Natuurkunde voor ingenieurs: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Hydrostatische kracht

Druk op diepte
p = ρgh
Kracht op een verticale wand
F = ρg·hc·A
Drukpunt
yp = yc + Ic/(ycA)
Rechthoek
Ic = bH³/12

Continuïteit en Bernoulli

Continuïteit
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debiet
Q = A·v
Oppervlakte van een cirkel
A = πd²/4

Ideale gaswet

Ideale gaswet
pV = nRT
Gasconstante
R = 8,314 J/(mol·K)
Algemene gaswet
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Temperatuur
T[K] = T[°C] + 273,15

Warmtemotoren en koelmachines

Rendement
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnotrendement
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP van de koelmachine
COPR = QC/W
COP van de warmtepomp
COPHP = QH/W = COPR + 1
Energiebalans
QH = W + QC

Golven, geluid & optica

Golfsnelheid
v = fλ, T = 1/f
Snaar
v = √(T/μ), μ = m/L
Geluidsniveau
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Puntbron
I = P/(4πr²)
Staande golven
snaar of aan beide kanten open buis fn = n·v/(2L); aan één kant gesloten buis fn = n·v/(4L), n oneven
Dopplereffect
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Brekingsindex
n = c/v, λ = λ0/n
Wet van Snellius
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritieke hoek
sin θc = n2/n1
Glasvezel
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Lenzen en spiegels
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Dubbele spleet
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Tralie
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Enkele spleet
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Methode

  1. Bepaal het soort opgave: golfsnelheid, geluidsniveau, staande golf, Doppler, breking, lens of spiegel, of interferentie.
  2. Schrijf eerst de formule op: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) of n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Reken eenheden om: nm, mm en cm naar m, en controleer of hoeken vanaf de normaal worden gemeten.
  4. Controleer tekens en aannemelijkheid: een virtueel beeld heeft dᵢ < 0, een naderende bron klinkt hoger, een aan één kant gesloten buis heeft alleen oneven harmonischen.

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
politiea = 4,5 m/s²auto22 m/s

Een auto die te hard rijdt met een constante 22 m/s, passeert een stilstaande politieauto. Op dat moment vertrekt de politieauto en versnelt eenparig met 4,5 m/s². Hoe lang duurt het voordat de politieauto de auto inhaalt? Vind t.

vcar = 22 m/sapolice = 4,5 m/s²v0,police = 0
t = s
2.KinematicaMoeilijk
a = 24 m/s²

Een modelraket wordt vanuit rust recht omhoog gelanceerd. De motor geeft hem 2 s lang een constante opwaartse versnelling van 24 m/s², waarna de motor stopt en de raket vrij beweegt. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de grootste hoogte hmax die de raket bereikt.

a = 24 m/s²t1 = 2 sg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Wetten van NewtonGemiddeld
9 kg6 kg

Massa’s van 9 kg en 6 kg hangen aan weerszijden van een lichte, wrijvingsloze katrol, verbonden door een licht touw. Het systeem wordt vanuit rust losgelaten. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de spankracht T in het touw.

m1 = 9 kgm2 = 6 kgg = 9,81 m/s²
T = N
4.Wetten van NewtonMoeilijk
3 kg5 kgTF = 45 Nμ = 0,3

Twee blokken op een horizontale vloer zijn verbonden door een licht horizontaal touw. Een horizontale kracht van 45 N trekt aan het voorste blok van 5 kg; het blok van 3 kg wordt erachter meegesleept. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is voor beide blokken 0,3. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de versnelling a van de blokken.

m1 = 3 kgm2 = 5 kgF = 45 Nμ = 0,3g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.KogelbaanGemiddeld
v0​ = 24 m/s70°worpafstandH = ?

Een bal wordt onder 70° boven de horizontaal vanaf vlak terrein weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de maximale hoogte H die de bal bereikt.

v0 = 24 m/sθ = 70°g = 9,81 m/s²
H = m
6.KogelbaanMoeilijk
h = 10 mv0​ = 25 m/s30°worpafstand

Een bal wordt onder 30° boven de horizontaal vanaf de top van een 10 m hoge klif weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de vliegtijd t tot de bal de grond raakt.

v0 = 25 m/sθ = 30°h = 10 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.Arbeid en energieGemiddeld
30°d = 6 mμ = 0,1

Een blok van 10 kg glijdt 6 m een helling af onder 30° met de horizontaal, met een kinetische wrijvingscoëfficiënt van 0,1. Vind de arbeid Wf tegen de wrijving.

m = 10 kgθ = 30°μ = 0,1d = 6 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
8.Arbeid en energieMoeilijk
8 kg4 kgμ = 0,4d = 2 m

Een blok van 8 kg ligt op een ruwe horizontale tafel (μ = 0,4). Een licht touw loopt ervan over een gladde katrol aan de rand van de tafel naar een hangend blok van 4 kg. Het systeem wordt vanuit rust losgelaten. Vind de snelheid v van de blokken nadat het hangende blok 2 m is gezakt.

m1 = 8 kgm2 = 4 kgμ = 0,4d = 2 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Impuls en botsingenGemiddeld
2 kg5 m/s1,5 kg

Een karretje van 2 kg dat met 5 m/s rijdt, botst volkomen elastisch en frontaal op een stilstaand karretje van 1,5 kg op een wrijvingsloze baan. Bereken de snelheid v′1 van het eerste karretje na de botsing (positief in de oorspronkelijke richting).

m1 = 2 kgm2 = 1,5 kgv1 = 5 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
10.Impuls en botsingenMoeilijk
2,5 kgv = ?10 g35°L = 0,6 m

Een kogel van 10 g wordt horizontaal afgevuurd in een blok van 2,5 kg dat aan lichte touwtjes van 0,6 m lang hangt, en blijft erin steken. De touwtjes zwaaien uit tot een grootste hoek van 35° met de verticaal. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de snelheid v van de kogel vóór de inslag.

m = 10 gM = 2,5 kgL = 0,6 mθ = 35°g = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Hydrostatische krachtGemiddeld
schuifd = 2,5 mH = 2,5 m

Een verticale rechthoekige schuif van 3 m breed zit in de wand van een tank met water, met de bovenrand 2,5 m onder het oppervlak. Vind de resulterende hydrostatische kracht F op de schuif.

d = 2,5 mH = 2,5 mb = 3 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hydrostatische krachtMoeilijk
schuifd = 0,5 mH = 2,5 m

Een verticale rechthoekige schuif van 1 m breed zit in de wand van een tank met zeewater, met de bovenrand 0,5 m onder het oppervlak. Vind de diepte ycp van het drukpunt onder het oppervlak.

d = 0,5 mH = 2,5 mb = 1 mρ = 1025 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Continuïteit en BernoulliGemiddeld
12d1​ = 100 mm, p1​ = ?d2​ = 50 mm, p2​ = 290 kPa

Water stroomt met 13 L/s door een horizontale leiding die versmalt van 100 mm naar 50 mm. De druk in het smalle deel is 290 kPa. Vind, zonder verliezen, de druk p1 in het brede deel.

Q = 13 L/sd1 = 100 mmd2 = 50 mmp2 = 290 kPaρ = 1000 kg/m³
p1 = kPa
14.Continuïteit en BernoulliMoeilijk
H = ?d1​ = 100 mmp1​ = 50 kPad2​ = 40 mm

Een fonteinmondstuk wijst recht omhoog. Net onder het mondstuk heeft de toevoerleiding een diameter van 100 mm en een overdruk van 50 kPa. De uitlaatdiameter van het mondstuk is 40 mm, en het hoogteverschil over het mondstuk is verwaarloosbaar. Vind, zonder verliezen en luchtweerstand, de hoogte H die de straal boven het mondstuk stijgt. Gebruik g = 9,81 m/s².

d1 = 100 mmp1 = 50 kPa (overdruk)d2 = 40 mmρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
H = m
15.Ideale gaswetGemiddeld
320 g ArP = 200 kPaT = 50 °CV = ?

Welk volume V neemt 320 g Ar in bij 200 kPa en 50 °C? Behandel het als een ideaal gas.

m = 320 gM = 39,95 g/molP = 200 kPaT = 50 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Ideale gaswetMoeilijk
N₂, M = 28,01 g/molP = 850 kPaT = 200 °Cρ = ?

Vind de dichtheid ρ van N₂ bij 850 kPa en 200 °C, als ideaal gas.

M = 28,01 g/molP = 850 kPaT = 200 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Warmtemotoren en koelmachinesGemiddeld
TH​ = 35 °CTL​ = -18 °CRQ̇H​ = ?Q̇L​ = 2,5 kWẆ

Een omkeerbare koelmachine houdt een koelcel op -18 °C door 2,5 kW warmte te onttrekken, en staat warmte af aan de omgeving op 35 °C. Vind de warmtestroom Q̇H die hij afstaat.

TL = -18 °CTH = 35 °CQ̇L = 2,5 kW
Q̇H = kW
18.Warmtemotoren en koelmachinesMoeilijk
TH​ = 20 °CTL​ = 7 °CHPQ̇H​ = 4 kWQ̇L​Ẇ = ?

Een warmtepomp houdt een huis op 20 °C terwijl het buiten 7 °C is, en levert 4 kW warmte aan het huis. Vind het minimaal benodigde vermogen Ẇmin.

TH = 20 °CTL = 7 °CQ̇H = 4 kW
Ẇmin = kW
19.Golven, geluid & opticaGemiddeld
FFdo​ = 15 cmf = 12 cm

Een voorwerp staat 15 cm voor een dunne convergerend lens met een brandpuntsafstand van 12 cm. Bepaal de beeldafstand di. Gebruik de tekenconventie 1/f = 1/do + 1/di (f < 0 voor een divergerende lens, di < 0 voor een virtueel beeld).

do = 15 cmf = 12 cm
di = cm
20.Golven, geluid & opticaMoeilijk
λ = 550 nma = 0,15 mm

Licht met golflengte 550 nm gaat door een enkele spleet van 0,15 mm breed. Bepaal de hoek θ3 van donkere franje nummer 3 met de rechtdoorgaande richting.

λ = 550 nma = 0,15 mmm = 3
θ3 = °

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: t = 9,778 s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Gelijke afstanden

v·t = ½·a·t² → t = 2v/a = 2·22/4,5 = 9,778 s

Antwoord

t = 9,778 s

Op dat moment rijdt de politieauto met 2v = 44 m/s.

2.Kinematica

Antwoord: hmax = 165,4 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Aangedreven fase

v₁ = 24·2 = 48 m/s
h₁ = ½·24·2² = 48 m

Vrije vlucht omhoog

Bovenaan is de snelheid nul.

Δh = v₁²/(2g) = 48²/(2·9,81) = 117,4 m
hmax = 48 + 117,4 = 165,4 m

Antwoord

hmax = 165,4 m
3.Wetten van Newton

Antwoord: T = 70,63 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Versnelling

De netto aandrijvende kracht is het verschil van de gewichten; die beweegt de totale massa.

a = (9 − 6)·9,81/(9 + 6) = 1,962 m/s²

Spankracht uit de lichtere massa

T − m2·g = m2·a → T = 6·(9,81 + 1,962) = 70,63 N

Antwoord

T = 70,63 N
4.Wetten van Newton

Antwoord: a = 2,682 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Hele systeem

a = (F − μ·(m1 + m2)·g)/(m1 + m2) = (45 − 23,54)/8 = 2,682 m/s²

Antwoord

a = 2,682 m/s²
5.Kogelbaan

Antwoord: H = 25,92 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 24·cos 70° = 8,208 m/s
vy = v0·sin θ = 24·sin 70° = 22,55 m/s

Hoogste punt

Bovenaan is de verticale snelheid nul: vy² = 2gH.

H = vy²/(2g) = 22,55²/(2·9,81) = 25,92 m

Antwoord

H = 25,92 m
6.Kogelbaan

Antwoord: t = 3,188 s

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 25·cos 30° = 21,65 m/s
vy = v0·sin θ = 25·sin 30° = 12,5 m/s

Vliegtijd

Los y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 op voor de positieve wortel.

0 = 10 + 12,5·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (12,5 + √(156,2 + 196,2))/9,81 = 3,188 s

Antwoord

t = 3,188 s
7.Arbeid en energie

Antwoord: Wf = 50,97 J

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Wrijvingskracht

N = mg·cos θ = 98,1·0,866 = 84,96 N
F = μN = 0,1·84,96 = 8,496 N

Arbeid tegen de wrijving

Wf = F·d = 8,496·6 = 50,97 J

Antwoord

Wf = 50,97 J
8.Arbeid en energie

Antwoord: v = 1,617 m/s

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Vrijgekomen en verloren energie

m₂g·d = 39,24·2 = 78,48 J
μ·m₁g·d = 0,4·78,48·2 = 62,78 J

Kinetische energie van beide blokken

½(m₁ + m₂)v² = 15,7 → v = √(2·15,7/12) = 1,617 m/s

Antwoord

v = 1,617 m/s
9.Impuls en botsingen

Antwoord: v′1 = 0,7143 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Elastische botsing met een stilstaand doel

Behoud van impuls en energie samen oplossen geeft deze twee resultaten.

v′1 = (2 − 1,5)/(2 + 1,5)·5 = 0,7143 m/s
v′2 = 2·2/(2 + 1,5)·5 = 5,714 m/s

Antwoord

v′1 = 0,7143 m/s
10.Impuls en botsingen

Antwoord: v = 366,2 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Stijging van het blok

h = L·(1 − cos θ) = 0,6·(1 − cos 35°) = 0,1085 m

Snelheid na de inslag

V = √(2·9,81·0,1085) = 1,459 m/s

Botsing

v = (m + M)·V/m = 2,51·1,459/0,01 = 366,2 m/s

Antwoord

v = 366,2 m/s
11.Hydrostatische kracht

Antwoord: F = 275,9 kN

Hydrostatische kracht op een vlak oppervlak: F = ρ·g·yc·A. De kracht grijpt aan in het drukpunt, ycp = yc + Ic/(ycA), dat altijd onder het zwaartepunt ligt.

Diepte van het zwaartepunt en oppervlakte

yc = d + H/2 = 2,5 + 2,5/2 = 3,75 m
A = H·b = 2,5·3 = 7,5 m²
schuifd = 2,5 mH = 2,5 mF

Resulterende kracht

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3,75·7,5 = 275,9 kN

Antwoord

F = 275,9 kN
12.Hydrostatische kracht

Antwoord: ycp = 2,048 m

Hydrostatische kracht op een vlak oppervlak: F = ρ·g·yc·A. De kracht grijpt aan in het drukpunt, ycp = yc + Ic/(ycA), dat altijd onder het zwaartepunt ligt.

Diepte van het zwaartepunt en oppervlakte

yc = d + H/2 = 0,5 + 2,5/2 = 1,75 m
A = H·b = 2,5·1 = 2,5 m²
schuifd = 0,5 mH = 2,5 mF

Resulterende kracht

F = ρ·g·yc·A = 1025·9,81·1,75·2,5 = 43,99 kN

Drukpunt

De druk neemt toe met de diepte, dus de resultante grijpt aan onder het zwaartepunt.

Ic = b·H³/12 = 1·2,5³/12 = 1,302 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 1,75 + 1,302/(1,75·2,5) = 2,048 m

Antwoord

ycp = 2,048 m
13.Continuïteit en Bernoulli

Antwoord: p1 = 310,5 kPa

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Snelheden

v1 = Q/A1 = 0,013/0,007854 = 1,655 m/s
v2 = Q/A2 = 0,013/0,001963 = 6,621 m/s

Bernoulli

p1 = p2 + ½ρ(v2² − v1²) = 290 + ½·1000·(6,621² − 1,655²)/1000 = 290 + 20,55 = 310,5 kPa

Antwoord

p1 = 310,5 kPa
14.Continuïteit en Bernoulli

Antwoord: H = 5,231 m

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Uittreesnelheid

β = 40/100 = 0,4
v2 = √(2p1/(ρ(1 − β⁴))) = √(2·50000/(1000·0,9744)) = 10,13 m/s

Hoogte van de straal

Bernoulli langs de straal: bovenaan is de snelheid nul en de druk weer atmosferisch.

H = v2²/(2g) = 10,13²/(2·9,81) = 5,231 m

Antwoord

H = 5,231 m
15.Ideale gaswet

Antwoord: V = 107,6 L

Ideale gaswet: PV = nRT, met n = m/M.

Mol

n = 320/39,95 = 8,01 mol
T = 50 + 273,15 = 323,1 K

Volume

V = nRT/P = 8,01·8,314·323,1/200 = 107,6 L

Antwoord

V = 107,6 L
16.Ideale gaswet

Antwoord: ρ = 6,052 kg/m³

Dichtheid van een ideaal gas: ρ = PM/(RT).

Herschrijf de gaswet

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 200 + 273,15 = 473,1 K

Dichtheid

ρ = 850·28,01/(8,314·473,1) = 6,052 kg/m³

Antwoord

ρ = 6,052 kg/m³
17.Warmtemotoren en koelmachines

Antwoord: Q̇H = 3,019 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Absolute temperaturen

TH = 35 + 273,15 = 308,1 K
TL = -18 + 273,15 = 255,1 K

Warmteverhouding bij een omkeerbaar proces

Q̇H = Q̇L·TH/TL = 2,5·308,1/255,1 = 3,019 kW

Antwoord

Q̇H = 3,019 kW

Opgenomen vermogen: Ẇ = 0,5193 kW.

18.Warmtemotoren en koelmachines

Antwoord: Ẇmin = 0,1774 kW

Grenzen van de tweede hoofdwet: geen kringproces tussen reservoirs op absolute temperaturen TH en TL kan beter zijn dan het omkeerbare (Carnot)proces: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) en COPHP,max = TH/(TH − TL). Energie blijft altijd behouden: QH = W + QL.

Absolute temperaturen

TH = 20 + 273,15 = 293,1 K
TL = 7 + 273,15 = 280,1 K

Best mogelijke COP

COPHP,max = TH/(TH − TL) = 293,1/(293,1 − 280,1) = 22,55

Minimaal vermogen

Een omkeerbare machine, met de hoogste COP, heeft de minste arbeid nodig.

Ẇmin = Q̇H/COP = 4/22,55 = 0,1774 kW

Antwoord

Ẇmin = 0,1774 kW
19.Golven, geluid & optica

Antwoord: di = 60 cm

Geometrische optica: aan een grensvlak geldt n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (wet van Snellius), met hoeken gemeten vanaf de normaal en n = c/v. Bij overgang naar een trager medium buigt de straal naar de normaal toe. Vanuit een dichter medium (n₁ > n₂) wordt voorbij de kritieke hoek θc = arcsin(n₂/n₁) al het licht gereflecteerd: totale interne reflectie. Dunne lenzen en bolle of holle spiegels gehoorzamen aan 1/f = 1/do + 1/di met de vergroting m = −di/do. Tekenconventie: f > 0 voor een convergerende lens en een holle spiegel (f = R/2), f < 0 voor een divergerende lens en een bolle spiegel; di > 0 voor een reëel beeld, di < 0 voor een virtueel beeld, en m < 0 voor een omgekeerd beeld.

Dunne-lensvergelijking

1/di = 1/f − 1/do = 1/12 − 1/15
di = 60 cm
FF15 cmf = 12 cm

Stralendiagram

reëel, aan de andere kant van de lens

Antwoord

di = 60 cm
20.Golven, geluid & optica

Antwoord: θ3 = 0,6303 °

Interferentie en diffractie: licht van twee spleten op afstand d van elkaar bereikt een punt op het scherm met een gangverschil d·sin θ. Heldere franjes verschijnen waar d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Voor een scherm op afstand L ≫ d ligt de m-de heldere franje op y = mλL/d en is de franjeafstand Δy = λL/d. Een tralie met N lijnen per millimeter heeft d = 1/N en scherpe maxima bij d·sin θ = mλ; omdat sin θ ≤ 1, is de hoogste orde het grootste gehele getal m ≤ d/λ. Een enkele spleet met breedte a heeft donkere franjes bij a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Voorwaarde voor een donkere franje

sin θ = mλ/a = 0,011
θ = 0,6303°

Antwoord

θ3 = 0,6303°

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers