Natuurkunde voor ingenieurs: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Hydrostatische kracht

Druk op diepte
p = ρgh
Kracht op een verticale wand
F = ρg·hc·A
Drukpunt
yp = yc + Ic/(ycA)
Rechthoek
Ic = bH³/12

Continuïteit en Bernoulli

Continuïteit
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debiet
Q = A·v
Oppervlakte van een cirkel
A = πd²/4

Ideale gaswet

Ideale gaswet
pV = nRT
Gasconstante
R = 8,314 J/(mol·K)
Algemene gaswet
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Temperatuur
T[K] = T[°C] + 273,15

Warmtemotoren en koelmachines

Rendement
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnotrendement
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP van de koelmachine
COPR = QC/W
COP van de warmtepomp
COPHP = QH/W = COPR + 1
Energiebalans
QH = W + QC

Golven, geluid & optica

Golfsnelheid
v = fλ, T = 1/f
Snaar
v = √(T/μ), μ = m/L
Geluidsniveau
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Puntbron
I = P/(4πr²)
Staande golven
snaar of aan beide kanten open buis fn = n·v/(2L); aan één kant gesloten buis fn = n·v/(4L), n oneven
Dopplereffect
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Brekingsindex
n = c/v, λ = λ0/n
Wet van Snellius
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritieke hoek
sin θc = n2/n1
Glasvezel
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Lenzen en spiegels
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Dubbele spleet
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Tralie
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Enkele spleet
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Methode

  1. Bepaal het soort opgave: golfsnelheid, geluidsniveau, staande golf, Doppler, breking, lens of spiegel, of interferentie.
  2. Schrijf eerst de formule op: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) of n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Reken eenheden om: nm, mm en cm naar m, en controleer of hoeken vanaf de normaal worden gemeten.
  4. Controleer tekens en aannemelijkheid: een virtueel beeld heeft dᵢ < 0, een naderende bron klinkt hoger, een aan één kant gesloten buis heeft alleen oneven harmonischen.

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
t (s)v (m/s)4,63 s13,89

Een auto die met 50 km/h rijdt, remt met een constante vertraging van 3 m/s² tot hij stilstaat. Bereken de remweg s.

v₀ = 50 km/ha = −3 m/s²v = 0
s = m
2.KinematicaMoeilijk
v₀ = 12 m/s30 m

Een bal wordt met 12 m/s recht omhoog gegooid vanaf de rand van een dak 30 m boven de grond. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de grootste hoogte hmax boven de grond.

v₀ = 12 m/sh₀ = 30 mg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Wetten van NewtonGemiddeld
θ = 30°a = ?m = 6 kg

Een blok van 6 kg glijdt een wrijvingsloze helling af die 30° met de horizontaal maakt. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de versnelling a van het blok langs de helling.

m = 6 kgθ = 30°μ = 0g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Wetten van NewtonMoeilijk
2 kg3 kgTF = 70 Nμ = 0,2

Twee blokken op een horizontale vloer zijn verbonden door een licht horizontaal touw. Een horizontale kracht van 70 N trekt aan het voorste blok van 3 kg; het blok van 2 kg wordt erachter meegesleept. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is voor beide blokken 0,2. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de spankracht T in het verbindingstouw.

m1 = 2 kgm2 = 3 kgF = 70 Nμ = 0,2g = 9,81 m/s²
T = N
5.KogelbaanGemiddeld
v0​ = 16 m/s55°x = ?

Een bal wordt onder 55° boven de horizontaal vanaf vlak terrein weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de horizontale afstand x die de bal aflegt voordat hij de grond raakt.

v0 = 16 m/sθ = 55°g = 9,81 m/s²
x = m
6.KogelbaanMoeilijk
h = 40 mv0​ = 20 m/s45°α = ?

Een bal wordt gelanceerd met 20 m/s onder 45° boven de horizontaal vanaf de top van een klif van 40 m. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Onder welke hoek α onder de horizontaal raakt hij de grond?

v₀ = 20 m/sθ = 45°h = 40 mg = 9,81 m/s²
α = °
7.Arbeid en energieGemiddeld
20°d = 15 mμ = 0,15

Een blok van 4 kg glijdt 15 m een helling af onder 20° met de horizontaal, met een kinetische wrijvingscoëfficiënt van 0,15. Vind de arbeid Wf tegen de wrijving.

m = 4 kgθ = 20°μ = 0,15d = 15 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
8.Arbeid en energieMoeilijk
h = 2 mL = 2 mμ = 0,25k = 4000 N/m

Een blok van 5 kg wordt vanuit rust losgelaten op hoogte 2 m op een gladde helling. Onderaan steekt het een ruwe horizontale strook van 2 m over (μ = 0,25) en loopt daarna tegen een veer (k = 4000 N/m) op een glad oppervlak. Vind de maximale indrukking x van de veer.

m = 5 kgh = 2 mL = 2 mμ = 0,25k = 4000 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Impuls en botsingenGemiddeld
4 kg10 m/s2,5 kg

Een karretje van 4 kg dat met 10 m/s rijdt, botst volkomen elastisch en frontaal op een stilstaand karretje van 2,5 kg op een wrijvingsloze baan. Bereken de snelheid v′2 van het tweede karretje na de botsing.

m1 = 4 kgm2 = 2,5 kgv1 = 10 m/sv2 = 0
v′2 = m/s
10.Impuls en botsingenMoeilijk
1500 kg18 m/s1800 kg19 m/sθ = ?

Op een kruispunt botst een auto van 1500 kg die met 18 m/s naar het oosten rijdt op een auto van 1800 kg die met 19 m/s naar het noorden rijdt. De auto’s haken in elkaar. Vind de richting θ van het wrak direct na de botsing, gemeten vanaf het oosten richting het noorden.

m1 = 1500 kgv1 = 18 m/s (E)m2 = 1800 kgv2 = 19 m/s (N)
θ = °
11.Hydrostatische krachtGemiddeld
schuifd = 1 mH = 2,5 m

Een verticale rechthoekige schuif van 1,5 m breed zit in de wand van een tank met water, met de bovenrand 1 m onder het oppervlak. Vind de resulterende hydrostatische kracht F op de schuif.

d = 1 mH = 2,5 mb = 1,5 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hydrostatische krachtMoeilijk
schuifd = 3 mH = 2,5 m

Een verticale rechthoekige schuif van 2 m breed zit in de wand van een tank met zeewater, met de bovenrand 3 m onder het oppervlak. Vind de resulterende hydrostatische kracht F op de schuif.

d = 3 mH = 2,5 mb = 2 mρ = 1025 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Continuïteit en BernoulliGemiddeld
d1​ = 300 mmd2​ = 150 mm12p1​ − p2​ = 55 kPaQ = ?

Water stroomt door een horizontale venturimeter met een inlaatdiameter van 300 mm en een keeldiameter van 150 mm. De druk bij de inlaat is 55 kPa hoger dan in de keel. Vind, zonder verliezen, het debiet Q.

d1 = 300 mmd2 = 150 mmp1 − p2 = 55 kPaρ = 1000 kg/m³
Q = L/s
14.Continuïteit en BernoulliMoeilijk
12d1​ = 100 mm, p1​ = 240 kPad2​ = 75 mm, p2​ = ?Δz = 4 m

Water stroomt omhoog door een leiding die versmalt van 100 mm naar 75 mm en daarbij 4 m stijgt. In doorsnede 1 is de druk 240 kPa en de snelheid 2,5 m/s. Verwaarloos verliezen en vind de druk p2 in doorsnede 2.

d1 = 100 mmd2 = 75 mmp1 = 240 kPav1 = 2,5 m/sΔz = 4 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Ideale gaswetGemiddeld
290 g HeP = 450 kPaT = 10 °CV = ?

Welk volume V neemt 290 g He in bij 450 kPa en 10 °C? Behandel het als een ideaal gas.

m = 290 gM = 4,003 g/molP = 450 kPaT = 10 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Ideale gaswetMoeilijk
Toestand 1Toestand 2

Een vaste hoeveelheid CO₂ gaat van 300 kPa, 5 L, 30 °C naar 250 kPa en 240 °C. Vind het nieuwe volume V2.

P1 = 300 kPaV1 = 5 LT1 = 30 °CP2 = 250 kPaT2 = 240 °C
V2 = L
17.Warmtemotoren en koelmachinesGemiddeld
TH​ = 750 °CTL​ = ?EQH​ = 1900 kJQL​ = 535 kJW

Een omkeerbare (Carnot)warmtemotor neemt per cyclus 1900 kJ warmte op uit een reservoir op 750 °C en staat 535 kJ af. Vind de temperatuur TL van het koude reservoir in °C.

TH = 750 °CQH = 1900 kJQL = 535 kJ
TL = °C
18.Warmtemotoren en koelmachinesMoeilijk
TH​ = 20 °CTL​ = -10 °CHPQ̇H​ = 12 kWQ̇L​Ẇ = ?

Een warmtepomp houdt een huis op 20 °C terwijl het buiten -10 °C is, en levert 12 kW warmte aan het huis. Vind het minimaal benodigde vermogen Ẇmin.

TH = 20 °CTL = -10 °CQ̇H = 12 kW
Ẇmin = kW
19.Golven, geluid & opticaGemiddeld
90 dB?10 m80 m

Een kleine bron zendt geluid gelijkmatig in alle richtingen uit. Het niveau is 90 dB op 10 m ervan. Bepaal het niveau β2 op 80 m, zonder absorptie en reflecties.

β1 = 90 dBr1 = 10 mr2 = 80 m
β2 = dB
20.Golven, geluid & opticaMoeilijk
λ = 405 nmθ1​ = ?

Licht met golflengte 405 nm valt loodrecht op een tralie met 600 lijnen per millimeter. Bepaal de hoek θ1 van het maximum van orde 1.

N = 600 mm⁻¹λ = 405 nmm = 1
θ1 = °

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: s = 32,15 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Eenheden

v₀ = 50/3,6 = 13,89 m/s

Remweg

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 13,89²/(2·3) = 32,15 m

Antwoord

s = 32,15 m
2.Kinematica

Antwoord: hmax = 37,34 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Stijging boven het dak

0 = v₀² − 2·g·Δh → Δh = 12²/(2·9,81) = 7,339 m

Hoogte boven de grond

hmax = 30 + 7,339 = 37,34 m

Antwoord

hmax = 37,34 m
3.Wetten van Newton

Antwoord: a = 4,905 m/s²

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Krachten langs de helling

Langs de helling omlaag is positief.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Versnelling

a = 9,81·(sin 30° − 0·cos 30°) = 9,81·(0,5 − 0) = 4,905 m/s²

Antwoord

a = 4,905 m/s²
4.Wetten van Newton

Antwoord: T = 28 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Hele systeem

a = (F − μ·(m1 + m2)·g)/(m1 + m2) = (70 − 9,81)/5 = 12,04 m/s²

Achterste blok apart

T = m1·(a + μ·g) = 2·(12,04 + 1,962) = 28 N

Antwoord

T = 28 N

Met dezelfde μ voor beide blokken valt de wrijving weg: T = F·m₁/(m₁ + m₂).

5.Kogelbaan

Antwoord: x = 24,52 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 16·cos 55° = 9,177 m/s
vy = v0·sin θ = 16·sin 55° = 13,11 m/s

Vliegtijd

Start en landing op dezelfde hoogte: t = 2vy/g.

t = 2·13,11/9,81 = 2,672 s

Horizontale afstand

x = vx·t = 9,177·2,672 = 24,52 m

Antwoord

x = 24,52 m
6.Kogelbaan

Antwoord: α = 65,74 °

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Ontbind de beginsnelheid

vx = 20·cos 45° = 14,14 m/s
vy0 = 20·sin 45° = 14,14 m/s

Verticale snelheid bij de inslag

Energie, of v² = v₀² + 2as in de verticale richting.

vy = √(14,14² + 2·9,81·40) = 31,38 m/s

Inslaghoek

tan α = vy/vx = 31,38/14,14 → α = 65,74°

Antwoord

α = 65,74°
7.Arbeid en energie

Antwoord: Wf = 82,97 J

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Wrijvingskracht

N = mg·cos θ = 39,24·0,9397 = 36,87 N
F = μN = 0,15·36,87 = 5,531 N

Arbeid tegen de wrijving

Wf = F·d = 5,531·15 = 82,97 J

Antwoord

Wf = 82,97 J
8.Arbeid en energie

Antwoord: x = 19,18 cm

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Overgebleven energie na de ruwe strook

De helling is glad, dus alleen de strook neemt energie weg.

mgh − μmgL = 49,05·(2 − 0,25·2) = 73,58 J

Maximale indrukking

½kx² = 73,58 → x = √(2·73,58/4000) = 0,1918 m = 19,18 cm

Antwoord

x = 19,18 cm
9.Impuls en botsingen

Antwoord: v′2 = 12,31 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Elastische botsing met een stilstaand doel

Behoud van impuls en energie samen oplossen geeft deze twee resultaten.

v′1 = (4 − 2,5)/(4 + 2,5)·10 = 2,308 m/s
v′2 = 2·4/(4 + 2,5)·10 = 12,31 m/s

Antwoord

v′2 = 12,31 m/s
10.Impuls en botsingen

Antwoord: θ = 51,71 °

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Impulscomponenten

px = 1500·18 = 27000 kg·m/s
py = 1800·19 = 34200 kg·m/s

Richting

tan θ = py/px = 1,267 → θ = 51,71°

Antwoord

θ = 51,71°
11.Hydrostatische kracht

Antwoord: F = 82,77 kN

Hydrostatische kracht op een vlak oppervlak: F = ρ·g·yc·A. De kracht grijpt aan in het drukpunt, ycp = yc + Ic/(ycA), dat altijd onder het zwaartepunt ligt.

Diepte van het zwaartepunt en oppervlakte

yc = d + H/2 = 1 + 2,5/2 = 2,25 m
A = H·b = 2,5·1,5 = 3,75 m²
schuifd = 1 mH = 2,5 mF

Resulterende kracht

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,25·3,75 = 82,77 kN

Antwoord

F = 82,77 kN
12.Hydrostatische kracht

Antwoord: F = 213,7 kN

Hydrostatische kracht op een vlak oppervlak: F = ρ·g·yc·A. De kracht grijpt aan in het drukpunt, ycp = yc + Ic/(ycA), dat altijd onder het zwaartepunt ligt.

Diepte van het zwaartepunt en oppervlakte

yc = d + H/2 = 3 + 2,5/2 = 4,25 m
A = H·b = 2,5·2 = 5 m²
schuifd = 3 mH = 2,5 mF

Resulterende kracht

F = ρ·g·yc·A = 1025·9,81·4,25·5 = 213,7 kN

Antwoord

F = 213,7 kN
13.Continuïteit en Bernoulli

Antwoord: Q = 191,4 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Continuïteit

v1 = v2·(150/300)² = 0,25·v2

Bernoulli tussen inlaat en keel

De leiding is horizontaal, dus alleen druk en snelheid veranderen.

p1 − p2 = ½ρv2²(1 − β⁴)
v2 = √(2·55000/(1000·(1 − 0,0625))) = 10,83 m/s
v1 = 2,708 m/s

Debiet

Q = A2·v2 = 0,01767·10,83 = 0,1914 m³/s = 191,4 L/s

Antwoord

Q = 191,4 L/s
14.Continuïteit en Bernoulli

Antwoord: p2 = 194 kPa

Continuïteit en Bernoulli: voor een onsamendrukbare vloeistof is het debiet in elke doorsnede gelijk, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Langs een stroomlijn zonder verliezen is p + ½ρv² + ρgz constant, dus waar de vloeistof sneller stroomt of hoger ligt, is de druk lager.

Continuïteit en Bernoulli

Werk in Pa, en deel dan door 1000 om kPa te krijgen.

v2 = v1·(d1/d2)² = 2,5·(100/75)² = 4,444 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(2,5² − 4,444²)/1000 = −6,752 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·4/1000 = 39,24 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 240 + (−6,752) − 39,24 = 194 kPa

Antwoord

p2 = 194 kPa
15.Ideale gaswet

Antwoord: V = 379 L

Ideale gaswet: PV = nRT, met n = m/M.

Mol

n = 290/4,003 = 72,45 mol
T = 10 + 273,15 = 283,1 K

Volume

V = nRT/P = 72,45·8,314·283,1/450 = 379 L

Antwoord

V = 379 L
16.Ideale gaswet

Antwoord: V2 = 10,16 L

Algemene gaswet: voor een vaste hoeveelheid ideaal gas geldt P1V1/T1 = P2V2/T2.

Absolute temperaturen

T1 = 303,1 K, T2 = 513,1 K

Algemene gaswet

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 5·(300/250)·(513,1/303,1) = 10,16 L

Antwoord

V2 = 10,16 L
17.Warmtemotoren en koelmachines

Antwoord: TL = 14,95 °C

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Absolute temperatuur van de bron

TH = 750 + 273,15 = 1023 K

Warmteverhouding bij een omkeerbaar proces

TL = TH·QL/QH = 1023·535/1900 = 288,1 K = 14,95 °C

Antwoord

TL = 14,95 °C
18.Warmtemotoren en koelmachines

Antwoord: Ẇmin = 1,228 kW

Grenzen van de tweede hoofdwet: geen kringproces tussen reservoirs op absolute temperaturen TH en TL kan beter zijn dan het omkeerbare (Carnot)proces: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) en COPHP,max = TH/(TH − TL). Energie blijft altijd behouden: QH = W + QL.

Absolute temperaturen

TH = 20 + 273,15 = 293,1 K
TL = -10 + 273,15 = 263,1 K

Best mogelijke COP

COPHP,max = TH/(TH − TL) = 293,1/(293,1 − 263,1) = 9,772

Minimaal vermogen

Een omkeerbare machine, met de hoogste COP, heeft de minste arbeid nodig.

Ẇmin = Q̇H/COP = 12/9,772 = 1,228 kW

Antwoord

Ẇmin = 1,228 kW
19.Golven, geluid & optica

Antwoord: β2 = 71,94 dB

Golven: een periodieke golf verplaatst zich in één periode één golflengte, dus v = fλ met T = 1/f. Op een gespannen snaar is v = √(T/μ), met T de spankracht en μ = m/L de massa per meter. Geluid in lucht beweegt zich bij 20 °C voort met ongeveer 343 m/s, licht in vacuüm met c = 3,00 × 10⁸ m/s. Luidheid wordt gemeten op een logaritmische schaal: β = 10·log₁₀(I/I₀) dB met I₀ = 10⁻¹² W/m², dus 10 keer de intensiteit voegt 10 dB toe. Een puntbron verspreidt zijn vermogen P over een bol: I = P/(4πr²).

Intensiteitsverhouding

I₂/I₁ = (10/80)² = 0,01563

Nieuw niveau

β₂ = 90 + 10·log₁₀(0,01563) = 71,94 dB

Antwoord

β2 = 71,94 dB

Elke verdubbeling van de afstand verlaagt het niveau met ongeveer 6 dB.

20.Golven, geluid & optica

Antwoord: θ1 = 14,06 °

Interferentie en diffractie: licht van twee spleten op afstand d van elkaar bereikt een punt op het scherm met een gangverschil d·sin θ. Heldere franjes verschijnen waar d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Voor een scherm op afstand L ≫ d ligt de m-de heldere franje op y = mλL/d en is de franjeafstand Δy = λL/d. Een tralie met N lijnen per millimeter heeft d = 1/N en scherpe maxima bij d·sin θ = mλ; omdat sin θ ≤ 1, is de hoogste orde het grootste gehele getal m ≤ d/λ. Een enkele spleet met breedte a heeft donkere franjes bij a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Lijnafstand

d = 1/600 mm = 1,667 × 10⁻⁶ m

Tralievergelijking

sin θ = mλ/d = 1·405 × 10⁻⁹/(1,667 × 10⁻⁶) = 0,243
θ = 14,06°

Antwoord

θ1 = 14,06°

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers