Natuurkunde voor ingenieurs: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Hydrostatische kracht

Druk op diepte
p = ρgh
Kracht op een verticale wand
F = ρg·hc·A
Drukpunt
yp = yc + Ic/(ycA)
Rechthoek
Ic = bH³/12

Continuïteit en Bernoulli

Continuïteit
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debiet
Q = A·v
Oppervlakte van een cirkel
A = πd²/4

Ideale gaswet

Ideale gaswet
pV = nRT
Gasconstante
R = 8,314 J/(mol·K)
Algemene gaswet
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Temperatuur
T[K] = T[°C] + 273,15

Warmtemotoren en koelmachines

Rendement
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnotrendement
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP van de koelmachine
COPR = QC/W
COP van de warmtepomp
COPHP = QH/W = COPR + 1
Energiebalans
QH = W + QC

Golven, geluid & optica

Golfsnelheid
v = fλ, T = 1/f
Snaar
v = √(T/μ), μ = m/L
Geluidsniveau
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Puntbron
I = P/(4πr²)
Staande golven
snaar of aan beide kanten open buis fn = n·v/(2L); aan één kant gesloten buis fn = n·v/(4L), n oneven
Dopplereffect
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Brekingsindex
n = c/v, λ = λ0/n
Wet van Snellius
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritieke hoek
sin θc = n2/n1
Glasvezel
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Lenzen en spiegels
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Dubbele spleet
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Tralie
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Enkele spleet
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Methode

  1. Bepaal het soort opgave: golfsnelheid, geluidsniveau, staande golf, Doppler, breking, lens of spiegel, of interferentie.
  2. Schrijf eerst de formule op: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) of n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Reken eenheden om: nm, mm en cm naar m, en controleer of hoeken vanaf de normaal worden gemeten.
  4. Controleer tekens en aannemelijkheid: een virtueel beeld heeft dᵢ < 0, een naderende bron klinkt hoger, een aan één kant gesloten buis heeft alleen oneven harmonischen.

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
t (s)v (m/s)3,75 s30

Een auto die met 108 km/h rijdt, remt met een constante vertraging van 8 m/s² tot hij stilstaat. Bereken de remweg s.

v₀ = 108 km/ha = −8 m/s²v = 0
s = m
2.KinematicaMoeilijk
t (s)v (m/s)10 s

Een tram vertrekt vanuit stilstand en versnelt 10 s lang met 2,5 m/s², rijdt daarna 11 s met constante snelheid en remt ten slotte af met 2,5 m/s² tot hij stilstaat. Vind de totale afstand s tussen de twee haltes.

a1 = 2,5 m/s²t1 = 10 st2 = 11 sa3 = −2,5 m/s²
s = m
3.Wetten van NewtonGemiddeld
θ = 45°a = ?m = 14 kg

Een blok van 14 kg glijdt een helling af die 45° met de horizontaal maakt. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,3. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de versnelling a van het blok langs de helling.

m = 14 kgθ = 45°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Wetten van NewtonMoeilijk
1 kg9 kgTF = 130 Nμ = 0,1

Twee blokken op een horizontale vloer zijn verbonden door een licht horizontaal touw. Een horizontale kracht van 130 N trekt aan het voorste blok van 9 kg; het blok van 1 kg wordt erachter meegesleept. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is voor beide blokken 0,1. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de spankracht T in het verbindingstouw.

m1 = 1 kgm2 = 9 kgF = 130 Nμ = 0,1g = 9,81 m/s²
T = N
5.KogelbaanGemiddeld
v0​ = 24 m/s35°worpafstandH = ?

Een bal wordt onder 35° boven de horizontaal vanaf vlak terrein weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de maximale hoogte H die de bal bereikt.

v0 = 24 m/sθ = 35°g = 9,81 m/s²
H = m
6.KogelbaanMoeilijk
13 mv0​ = 37 m/s70°x = ?

Een bal wordt vanaf de grond gegooid met 37 m/s onder 70° boven de horizontaal. Hij landt op weg omlaag op het platte dak van een gebouw van 13 m hoog. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de horizontale afstand x van het lanceerpunt tot het punt waar hij landt.

v₀ = 37 m/sθ = 70°hroof = 13 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Arbeid en energieGemiddeld
40°d = 11 mμ = 0,3

Een blok van 0,5 kg glijdt 11 m een helling af onder 40° met de horizontaal, met een kinetische wrijvingscoëfficiënt van 0,3. Vind de arbeid Wf tegen de wrijving.

m = 0,5 kgθ = 40°μ = 0,3d = 11 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
8.Arbeid en energieMoeilijk
5 kg6 kgμ = 0,1d = 2 m

Een blok van 5 kg ligt op een ruwe horizontale tafel (μ = 0,1). Een licht touw loopt ervan over een gladde katrol aan de rand van de tafel naar een hangend blok van 6 kg. Het systeem wordt vanuit rust losgelaten. Vind de snelheid v van de blokken nadat het hangende blok 2 m is gezakt.

m1 = 5 kgm2 = 6 kgμ = 0,1d = 2 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Impuls en botsingenGemiddeld
1700 kg17 m/s1000 kg

Een auto van 1700 kg die met 17 m/s rijdt, botst op een stilstaande auto van 1000 kg en de twee haken in elkaar. Hoeveel kinetische energie ΔK gaat er bij de botsing verloren?

m1 = 1700 kgv1 = 17 m/sm2 = 1000 kgv2 = 0
ΔK = J
10.Impuls en botsingenMoeilijk
1400 kgv1​ = ?1400 kg

Een auto van 1400 kg botst op een geparkeerde auto van 1400 kg. De wrakken haken in elkaar en slippen 18 m voordat ze stilstaan. De kinetische wrijvingscoëfficiënt tussen banden en weg is 0,6. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de snelheid v1 van de eerste auto vlak vóór de botsing.

m1 = 1400 kgm2 = 1400 kgd = 18 mμ = 0,6g = 9,81 m/s²
v1 = m/s
11.Hydrostatische krachtGemiddeld
schuifd = 3 mH = 2 m

Een verticale rechthoekige schuif van 2 m breed zit in de wand van een tank met water, met de bovenrand 3 m onder het oppervlak. Vind de resulterende hydrostatische kracht F op de schuif.

d = 3 mH = 2 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hydrostatische krachtMoeilijk
schuifd = 1,5 mH = 2 m

Een verticale rechthoekige schuif van 3 m breed zit in de wand van een tank met glycerine, met de bovenrand 1,5 m onder het oppervlak. Vind de diepte ycp van het drukpunt onder het oppervlak.

d = 1,5 mH = 2 mb = 3 mρ = 1260 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Continuïteit en BernoulliGemiddeld
Q = ?d = 40 mm, Cd​ = 0,61h = 4,5 m

Water loopt uit een grote open tank via een scherpgerande opening met een diameter van 40 mm. Het waterniveau wordt op 4,5 m boven de opening gehouden en de afvoercoëfficiënt is 0,61. Vind het debiet Q. Gebruik g = 9,81 m/s².

d = 40 mmh = 4,5 mCd = 0,61g = 9,81 m/s²
Q = L/s
14.Continuïteit en BernoulliMoeilijk
d1​ = 200 mmd2​ = 100 mm12Δh = 320 mmkwikQ = ?

Een horizontale venturimeter (inlaat 200 mm, keel 100 mm) voert water. Een kwik-U-buismanometer tussen de inlaat en de keel toont een niveauverschil van 320 mm. De afvoercoëfficiënt is 0,97. Vind het debiet Q. Gebruik ρ = 1000 kg/m³ voor water, 13 600 kg/m³ voor kwik en g = 9,81 m/s².

d1 = 200 mmd2 = 100 mmΔh = 320 mmCd = 0,97ρHg = 13 600 kg/m³g = 9,81 m/s²
Q = L/s
15.Ideale gaswetGemiddeld
380 g CO₂P = 150 kPaT = 10 °CV = ?

Welk volume V neemt 380 g CO₂ in bij 150 kPa en 10 °C? Behandel het als een ideaal gas.

m = 380 gM = 44,01 g/molP = 150 kPaT = 10 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Ideale gaswetMoeilijk
He, M = 4,003 g/molP = 200 kPaT = 170 °Cρ = ?

Vind de dichtheid ρ van He bij 200 kPa en 170 °C, als ideaal gas.

M = 4,003 g/molP = 200 kPaT = 170 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Warmtemotoren en koelmachinesGemiddeld
TH​ = 475 °CTL​ = 40 °CEQH​QL​W

Een warmtemotor werkt tussen een warm reservoir van 475 °C en een koud reservoir van 40 °C. Vind het hoogst mogelijke thermisch rendement ηmax.

TH = 475 °CTL = 40 °C
ηmax = %
18.Warmtemotoren en koelmachinesMoeilijk
TH​ = 20 °CTL​ = -5 °CHPQ̇H​ = 7 kWQ̇L​Ẇ

Een warmtepomp houdt een huis op 20 °C terwijl het buiten -5 °C is, en levert 7 kW warmte aan het huis. Vind de hoogst mogelijke prestatiecoëfficiënt COPmax.

TH = 20 °CTL = -5 °CQ̇H = 7 kW
COPmax =
19.Golven, geluid & opticaGemiddeld
L = ?n = 4

Een buis die aan beide uiteinden open is moet zijn harmonische nummer 4 op 858 Hz hebben. De geluidssnelheid is 343 m/s. Bepaal de lengte L van de buis.

v = 343 m/sn = 4f4 = 858 Hz
L = m
20.Golven, geluid & opticaMoeilijk
f1​ = 12 cmf2​ = 20 cm50 cm40 cm

Twee dunne lenzen delen een as, 40 cm van elkaar: lens 1 met f₁ = 12 cm en lens 2 met f₂ = 20 cm. Een voorwerp staat 50 cm voor lens 1. Bepaal de positie di2 van het uiteindelijke beeld gemeten vanaf lens 2 (positief voorbij lens 2, reëel-is-positief-conventie).

f1 = 12 cmf2 = 20 cms = 40 cmdo = 50 cm
di2 = cm

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: s = 56,25 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Eenheden

v₀ = 108/3,6 = 30 m/s

Remweg

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 30²/(2·8) = 56,25 m

Antwoord

s = 56,25 m
2.Kinematica

Antwoord: s = 525 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Topsnelheid

v = a1·t1 = 2,5·10 = 25 m/s

Afstand per fase

s1 = ½·2,5·10² = 125 m
s2 = 25·11 = 275 m
s3 = 25²/(2·2,5) = 125 m

Totale afstand

s = 125 + 275 + 125 = 525 m

Antwoord

s = 525 m
3.Wetten van Newton

Antwoord: a = 4,856 m/s²

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Krachten langs de helling

Langs de helling omlaag is positief.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Versnelling

a = 9,81·(sin 45° − 0,3·cos 45°) = 9,81·(0,7071 − 0,2121) = 4,856 m/s²

Antwoord

a = 4,856 m/s²
4.Wetten van Newton

Antwoord: T = 13 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Hele systeem

a = (F − μ·(m1 + m2)·g)/(m1 + m2) = (130 − 9,81)/10 = 12,02 m/s²

Achterste blok apart

T = m1·(a + μ·g) = 1·(12,02 + 0,981) = 13 N

Antwoord

T = 13 N

Met dezelfde μ voor beide blokken valt de wrijving weg: T = F·m₁/(m₁ + m₂).

5.Kogelbaan

Antwoord: H = 9,658 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 24·cos 35° = 19,66 m/s
vy = v0·sin θ = 24·sin 35° = 13,77 m/s

Hoogste punt

Bovenaan is de verticale snelheid nul: vy² = 2gH.

H = vy²/(2g) = 13,77²/(2·9,81) = 9,658 m

Antwoord

H = 9,658 m
6.Kogelbaan

Antwoord: x = 84,69 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Ontbind de beginsnelheid

vx = 12,65 m/s, vy = 34,77 m/s

Tijd tot de landing op het dak

Grootste wortel: de bal daalt.

13 = 34,77·t − 4,905·t²
t = (34,77 + √(34,77² − 2·9,81·13))/9,81 = 6,692 s

Horizontale afstand

x = vx·t = 12,65·6,692 = 84,69 m

Antwoord

x = 84,69 m
7.Arbeid en energie

Antwoord: Wf = 12,4 J

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Wrijvingskracht

N = mg·cos θ = 4,905·0,766 = 3,757 N
F = μN = 0,3·3,757 = 1,127 N

Arbeid tegen de wrijving

Wf = F·d = 1,127·11 = 12,4 J

Antwoord

Wf = 12,4 J
8.Arbeid en energie

Antwoord: v = 4,429 m/s

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Vrijgekomen en verloren energie

m₂g·d = 58,86·2 = 117,7 J
μ·m₁g·d = 0,1·49,05·2 = 9,81 J

Kinetische energie van beide blokken

½(m₁ + m₂)v² = 107,9 → v = √(2·107,9/11) = 4,429 m/s

Antwoord

v = 4,429 m/s
9.Impuls en botsingen

Antwoord: ΔK = 90981 J

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Gemeenschappelijke snelheid

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 1700·17/2700 = 10,7 m/s

Kinetische energie vóór en na

Kbefore = ½·1700·17² = 245650 J
Kafter = ½·2700·10,7² = 154669 J

Verloren energie

ΔK = 245650 − 154669 = 90981 J

Antwoord

ΔK = 90981 J

De verloren energie gaat naar vervorming, warmte en geluid.

10.Impuls en botsingen

Antwoord: v1 = 29,11 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Snelheid na de botsing

V = √(2·μ·g·d) = √(2·0,6·9,81·18) = 14,56 m/s

Impuls bij de botsing

m1·v1 = (m1 + m2)·V → v1 = 2800·14,56/1400 = 29,11 m/s

Antwoord

v1 = 29,11 m/s
(104,8 km/h)
11.Hydrostatische kracht

Antwoord: F = 157 kN

Hydrostatische kracht op een vlak oppervlak: F = ρ·g·yc·A. De kracht grijpt aan in het drukpunt, ycp = yc + Ic/(ycA), dat altijd onder het zwaartepunt ligt.

Diepte van het zwaartepunt en oppervlakte

yc = d + H/2 = 3 + 2/2 = 4 m
A = H·b = 2·2 = 4 m²
schuifd = 3 mH = 2 mF

Resulterende kracht

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·4·4 = 157 kN

Antwoord

F = 157 kN
12.Hydrostatische kracht

Antwoord: ycp = 2,633 m

Hydrostatische kracht op een vlak oppervlak: F = ρ·g·yc·A. De kracht grijpt aan in het drukpunt, ycp = yc + Ic/(ycA), dat altijd onder het zwaartepunt ligt.

Diepte van het zwaartepunt en oppervlakte

yc = d + H/2 = 1,5 + 2/2 = 2,5 m
A = H·b = 2·3 = 6 m²
schuifd = 1,5 mH = 2 mF

Resulterende kracht

F = ρ·g·yc·A = 1260·9,81·2,5·6 = 185,4 kN

Drukpunt

De druk neemt toe met de diepte, dus de resultante grijpt aan onder het zwaartepunt.

Ic = b·H³/12 = 3·2³/12 = 2 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 2,5 + 2/(2,5·6) = 2,633 m

Antwoord

ycp = 2,633 m
13.Continuïteit en Bernoulli

Antwoord: Q = 7,203 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Ideale straalsnelheid

√(2gh) = √(2·9,81·4,5) = 9,396 m/s

Werkelijk debiet

De afvoercoëfficiënt houdt rekening met de contractie van de straal en de wrijving aan de rand.

Q = Cd·A·√(2gh) = 0,61·0,001257·9,396 = 0,007203 m³/s = 7,203 L/s

Antwoord

Q = 7,203 L/s
14.Continuïteit en Bernoulli

Antwoord: Q = 69,98 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Drukverschil uit de manometer

Δp = (13600 − 1000)·9,81·0,32 = 39554 Pa

Snelheid in de keel

Continuïteit en Bernoulli samen geven de ideale snelheid in de keel.

β = 100/200 = 0,5
v2 = √(2·39554/(1000·(1 − 0,0625))) = 9,186 m/s

Werkelijk debiet

Q = Cd·A2·v2 = 0,97·0,007854·9,186 = 0,06998 m³/s = 69,98 L/s

Antwoord

Q = 69,98 L/s
15.Ideale gaswet

Antwoord: V = 135,5 L

Ideale gaswet: PV = nRT, met n = m/M.

Mol

n = 380/44,01 = 8,634 mol
T = 10 + 273,15 = 283,1 K

Volume

V = nRT/P = 8,634·8,314·283,1/150 = 135,5 L

Antwoord

V = 135,5 L
16.Ideale gaswet

Antwoord: ρ = 0,2173 kg/m³

Dichtheid van een ideaal gas: ρ = PM/(RT).

Herschrijf de gaswet

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 170 + 273,15 = 443,1 K

Dichtheid

ρ = 200·4,003/(8,314·443,1) = 0,2173 kg/m³

Antwoord

ρ = 0,2173 kg/m³
17.Warmtemotoren en koelmachines

Antwoord: ηmax = 58,14 %

Grenzen van de tweede hoofdwet: geen kringproces tussen reservoirs op absolute temperaturen TH en TL kan beter zijn dan het omkeerbare (Carnot)proces: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) en COPHP,max = TH/(TH − TL). Energie blijft altijd behouden: QH = W + QL.

Absolute temperaturen

TH = 475 + 273,15 = 748,1 K
TL = 40 + 273,15 = 313,1 K

Carnotrendement

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 313,1/748,1 = 58,14 %

Antwoord

ηmax = 58,14 %
18.Warmtemotoren en koelmachines

Antwoord: COPmax = 11,73

Grenzen van de tweede hoofdwet: geen kringproces tussen reservoirs op absolute temperaturen TH en TL kan beter zijn dan het omkeerbare (Carnot)proces: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) en COPHP,max = TH/(TH − TL). Energie blijft altijd behouden: QH = W + QL.

Absolute temperaturen

TH = 20 + 273,15 = 293,1 K
TL = -5 + 273,15 = 268,1 K

Best mogelijke COP

COPHP,max = TH/(TH − TL) = 293,1/(293,1 − 268,1) = 11,73

Antwoord

COPmax = 11,73
19.Golven, geluid & optica

Antwoord: L = 0,7995 m

Staande golven en het dopplereffect: een snaar die aan beide uiteinden vastzit, of een buis die aan beide uiteinden open is, past hele halve golflengten: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Een buis die aan één kant gesloten is heeft een knoop aan het gesloten einde en een buik aan het open einde: L = nλ/4 met alleen oneven n, fn = n·v/(4L). Als bron of waarnemer langs de verbindingslijn beweegt, is f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): gebruik de bovenste tekens voor beweging naar elkaar toe. Twee golven met bijna gelijke frequentie geven zwevingen met |f₁ − f₂|.

Golflengte

λ = v/f = 343/858 = 0,3998 m

Lengte

L = nλ/2 = 4·0,3998/2 = 0,7995 m

Antwoord

L = 0,7995 m
20.Golven, geluid & optica

Antwoord: di2 = 115 cm

Geometrische optica: aan een grensvlak geldt n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (wet van Snellius), met hoeken gemeten vanaf de normaal en n = c/v. Bij overgang naar een trager medium buigt de straal naar de normaal toe. Vanuit een dichter medium (n₁ > n₂) wordt voorbij de kritieke hoek θc = arcsin(n₂/n₁) al het licht gereflecteerd: totale interne reflectie. Dunne lenzen en bolle of holle spiegels gehoorzamen aan 1/f = 1/do + 1/di met de vergroting m = −di/do. Tekenconventie: f > 0 voor een convergerende lens en een holle spiegel (f = R/2), f < 0 voor een divergerende lens en een bolle spiegel; di > 0 voor een reëel beeld, di < 0 voor een virtueel beeld, en m < 0 voor een omgekeerd beeld.

Beeld van lens 1

1/di1 = 1/12 − 1/50 → di1 = 15,79 cm

Voorwerp voor lens 2

do2 = 40 − 15,79 = 24,21 cm

Uiteindelijk beeld

1/di2 = 1/20 − 1/24,21 → di2 = 115 cm

Antwoord

di2 = 115 cm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers