Natuurkunde voor ingenieurs: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Hydrostatische kracht

Druk op diepte
p = ρgh
Kracht op een verticale wand
F = ρg·hc·A
Drukpunt
yp = yc + Ic/(ycA)
Rechthoek
Ic = bH³/12

Continuïteit en Bernoulli

Continuïteit
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debiet
Q = A·v
Oppervlakte van een cirkel
A = πd²/4

Ideale gaswet

Ideale gaswet
pV = nRT
Gasconstante
R = 8,314 J/(mol·K)
Algemene gaswet
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Temperatuur
T[K] = T[°C] + 273,15

Warmtemotoren en koelmachines

Rendement
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnotrendement
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP van de koelmachine
COPR = QC/W
COP van de warmtepomp
COPHP = QH/W = COPR + 1
Energiebalans
QH = W + QC

Golven, geluid & optica

Golfsnelheid
v = fλ, T = 1/f
Snaar
v = √(T/μ), μ = m/L
Geluidsniveau
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Puntbron
I = P/(4πr²)
Staande golven
snaar of aan beide kanten open buis fn = n·v/(2L); aan één kant gesloten buis fn = n·v/(4L), n oneven
Dopplereffect
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Brekingsindex
n = c/v, λ = λ0/n
Wet van Snellius
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritieke hoek
sin θc = n2/n1
Glasvezel
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Lenzen en spiegels
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Dubbele spleet
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Tralie
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Enkele spleet
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Methode

  1. Bepaal het soort opgave: golfsnelheid, geluidsniveau, staande golf, Doppler, breking, lens of spiegel, of interferentie.
  2. Schrijf eerst de formule op: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) of n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Reken eenheden om: nm, mm en cm naar m, en controleer of hoeken vanaf de normaal worden gemeten.
  4. Controleer tekens en aannemelijkheid: een virtueel beeld heeft dᵢ < 0, een naderende bron klinkt hoger, een aan één kant gesloten buis heeft alleen oneven harmonischen.

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
politiea = 3 m/s²auto17 m/s

Een auto die te hard rijdt met een constante 17 m/s, passeert een stilstaande politieauto. Op dat moment vertrekt de politieauto en versnelt eenparig met 3 m/s². Hoe ver van zijn startpunt haalt de politieauto de auto in? Vind d.

vcar = 17 m/sapolice = 3 m/s²v0,police = 0
d = m
2.KinematicaMoeilijk
v₀ = 14 m/s35 m

Een bal wordt met 14 m/s recht omhoog gegooid vanaf de rand van een dak 35 m boven de grond. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Hoelang na de worp raakt de bal de grond? Bereken t.

v₀ = 14 m/sh₀ = 35 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Wetten van NewtonGemiddeld
θ = 15°50 kgF = ?

Een doos van 50 kg wordt met constante snelheid een helling onder 15° met de horizontaal op geduwd, door een kracht evenwijdig aan de helling. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,1. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de duwkracht F.

m = 50 kgθ = 15°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
F = N
4.Wetten van NewtonMoeilijk
11 kg6 kgTF = 135 Nμ = 0,1

Twee blokken op een horizontale vloer zijn verbonden door een licht horizontaal touw. Een horizontale kracht van 135 N trekt aan het voorste blok van 6 kg; het blok van 11 kg wordt erachter meegesleept. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is voor beide blokken 0,1. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de spankracht T in het verbindingstouw.

m1 = 11 kgm2 = 6 kgF = 135 Nμ = 0,1g = 9,81 m/s²
T = N
5.KogelbaanGemiddeld
v0​ = 36 m/s40°worpafstandH = ?

Een bal wordt onder 40° boven de horizontaal vanaf vlak terrein weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de maximale hoogte H die de bal bereikt.

v0 = 36 m/sθ = 40°g = 9,81 m/s²
H = m
6.KogelbaanMoeilijk
h = 25 mv0​ = 24 m/s40°α = ?

Een bal wordt gelanceerd met 24 m/s onder 40° boven de horizontaal vanaf de top van een klif van 25 m. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Onder welke hoek α onder de horizontaal raakt hij de grond?

v₀ = 24 m/sθ = 40°h = 25 mg = 9,81 m/s²
α = °
7.Arbeid en energieGemiddeld
25°d = 9 mμ = 0,35

Een blok van 2 kg glijdt 9 m een helling af onder 25° met de horizontaal, met een kinetische wrijvingscoëfficiënt van 0,35. Vind de arbeid Wf tegen de wrijving.

m = 2 kgθ = 25°μ = 0,35d = 9 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
8.Arbeid en energieMoeilijk
h = 4 mL = 5 mμ = 0,15k = 1500 N/m

Een blok van 2,5 kg wordt vanuit rust losgelaten op hoogte 4 m op een gladde helling. Onderaan steekt het een ruwe horizontale strook van 5 m over (μ = 0,15) en loopt daarna tegen een veer (k = 1500 N/m) op een glad oppervlak. Vind de maximale indrukking x van de veer.

m = 2,5 kgh = 4 mL = 5 mμ = 0,15k = 1500 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Impuls en botsingenGemiddeld
1 kg81 m/s5 kgv′2​ = ?

Een projectiel van 6 kg dat horizontaal met 37 m/s beweegt, explodeert in twee brokstukken die langs dezelfde lijn bewegen. Het brokstuk van 1 kg gaat met 81 m/s vooruit. Vind de snelheid v′2 van het brokstuk van 5 kg (positief in de oorspronkelijke richting).

M = 6 kgu = 37 m/sm1 = 1 kgv′1 = 81 m/sm2 = 5 kg
v′2 = m/s
10.Impuls en botsingenMoeilijk
1300 kg21 m/s800 kg22 m/sv′ = ?

Op een kruispunt botst een auto van 1300 kg die met 21 m/s naar het oosten rijdt op een auto van 800 kg die met 22 m/s naar het noorden rijdt. De auto’s haken in elkaar. Vind de snelheid v′ van het wrak direct na de botsing.

m1 = 1300 kgv1 = 21 m/s (E)m2 = 800 kgv2 = 22 m/s (N)
v′ = m/s
11.Hydrostatische krachtGemiddeld
schuifd = 2 mH = 2 m

Een verticale rechthoekige schuif van 1,5 m breed zit in de wand van een tank met water, met de bovenrand 2 m onder het oppervlak. Vind de resulterende hydrostatische kracht F op de schuif.

d = 2 mH = 2 mb = 1,5 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hydrostatische krachtMoeilijk
schuifd = 2,5 mH = 2,5 m

Een verticale rechthoekige schuif van 2 m breed zit in de wand van een tank met olie, met de bovenrand 2,5 m onder het oppervlak. Vind de diepte ycp van het drukpunt onder het oppervlak.

d = 2,5 mH = 2,5 mb = 2 mρ = 880 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Continuïteit en BernoulliGemiddeld
12d1​ = 150 mm, p1​ = 390 kPad2​ = 75 mm, p2​ = ?

Water stroomt door een horizontale leiding die versmalt van 150 mm naar 75 mm. In het brede deel is de druk 390 kPa en de snelheid 1,75 m/s. Verwaarloos verliezen en vind de druk p2 in het smalle deel.

d1 = 150 mmd2 = 75 mmp1 = 390 kPav1 = 1,75 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Continuïteit en BernoulliMoeilijk
12d1​ = 75 mm, p1​ = 380 kPad2​ = 40 mm, p2​ = ?Δz = 10 m

Water stroomt omhoog door een leiding die versmalt van 75 mm naar 40 mm en daarbij 10 m stijgt. In doorsnede 1 is de druk 380 kPa en de snelheid 0,75 m/s. Verwaarloos verliezen en vind de druk p2 in doorsnede 2.

d1 = 75 mmd2 = 40 mmp1 = 380 kPav1 = 0,75 m/sΔz = 10 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Ideale gaswetGemiddeld
210 g CO₂V = 10 LT = 0 °CP = ?

Een tank van 10 L bevat 210 g CO₂ bij 0 °C. Behandel het als een ideaal gas en vind de druk P.

m = 210 gM = 44,01 g/molV = 10 LT = 0 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.Ideale gaswetMoeilijk
CO₂, M = 44,01 g/molP = 100 kPaT = 150 °Cρ = ?

Vind de dichtheid ρ van CO₂ bij 100 kPa en 150 °C, als ideaal gas.

M = 44,01 g/molP = 100 kPaT = 150 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Warmtemotoren en koelmachinesGemiddeld
TH​ = 800 °CTL​ = 25 °CEQH​QL​η = 40%

Een warmtemotor krijgt warmte van een bron op 800 °C en staat warmte af aan de omgeving op 25 °C. Het werkelijke thermisch rendement is 40%. Vind het exergetisch rendement ηII, de verhouding van het werkelijke rendement tot het Carnotrendement.

TH = 800 °CTL = 25 °Cη = 40%
ηII = %
18.Warmtemotoren en koelmachinesMoeilijk
TH​ = 550 °CT0​ = 20 °CTL​ = -25 °CERWQ̇H​ = 40 kWQ̇L​ = ?

Een Carnotwarmtemotor krijgt 40 kW warmte van een bron op 550 °C en staat warmte af aan de omgeving op 20 °C. Al zijn arbeid drijft een Carnotkoelmachine aan die warmte onttrekt aan een vriezer op -25 °C en ook warmte afstaat aan de omgeving op 20 °C. Vind de warmtestroom Q̇L die aan de vriezer wordt onttrokken.

TH = 550 °CT0 = 20 °CTL = -25 °CQ̇H = 40 kW
Q̇L = kW
19.Golven, geluid & opticaGemiddeld
Pβ = ?r = 10 m

Een kleine luidspreker straalt 0,1 W geluidsvermogen gelijkmatig in alle richtingen uit. Bepaal het geluidsniveau β op 10 m.

P = 0,1 Wr = 10 mI0 = 10⁻¹² W/m²
β = dB
20.Golven, geluid & opticaMoeilijk
f1​ = 5 cmf2​ = −15 cm25 cm20 cm

Twee dunne lenzen delen een as, 20 cm van elkaar: lens 1 met f₁ = 5 cm en lens 2 met f₂ = −15 cm. Een voorwerp staat 25 cm voor lens 1. Bepaal de positie di2 van het uiteindelijke beeld gemeten vanaf lens 2 (positief voorbij lens 2, reëel-is-positief-conventie).

f1 = 5 cmf2 = −15 cms = 20 cmdo = 25 cm
di2 = cm

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: d = 192,7 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Gelijke afstanden

v·t = ½·a·t² → t = 2v/a = 2·17/3 = 11,33 s

Afstand

d = v·t = 17·11,33 = 192,7 m

Antwoord

d = 192,7 m

Op dat moment rijdt de politieauto met 2v = 34 m/s.

2.Kinematica

Antwoord: t = 4,456 s

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Bewegingsvergelijking

Omhoog is positief en de grond ligt h₀ onder het beginpunt.

−35 = 14·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 14·t − 35 = 0

Los de vierkantsvergelijking op

Alleen de positieve wortel is fysisch zinvol.

t = (14 + √(14² + 2·9,81·35))/9,81 = 4,456 s

Antwoord

t = 4,456 s
3.Wetten van Newton

Antwoord: F = 174,3 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Krachten langs de helling

Constante snelheid: de krachten zijn in evenwicht.

F = m·g·sin θ + μ·m·g·cos θ

Duwkracht

F = 127 + 47,38 = 174,3 N

Antwoord

F = 174,3 N
4.Wetten van Newton

Antwoord: T = 87,35 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Hele systeem

a = (F − μ·(m1 + m2)·g)/(m1 + m2) = (135 − 16,68)/17 = 6,96 m/s²

Achterste blok apart

T = m1·(a + μ·g) = 11·(6,96 + 0,981) = 87,35 N

Antwoord

T = 87,35 N

Met dezelfde μ voor beide blokken valt de wrijving weg: T = F·m₁/(m₁ + m₂).

5.Kogelbaan

Antwoord: H = 27,29 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 36·cos 40° = 27,58 m/s
vy = v0·sin θ = 36·sin 40° = 23,14 m/s

Hoogste punt

Bovenaan is de verticale snelheid nul: vy² = 2gH.

H = vy²/(2g) = 23,14²/(2·9,81) = 27,29 m

Antwoord

H = 27,29 m
6.Kogelbaan

Antwoord: α = 55,74 °

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Ontbind de beginsnelheid

vx = 24·cos 40° = 18,39 m/s
vy0 = 24·sin 40° = 15,43 m/s

Verticale snelheid bij de inslag

Energie, of v² = v₀² + 2as in de verticale richting.

vy = √(15,43² + 2·9,81·25) = 26,99 m/s

Inslaghoek

tan α = vy/vx = 26,99/18,39 → α = 55,74°

Antwoord

α = 55,74°
7.Arbeid en energie

Antwoord: Wf = 56,01 J

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Wrijvingskracht

N = mg·cos θ = 19,62·0,9063 = 17,78 N
F = μN = 0,35·17,78 = 6,224 N

Arbeid tegen de wrijving

Wf = F·d = 6,224·9 = 56,01 J

Antwoord

Wf = 56,01 J
8.Arbeid en energie

Antwoord: x = 32,6 cm

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Overgebleven energie na de ruwe strook

De helling is glad, dus alleen de strook neemt energie weg.

mgh − μmgL = 24,53·(4 − 0,15·5) = 79,71 J

Maximale indrukking

½kx² = 79,71 → x = √(2·79,71/1500) = 0,326 m = 32,6 cm

Antwoord

x = 32,6 cm
9.Impuls en botsingen

Antwoord: v′2 = 28,2 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Impuls vooraf

p = M·u = 6·37 = 222 kg·m/s

Impuls achteraf

222 = 1·81 + 5·v′2
v′2 = (222 − 81)/5 = 28,2 m/s

Antwoord

v′2 = 28,2 m/s
10.Impuls en botsingen

Antwoord: v′ = 15,47 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Impulscomponenten

px = 1300·21 = 27300 kg·m/s
py = 800·22 = 17600 kg·m/s

Snelheid van het wrak

v′ = √(px² + py²)/(m1 + m2) = 32482/2100 = 15,47 m/s

Antwoord

v′ = 15,47 m/s
11.Hydrostatische kracht

Antwoord: F = 88,29 kN

Hydrostatische kracht op een vlak oppervlak: F = ρ·g·yc·A. De kracht grijpt aan in het drukpunt, ycp = yc + Ic/(ycA), dat altijd onder het zwaartepunt ligt.

Diepte van het zwaartepunt en oppervlakte

yc = d + H/2 = 2 + 2/2 = 3 m
A = H·b = 2·1,5 = 3 m²
schuifd = 2 mH = 2 mF

Resulterende kracht

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3·3 = 88,29 kN

Antwoord

F = 88,29 kN
12.Hydrostatische kracht

Antwoord: ycp = 3,889 m

Hydrostatische kracht op een vlak oppervlak: F = ρ·g·yc·A. De kracht grijpt aan in het drukpunt, ycp = yc + Ic/(ycA), dat altijd onder het zwaartepunt ligt.

Diepte van het zwaartepunt en oppervlakte

yc = d + H/2 = 2,5 + 2,5/2 = 3,75 m
A = H·b = 2,5·2 = 5 m²
schuifd = 2,5 mH = 2,5 mF

Resulterende kracht

F = ρ·g·yc·A = 880·9,81·3,75·5 = 161,9 kN

Drukpunt

De druk neemt toe met de diepte, dus de resultante grijpt aan onder het zwaartepunt.

Ic = b·H³/12 = 2·2,5³/12 = 2,604 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 3,75 + 2,604/(3,75·5) = 3,889 m

Antwoord

ycp = 3,889 m
13.Continuïteit en Bernoulli

Antwoord: p2 = 367 kPa

Continuïteit en Bernoulli: voor een onsamendrukbare vloeistof is het debiet in elke doorsnede gelijk, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Langs een stroomlijn zonder verliezen is p + ½ρv² + ρgz constant, dus waar de vloeistof sneller stroomt of hoger ligt, is de druk lager.

Continuïteit en Bernoulli

Werk in Pa, en deel dan door 1000 om kPa te krijgen.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,75·(150/75)² = 7 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,75² − 7²)/1000 = −22,97 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 390 + (−22,97) = 367 kPa

Antwoord

p2 = 367 kPa
14.Continuïteit en Bernoulli

Antwoord: p2 = 278,7 kPa

Continuïteit en Bernoulli: voor een onsamendrukbare vloeistof is het debiet in elke doorsnede gelijk, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Langs een stroomlijn zonder verliezen is p + ½ρv² + ρgz constant, dus waar de vloeistof sneller stroomt of hoger ligt, is de druk lager.

Continuïteit en Bernoulli

Werk in Pa, en deel dan door 1000 om kPa te krijgen.

v2 = v1·(d1/d2)² = 0,75·(75/40)² = 2,637 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(0,75² − 2,637²)/1000 = −3,195 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·10/1000 = 98,1 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 380 + (−3,195) − 98,1 = 278,7 kPa

Antwoord

p2 = 278,7 kPa
15.Ideale gaswet

Antwoord: P = 1084 kPa

Ideale gaswet: PV = nRT, met n = m/M.

Mol

n = m/M = 210/44,01 = 4,772 mol
T = 0 + 273,15 = 273,1 K

Druk

P = nRT/V = 4,772·8,314·273,1/0,01 = 1084 kPa

Antwoord

P = 1084 kPa
16.Ideale gaswet

Antwoord: ρ = 1,251 kg/m³

Dichtheid van een ideaal gas: ρ = PM/(RT).

Herschrijf de gaswet

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 150 + 273,15 = 423,1 K

Dichtheid

ρ = 100·44,01/(8,314·423,1) = 1,251 kg/m³

Antwoord

ρ = 1,251 kg/m³
17.Warmtemotoren en koelmachines

Antwoord: ηII = 55,39 %

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Absolute temperaturen

TH = 800 + 273,15 = 1073 K
TL = 25 + 273,15 = 298,1 K

Carnotrendement

ηCarnot = 1 − 298,1/1073 = 72,22 %

Exergetisch rendement

ηII = η/ηCarnot = 40/72,22 = 55,39 %

Antwoord

ηII = 55,39 %
18.Warmtemotoren en koelmachines

Antwoord: Q̇L = 142 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Absolute temperaturen

TH = 550 + 273,15 = 823,1 K
T0 = 20 + 273,15 = 293,1 K
TL = -25 + 273,15 = 248,1 K

Arbeid van de motor

η = 1 − 293,1/823,1 = 0,6439
Ẇ = 0,6439·40 = 25,75 kW

Door de koelmachine onttrokken warmte

COPR = 248,1/(293,1 − 248,1) = 5,514
Q̇L = 5,514·25,75 = 142 kW

Antwoord

Q̇L = 142 kW
19.Golven, geluid & optica

Antwoord: β = 79,01 dB

Golven: een periodieke golf verplaatst zich in één periode één golflengte, dus v = fλ met T = 1/f. Op een gespannen snaar is v = √(T/μ), met T de spankracht en μ = m/L de massa per meter. Geluid in lucht beweegt zich bij 20 °C voort met ongeveer 343 m/s, licht in vacuüm met c = 3,00 × 10⁸ m/s. Luidheid wordt gemeten op een logaritmische schaal: β = 10·log₁₀(I/I₀) dB met I₀ = 10⁻¹² W/m², dus 10 keer de intensiteit voegt 10 dB toe. Een puntbron verspreidt zijn vermogen P over een bol: I = P/(4πr²).

Intensiteit

I = P/(4πr²) = 7,958 × 10⁻⁵ W/m²

Niveau

β = 10·log₁₀(7,958 × 10⁻⁵/10⁻¹²) = 79,01 dB

Antwoord

β = 79,01 dB
20.Golven, geluid & optica

Antwoord: di2 = −7,174 cm

Geometrische optica: aan een grensvlak geldt n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (wet van Snellius), met hoeken gemeten vanaf de normaal en n = c/v. Bij overgang naar een trager medium buigt de straal naar de normaal toe. Vanuit een dichter medium (n₁ > n₂) wordt voorbij de kritieke hoek θc = arcsin(n₂/n₁) al het licht gereflecteerd: totale interne reflectie. Dunne lenzen en bolle of holle spiegels gehoorzamen aan 1/f = 1/do + 1/di met de vergroting m = −di/do. Tekenconventie: f > 0 voor een convergerende lens en een holle spiegel (f = R/2), f < 0 voor een divergerende lens en een bolle spiegel; di > 0 voor een reëel beeld, di < 0 voor een virtueel beeld, en m < 0 voor een omgekeerd beeld.

Beeld van lens 1

1/di1 = 1/5 − 1/25 → di1 = 6,25 cm

Voorwerp voor lens 2

do2 = 20 − 6,25 = 13,75 cm

Uiteindelijk beeld

1/di2 = 1/(−15) − 1/13,75 → di2 = −7,174 cm

Antwoord

di2 = −7,174 cm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers