Natuurkunde voor ingenieurs: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Hydrostatische kracht

Druk op diepte
p = ρgh
Kracht op een verticale wand
F = ρg·hc·A
Drukpunt
yp = yc + Ic/(ycA)
Rechthoek
Ic = bH³/12

Continuïteit en Bernoulli

Continuïteit
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debiet
Q = A·v
Oppervlakte van een cirkel
A = πd²/4

Ideale gaswet

Ideale gaswet
pV = nRT
Gasconstante
R = 8,314 J/(mol·K)
Algemene gaswet
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Temperatuur
T[K] = T[°C] + 273,15

Warmtemotoren en koelmachines

Rendement
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnotrendement
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP van de koelmachine
COPR = QC/W
COP van de warmtepomp
COPHP = QH/W = COPR + 1
Energiebalans
QH = W + QC

Golven, geluid & optica

Golfsnelheid
v = fλ, T = 1/f
Snaar
v = √(T/μ), μ = m/L
Geluidsniveau
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Puntbron
I = P/(4πr²)
Staande golven
snaar of aan beide kanten open buis fn = n·v/(2L); aan één kant gesloten buis fn = n·v/(4L), n oneven
Dopplereffect
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Brekingsindex
n = c/v, λ = λ0/n
Wet van Snellius
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritieke hoek
sin θc = n2/n1
Glasvezel
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Lenzen en spiegels
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Dubbele spleet
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Tralie
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Enkele spleet
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Methode

  1. Bepaal het soort opgave: golfsnelheid, geluidsniveau, staande golf, Doppler, breking, lens of spiegel, of interferentie.
  2. Schrijf eerst de formule op: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) of n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Reken eenheden om: nm, mm en cm naar m, en controleer of hoeken vanaf de normaal worden gemeten.
  4. Controleer tekens en aannemelijkheid: een virtueel beeld heeft dᵢ < 0, een naderende bron klinkt hoger, een aan één kant gesloten buis heeft alleen oneven harmonischen.

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
t (s)v (m/s)2,778 s22,22

Een auto die met 80 km/h rijdt, remt met een constante vertraging van 8 m/s² tot hij stilstaat. Bereken de remweg s.

v₀ = 80 km/ha = −8 m/s²v = 0
s = m
2.KinematicaMoeilijk
t (s)v (m/s)8 s

Een tram vertrekt vanuit stilstand en versnelt 8 s lang met 1 m/s², rijdt daarna 26 s met constante snelheid en remt ten slotte af met 4,5 m/s² tot hij stilstaat. Vind de totale afstand s tussen de twee haltes.

a1 = 1 m/s²t1 = 8 st2 = 26 sa3 = −4,5 m/s²
s = m
3.Wetten van NewtonGemiddeld
25 kg20°F = 110 Nμ = 0,4

Een slee van 25 kg wordt over vlakke sneeuw getrokken door een touw onder 20° boven de horizontaal met een kracht van 110 N. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,4. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de versnelling a van de slee.

m = 25 kgF = 110 Nθ = 20°μ = 0,4g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Wetten van NewtonMoeilijk
θ = 20°blokv₀ = 11,5 m/s

Een blok krijgt een duw, zodat het met een snelheid van 11,5 m/s een helling onder 20° op begint te glijden. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,3. Gebruik g = 9,81 m/s². Hoe ver d glijdt het langs de helling voordat het stopt?

v₀ = 11,5 m/sθ = 20°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
d = m
5.KogelbaanGemiddeld
v0​ = 24 m/s70°worpafstand

Een bal wordt onder 70° boven de horizontaal vanaf vlak terrein weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de vliegtijd t tot de bal de grond raakt.

v0 = 24 m/sθ = 70°g = 9,81 m/s²
t = s
6.KogelbaanMoeilijk
h = 20 mv0​ = 26 m/s30°H = ?

Een bal wordt gelanceerd met 26 m/s onder 30° boven de horizontaal vanaf de top van een klif van 20 m. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de grootste hoogte H boven de grond aan de voet van de klif.

v₀ = 26 m/sθ = 30°h = 20 mg = 9,81 m/s²
H = m
7.Arbeid en energieGemiddeld
35°d = 2 mμ = 0,35

Een blok van 4 kg glijdt 2 m een helling af onder 35° met de horizontaal, met een kinetische wrijvingscoëfficiënt van 0,35. Vind de arbeid Wf tegen de wrijving.

m = 4 kgθ = 35°μ = 0,35d = 2 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
8.Arbeid en energieMoeilijk
F = 85 N30°μ = 0,2510 kg

Een blok van 10 kg begint in rust onderaan een helling van 30° en wordt de helling op getrokken door een constante kracht van 85 N evenwijdig aan de helling. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,25. Vind de snelheid v van het blok nadat het 9 m de helling op is gegaan.

m = 10 kgF = 85 Nθ = 30°μ = 0,25d = 9 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Impuls en botsingenGemiddeld
2 kg11 m/s0,5 kg

Een karretje van 2 kg dat met 11 m/s rijdt, botst volkomen elastisch en frontaal op een stilstaand karretje van 0,5 kg op een wrijvingsloze baan. Bereken de snelheid v′2 van het tweede karretje na de botsing.

m1 = 2 kgm2 = 0,5 kgv1 = 11 m/sv2 = 0
v′2 = m/s
10.Impuls en botsingenMoeilijk
16 m/s13 m/s

Een bal van 0,15 kg raakt een muur met 16 m/s en kaatst recht terug met 13 m/s. Het contact duurt 40 ms. Bereken de gemiddelde kracht Favg van de muur op de bal.

m = 0,15 kgvin = 16 m/svout = 13 m/sΔt = 40 ms
Favg = N
11.Hydrostatische krachtGemiddeld
schuifd = 4 mH = 2,5 m

Een verticale rechthoekige schuif van 1 m breed zit in de wand van een tank met water, met de bovenrand 4 m onder het oppervlak. Vind de resulterende hydrostatische kracht F op de schuif.

d = 4 mH = 2,5 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hydrostatische krachtMoeilijk
schuifd = 2,5 mH = 1,5 m

Een verticale rechthoekige schuif van 3 m breed zit in de wand van een tank met glycerine, met de bovenrand 2,5 m onder het oppervlak. Vind de resulterende hydrostatische kracht F op de schuif.

d = 2,5 mH = 1,5 mb = 3 mρ = 1260 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Continuïteit en BernoulliGemiddeld
12d1​ = 100 mm, p1​ = ?d2​ = 75 mm, p2​ = 140 kPa

Water stroomt met 14 L/s door een horizontale leiding die versmalt van 100 mm naar 75 mm. De druk in het smalle deel is 140 kPa. Vind, zonder verliezen, de druk p1 in het brede deel.

Q = 14 L/sd1 = 100 mmd2 = 75 mmp2 = 140 kPaρ = 1000 kg/m³
p1 = kPa
14.Continuïteit en BernoulliMoeilijk
12d1​ = 75 mm, p1​ = 360 kPad2​ = 40 mm, p2​ = ?Δz = 6 m

Water stroomt omhoog door een leiding die versmalt van 75 mm naar 40 mm en daarbij 6 m stijgt. In doorsnede 1 is de druk 360 kPa en de snelheid 0,5 m/s. Verwaarloos verliezen en vind de druk p2 in doorsnede 2.

d1 = 75 mmd2 = 40 mmp1 = 360 kPav1 = 0,5 m/sΔz = 6 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Ideale gaswetGemiddeld
410 g CH₄P = 200 kPaT = 60 °CV = ?

Welk volume V neemt 410 g CH₄ in bij 200 kPa en 60 °C? Behandel het als een ideaal gas.

m = 410 gM = 16,04 g/molP = 200 kPaT = 60 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Ideale gaswetMoeilijk
Toestand 1Toestand 2

Een vaste hoeveelheid CO₂ gaat van 200 kPa, 20 L, 35 °C naar 250 kPa en 180 °C. Vind het nieuwe volume V2.

P1 = 200 kPaV1 = 20 LT1 = 35 °CP2 = 250 kPaT2 = 180 °C
V2 = L
17.Warmtemotoren en koelmachinesGemiddeld
TH​ = 725 °CTL​ = 25 °CEQH​QL​W

Een warmtemotor werkt tussen een warm reservoir van 725 °C en een koud reservoir van 25 °C. Vind het hoogst mogelijke thermisch rendement ηmax.

TH = 725 °CTL = 25 °C
ηmax = %
18.Warmtemotoren en koelmachinesMoeilijk
TH​ = 30 °CTL​ = -10 °CRQ̇H​Q̇L​ = 1 kWẆ = ?

Een koelkast houdt de koude ruimte op -10 °C in een keuken van 30 °C, en onttrekt warmte aan de koude ruimte met 1 kW. Vind het minimaal benodigde vermogen Ẇmin.

TH = 30 °CTL = -10 °CQ̇L = 1 kW
Ẇmin = kW
19.Golven, geluid & opticaGemiddeld
θc = ?90°flintglas, n1​ = 1,62kroonglas, n2​ = 1,50

Licht beweegt in flintglas (n = 1,62) naar een vlak grensvlak met kroonglas (n = 1,50). Bepaal de kritieke hoek θc waarboven het totaal wordt gereflecteerd.

n1 = 1,62n2 = 1,50
θc = °
20.Golven, geluid & opticaMoeilijk
f1​ = 15 cmf2​ = 5 cm30 cm15 cm

Twee dunne lenzen delen een as, 15 cm van elkaar: lens 1 met f₁ = 15 cm en lens 2 met f₂ = 5 cm. Een voorwerp staat 30 cm voor lens 1. Bepaal de positie di2 van het uiteindelijke beeld gemeten vanaf lens 2 (positief voorbij lens 2, reëel-is-positief-conventie).

f1 = 15 cmf2 = 5 cms = 15 cmdo = 30 cm
di2 = cm

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: s = 30,86 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Eenheden

v₀ = 80/3,6 = 22,22 m/s

Remweg

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 22,22²/(2·8) = 30,86 m

Antwoord

s = 30,86 m
2.Kinematica

Antwoord: s = 247,1 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Topsnelheid

v = a1·t1 = 1·8 = 8 m/s

Afstand per fase

s1 = ½·1·8² = 32 m
s2 = 8·26 = 208 m
s3 = 8²/(2·4,5) = 7,111 m

Totale afstand

s = 32 + 208 + 7,111 = 247,1 m

Antwoord

s = 247,1 m
3.Wetten van Newton

Antwoord: a = 0,8126 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Normaalkracht

N = m·g − F·sin θ = 245,3 − 110·sin 20° = 207,6 N

Horizontale krachten

m·a = F·cos θ − μ·N = 103,4 − 83,05
a = 20,32/25 = 0,8126 m/s²

Antwoord

a = 0,8126 m/s²
4.Wetten van Newton

Antwoord: d = 10,8 m

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Vertraging

Beide krachten wijzen de helling af; de massa valt weg.

a = 9,81·(sin 20° + 0,3·cos 20°) = 6,121 m/s²

Afstand

d = v₀²/(2a) = 11,5²/(2·6,121) = 10,8 m

Antwoord

d = 10,8 m
5.Kogelbaan

Antwoord: t = 4,598 s

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 24·cos 70° = 8,208 m/s
vy = v0·sin θ = 24·sin 70° = 22,55 m/s

Vliegtijd

Start en landing op dezelfde hoogte: t = 2vy/g.

t = 2·22,55/9,81 = 4,598 s

Antwoord

t = 4,598 s
6.Kogelbaan

Antwoord: H = 28,61 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Verticale beginsnelheid

vy = 26·sin 30° = 13 m/s

Stijging boven de klif

Δh = vy²/(2g) = 13²/(2·9,81) = 8,614 m

Hoogte boven de grond

H = 20 + 8,614 = 28,61 m

Antwoord

H = 28,61 m
7.Arbeid en energie

Antwoord: Wf = 22,5 J

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Wrijvingskracht

N = mg·cos θ = 39,24·0,8192 = 32,14 N
F = μN = 0,35·32,14 = 11,25 N

Arbeid tegen de wrijving

Wf = F·d = 11,25·2 = 22,5 J

Antwoord

Wf = 22,5 J
8.Arbeid en energie

Antwoord: v = 5,146 m/s

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Krachten langs de helling

m·g = 10·9,81 = 98,1 N
mg·sin θ = 49,05 N
μ·mg·cos θ = 21,24 N

Arbeid en energie

½mv² = (85 − 70,29)·9 = 132,4 J
v = √(2·132,4/10) = 5,146 m/s

Antwoord

v = 5,146 m/s
9.Impuls en botsingen

Antwoord: v′2 = 17,6 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Elastische botsing met een stilstaand doel

Behoud van impuls en energie samen oplossen geeft deze twee resultaten.

v′1 = (2 − 0,5)/(2 + 0,5)·11 = 6,6 m/s
v′2 = 2·2/(2 + 0,5)·11 = 17,6 m/s

Antwoord

v′2 = 17,6 m/s
10.Impuls en botsingen

Antwoord: Favg = 108,7 N

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Verandering van de impuls

J = m·Δv = 0,15·(13 + 16) = 4,35 N·s

Gemiddelde kracht

Favg = J/Δt = 4,35/0,04 = 108,7 N

Antwoord

Favg = 108,7 N
11.Hydrostatische kracht

Antwoord: F = 128,8 kN

Hydrostatische kracht op een vlak oppervlak: F = ρ·g·yc·A. De kracht grijpt aan in het drukpunt, ycp = yc + Ic/(ycA), dat altijd onder het zwaartepunt ligt.

Diepte van het zwaartepunt en oppervlakte

yc = d + H/2 = 4 + 2,5/2 = 5,25 m
A = H·b = 2,5·1 = 2,5 m²
schuifd = 4 mH = 2,5 mF

Resulterende kracht

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·5,25·2,5 = 128,8 kN

Antwoord

F = 128,8 kN
12.Hydrostatische kracht

Antwoord: F = 180,8 kN

Hydrostatische kracht op een vlak oppervlak: F = ρ·g·yc·A. De kracht grijpt aan in het drukpunt, ycp = yc + Ic/(ycA), dat altijd onder het zwaartepunt ligt.

Diepte van het zwaartepunt en oppervlakte

yc = d + H/2 = 2,5 + 1,5/2 = 3,25 m
A = H·b = 1,5·3 = 4,5 m²
schuifd = 2,5 mH = 1,5 mF

Resulterende kracht

F = ρ·g·yc·A = 1260·9,81·3,25·4,5 = 180,8 kN

Antwoord

F = 180,8 kN
13.Continuïteit en Bernoulli

Antwoord: p1 = 143,4 kPa

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Snelheden

v1 = Q/A1 = 0,014/0,007854 = 1,783 m/s
v2 = Q/A2 = 0,014/0,004418 = 3,169 m/s

Bernoulli

p1 = p2 + ½ρ(v2² − v1²) = 140 + ½·1000·(3,169² − 1,783²)/1000 = 140 + 3,432 = 143,4 kPa

Antwoord

p1 = 143,4 kPa
14.Continuïteit en Bernoulli

Antwoord: p2 = 299,7 kPa

Continuïteit en Bernoulli: voor een onsamendrukbare vloeistof is het debiet in elke doorsnede gelijk, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Langs een stroomlijn zonder verliezen is p + ½ρv² + ρgz constant, dus waar de vloeistof sneller stroomt of hoger ligt, is de druk lager.

Continuïteit en Bernoulli

Werk in Pa, en deel dan door 1000 om kPa te krijgen.

v2 = v1·(d1/d2)² = 0,5·(75/40)² = 1,758 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(0,5² − 1,758²)/1000 = −1,42 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·6/1000 = 58,86 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 360 + (−1,42) − 58,86 = 299,7 kPa

Antwoord

p2 = 299,7 kPa
15.Ideale gaswet

Antwoord: V = 354 L

Ideale gaswet: PV = nRT, met n = m/M.

Mol

n = 410/16,04 = 25,56 mol
T = 60 + 273,15 = 333,1 K

Volume

V = nRT/P = 25,56·8,314·333,1/200 = 354 L

Antwoord

V = 354 L
16.Ideale gaswet

Antwoord: V2 = 23,53 L

Algemene gaswet: voor een vaste hoeveelheid ideaal gas geldt P1V1/T1 = P2V2/T2.

Absolute temperaturen

T1 = 308,1 K, T2 = 453,1 K

Algemene gaswet

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 20·(200/250)·(453,1/308,1) = 23,53 L

Antwoord

V2 = 23,53 L
17.Warmtemotoren en koelmachines

Antwoord: ηmax = 70,13 %

Grenzen van de tweede hoofdwet: geen kringproces tussen reservoirs op absolute temperaturen TH en TL kan beter zijn dan het omkeerbare (Carnot)proces: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) en COPHP,max = TH/(TH − TL). Energie blijft altijd behouden: QH = W + QL.

Absolute temperaturen

TH = 725 + 273,15 = 998,1 K
TL = 25 + 273,15 = 298,1 K

Carnotrendement

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 298,1/998,1 = 70,13 %

Antwoord

ηmax = 70,13 %
18.Warmtemotoren en koelmachines

Antwoord: Ẇmin = 0,152 kW

Grenzen van de tweede hoofdwet: geen kringproces tussen reservoirs op absolute temperaturen TH en TL kan beter zijn dan het omkeerbare (Carnot)proces: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) en COPHP,max = TH/(TH − TL). Energie blijft altijd behouden: QH = W + QL.

Absolute temperaturen

TH = 30 + 273,15 = 303,1 K
TL = -10 + 273,15 = 263,1 K

Best mogelijke COP

COPR,max = TL/(TH − TL) = 263,1/(303,1 − 263,1) = 6,579

Minimaal vermogen

Een omkeerbare machine, met de hoogste COP, heeft de minste arbeid nodig.

Ẇmin = Q̇L/COP = 1/6,579 = 0,152 kW

Antwoord

Ẇmin = 0,152 kW
19.Golven, geluid & optica

Antwoord: θc = 67,81 °

Geometrische optica: aan een grensvlak geldt n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (wet van Snellius), met hoeken gemeten vanaf de normaal en n = c/v. Bij overgang naar een trager medium buigt de straal naar de normaal toe. Vanuit een dichter medium (n₁ > n₂) wordt voorbij de kritieke hoek θc = arcsin(n₂/n₁) al het licht gereflecteerd: totale interne reflectie. Dunne lenzen en bolle of holle spiegels gehoorzamen aan 1/f = 1/do + 1/di met de vergroting m = −di/do. Tekenconventie: f > 0 voor een convergerende lens en een holle spiegel (f = R/2), f < 0 voor een divergerende lens en een bolle spiegel; di > 0 voor een reëel beeld, di < 0 voor een virtueel beeld, en m < 0 voor een omgekeerd beeld.

Breking onder 90°

sin θc = n₂/n₁ = 1,50/1,62 = 0,9259

Kritieke hoek

θc = arcsin(0,9259) = 67,81°

Antwoord

θc = 67,81°
20.Golven, geluid & optica

Antwoord: di2 = 3,75 cm

Geometrische optica: aan een grensvlak geldt n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (wet van Snellius), met hoeken gemeten vanaf de normaal en n = c/v. Bij overgang naar een trager medium buigt de straal naar de normaal toe. Vanuit een dichter medium (n₁ > n₂) wordt voorbij de kritieke hoek θc = arcsin(n₂/n₁) al het licht gereflecteerd: totale interne reflectie. Dunne lenzen en bolle of holle spiegels gehoorzamen aan 1/f = 1/do + 1/di met de vergroting m = −di/do. Tekenconventie: f > 0 voor een convergerende lens en een holle spiegel (f = R/2), f < 0 voor een divergerende lens en een bolle spiegel; di > 0 voor een reëel beeld, di < 0 voor een virtueel beeld, en m < 0 voor een omgekeerd beeld.

Beeld van lens 1

1/di1 = 1/15 − 1/30 → di1 = 30 cm

Voorwerp voor lens 2

do2 = 15 − 30 = −15 cm

Uiteindelijk beeld

1/di2 = 1/5 − 1/(−15) → di2 = 3,75 cm

Antwoord

di2 = 3,75 cm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers