Werkblad Staatsrecht met antwoorden

Welk orgaan neemt in een parlementaire democratie de wetten aan?

1. AHet hoogste rechtscollege
2. BDe minister-president alleen
3. CDe politie
4. DDe wetgevende macht (het parlement)

Een ombudsman:

1. AOnderzoekt klachten over onbehoorlijk bestuur door overheidsorganen
2. BSchrijft wetsvoorstellen voor het parlement
3. CVervolgt strafbare feiten die door ministers en ambtenaren zijn gepleegd
4. DBehandelt hoger beroep tegen uitspraken van de hoogste rechter

De Sewel convention houdt in dat het Britse parlement normaal gesproken niet:

1. AWetgeeft over gedecentraliseerde onderwerpen zonder instemming van de gedecentraliseerde wetgever
2. BOver Schotse aangelegenheden wetgeeft zonder eerst een referendum in Schotland te houden
3. CDebatteert over zaken die Schotland betreffen
4. DBelastingen wijzigt zonder referendum

In CCSU v Minister for the Civil Service (de GCHQ-zaak) deelde Lord Diplock de gronden voor judicial review in als:

1. ABedrog, dwaling en bedreiging
2. BBevoegdheid, motief en billijkheid
3. CLegaliteit, legitimiteit en evenredigheid
4. DIllegality, irrationality en procedural impropriety

Parlementaire soevereiniteit (volgens Dicey) betekent dat:

1. AHet parlement elke wet kan maken of opheffen en geen orgaan zijn wetten opzij kan zetten
2. BRechters elke parlementswet kunnen vernietigen die strijdig is met rechten uit de common law
3. CHet parlement eerdere parlementen moet gehoorzamen
4. DDe uitvoerende macht het parlement kan passeren

In Marbury v Madison (1803) vestigde het Amerikaanse Hooggerechtshof:

1. AHet vetorecht van de president
2. BDe bevoegdheid van rechters om wetten aan de grondwet te toetsen
3. CHet recht om wapens te dragen
4. DDe bevoegdheid van het Congres om beslissingen van de federale rechterlijke macht terzijde te schuiven

Mensen kopen hun tv-licentie vroeg om een prijsverhoging te ontlopen, en het Home Office dreigt de licenties in te trekken tenzij ze het verschil bijbetalen. In Congreve v Home Office oordeelde de rechter:

1. ADe intrekking was rechtmatig op grond van de wet
2. BLicentiehouders hadden geen rechten
3. CDe intrekkingsbevoegdheid op deze manier gebruiken was onrechtmatig
4. DDe minister mocht voor elk doel handelen

De regering voert hoge griffierechten in voor zaken bij employment tribunals, en het aantal zaken daalt sterk. In R (UNISON) v Lord Chancellor (2017) oordeelde het Supreme Court:

1. ADe griffierechten waren rechtmatig, omdat het parlement griffierechten had toegestaan
2. BDe griffierechten waren onrechtmatig, omdat ze de toegang tot de rechter verhinderden
3. CDe griffierechten schonden alleen het EU-mededingingsrecht
4. DDe griffierechten waren rechtmatig, omdat gebruikers van de rechtspraak daarvoor moeten betalen