Natuurkunde voor ingenieurs: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Hydrostatische kracht

Druk op diepte
p = ρgh
Kracht op een verticale wand
F = ρg·hc·A
Drukpunt
yp = yc + Ic/(ycA)
Rechthoek
Ic = bH³/12

Continuïteit en Bernoulli

Continuïteit
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debiet
Q = A·v
Oppervlakte van een cirkel
A = πd²/4

Ideale gaswet

Ideale gaswet
pV = nRT
Gasconstante
R = 8,314 J/(mol·K)
Algemene gaswet
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Temperatuur
T[K] = T[°C] + 273,15

Warmtemotoren en koelmachines

Rendement
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnotrendement
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP van de koelmachine
COPR = QC/W
COP van de warmtepomp
COPHP = QH/W = COPR + 1
Energiebalans
QH = W + QC

Golven, geluid & optica

Golfsnelheid
v = fλ, T = 1/f
Snaar
v = √(T/μ), μ = m/L
Geluidsniveau
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Puntbron
I = P/(4πr²)
Staande golven
snaar of aan beide kanten open buis fn = n·v/(2L); aan één kant gesloten buis fn = n·v/(4L), n oneven
Dopplereffect
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Brekingsindex
n = c/v, λ = λ0/n
Wet van Snellius
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritieke hoek
sin θc = n2/n1
Glasvezel
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Lenzen en spiegels
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Dubbele spleet
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Tralie
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Enkele spleet
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Methode

  1. Bepaal het soort opgave: golfsnelheid, geluidsniveau, staande golf, Doppler, breking, lens of spiegel, of interferentie.
  2. Schrijf eerst de formule op: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) of n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Reken eenheden om: nm, mm en cm naar m, en controleer of hoeken vanaf de normaal worden gemeten.
  4. Controleer tekens en aannemelijkheid: een virtueel beeld heeft dᵢ < 0, een naderende bron klinkt hoger, een aan één kant gesloten buis heeft alleen oneven harmonischen.

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
t (s)v (m/s)2,381 s16,67

Een auto die met 60 km/h rijdt, remt met een constante vertraging van 7 m/s² tot hij stilstaat. Bereken de remweg s.

v₀ = 60 km/ha = −7 m/s²v = 0
s = m
2.KinematicaMoeilijk
v₀ = 10 m/s25 m

Een bal wordt met 10 m/s recht omhoog gegooid vanaf de rand van een dak 25 m boven de grond. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de grootste hoogte hmax boven de grond.

v₀ = 10 m/sh₀ = 25 mg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Wetten van NewtonGemiddeld
3 kg2 kg

Massa’s van 3 kg en 2 kg hangen aan weerszijden van een lichte, wrijvingsloze katrol, verbonden door een licht touw. Het systeem wordt vanuit rust losgelaten. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de spankracht T in het touw.

m1 = 3 kgm2 = 2 kgg = 9,81 m/s²
T = N
4.Wetten van NewtonMoeilijk
θ = 30°blokv₀ = 12 m/s

Een blok krijgt een duw, zodat het met een snelheid van 12 m/s een helling onder 30° op begint te glijden. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,1. Gebruik g = 9,81 m/s². Hoe ver d glijdt het langs de helling voordat het stopt?

v₀ = 12 m/sθ = 30°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
d = m
5.KogelbaanGemiddeld
v0​ = 38 m/sθ = ?R = 105 m

Een bal wordt vanaf vlakke grond gelanceerd met 38 m/s en moet 105 m verderop landen. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de kleinste van de twee mogelijke elevatiehoeken θ.

v₀ = 38 m/sR = 105 mg = 9,81 m/s²
θ = °
6.KogelbaanMoeilijk
h = 25 mv0​ = 29 m/s55°x = ?

Een bal wordt onder 55° boven de horizontaal vanaf de top van een 25 m hoge klif weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de horizontale afstand x die de bal aflegt voordat hij de grond raakt.

v0 = 29 m/sθ = 55°h = 25 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Arbeid en energieGemiddeld
35°d = 13 mμ = 0,15

Een blok van 4 kg glijdt 13 m een helling af onder 35° met de horizontaal, met een kinetische wrijvingscoëfficiënt van 0,15. Vind de arbeid Wf tegen de wrijving.

m = 4 kgθ = 35°μ = 0,15d = 13 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
8.Arbeid en energieMoeilijk
k = 1000 N/m20°μ = 0,152 kg

Een veer met veerconstante 1000 N/m onderaan een helling van 20° wordt 10 cm ingedrukt tegen een blok van 2 kg en losgelaten. De kinetische wrijvingscoëfficiënt tussen blok en helling is 0,15. Hoe ver d gaat het blok vanaf het loslaatpunt de helling op voordat het stopt? (Verwaarloos de korte afstand waarover de veer duwt, d.w.z. neem wrijving en zwaartekracht over de hele afstand d.)

m = 2 kgk = 1000 N/mx = 10 cmθ = 20°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
d = m
9.Impuls en botsingenGemiddeld
4 kg3 m/s4,5 kg

Een karretje van 4 kg dat met 3 m/s rijdt, botst volkomen elastisch en frontaal op een stilstaand karretje van 4,5 kg op een wrijvingsloze baan. Bereken de snelheid v′2 van het tweede karretje na de botsing.

m1 = 4 kgm2 = 4,5 kgv1 = 3 m/sv2 = 0
v′2 = m/s
10.Impuls en botsingenMoeilijk
22 m/s7 m/s

Een bal van 0,45 kg raakt een muur met 22 m/s en kaatst recht terug met 7 m/s. Het contact duurt 25 ms. Bereken de gemiddelde kracht Favg van de muur op de bal.

m = 0,45 kgvin = 22 m/svout = 7 m/sΔt = 25 ms
Favg = N
11.Hydrostatische krachtGemiddeld
schuifd = 2 mH = 3 m

Een verticale rechthoekige schuif van 1,5 m breed zit in de wand van een tank met water, met de bovenrand 2 m onder het oppervlak. Vind de resulterende hydrostatische kracht F op de schuif.

d = 2 mH = 3 mb = 1,5 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hydrostatische krachtMoeilijk
schuifd = 0,5 mH = 1,5 m

Een verticale rechthoekige schuif van 3 m breed zit in de wand van een tank met zeewater, met de bovenrand 0,5 m onder het oppervlak. Vind de resulterende hydrostatische kracht F op de schuif.

d = 0,5 mH = 1,5 mb = 3 mρ = 1025 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Continuïteit en BernoulliGemiddeld
v = ?p0​pp0​ − p = 50 Pastuwpunt

Een pitotbuis in een windtunnel meet een verschil van 50 Pa tussen de stuwdruk en de statische druk. De dichtheid van de lucht is 1,2 kg/m³. Vind de luchtsnelheid v.

p0 − p = 50 Paρ = 1,2 kg/m³
v = m/s
14.Continuïteit en BernoulliMoeilijk
12d1​ = 75 mm, p1​ = 400 kPad2​ = 40 mm, p2​ = ?Δz = 10 m

Water stroomt omhoog door een leiding die versmalt van 75 mm naar 40 mm en daarbij 10 m stijgt. In doorsnede 1 is de druk 400 kPa en de snelheid 2 m/s. Verwaarloos verliezen en vind de druk p2 in doorsnede 2.

d1 = 75 mmd2 = 40 mmp1 = 400 kPav1 = 2 m/sΔz = 10 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Ideale gaswetGemiddeld
440 g N₂V = 5 LT = 40 °CP = ?

Een tank van 5 L bevat 440 g N₂ bij 40 °C. Behandel het als een ideaal gas en vind de druk P.

m = 440 gM = 28,01 g/molV = 5 LT = 40 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.Ideale gaswetMoeilijk
He, M = 4,003 g/molP = 100 kPaT = 120 °Cρ = ?

Vind de dichtheid ρ van He bij 100 kPa en 120 °C, als ideaal gas.

M = 4,003 g/molP = 100 kPaT = 120 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Warmtemotoren en koelmachinesGemiddeld
TH​ = 300 °CTL​ = 40 °CEQH​QL​η = 27%

Een warmtemotor krijgt warmte van een bron op 300 °C en staat warmte af aan de omgeving op 40 °C. Het werkelijke thermisch rendement is 27%. Vind het exergetisch rendement ηII, de verhouding van het werkelijke rendement tot het Carnotrendement.

TH = 300 °CTL = 40 °Cη = 27%
ηII = %
18.Warmtemotoren en koelmachinesMoeilijk
TH​ = 22 °CTL​ = -10 °CHPQ̇H​ = 7 kWQ̇L​Ẇ = ?

Een warmtepomp houdt een huis op 22 °C terwijl het buiten -10 °C is, en levert 7 kW warmte aan het huis. Vind het minimaal benodigde vermogen Ẇmin.

TH = 22 °CTL = -10 °CQ̇H = 7 kW
Ẇmin = kW
19.Golven, geluid & opticaGemiddeld
θc = ?90°diamant, n1​ = 2,42flintglas, n2​ = 1,62

Licht beweegt in diamant (n = 2,42) naar een vlak grensvlak met flintglas (n = 1,62). Bepaal de kritieke hoek θc waarboven het totaal wordt gereflecteerd.

n1 = 2,42n2 = 1,62
θc = °
20.Golven, geluid & opticaMoeilijk
λ = ?d = 0,1 mmL = 2,5 m12,5 mm

Twee spleten op 0,1 mm van elkaar worden belicht met monochromatisch licht. Op een scherm op 2,5 m afstand ligt heldere franje nummer 1 op 12,5 mm van de centrale franje. Bepaal de golflengte λ.

d = 0,1 mmL = 2,5 my1 = 12,5 mmm = 1
λ = nm

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: s = 19,84 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Eenheden

v₀ = 60/3,6 = 16,67 m/s

Remweg

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 16,67²/(2·7) = 19,84 m

Antwoord

s = 19,84 m
2.Kinematica

Antwoord: hmax = 30,1 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Stijging boven het dak

0 = v₀² − 2·g·Δh → Δh = 10²/(2·9,81) = 5,097 m

Hoogte boven de grond

hmax = 25 + 5,097 = 30,1 m

Antwoord

hmax = 30,1 m
3.Wetten van Newton

Antwoord: T = 23,54 N

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Versnelling

De netto aandrijvende kracht is het verschil van de gewichten; die beweegt de totale massa.

a = (3 − 2)·9,81/(3 + 2) = 1,962 m/s²

Spankracht uit de lichtere massa

T − m2·g = m2·a → T = 2·(9,81 + 1,962) = 23,54 N

Antwoord

T = 23,54 N
4.Wetten van Newton

Antwoord: d = 12,51 m

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Vertraging

Beide krachten wijzen de helling af; de massa valt weg.

a = 9,81·(sin 30° + 0,1·cos 30°) = 5,755 m/s²

Afstand

d = v₀²/(2a) = 12²/(2·5,755) = 12,51 m

Antwoord

d = 12,51 m
5.Kogelbaan

Antwoord: θ = 22,75 °

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Formule voor de worpafstand

R = v₀²·sin 2θ/g → sin 2θ = 9,81·105/38² = 0,7133

Hoek

2θ = 45,51° → θ = 22,75°

Antwoord

θ = 22,75°

De andere oplossing is 90° − θ = 67,25°.

6.Kogelbaan

Antwoord: x = 95,35 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 29·cos 55° = 16,63 m/s
vy = v0·sin θ = 29·sin 55° = 23,76 m/s

Vliegtijd

Los y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 op voor de positieve wortel.

0 = 25 + 23,76·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (23,76 + √(564,3 + 490,5))/9,81 = 5,732 s

Horizontale afstand

x = vx·t = 16,63·5,732 = 95,35 m

Antwoord

x = 95,35 m
7.Arbeid en energie

Antwoord: Wf = 62,68 J

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Wrijvingskracht

N = mg·cos θ = 39,24·0,8192 = 32,14 N
F = μN = 0,15·32,14 = 4,822 N

Arbeid tegen de wrijving

Wf = F·d = 4,822·13 = 62,68 J

Antwoord

Wf = 62,68 J
8.Arbeid en energie

Antwoord: d = 0,5277 m

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Veerenergie

x = 10 cm = 0,1 m
½kx² = ½·1000·0,1² = 5 J

Energiebalans langs de helling

m·g = 2·9,81 = 19,62 N
½kx² = mg·d·(sin θ + μ·cos θ)
d = 5/(19,62·(0,342 + 0,15·0,9397)) = 0,5277 m

Antwoord

d = 0,5277 m
9.Impuls en botsingen

Antwoord: v′2 = 2,824 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Elastische botsing met een stilstaand doel

Behoud van impuls en energie samen oplossen geeft deze twee resultaten.

v′1 = (4 − 4,5)/(4 + 4,5)·3 = −0,1765 m/s
v′2 = 2·4/(4 + 4,5)·3 = 2,824 m/s

Antwoord

v′2 = 2,824 m/s
10.Impuls en botsingen

Antwoord: Favg = 522 N

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Verandering van de impuls

J = m·Δv = 0,45·(7 + 22) = 13,05 N·s

Gemiddelde kracht

Favg = J/Δt = 13,05/0,025 = 522 N

Antwoord

Favg = 522 N
11.Hydrostatische kracht

Antwoord: F = 154,5 kN

Hydrostatische kracht op een vlak oppervlak: F = ρ·g·yc·A. De kracht grijpt aan in het drukpunt, ycp = yc + Ic/(ycA), dat altijd onder het zwaartepunt ligt.

Diepte van het zwaartepunt en oppervlakte

yc = d + H/2 = 2 + 3/2 = 3,5 m
A = H·b = 3·1,5 = 4,5 m²
schuifd = 2 mH = 3 mF

Resulterende kracht

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3,5·4,5 = 154,5 kN

Antwoord

F = 154,5 kN
12.Hydrostatische kracht

Antwoord: F = 56,56 kN

Hydrostatische kracht op een vlak oppervlak: F = ρ·g·yc·A. De kracht grijpt aan in het drukpunt, ycp = yc + Ic/(ycA), dat altijd onder het zwaartepunt ligt.

Diepte van het zwaartepunt en oppervlakte

yc = d + H/2 = 0,5 + 1,5/2 = 1,25 m
A = H·b = 1,5·3 = 4,5 m²
schuifd = 0,5 mH = 1,5 mF

Resulterende kracht

F = ρ·g·yc·A = 1025·9,81·1,25·4,5 = 56,56 kN

Antwoord

F = 56,56 kN
13.Continuïteit en Bernoulli

Antwoord: v = 9,129 m/s

Continuïteit en Bernoulli: voor een onsamendrukbare vloeistof is het debiet in elke doorsnede gelijk, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Langs een stroomlijn zonder verliezen is p + ½ρv² + ρgz constant, dus waar de vloeistof sneller stroomt of hoger ligt, is de druk lager.

Bernoulli naar het stuwpunt

De stroming komt bij de punt tot stilstand, dus de kinetische energie verschijnt als extra druk.

p0 − p = ½ρv²
v = √(2·50/1,2) = 9,129 m/s

Antwoord

v = 9,129 m/s
14.Continuïteit en Bernoulli

Antwoord: p2 = 279,2 kPa

Continuïteit en Bernoulli: voor een onsamendrukbare vloeistof is het debiet in elke doorsnede gelijk, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Langs een stroomlijn zonder verliezen is p + ½ρv² + ρgz constant, dus waar de vloeistof sneller stroomt of hoger ligt, is de druk lager.

Continuïteit en Bernoulli

Werk in Pa, en deel dan door 1000 om kPa te krijgen.

v2 = v1·(d1/d2)² = 2·(75/40)² = 7,031 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(2² − 7,031²)/1000 = −22,72 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·10/1000 = 98,1 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 400 + (−22,72) − 98,1 = 279,2 kPa

Antwoord

p2 = 279,2 kPa
15.Ideale gaswet

Antwoord: P = 8180 kPa

Ideale gaswet: PV = nRT, met n = m/M.

Mol

n = m/M = 440/28,01 = 15,71 mol
T = 40 + 273,15 = 313,1 K

Druk

P = nRT/V = 15,71·8,314·313,1/0,005 = 8180 kPa

Antwoord

P = 8180 kPa
16.Ideale gaswet

Antwoord: ρ = 0,1225 kg/m³

Dichtheid van een ideaal gas: ρ = PM/(RT).

Herschrijf de gaswet

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 120 + 273,15 = 393,1 K

Dichtheid

ρ = 100·4,003/(8,314·393,1) = 0,1225 kg/m³

Antwoord

ρ = 0,1225 kg/m³
17.Warmtemotoren en koelmachines

Antwoord: ηII = 59,52 %

Grenzen van de tweede hoofdwet: geen kringproces tussen reservoirs op absolute temperaturen TH en TL kan beter zijn dan het omkeerbare (Carnot)proces: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) en COPHP,max = TH/(TH − TL). Energie blijft altijd behouden: QH = W + QL.

Absolute temperaturen

TH = 300 + 273,15 = 573,1 K
TL = 40 + 273,15 = 313,1 K

Carnotrendement

ηCarnot = 1 − 313,1/573,1 = 45,36 %

Exergetisch rendement

ηII = η/ηCarnot = 27/45,36 = 59,52 %

Antwoord

ηII = 59,52 %
18.Warmtemotoren en koelmachines

Antwoord: Ẇmin = 0,7589 kW

Grenzen van de tweede hoofdwet: geen kringproces tussen reservoirs op absolute temperaturen TH en TL kan beter zijn dan het omkeerbare (Carnot)proces: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) en COPHP,max = TH/(TH − TL). Energie blijft altijd behouden: QH = W + QL.

Absolute temperaturen

TH = 22 + 273,15 = 295,1 K
TL = -10 + 273,15 = 263,1 K

Best mogelijke COP

COPHP,max = TH/(TH − TL) = 295,1/(295,1 − 263,1) = 9,223

Minimaal vermogen

Een omkeerbare machine, met de hoogste COP, heeft de minste arbeid nodig.

Ẇmin = Q̇H/COP = 7/9,223 = 0,7589 kW

Antwoord

Ẇmin = 0,7589 kW
19.Golven, geluid & optica

Antwoord: θc = 42,02 °

Geometrische optica: aan een grensvlak geldt n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (wet van Snellius), met hoeken gemeten vanaf de normaal en n = c/v. Bij overgang naar een trager medium buigt de straal naar de normaal toe. Vanuit een dichter medium (n₁ > n₂) wordt voorbij de kritieke hoek θc = arcsin(n₂/n₁) al het licht gereflecteerd: totale interne reflectie. Dunne lenzen en bolle of holle spiegels gehoorzamen aan 1/f = 1/do + 1/di met de vergroting m = −di/do. Tekenconventie: f > 0 voor een convergerende lens en een holle spiegel (f = R/2), f < 0 voor een divergerende lens en een bolle spiegel; di > 0 voor een reëel beeld, di < 0 voor een virtueel beeld, en m < 0 voor een omgekeerd beeld.

Breking onder 90°

sin θc = n₂/n₁ = 1,62/2,42 = 0,6694

Kritieke hoek

θc = arcsin(0,6694) = 42,02°

Antwoord

θc = 42,02°
20.Golven, geluid & optica

Antwoord: λ = 500 nm

Interferentie en diffractie: licht van twee spleten op afstand d van elkaar bereikt een punt op het scherm met een gangverschil d·sin θ. Heldere franjes verschijnen waar d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Voor een scherm op afstand L ≫ d ligt de m-de heldere franje op y = mλL/d en is de franjeafstand Δy = λL/d. Een tralie met N lijnen per millimeter heeft d = 1/N en scherpe maxima bij d·sin θ = mλ; omdat sin θ ≤ 1, is de hoogste orde het grootste gehele getal m ≤ d/λ. Een enkele spleet met breedte a heeft donkere franjes bij a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Golflengte

λ = y·d/(mL) = 0,0125·0,0001/(1·2,5) = 5 × 10⁻⁷ m = 500 nm

Antwoord

λ = 500 nm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers