroom is constant. Op t = 0 gaat de schakelaar open. Vind de spoelstroom i op t = 5 ms.

Vs = 6 VR1 = 22 ΩR2 = 15 ΩL = 220 mHt = 5 ms
i = A
7.Serie- en parallelweerstandenGemiddeld
R1​ = 5 ΩIR1​R3​ = 15 Ω+−V1​9 VR2​4 ΩAR4​20 ΩB

Vind de stroom IR1 die de bron levert, en die door R1 loopt.

V1 = 9 VR1 = 5 ΩR2 = 4 ΩR3 = 15 ΩR4 = 20 Ω
IR1 = A
8.Serie- en parallelweerstandenMoeilijk
R1​ = 4 ΩIR1​R3​ = 12 ΩR5​ = 10 Ω+−V1​24 VR2​15 ΩAR4​25 ΩBR6​25 Ω

Vind de stroom IR1 die de bron levert, en die door R1 loopt.

V1 = 24 VR1 = 4 ΩR2 = 15 ΩR3 = 12 ΩR4 = 25 ΩR5 = 10 ΩR6 = 25 Ω
IR1 = A
9.DC-DC-omzettersGemiddeld
tiL​Imax​Imin​ΔI = ?DTT2T

Een ideale inverterende buck-boost-omzetter zet 9 V om in −13,5 V bij 100 kHz met L = 150 µH. Bepaal de piek-piek-rimpelstroom ΔIL door de spoel.

Vin​ = 9 VVo​ = −13,5 Vf = 100 kHzL = 150 µH
ΔIL = A
10.DC-DC-omzettersMoeilijk
tiL​Imax​Io​DTT2T

Een buck-omzetter zet 48 V om in 36 V bij 200 kHz met L = 10 µH. Bepaal de kleinste belastingsstroom Io,min waarbij hij in continue geleiding blijft.

Vin​ = 48 VVo​ = 36 Vf = 200 kHzL = 10 µH
Io,min = A
11.Brug van Wheatstone en rekstrookjesGemiddeld
+−3 V500 Ω500 Ω500 Ω500 Ωab+−

Een rekstrookje van 500 Ω is één arm (R₂) van een brug met vier gelijke armen van 500 Ω en een bekrachtiging van 3 V. Bepaal het vermogen Pg dat in het rekstrookje wordt gedissipeerd, in mW. Zelfopwarming beperkt de bekrachtiging.

Vs = 3 VR = 500 Ω
Pg = mW
12.Brug van Wheatstone en rekstrookjesMoeilijk
+−2,5 V350 Ω350 Ω + ΔR350 Ω350 Ωab+−Vo​

Een kwartbrug (één actief rekstrookje, GF = 2) wordt bekrachtigd met 2,5 V. De grootste te meten rek is 200 µε, en die moet 5 V geven aan de ingang van een analoog-digitaalomzetter. Bepaal de versterking G van de versterker.

Vs = 2,5 VGF = 2εmax = 200 µεVFS = 5 V
G =
13.Digitale logica: poorten, K-kaarten & flip-flopsGemiddeld
ABCD000111100001111000111312140507060120130150140819011010

Gebruik de Karnaugh-kaart om de minimale som-van-productenvorm (SOP) van F(A, B, C, D) = Σm(1, 2, 3, 4, 9) te vinden. Hoeveel productermen N heeft die?

F(A, B, C, D) = Σm(1, 2, 3, 4, 9)
N =
14.Digitale logica: poorten, K-kaarten & flip-flopsMoeilijk
ABCD000111100001111010X113X2X40507060121130150140819011010

Bepaal de minimale SOP-vorm van F(A, B, C, D) = Σm(0, 3, 9, 13) + d(1, 2, 4), waarbij d de don’t-care-condities aangeeft. Hoeveel literals L bevat die?

F(A, B, C, D) = Σm(0, 3, 9, 13) + d(1, 2, 4)
L =

3Oplossingen

1.Diodes en transistoren

Antwoord: VCE = 5,35 V

Instelpunt van een BJT: in het actieve gebied is VBE = 0,7 V, IC = β·IB en IE = (β + 1)·IB. Bepaal IB uit de basislus met de spanningswet, dan IC, en dan VCE uit de collector-emitterlus. Een spanningsdeler aan de basis wordt vervangen door zijn Thévenin-equivalent VTH = VCC·R₂/(R₁ + R₂), RTH = R₁∥R₂; een emitterweerstand telt in de basislus (β + 1) keer zo zwaar.

Basisstroom

IB = (VCC − VBE)/RB = (10 − 0,7)/330 kΩ = 28,18 µA

Collectorstroom

IC = β·IB = 50·28,18 µA = 1,409 mA

Collector-emitterspanning

VCE = 10 − 1,409 mA·3,3 kΩ = 5,35 V

Antwoord

VCE = 5,35 V
2.Diodes en transistoren

Antwoord: Rmax = 183,9 Ω

Zenerstabilisator: een in sperrichting geschakelde zenerdiode houdt zijn spanning VZ vast zolang zijn stroom boven een minimum IZ,min blijft. De serieweerstand R neemt het verschil tussen ingang en uitgang op: IR = (Vin − VZ)/R. Die stroom splitst zich in de belasting, IL = VZ/RL, en de zenerdiode: IZ = IR − IL. Ontwerp voor de slechtste gevallen: de laagste ingangsspanning met de grootste belasting moet nog steeds IZ,min overlaten, en de hoogste ingangsspanning zonder belasting geeft het grootste zenervermogen PZ = VZ·IZ.

Stroom in het slechtste geval

IR = 30 + 1 = 31 mA

Grootste weerstand

Rmax = 5,7/0,031 = 183,9 Ω

Antwoord

Rmax = 183,9 Ω
3.Opampschakelingen

Antwoord: Vout = −0,9409 V

Regels voor de ideale opamp: met tegenkoppeling stuurt de opamp zijn uitgang zo dat beide ingangen op dezelfde spanning staan (V₋ = V₊), en er loopt geen stroom in een van de ingangen. De stroomwet in de inverterende ingang met deze twee feiten geeft de uitgang.

De inverterende ingang volgt de ingang

V₋ = V₊ = −0,3 V
I = V₋/R1 = −0,3/22 = −0,01364 mA

Uitgangsspanning

De stroom door R₁ loopt ook door Rf.

Vout = V₋ + I·Rf = −0,3 + (−0,01364)·47 = −0,9409 V

Antwoord

Vout = −0,9409 V
4.Opampschakelingen

Antwoord: Vout = 3,6 V

Regels voor de ideale opamp: met tegenkoppeling stuurt de opamp zijn uitgang zo dat beide ingangen op dezelfde spanning staan (V₋ = V₊), en er loopt geen stroom in een van de ingangen. De stroomwet in de inverterende ingang met deze twee feiten geeft de uitgang.

Ingangsstroom en hellingssnelheid

kΩ maal µF geeft milliseconden.

RC = 10 kΩ · 1 µF = 10 ms
hellingssnelheid = −Vin/(RC) = −(−1,8)/10 = 0,18 V/ms

Uitgang op het gegeven tijdstip

De ideale waarde ligt binnen ±Vsat, dus de integrator is nog niet afgekapt.

Vout = −Vin·t/(RC) = −(−1,8)·20/10 = 3,6 V

Antwoord

Vout = 3,6 V
5.RC- en RL-schakelverschijnselen

Antwoord: vL = 0,01337 V

Eerste-orde schakelverschijnselen: in een schakeling met één condensator of één spoel gaat elke spanning en stroom exponentieel van de beginwaarde naar de eindwaarde: x(t) = x(∞) + [x(0) − x(∞)]·e−t/τ, met τ = RC of τ = L/R. Na ongeveer 5τ is de schakeling uitgeslingerd.

Tijdconstante en eindstroom

Lang na het sluiten van de schakelaar gedraagt de spoel zich als een kortsluiting, dus de eindstroom wordt alleen door R bepaald.

τ = L/R = 10 mH / 68 Ω = 0,1471 ms
i(∞) = Vs/R = 12/68 = 0,1765 A

Spoelspanning

Op t = 0 staat de hele voedingsspanning over de spoel; daarna neemt die af tot nul.

vL(t) = Vs·e−t/τ = 12·e−1/0,1471 = 0,01337 V

Antwoord

vL = 0,01337 V
6.RC- en RL-schakelverschijnselen

Antwoord: i = 0,2099 A

Eerste-orde schakelverschijnselen: in een schakeling met één condensator of één spoel gaat elke spanning en stroom exponentieel van de beginwaarde naar de eindwaarde: x(t) = x(∞) + [x(0) − x(∞)]·e−t/τ, met τ = RC of τ = L/R. Na ongeveer 5τ is de schakeling uitgeslingerd.

Beginwaarde, eindwaarde, tijdconstante

Vóór t = 0 overbrugt de gesloten schakelaar R₂; daarna zitten R₁ en R₂ allebei in de kring.

i(0) = 6/22 = 0,2727 A
i(∞) = 6/(22 + 15) = 0,1622 A
τ = L/R = 220/37 = 5,946 ms
i(t) = 0,1622 + (0,2727 − 0,1622)·e−t/τ

Stroom op het gegeven tijdstip

i(5) = 0,1622 + (0,1106)·e−5/5,946 = 0,2099 A

Antwoord

i = 0,2099 A
7.Serie- en parallelweerstanden

Antwoord: IR1 = 1,048 A

Serie- en parallelschakeling: in serie loopt dezelfde stroom door elke weerstand en R = R₁ + R₂ + …. Parallel staat over elke weerstand dezelfde spanning en 1/R = 1/R₁ + 1/R₂ + …. Een laddernetwerk wordt paar voor paar vereenvoudigd tot er één vervangingsweerstand overblijft.

R1​ = 5 ΩR3​ = 15 Ω+−V1​9 VR2​4 ΩAR4​20 ΩB

Combineer weerstanden vanaf het verste uiteinde

Begin bij het uiteinde dat het verst van de bron ligt en werk terug naar de bron. Weerstanden met dezelfde stroom staan in serie; weerstanden tussen dezelfde twee knooppunten staan parallel.

R3 + R4 = 15 + 20 = 35 Ω
R2 ∥ 35 = 4·35/(4+35) = 3,59 Ω
Req = R1 + 3,59 = 5 + 3,59 = 8,59 Ω

Stroom uit de bron

De bron ziet alleen Req, dus de wet van Ohm geeft de stroom die hij levert. Die stroom loopt door R₁.

IR1 = V1/Req = 9/8,59 = 1,048 A

Antwoord

IR1 = 1,048 A
8.Serie- en parallelweerstanden

Antwoord: IR1 = 1,766 A

Serie- en parallelschakeling: in serie loopt dezelfde stroom door elke weerstand en R = R₁ + R₂ + …. Parallel staat over elke weerstand dezelfde spanning en 1/R = 1/R₁ + 1/R₂ + …. Een laddernetwerk wordt paar voor paar vereenvoudigd tot er één vervangingsweerstand overblijft.

R1​ = 4 ΩR3​ = 12 ΩR5​ = 10 Ω+−V1​24 VR2​15 ΩAR4​25 ΩBR6​25 Ω

Combineer weerstanden vanaf het verste uiteinde

Begin bij het uiteinde dat het verst van de bron ligt en werk terug naar de bron. Weerstanden met dezelfde stroom staan in serie; weerstanden tussen dezelfde twee knooppunten staan parallel.

R5 + R6 = 10 + 25 = 35 Ω
R4 ∥ 35 = 14,58 Ω
R3 + 14,58 = 26,58 Ω
R2 ∥ 26,58 = 9,589 Ω
Req = R1 + 9,589 = 4 + 9,589 = 13,59 Ω

Stroom uit de bron

De bron ziet alleen Req, dus de wet van Ohm geeft de stroom die hij levert. Die stroom loopt door R₁.

IR1 = V1/Req = 24/13,59 = 1,766 A

Antwoord

IR1 = 1,766 A
9.DC-DC-omzetters

Antwoord: ΔIL = 0,36 A

DC-DC-omzetters: een schakelaar S staat gedurende de fractie D van elke periode T = 1/f aan. In de stationaire toestand is de gemiddelde spoelspanning nul (volt-secondebalans), wat de ideale omzettingsverhoudingen geeft bij continue geleiding: buck Vo = D·Vin, boost Vo = Vin/(1 − D), inverterende buck-boost |Vo| = Vin·D/(1 − D). Een ideale omzetter behoudt het vermogen: Vin·Iin = Vo·Io. Zolang S aan staat, stijgt de spoelstroom met ΔIL = VL·D·T/L, met VL = Vin − Vo voor de buck en Vin voor de boost en de buck-boost. De uitgangsrimpel is ΔVo = ΔIL/(8fC) voor de buck en Io·D/(fC) voor de boost en de buck-boost. De spoelstroom raakt net nul (de grens van continue geleiding) als de gemiddelde spoelstroom gelijk is aan ΔIL/2.

Duty cycle

D = 13,5/(9 + 13,5) = 0,6

Spoelspanning tijdens de aan-tijd

Zolang S aan staat, ligt de spoel direct over Vin.

VL = 9 V

Rimpelstroom

ΔIL = VL·D/(L·f) = 9·0,6/(150·10⁻⁶·100·10³) = 0,36 A

Antwoord

ΔIL = 0,36 A
10.DC-DC-omzetters

Antwoord: Io,min = 2,25 A

DC-DC-omzetters: een schakelaar S staat gedurende de fractie D van elke periode T = 1/f aan. In de stationaire toestand is de gemiddelde spoelspanning nul (volt-secondebalans), wat de ideale omzettingsverhoudingen geeft bij continue geleiding: buck Vo = D·Vin, boost Vo = Vin/(1 − D), inverterende buck-boost |Vo| = Vin·D/(1 − D). Een ideale omzetter behoudt het vermogen: Vin·Iin = Vo·Io. Zolang S aan staat, stijgt de spoelstroom met ΔIL = VL·D·T/L, met VL = Vin − Vo voor de buck en Vin voor de boost en de buck-boost. De uitgangsrimpel is ΔVo = ΔIL/(8fC) voor de buck en Io·D/(fC) voor de boost en de buck-boost. De spoelstroom raakt net nul (de grens van continue geleiding) als de gemiddelde spoelstroom gelijk is aan ΔIL/2.

Duty cycle

D = 36/48 = 0,75

Rimpelstroom

ΔIL = 36·0,25/(10·10⁻⁶·200·10³) = 4,5 A

Belastingsstroom op de grens

Io,min = ΔIL/2 = 2,25 A

Antwoord

Io,min = 2,25 A

Onder deze stroom gaat de omzetter over op discontinue geleiding en stijgt Vo boven D·Vin.

11.Brug van Wheatstone en rekstrookjes

Antwoord: Pg = 4,5 mW

Brug van Wheatstone: twee spanningsdelers delen één voeding Vs. De linker deler R1–R2 geeft Va = Vs·R2/(R1 + R2) en de rechter deler R3–R4 geeft Vb = Vs·R4/(R3 + R4); de uitgang is Vab = Va − Vb. De brug is in evenwicht (Vab = 0, geen stroom in de meter) als R1/R2 = R3/R4, dat wil zeggen R1·R4 = R2·R3. Vanaf de uitgang gezien is de brug een Thévenin-bron met Rth = R1∥R2 + R3∥R4.

Spanning over het rekstrookje

V = 3/2 = 1,5 V

Vermogen

Pg = 1,5²/500 = 4,5 mW

Antwoord

Pg = 4,5 mW
12.Brug van Wheatstone en rekstrookjes

Antwoord: G = 20000

Rekstrookjes: een rekstrookje verandert zijn weerstand met de rek: ΔR/R = GF·ε, waarbij de k-factor GF ongeveer 2 is voor metaalfolie. In een brug met alle armen gelijk aan R geeft één actief rekstrookje (kwartbrug) Vo ≈ Vs·GF·ε/4. Twee actieve rekstrookjes met tegengestelde rek in naburige armen (halve brug) geven Vs·GF·ε/2, en vier (volle brug) geven Vs·GF·ε. De spanning volgt uit de wet van Hooke, σ = E·ε. Weegcellen geven hun gevoeligheid op in mV/V: de uitgang bij volle belasting per volt bekrachtiging.

Uitgang van de brug bij volle schaal

Vo = 0,25 mV

Versterking

G = 5/0,00025 = 20000

Antwoord

G = 20000
13.Digitale logica: poorten, K-kaarten & flip-flops

Antwoord: N = 3

Karnaugh-kaarten: de cellen staan in Gray-code (00, 01, 11, 10), dus naburige cellen, ook die over de randen heen, verschillen in precies één variabele. Groepeer de enen in rechthoeken van 1, 2, 4, 8 of 16 cellen, zo groot en zo weinig mogelijk, totdat elke 1 gedekt is. Elke groep is één productterm: de variabelen die erin constant blijven. Een groep van 2ᵏ cellen verliest k variabelen. Don’t-cares (X) mogen worden gebruikt om groepen groter te maken maar hoeven nooit gedekt te worden. Groepeer je in plaats daarvan de nullen, dan krijg je de minimale POS-vorm.

ABCD000111100001111000111312140507060120130150140819011010

Groepeer de enen

Elke groep is een rechthoek van 2ᵏ cellen; randcellen zijn buren van de cellen op de tegenoverliggende rand.

B′C′D
A′B′C
A′BC′D′

Minimale SOP-vorm

F = B′C′D + A′B′C + A′BC′D′
N = 3

Antwoord

N = 3
14.Digitale logica: poorten, K-kaarten & flip-flops

Antwoord: L = 5

Karnaugh-kaarten: de cellen staan in Gray-code (00, 01, 11, 10), dus naburige cellen, ook die over de randen heen, verschillen in precies één variabele. Groepeer de enen in rechthoeken van 1, 2, 4, 8 of 16 cellen, zo groot en zo weinig mogelijk, totdat elke 1 gedekt is. Elke groep is één productterm: de variabelen die erin constant blijven. Een groep van 2ᵏ cellen verliest k variabelen. Don’t-cares (X) mogen worden gebruikt om groepen groter te maken maar hoeven nooit gedekt te worden. Groepeer je in plaats daarvan de nullen, dan krijg je de minimale POS-vorm.

Priemimplicanten

De grootste groepen die uit enen en X’en gevormd kunnen worden.

B′C′D, A′C′D′, AC′D, A′B′
ABCD000111100001111010X113X2X40507060121130150140819011010

Minimale dekking

F = AC′D + A′B′
L = 5

Antwoord

L = 5

ExamProblems · examproblems.com/courses/electronics-1