Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Po dawce dożylnej leku (tobramycin) stężenie wynosi 6 mg/L po 1 h i 2 mg/L po 5 h. Załóż eliminację pierwszego rzędu. Oblicz okres półtrwania t½.
C1 = 6 mg/L (1 h)C2 = 2 mg/L (5 h)
t½ = h
2.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 50 kg ma stężenie (digoxin) równe 0,3 mcg/L; docelowe wynosi 1 mcg/L. Objętość dystrybucji wynosi 7 L/kg, a tabletki mają F = 0,7. Jaka dodatkowa dawka nasycająca LD podnosi stężenie do wartości docelowej?
50 kgVd = 7 L/kgC = 0,3 → 1 mcg/LF = 0,7
LD = mcg
3.Obliczenia farmaceutyczneŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Fiolka penicyliny G zawiera 5 000 000 jednostek. Jej etykieta ćwiczeniowa podaje trzy moce (patrz tabela). Dodajesz 18,2 mL rozpuszczalnika. Zlecona dawka to 800 000 jednostek. Jaką objętość V nabierasz? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
18,2 mL → 250 000 szt./mL800 000 szt.
V = mL
4.Obliczenia farmaceutyczneTrudny
Fiolka zawiera 2000 mg proszku. Dodajesz 1,5 mL rozcieńczalnika, a proszek dodaje 0,5 mL objętości. Zlecona dawka to 1700 mg. Pobierz dawkę: jaką objętość V podajesz?
2000 mg1,5 mL + 0,5 mL1700 mg
V = mL
5.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapiiŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Worek zawiera 25 000 jednostek heparyny w 500 mL. Zlecenie to 16 jednostek/kg/h dla pacjenta o masie ciała 107 kg. Jaką prędkość R ustawiasz na pompie, w mL/h? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
25 000 szt./500 mL16 szt./kg/h107 kg
R = mL/h
6.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapiiTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Worek zawiera dopamine 400 mg w 250 mL. Zlecenie to 15 mcg/kg/min dla pacjenta o masie ciała 50 kg. Jaką prędkość R ustawiasz na pompie, w mL/h? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
400 mg/250 mL15 mcg/kg/min50 kg
R = mL/h
7.FarmakologiaŚredni
A patient receives lactulose for hepatic encephalopathy. Which finding shows that it is working?
AHigher blood ammonia with improved appetite
BNo bowel movement for three days, with less confusion than before
CTen watery stools a day and a low serum potassium
DBetter alertness and orientation, with two to three soft stools a day
8.FarmakologiaTrudny
Why is clavulanic acid combined with amoxicillin (co-amoxiclav)?
AIt reduces the risk of penicillin allergy
BIt inhibits beta-lactamase enzymes that would destroy amoxicillin
CIt slows the kidney excretion of amoxicillin
DIt makes amoxicillin cross the blood–brain barrier more easily
3Roztwory
1.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: t½ = 2,524 h
Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Stała szybkości eliminacji
k = ln(6/2)/4 = 1,099/4 = 0,2747 h⁻¹
Okres połowicznego rozpadu
t½ = 0,693/0,2747 = 2,524 h
Odpowiedź
t½ = 2,524 h
2.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: LD = 350 mcg
Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Objętość dystrybucji
Vd = 7·50 = 350 L
Potrzebny wzrost
1 − 0,3 = 0,7 mcg/L
Dawka nasycająca
LD = 350·0,7/(1·0,7) = 350 mcg
Odpowiedź
LD = 350 mcg
W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości.
3.Obliczenia farmaceutyczne
Odpowiedź: V = 3,2 mL
Rekonstytucja: proszek zajmuje miejsce, więc objętość końcowa to rozpuszczalnik plus objętość proszku. Stężenie = lek w fiolce/objętość końcowa, a objętość do podania = dawka/stężenie. Na etykiecie z kilkoma mocami użyj stężenia odpowiadającego ilości rozpuszczalnika, którą rzeczywiście dodano. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Stężenie z etykiety
18,2 mL → 250 000 szt./mL
Objętość do podania
V = 800 000/250 000 = 3,2 mL
Odpowiedź
V = 3,2 mL
4.Obliczenia farmaceutyczne
Odpowiedź: V = 1,7 mL
Od stężenia do objętości: najpierw zamień stężenie na mg na mL. Procent m/v to gramy na 100 mL, więc x% = 10x mg/mL. Stężenie stosunkowe 1:n to 1 g w n mL. Po rekonstytucji stężenie to dawka proszku podzielona przez objętość końcową (rozcieńczalnik + objętość proszku). Wtedy objętość = dawka/stężenie.
Objętość końcowa i stężenie
1,5 + 0,5 = 2 mL
C = 2000/2 = 1000 mg/mL
Objętość
V = 1700/1000 = 1,7 mL
Odpowiedź
V = 1,7 mL
5.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapii
Odpowiedź: R = 34,2 mL/h
Wlewy heparyny i insuliny: stężenie = jednostki w worku/objętość worka (jednostki/mL). Prędkość pompy (mL/h) = jednostki na godzinę/stężenie, a jednostki na godzinę = mL/h × stężenie. Przy zleceniu zależnym od masy ciała najpierw jednostki/h = jednostki/kg/h × masa ciała. Objętość bolusa = potrzebne jednostki/moc fiolki. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Jednostki na godzinę
16·107 = 1 712 szt./h
Stężenie
25 000/500 = 50 szt./mL
Szybkość pompy
R = 1712/50 = 34,24 ≈ 34,2 mL/h
Odpowiedź
R = 34,2 mL/h
6.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapii
Odpowiedź: R = 28,1 mL/h
Wlewy miareczkowane: najpierw wyznacz stężenie w mcg/mL (mg × 1000/mL). Przy zleceniu zależnym od masy ciała mcg/min = mcg/kg/min × masa ciała. Następnie mL/h = mcg/min × 60/stężenie. Licząc wstecz, mcg/kg/min = mL/h × stężenie/(60 × masa ciała). Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Stężenie
400 mg = 400 000 mcg
400 000/250 = 1600 mcg/mL
Dawka na minutę i na godzinę
15·50 = 750 mcg/min
750·60 = 45000 mcg/h
Szybkość pompy
R = 45000/1600 = 28,13 ≈ 28,1 mL/h
Odpowiedź
R = 28,1 mL/h
7.Farmakologia
Odpowiedź: D · Better alertness and orientation, with two to three soft stools a day
Dlaczego to jest odpowiedź
Lactulose is adjusted to give about two to three soft stools a day and to lower ammonia, improving mental status. Excessive diarrhoea can cause dehydration and electrolyte loss.
Odpowiedź
D · Better alertness and orientation, with two to three soft stools a day
8.Farmakologia
Odpowiedź: B · It inhibits beta-lactamase enzymes that would destroy amoxicillin
Dlaczego to jest odpowiedź
Many bacteria produce beta-lactamases that inactivate penicillins. Clavulanic acid inhibits these enzymes, so amoxicillin can work against these organisms.
Odpowiedź
B · It inhibits beta-lactamase enzymes that would destroy amoxicillin