Natuurkunde voor ingenieurs: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Hydrostatische kracht

Druk op diepte
p = ρgh
Kracht op een verticale wand
F = ρg·hc·A
Drukpunt
yp = yc + Ic/(ycA)
Rechthoek
Ic = bH³/12

Continuïteit en Bernoulli

Continuïteit
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debiet
Q = A·v
Oppervlakte van een cirkel
A = πd²/4

Ideale gaswet

Ideale gaswet
pV = nRT
Gasconstante
R = 8,314 J/(mol·K)
Algemene gaswet
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Temperatuur
T[K] = T[°C] + 273,15

Warmtemotoren en koelmachines

Rendement
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnotrendement
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP van de koelmachine
COPR = QC/W
COP van de warmtepomp
COPHP = QH/W = COPR + 1
Energiebalans
QH = W + QC

Golven, geluid & optica

Golfsnelheid
v = fλ, T = 1/f
Snaar
v = √(T/μ), μ = m/L
Geluidsniveau
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Puntbron
I = P/(4πr²)
Staande golven
snaar of aan beide kanten open buis fn = n·v/(2L); aan één kant gesloten buis fn = n·v/(4L), n oneven
Dopplereffect
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Brekingsindex
n = c/v, λ = λ0/n
Wet van Snellius
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritieke hoek
sin θc = n2/n1
Glasvezel
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Lenzen en spiegels
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Dubbele spleet
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Tralie
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Enkele spleet
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Methode

  1. Bepaal het soort opgave: golfsnelheid, geluidsniveau, staande golf, Doppler, breking, lens of spiegel, of interferentie.
  2. Schrijf eerst de formule op: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) of n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Reken eenheden om: nm, mm en cm naar m, en controleer of hoeken vanaf de normaal worden gemeten.
  4. Controleer tekens en aannemelijkheid: een virtueel beeld heeft dᵢ < 0, een naderende bron klinkt hoger, een aan één kant gesloten buis heeft alleen oneven harmonischen.

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
t (s)v (m/s)t = ?10

Een auto die met 36 km/h rijdt, remt met een constante vertraging van 4 m/s² tot hij stilstaat. Hoelang duurt het remmen? Bereken t.

v₀ = 36 km/ha = −4 m/s²v = 0
t = s
2.KinematicaMoeilijk
d = ?

Een steen wordt vanuit rust in een put losgelaten. De plons is 3,1 s na het loslaten te horen. De geluidssnelheid is 343 m/s; verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de diepte d van de put.

ttotal = 3,1 svsound = 343 m/sg = 9,81 m/s²
d = m
3.Wetten van NewtonGemiddeld
θ = 25°a = ?m = 12 kg

Een blok van 12 kg glijdt een helling af die 25° met de horizontaal maakt. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,1. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de versnelling a van het blok langs de helling.

m = 12 kgθ = 25°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Wetten van NewtonMoeilijk
m1​ = 5,5 kg5 kgμ = 0,25

Een blok van 5,5 kg op een horizontale tafel is via een licht touw over een wrijvingsloze katrol verbonden met een hangende massa van 5 kg. De kinetische wrijvingscoëfficiënt tussen blok en tafel is 0,25. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de spankracht T in het touw.

m1 = 5,5 kgm2 = 5 kgμ = 0,25g = 9,81 m/s²
T = N
5.KogelbaanGemiddeld
v0​ = ?50°R = 50 m

Een bal wordt vanaf vlakke grond gelanceerd onder 50° boven de horizontaal en landt 50 m verderop. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de beginsnelheid v0.

θ = 50°R = 50 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.KogelbaanMoeilijk
h = 15 mv0​ = 32 m/s45°H = ?

Een bal wordt gelanceerd met 32 m/s onder 45° boven de horizontaal vanaf de top van een klif van 15 m. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de grootste hoogte H boven de grond aan de voet van de klif.

v₀ = 32 m/sθ = 45°h = 15 mg = 9,81 m/s²
H = m
7.Arbeid en energieGemiddeld
40°d = 12 mμ = 0,3

Een blok van 2,5 kg glijdt 12 m een helling af onder 40° met de horizontaal, met een kinetische wrijvingscoëfficiënt van 0,3. Vind de arbeid Wf tegen de wrijving.

m = 2,5 kgθ = 40°μ = 0,3d = 12 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
8.Arbeid en energieMoeilijk
h = 4 mL = 4 mμ = 0,3k = 4000 N/m

Een blok van 0,5 kg wordt vanuit rust losgelaten op hoogte 4 m op een gladde helling. Onderaan steekt het een ruwe horizontale strook van 4 m over (μ = 0,3) en loopt daarna tegen een veer (k = 4000 N/m) op een glad oppervlak. Vind de maximale indrukking x van de veer.

m = 0,5 kgh = 4 mL = 4 mμ = 0,3k = 4000 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Impuls en botsingenGemiddeld
3 kg39 m/s8 kgv′2​ = ?

Een projectiel van 11 kg dat horizontaal met 32 m/s beweegt, explodeert in twee brokstukken die langs dezelfde lijn bewegen. Het brokstuk van 3 kg gaat met 39 m/s vooruit. Vind de snelheid v′2 van het brokstuk van 8 kg (positief in de oorspronkelijke richting).

M = 11 kgu = 32 m/sm1 = 3 kgv′1 = 39 m/sm2 = 8 kg
v′2 = m/s
10.Impuls en botsingenMoeilijk
11 m/s12 m/s

Een bal van 0,6 kg raakt een muur met 11 m/s en kaatst recht terug met 12 m/s. Het contact duurt 50 ms. Bereken de gemiddelde kracht Favg van de muur op de bal.

m = 0,6 kgvin = 11 m/svout = 12 m/sΔt = 50 ms
Favg = N
11.Hydrostatische krachtGemiddeld
schuifd = 2,5 mH = 2,5 m

Een verticale rechthoekige schuif van 1 m breed zit in de wand van een tank met water, met de bovenrand 2,5 m onder het oppervlak. Vind de resulterende hydrostatische kracht F op de schuif.

d = 2,5 mH = 2,5 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hydrostatische krachtMoeilijk
schuifd = 4 mH = 3 m

Een verticale rechthoekige schuif van 1 m breed zit in de wand van een tank met glycerine, met de bovenrand 4 m onder het oppervlak. Vind de resulterende hydrostatische kracht F op de schuif.

d = 4 mH = 3 mb = 1 mρ = 1260 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Continuïteit en BernoulliGemiddeld
Q = ?d = 30 mm, Cd​ = 0,61h = 4,5 m

Water loopt uit een grote open tank via een scherpgerande opening met een diameter van 30 mm. Het waterniveau wordt op 4,5 m boven de opening gehouden en de afvoercoëfficiënt is 0,61. Vind het debiet Q. Gebruik g = 9,81 m/s².

d = 30 mmh = 4,5 mCd = 0,61g = 9,81 m/s²
Q = L/s
14.Continuïteit en BernoulliMoeilijk
d1​ = 150 mmd2​ = 100 mm12Δh = 370 mmkwikQ = ?

Een horizontale venturimeter (inlaat 150 mm, keel 100 mm) voert water. Een kwik-U-buismanometer tussen de inlaat en de keel toont een niveauverschil van 370 mm. De afvoercoëfficiënt is 0,98. Vind het debiet Q. Gebruik ρ = 1000 kg/m³ voor water, 13 600 kg/m³ voor kwik en g = 9,81 m/s².

d1 = 150 mmd2 = 100 mmΔh = 370 mmCd = 0,98ρHg = 13 600 kg/m³g = 9,81 m/s²
Q = L/s
15.Ideale gaswetGemiddeld
440 g CO₂P = 200 kPaT = 100 °CV = ?

Welk volume V neemt 440 g CO₂ in bij 200 kPa en 100 °C? Behandel het als een ideaal gas.

m = 440 gM = 44,01 g/molP = 200 kPaT = 100 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Ideale gaswetMoeilijk
Toestand 1Toestand 2

Een vaste hoeveelheid CO₂ gaat van 100 kPa, 5 L, 10 °C naar 100 kPa en 200 °C. Vind het nieuwe volume V2.

P1 = 100 kPaV1 = 5 LT1 = 10 °CP2 = 100 kPaT2 = 200 °C
V2 = L
17.Warmtemotoren en koelmachinesGemiddeld
TH​ = 20 °CTL​ = 0 °CRQ̇H​ = ?Q̇L​ = 8,5 kWẆ

Een omkeerbare koelmachine houdt een koelcel op 0 °C door 8,5 kW warmte te onttrekken, en staat warmte af aan de omgeving op 20 °C. Vind de warmtestroom Q̇H die hij afstaat.

TL = 0 °CTH = 20 °CQ̇L = 8,5 kW
Q̇H = kW
18.Warmtemotoren en koelmachinesMoeilijk
TH​ = 21 °CTL​ = 2 °CHPQ̇H​ = 9 kWQ̇L​Ẇ

Een warmtepomp houdt een huis op 21 °C terwijl het buiten 2 °C is, en levert 9 kW warmte aan het huis. Vind de hoogst mogelijke prestatiecoëfficiënt COPmax.

TH = 21 °CTL = 2 °CQ̇H = 9 kW
COPmax =
19.Golven, geluid & opticaGemiddeld
FFdo​ = 25 cmf = 10 cm

Een voorwerp staat 25 cm voor een dunne convergerend lens met een brandpuntsafstand van 10 cm. Bepaal de beeldafstand di. Gebruik de tekenconventie 1/f = 1/do + 1/di (f < 0 voor een divergerende lens, di < 0 voor een virtueel beeld).

do = 25 cmf = 10 cm
di = cm
20.Golven, geluid & opticaMoeilijk
λ = 480 nmd = 0,25 mmL = 1 my = ?

Licht met golflengte 480 nm valt op twee spleten op 0,25 mm van elkaar. Het scherm staat 1 m verder. Bepaal de afstand y2 van de centrale heldere franje tot heldere franje nummer 2.

λ = 480 nmd = 0,25 mmL = 1 mm = 2
y2 = mm

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: t = 2,5 s

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Eenheden

v₀ = 36/3,6 = 10 m/s

Remtijd

0 = v₀ − a·t → t = v₀/a = 10/4 = 2,5 s

Antwoord

t = 2,5 s
2.Kinematica

Antwoord: d = 43,37 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Twee delen van de tijd

½·9,81·t₁² = 343·(3,1 − t₁)
4,905·t₁² + 343·t₁ − 1063 = 0

Valtijd

Alleen de positieve wortel is fysisch zinvol.

t₁ = (−343 + √(343² + 4·4,905·1063))/(2·4,905) = 2,974 s

Diepte

d = ½·9,81·2,974² = 43,37 m

Antwoord

d = 43,37 m
3.Wetten van Newton

Antwoord: a = 3,257 m/s²

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Krachten langs de helling

Langs de helling omlaag is positief.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Versnelling

a = 9,81·(sin 25° − 0,1·cos 25°) = 9,81·(0,4226 − 0,09063) = 3,257 m/s²

Antwoord

a = 3,257 m/s²
4.Wetten van Newton

Antwoord: T = 32,12 N

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Versnelling van het systeem

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (49,05 − 13,49)/10,5 = 3,387 m/s²

Spankracht uit het blok op de tafel

T − μ·m1·g = m1·a
T = 5,5·3,387 + 13,49 = 32,12 N

Antwoord

T = 32,12 N
5.Kogelbaan

Antwoord: v0 = 22,32 m/s

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Los de formule voor de worpafstand op naar v₀

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·50/sin 100°) = 22,32 m/s

Antwoord

v0 = 22,32 m/s
6.Kogelbaan

Antwoord: H = 41,1 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Verticale beginsnelheid

vy = 32·sin 45° = 22,63 m/s

Stijging boven de klif

Δh = vy²/(2g) = 22,63²/(2·9,81) = 26,1 m

Hoogte boven de grond

H = 15 + 26,1 = 41,1 m

Antwoord

H = 41,1 m
7.Arbeid en energie

Antwoord: Wf = 67,63 J

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Wrijvingskracht

N = mg·cos θ = 24,53·0,766 = 18,79 N
F = μN = 0,3·18,79 = 5,636 N

Arbeid tegen de wrijving

Wf = F·d = 5,636·12 = 67,63 J

Antwoord

Wf = 67,63 J
8.Arbeid en energie

Antwoord: x = 8,287 cm

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Overgebleven energie na de ruwe strook

De helling is glad, dus alleen de strook neemt energie weg.

mgh − μmgL = 4,905·(4 − 0,3·4) = 13,73 J

Maximale indrukking

½kx² = 13,73 → x = √(2·13,73/4000) = 0,08287 m = 8,287 cm

Antwoord

x = 8,287 cm
9.Impuls en botsingen

Antwoord: v′2 = 29,38 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Impuls vooraf

p = M·u = 11·32 = 352 kg·m/s

Impuls achteraf

352 = 3·39 + 8·v′2
v′2 = (352 − 117)/8 = 29,38 m/s

Antwoord

v′2 = 29,38 m/s
10.Impuls en botsingen

Antwoord: Favg = 276 N

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Verandering van de impuls

J = m·Δv = 0,6·(12 + 11) = 13,8 N·s

Gemiddelde kracht

Favg = J/Δt = 13,8/0,05 = 276 N

Antwoord

Favg = 276 N
11.Hydrostatische kracht

Antwoord: F = 91,97 kN

Hydrostatische kracht op een vlak oppervlak: F = ρ·g·yc·A. De kracht grijpt aan in het drukpunt, ycp = yc + Ic/(ycA), dat altijd onder het zwaartepunt ligt.

Diepte van het zwaartepunt en oppervlakte

yc = d + H/2 = 2,5 + 2,5/2 = 3,75 m
A = H·b = 2,5·1 = 2,5 m²
schuifd = 2,5 mH = 2,5 mF

Resulterende kracht

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3,75·2,5 = 91,97 kN

Antwoord

F = 91,97 kN
12.Hydrostatische kracht

Antwoord: F = 203,9 kN

Hydrostatische kracht op een vlak oppervlak: F = ρ·g·yc·A. De kracht grijpt aan in het drukpunt, ycp = yc + Ic/(ycA), dat altijd onder het zwaartepunt ligt.

Diepte van het zwaartepunt en oppervlakte

yc = d + H/2 = 4 + 3/2 = 5,5 m
A = H·b = 3·1 = 3 m²
schuifd = 4 mH = 3 mF

Resulterende kracht

F = ρ·g·yc·A = 1260·9,81·5,5·3 = 203,9 kN

Antwoord

F = 203,9 kN
13.Continuïteit en Bernoulli

Antwoord: Q = 4,052 L/s

Continuïteit en Bernoulli: voor een onsamendrukbare vloeistof is het debiet in elke doorsnede gelijk, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Langs een stroomlijn zonder verliezen is p + ½ρv² + ρgz constant, dus waar de vloeistof sneller stroomt of hoger ligt, is de druk lager.

Ideale straalsnelheid

√(2gh) = √(2·9,81·4,5) = 9,396 m/s

Werkelijk debiet

De afvoercoëfficiënt houdt rekening met de contractie van de straal en de wrijving aan de rand.

Q = Cd·A·√(2gh) = 0,61·0,0007069·9,396 = 0,004052 m³/s = 4,052 L/s

Antwoord

Q = 4,052 L/s
14.Continuïteit en Bernoulli

Antwoord: Q = 82,17 L/s

Continuïteit en Bernoulli: voor een onsamendrukbare vloeistof is het debiet in elke doorsnede gelijk, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Langs een stroomlijn zonder verliezen is p + ½ρv² + ρgz constant, dus waar de vloeistof sneller stroomt of hoger ligt, is de druk lager.

Drukverschil uit de manometer

Δp = (13600 − 1000)·9,81·0,37 = 45734 Pa

Snelheid in de keel

Continuïteit en Bernoulli samen geven de ideale snelheid in de keel.

β = 100/150 = 0,6667
v2 = √(2·45734/(1000·(1 − 0,1975))) = 10,68 m/s

Werkelijk debiet

Q = Cd·A2·v2 = 0,98·0,007854·10,68 = 0,08217 m³/s = 82,17 L/s

Antwoord

Q = 82,17 L/s
15.Ideale gaswet

Antwoord: V = 155,1 L

Ideale gaswet: PV = nRT, met n = m/M.

Mol

n = 440/44,01 = 9,998 mol
T = 100 + 273,15 = 373,1 K

Volume

V = nRT/P = 9,998·8,314·373,1/200 = 155,1 L

Antwoord

V = 155,1 L
16.Ideale gaswet

Antwoord: V2 = 8,355 L

Algemene gaswet: voor een vaste hoeveelheid ideaal gas geldt P1V1/T1 = P2V2/T2.

Absolute temperaturen

T1 = 283,1 K, T2 = 473,1 K

Algemene gaswet

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 5·(100/100)·(473,1/283,1) = 8,355 L

Antwoord

V2 = 8,355 L
17.Warmtemotoren en koelmachines

Antwoord: Q̇H = 9,122 kW

Grenzen van de tweede hoofdwet: geen kringproces tussen reservoirs op absolute temperaturen TH en TL kan beter zijn dan het omkeerbare (Carnot)proces: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) en COPHP,max = TH/(TH − TL). Energie blijft altijd behouden: QH = W + QL.

Absolute temperaturen

TH = 20 + 273,15 = 293,1 K
TL = 0 + 273,15 = 273,1 K

Warmteverhouding bij een omkeerbaar proces

Q̇H = Q̇L·TH/TL = 8,5·293,1/273,1 = 9,122 kW

Antwoord

Q̇H = 9,122 kW

Opgenomen vermogen: Ẇ = 0,6224 kW.

18.Warmtemotoren en koelmachines

Antwoord: COPmax = 15,48

Grenzen van de tweede hoofdwet: geen kringproces tussen reservoirs op absolute temperaturen TH en TL kan beter zijn dan het omkeerbare (Carnot)proces: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) en COPHP,max = TH/(TH − TL). Energie blijft altijd behouden: QH = W + QL.

Absolute temperaturen

TH = 21 + 273,15 = 294,1 K
TL = 2 + 273,15 = 275,1 K

Best mogelijke COP

COPHP,max = TH/(TH − TL) = 294,1/(294,1 − 275,1) = 15,48

Antwoord

COPmax = 15,48
19.Golven, geluid & optica

Antwoord: di = 16,67 cm

Geometrische optica: aan een grensvlak geldt n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (wet van Snellius), met hoeken gemeten vanaf de normaal en n = c/v. Bij overgang naar een trager medium buigt de straal naar de normaal toe. Vanuit een dichter medium (n₁ > n₂) wordt voorbij de kritieke hoek θc = arcsin(n₂/n₁) al het licht gereflecteerd: totale interne reflectie. Dunne lenzen en bolle of holle spiegels gehoorzamen aan 1/f = 1/do + 1/di met de vergroting m = −di/do. Tekenconventie: f > 0 voor een convergerende lens en een holle spiegel (f = R/2), f < 0 voor een divergerende lens en een bolle spiegel; di > 0 voor een reëel beeld, di < 0 voor een virtueel beeld, en m < 0 voor een omgekeerd beeld.

Dunne-lensvergelijking

1/di = 1/f − 1/do = 1/10 − 1/25
di = 16,67 cm
FF25 cmf = 10 cm

Stralendiagram

reëel, aan de andere kant van de lens

Antwoord

di = 16,67 cm
20.Golven, geluid & optica

Antwoord: y2 = 3,84 mm

Interferentie en diffractie: licht van twee spleten op afstand d van elkaar bereikt een punt op het scherm met een gangverschil d·sin θ. Heldere franjes verschijnen waar d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Voor een scherm op afstand L ≫ d ligt de m-de heldere franje op y = mλL/d en is de franjeafstand Δy = λL/d. Een tralie met N lijnen per millimeter heeft d = 1/N en scherpe maxima bij d·sin θ = mλ; omdat sin θ ≤ 1, is de hoogste orde het grootste gehele getal m ≤ d/λ. Een enkele spleet met breedte a heeft donkere franjes bij a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Franjeafstand

Δy = λL/d = 480 × 10⁻⁹·1/(0,25 × 10⁻³) = 1,92 mm

Franje nummer 2

y2 = 2·1,92 = 3,84 mm

Antwoord

y2 = 3,84 mm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers