Natuurkunde voor ingenieurs: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Hydrostatische kracht

Druk op diepte
p = ρgh
Kracht op een verticale wand
F = ρg·hc·A
Drukpunt
yp = yc + Ic/(ycA)
Rechthoek
Ic = bH³/12

Continuïteit en Bernoulli

Continuïteit
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debiet
Q = A·v
Oppervlakte van een cirkel
A = πd²/4

Ideale gaswet

Ideale gaswet
pV = nRT
Gasconstante
R = 8,314 J/(mol·K)
Algemene gaswet
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Temperatuur
T[K] = T[°C] + 273,15

Warmtemotoren en koelmachines

Rendement
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnotrendement
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP van de koelmachine
COPR = QC/W
COP van de warmtepomp
COPHP = QH/W = COPR + 1
Energiebalans
QH = W + QC

Golven, geluid & optica

Golfsnelheid
v = fλ, T = 1/f
Snaar
v = √(T/μ), μ = m/L
Geluidsniveau
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Puntbron
I = P/(4πr²)
Staande golven
snaar of aan beide kanten open buis fn = n·v/(2L); aan één kant gesloten buis fn = n·v/(4L), n oneven
Dopplereffect
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Brekingsindex
n = c/v, λ = λ0/n
Wet van Snellius
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritieke hoek
sin θc = n2/n1
Glasvezel
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Lenzen en spiegels
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Dubbele spleet
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Tralie
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Enkele spleet
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Methode

  1. Bepaal het soort opgave: golfsnelheid, geluidsniveau, staande golf, Doppler, breking, lens of spiegel, of interferentie.
  2. Schrijf eerst de formule op: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) of n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Reken eenheden om: nm, mm en cm naar m, en controleer of hoeken vanaf de normaal worden gemeten.
  4. Controleer tekens en aannemelijkheid: een virtueel beeld heeft dᵢ < 0, een naderende bron klinkt hoger, een aan één kant gesloten buis heeft alleen oneven harmonischen.

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
politiea = 5 m/s²auto31 m/s

Een auto die te hard rijdt met een constante 31 m/s, passeert een stilstaande politieauto. Op dat moment vertrekt de politieauto en versnelt eenparig met 5 m/s². Hoe ver van zijn startpunt haalt de politieauto de auto in? Vind d.

vcar = 31 m/sapolice = 5 m/s²v0,police = 0
d = m
2.KinematicaMoeilijk
t (s)v (m/s)12 s

Een tram vertrekt vanuit stilstand en versnelt 12 s lang met 1,5 m/s², rijdt daarna 14 s met constante snelheid en remt ten slotte af met 5 m/s² tot hij stilstaat. Vind de totale afstand s tussen de twee haltes.

a1 = 1,5 m/s²t1 = 12 st2 = 14 sa3 = −5 m/s²
s = m
3.Wetten van NewtonGemiddeld
θ = 40°a = ?m = 12 kg

Een blok van 12 kg glijdt een helling af die 40° met de horizontaal maakt. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,25. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de versnelling a van het blok langs de helling.

m = 12 kgθ = 40°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Wetten van NewtonMoeilijk
θ = 20°blokv₀ = 11 m/s

Een blok krijgt een duw, zodat het met een snelheid van 11 m/s een helling onder 20° op begint te glijden. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,1. Gebruik g = 9,81 m/s². Hoe ver d glijdt het langs de helling voordat het stopt?

v₀ = 11 m/sθ = 20°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
d = m
5.KogelbaanGemiddeld
v0​ = ?75°R = 50 m

Een bal wordt vanaf vlakke grond gelanceerd onder 75° boven de horizontaal en landt 50 m verderop. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de beginsnelheid v0.

θ = 75°R = 50 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.KogelbaanMoeilijk
h = 40 mv0​ = 12 m/s50°α = ?

Een bal wordt gelanceerd met 12 m/s onder 50° boven de horizontaal vanaf de top van een klif van 40 m. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Onder welke hoek α onder de horizontaal raakt hij de grond?

v₀ = 12 m/sθ = 50°h = 40 mg = 9,81 m/s²
α = °
7.Arbeid en energieGemiddeld
90°L = 2 m10 kg

Een bal van 10 kg hangt aan een licht touwtje met lengte 2 m. Hij wordt opzij getrokken tot het touwtje 90° maakt met de verticaal en vanuit rust losgelaten. Vind de spankracht T in het touwtje als de bal het laagste punt passeert.

m = 10 kgL = 2 mθ = 90°g = 9,81 m/s²
T = N
8.Arbeid en energieMoeilijk
h = 1,5 mL = 2,5 mμ = 0,3k = 2500 N/m

Een blok van 1 kg wordt vanuit rust losgelaten op hoogte 1,5 m op een gladde helling. Onderaan steekt het een ruwe horizontale strook van 2,5 m over (μ = 0,3) en loopt daarna tegen een veer (k = 2500 N/m) op een glad oppervlak. Vind de maximale indrukking x van de veer.

m = 1 kgh = 1,5 mL = 2,5 mμ = 0,3k = 2500 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Impuls en botsingenGemiddeld
1400 kg19 m/s1400 kg

Een auto van 1400 kg die met 19 m/s rijdt, botst op een stilstaande auto van 1400 kg en de twee haken in elkaar. Welk percentage ΔK/K van de oorspronkelijke kinetische energie gaat verloren?

m1 = 1400 kgv1 = 19 m/sm2 = 1400 kgv2 = 0
ΔK/K = %
10.Impuls en botsingenMoeilijk
1300 kg8 m/s1700 kg23 m/sv′ = ?

Op een kruispunt botst een auto van 1300 kg die met 8 m/s naar het oosten rijdt op een auto van 1700 kg die met 23 m/s naar het noorden rijdt. De auto’s haken in elkaar. Vind de snelheid v′ van het wrak direct na de botsing.

m1 = 1300 kgv1 = 8 m/s (E)m2 = 1700 kgv2 = 23 m/s (N)
v′ = m/s
11.Hydrostatische krachtGemiddeld
schuifd = 1 mH = 1,5 m

Een verticale rechthoekige schuif van 1 m breed zit in de wand van een tank met water, met de bovenrand 1 m onder het oppervlak. Vind de resulterende hydrostatische kracht F op de schuif.

d = 1 mH = 1,5 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hydrostatische krachtMoeilijk
schuifd = 2,5 mH = 2 m

Een verticale rechthoekige schuif van 3 m breed zit in de wand van een tank met olie, met de bovenrand 2,5 m onder het oppervlak. Vind de diepte ycp van het drukpunt onder het oppervlak.

d = 2,5 mH = 2 mb = 3 mρ = 880 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Continuïteit en BernoulliGemiddeld
v = ?p0​pp0​ − p = 400 Pastuwpunt

Een pitotbuis in een windtunnel meet een verschil van 400 Pa tussen de stuwdruk en de statische druk. De dichtheid van de lucht is 1,2 kg/m³. Vind de luchtsnelheid v.

p0 − p = 400 Paρ = 1,2 kg/m³
v = m/s
14.Continuïteit en BernoulliMoeilijk
12d1​ = 150 mm, p1​ = 100 kPad2​ = 75 mm, p2​ = ?Δz = 1 m

Water stroomt omhoog door een leiding die versmalt van 150 mm naar 75 mm en daarbij 1 m stijgt. In doorsnede 1 is de druk 100 kPa en de snelheid 2,25 m/s. Verwaarloos verliezen en vind de druk p2 in doorsnede 2.

d1 = 150 mmd2 = 75 mmp1 = 100 kPav1 = 2,25 m/sΔz = 1 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Ideale gaswetGemiddeld
100 g O₂P = 450 kPaT = 45 °CV = ?

Welk volume V neemt 100 g O₂ in bij 450 kPa en 45 °C? Behandel het als een ideaal gas.

m = 100 gM = 32 g/molP = 450 kPaT = 45 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Ideale gaswetMoeilijk
Toestand 1Toestand 2

Een vaste hoeveelheid N₂ gaat van 400 kPa, 20 L, 20 °C naar 700 kPa en 250 °C. Vind het nieuwe volume V2.

P1 = 400 kPaV1 = 20 LT1 = 20 °CP2 = 700 kPaT2 = 250 °C
V2 = L
17.Warmtemotoren en koelmachinesGemiddeld
TH​ = 275 °CTL​ = 25 °CEQH​ = 3600 kJQL​W = ?

Een warmtemotor werkt tussen een warm reservoir van 275 °C en een koud reservoir van 25 °C. Hij neemt 3600 kJ warmte op. Vind de meeste arbeid Wmax die hij zou kunnen leveren.

TH = 275 °CTL = 25 °CQH = 3600 kJ
Wmax = kJ
18.Warmtemotoren en koelmachinesMoeilijk
TH​ = 35 °CTL​ = 2 °CRQ̇H​Q̇L​ = 5 kWẆ = ?

Een koelkast houdt de koude ruimte op 2 °C in een keuken van 35 °C, en onttrekt warmte aan de koude ruimte met 5 kW. Vind het minimaal benodigde vermogen Ẇmin.

TH = 35 °CTL = 2 °CQ̇L = 5 kW
Ẇmin = kW
19.Golven, geluid & opticaGemiddeld
SO15 m/sf = 800 Hz

Een waarnemer beweegt met 15 m/s naar een stilstaande bron van 800 Hz toe. De geluidssnelheid is 343 m/s. Bepaal de frequentie f′ die de waarnemer hoort.

f = 800 Hzv = 343 m/svo = 15 m/s
f′ = Hz
20.Golven, geluid & opticaMoeilijk
λ = 550 nma = 0,2 mmL = 2,5 m

Licht met golflengte 550 nm gaat door een enkele spleet van 0,2 mm breed. Bepaal de breedte w van het centrale heldere maximum op een scherm op 2,5 m afstand (tussen de eerste donkere franjes aan weerszijden).

λ = 550 nma = 0,2 mmL = 2,5 m
w = mm

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: d = 384,4 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Gelijke afstanden

v·t = ½·a·t² → t = 2v/a = 2·31/5 = 12,4 s

Afstand

d = v·t = 31·12,4 = 384,4 m

Antwoord

d = 384,4 m

Op dat moment rijdt de politieauto met 2v = 62 m/s.

2.Kinematica

Antwoord: s = 392,4 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Topsnelheid

v = a1·t1 = 1,5·12 = 18 m/s

Afstand per fase

s1 = ½·1,5·12² = 108 m
s2 = 18·14 = 252 m
s3 = 18²/(2·5) = 32,4 m

Totale afstand

s = 108 + 252 + 32,4 = 392,4 m

Antwoord

s = 392,4 m
3.Wetten van Newton

Antwoord: a = 4,427 m/s²

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Krachten langs de helling

Langs de helling omlaag is positief.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Versnelling

a = 9,81·(sin 40° − 0,25·cos 40°) = 9,81·(0,6428 − 0,1915) = 4,427 m/s²

Antwoord

a = 4,427 m/s²
4.Wetten van Newton

Antwoord: d = 14,15 m

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Vertraging

Beide krachten wijzen de helling af; de massa valt weg.

a = 9,81·(sin 20° + 0,1·cos 20°) = 4,277 m/s²

Afstand

d = v₀²/(2a) = 11²/(2·4,277) = 14,15 m

Antwoord

d = 14,15 m
5.Kogelbaan

Antwoord: v0 = 31,32 m/s

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Los de formule voor de worpafstand op naar v₀

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·50/sin 150°) = 31,32 m/s

Antwoord

v0 = 31,32 m/s
6.Kogelbaan

Antwoord: α = 75,34 °

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Ontbind de beginsnelheid

vx = 12·cos 50° = 7,713 m/s
vy0 = 12·sin 50° = 9,193 m/s

Verticale snelheid bij de inslag

Energie, of v² = v₀² + 2as in de verticale richting.

vy = √(9,193² + 2·9,81·40) = 29,48 m/s

Inslaghoek

tan α = vy/vx = 29,48/7,713 → α = 75,34°

Antwoord

α = 75,34°
7.Arbeid en energie

Antwoord: T = 294,3 N

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d). Op een cirkelbaan moet de nettokracht naar het middelpunt gelijk zijn aan mv²/r.

Snelheid onderaan

v² = 2gL(1 − cos θ) = 2·9,81·2·(1 − cos 90°) = 39,24 m²/s²

Krachten onderaan

m·g = 10·9,81 = 98,1 N
T = mg + mv²/L = 98,1 + 10·39,24/2 = 294,3 N

Antwoord

T = 294,3 N

Controle: T = mg(3 − 2cos θ) = 294,3 N.

8.Arbeid en energie

Antwoord: x = 7,672 cm

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Overgebleven energie na de ruwe strook

De helling is glad, dus alleen de strook neemt energie weg.

mgh − μmgL = 9,81·(1,5 − 0,3·2,5) = 7,357 J

Maximale indrukking

½kx² = 7,357 → x = √(2·7,357/2500) = 0,07672 m = 7,672 cm

Antwoord

x = 7,672 cm
9.Impuls en botsingen

Antwoord: ΔK/K = 50 %

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Gemeenschappelijke snelheid

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 1400·19/2800 = 9,5 m/s

Kinetische energie vóór en na

Kbefore = ½·1400·19² = 252700 J
Kafter = ½·2800·9,5² = 126350 J

Verloren fractie

ΔK/K = 126350/252700 = 50 %

Antwoord

ΔK/K = 50 %

De verloren energie gaat naar vervorming, warmte en geluid.

10.Impuls en botsingen

Antwoord: v′ = 13,49 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Impulscomponenten

px = 1300·8 = 10400 kg·m/s
py = 1700·23 = 39100 kg·m/s

Snelheid van het wrak

v′ = √(px² + py²)/(m1 + m2) = 40459/3000 = 13,49 m/s

Antwoord

v′ = 13,49 m/s
11.Hydrostatische kracht

Antwoord: F = 25,75 kN

Hydrostatische kracht op een vlak oppervlak: F = ρ·g·yc·A. De kracht grijpt aan in het drukpunt, ycp = yc + Ic/(ycA), dat altijd onder het zwaartepunt ligt.

Diepte van het zwaartepunt en oppervlakte

yc = d + H/2 = 1 + 1,5/2 = 1,75 m
A = H·b = 1,5·1 = 1,5 m²
schuifd = 1 mH = 1,5 mF

Resulterende kracht

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·1,75·1,5 = 25,75 kN

Antwoord

F = 25,75 kN
12.Hydrostatische kracht

Antwoord: ycp = 3,595 m

Hydrostatische kracht op een vlak oppervlak: F = ρ·g·yc·A. De kracht grijpt aan in het drukpunt, ycp = yc + Ic/(ycA), dat altijd onder het zwaartepunt ligt.

Diepte van het zwaartepunt en oppervlakte

yc = d + H/2 = 2,5 + 2/2 = 3,5 m
A = H·b = 2·3 = 6 m²
schuifd = 2,5 mH = 2 mF

Resulterende kracht

F = ρ·g·yc·A = 880·9,81·3,5·6 = 181,3 kN

Drukpunt

De druk neemt toe met de diepte, dus de resultante grijpt aan onder het zwaartepunt.

Ic = b·H³/12 = 3·2³/12 = 2 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 3,5 + 2/(3,5·6) = 3,595 m

Antwoord

ycp = 3,595 m
13.Continuïteit en Bernoulli

Antwoord: v = 25,82 m/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Bernoulli naar het stuwpunt

De stroming komt bij de punt tot stilstand, dus de kinetische energie verschijnt als extra druk.

p0 − p = ½ρv²
v = √(2·400/1,2) = 25,82 m/s

Antwoord

v = 25,82 m/s
14.Continuïteit en Bernoulli

Antwoord: p2 = 52,22 kPa

Continuïteit en Bernoulli: voor een onsamendrukbare vloeistof is het debiet in elke doorsnede gelijk, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Langs een stroomlijn zonder verliezen is p + ½ρv² + ρgz constant, dus waar de vloeistof sneller stroomt of hoger ligt, is de druk lager.

Continuïteit en Bernoulli

Werk in Pa, en deel dan door 1000 om kPa te krijgen.

v2 = v1·(d1/d2)² = 2,25·(150/75)² = 9 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(2,25² − 9²)/1000 = −37,97 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·1/1000 = 9,81 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 100 + (−37,97) − 9,81 = 52,22 kPa

Antwoord

p2 = 52,22 kPa
15.Ideale gaswet

Antwoord: V = 18,37 L

Ideale gaswet: PV = nRT, met n = m/M.

Mol

n = 100/32 = 3,125 mol
T = 45 + 273,15 = 318,1 K

Volume

V = nRT/P = 3,125·8,314·318,1/450 = 18,37 L

Antwoord

V = 18,37 L
16.Ideale gaswet

Antwoord: V2 = 20,4 L

Algemene gaswet: voor een vaste hoeveelheid ideaal gas geldt P1V1/T1 = P2V2/T2.

Absolute temperaturen

T1 = 293,1 K, T2 = 523,1 K

Algemene gaswet

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 20·(400/700)·(523,1/293,1) = 20,4 L

Antwoord

V2 = 20,4 L
17.Warmtemotoren en koelmachines

Antwoord: Wmax = 1642 kJ

Grenzen van de tweede hoofdwet: geen kringproces tussen reservoirs op absolute temperaturen TH en TL kan beter zijn dan het omkeerbare (Carnot)proces: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) en COPHP,max = TH/(TH − TL). Energie blijft altijd behouden: QH = W + QL.

Absolute temperaturen

TH = 275 + 273,15 = 548,1 K
TL = 25 + 273,15 = 298,1 K

Carnotrendement

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 298,1/548,1 = 45,61 %

Maximale arbeid

Wmax = ηmax·QH = 0,4561·3600 = 1642 kJ

Antwoord

Wmax = 1642 kJ
18.Warmtemotoren en koelmachines

Antwoord: Ẇmin = 0,5997 kW

Grenzen van de tweede hoofdwet: geen kringproces tussen reservoirs op absolute temperaturen TH en TL kan beter zijn dan het omkeerbare (Carnot)proces: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) en COPHP,max = TH/(TH − TL). Energie blijft altijd behouden: QH = W + QL.

Absolute temperaturen

TH = 35 + 273,15 = 308,1 K
TL = 2 + 273,15 = 275,1 K

Best mogelijke COP

COPR,max = TL/(TH − TL) = 275,1/(308,1 − 275,1) = 8,338

Minimaal vermogen

Een omkeerbare machine, met de hoogste COP, heeft de minste arbeid nodig.

Ẇmin = Q̇L/COP = 5/8,338 = 0,5997 kW

Antwoord

Ẇmin = 0,5997 kW
19.Golven, geluid & optica

Antwoord: f′ = 835 Hz

Staande golven en het dopplereffect: een snaar die aan beide uiteinden vastzit, of een buis die aan beide uiteinden open is, past hele halve golflengten: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Een buis die aan één kant gesloten is heeft een knoop aan het gesloten einde en een buik aan het open einde: L = nλ/4 met alleen oneven n, fn = n·v/(4L). Als bron of waarnemer langs de verbindingslijn beweegt, is f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): gebruik de bovenste tekens voor beweging naar elkaar toe. Twee golven met bijna gelijke frequentie geven zwevingen met |f₁ − f₂|.

Dopplerformule

f′ = f·(v + vo)/(v − vs) = 800·(343 + 15)/(343 − 0)
f′ = 835 Hz

Antwoord

f′ = 835 Hz
20.Golven, geluid & optica

Antwoord: w = 13,75 mm

Interferentie en diffractie: licht van twee spleten op afstand d van elkaar bereikt een punt op het scherm met een gangverschil d·sin θ. Heldere franjes verschijnen waar d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Voor een scherm op afstand L ≫ d ligt de m-de heldere franje op y = mλL/d en is de franjeafstand Δy = λL/d. Een tralie met N lijnen per millimeter heeft d = 1/N en scherpe maxima bij d·sin θ = mλ; omdat sin θ ≤ 1, is de hoogste orde het grootste gehele getal m ≤ d/λ. Een enkele spleet met breedte a heeft donkere franjes bij a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Eerste donkere franje

y₁ = λL/a = 550 × 10⁻⁹·2,5/(0,2 × 10⁻³) = 6,875 mm

Breedte van het centrale maximum

w = 2y₁ = 13,75 mm

Antwoord

w = 13,75 mm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers