Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 72 kg ma otrzymać dawkę nasycającą w postaci tabletek (digoxin), aby osiągnąć stężenie 1 mcg/L. Objętość dystrybucji wynosi 7 L/kg, a tabletki mają biodostępność F = 0,7. Oblicz całkowitą doustną dawkę nasycającą LD w mcg.
72 kgVd = 7 L/kgC = 1 mcg/LF = 0,7
LD = mcg
2.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 69 kg ma stężenie (theophylline) równe 6 mg/L; docelowe wynosi 12 mg/L. Lek jest podawany dożylnie jako aminophylline (S = 0,8), a objętość dystrybucji wynosi 0,5 L/kg. Jaka dodatkowa dawka nasycająca LD podnosi stężenie do wartości docelowej?
69 kgVd = 0,5 L/kgC = 6 → 12 mg/LS = 0,8
LD = mg
3.Obliczenia farmaceutyczneŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Fiolka zawiera ceftriaxone 2000 mg w postaci proszku. Etykieta ćwiczeniowa zaleca dodanie 19,2 mL wody do wstrzykiwań; proszek zwiększa objętość o 0,8 mL. Jakie jest stężenie C w mg/mL po rekonstytucji?
2000 mg19,2 mL+0,8 mL
C = mg/mL
4.Obliczenia farmaceutyczneTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Masz 60 g 2,5% maści hydrocortisone. Ile gramów m 0,5% maści hydrocortisone musisz dodać, aby otrzymać maść 2%? Zaokrąglij do pełnych gramów.
60 g · 2,5%0,5%2%
m = g
5.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapiiŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Protokół ćwiczeniowy przewiduje bolus heparyny 80 jednostek/kg dla pacjenta o masie ciała 60 kg. Fiolka zawiera 5 000 jednostek/mL. Jaką objętość V nabierasz? Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.
80 szt./kg60 kg5 000 szt./mL
V = mL
6.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapiiTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Worek zawiera dopamine 800 mg w 500 mL. Zlecenie to 2 mcg/kg/min dla pacjenta o masie ciała 86 kg. Jaką prędkość R ustawiasz na pompie, w mL/h? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
800 mg/500 mL2 mcg/kg/min86 kg
R = mL/h
7.FarmakologiaŚredni
A patient is starting olanzapine. Which monitoring is most important over the following months?
APeak expiratory flow
BHearing tests and vision tests every month
CINR and platelet count
DWeight, blood glucose and blood lipids
8.FarmakologiaTrudny
A patient took a large paracetamol (acetaminophen) overdose 6 hours ago and feels well. Why is treatment still urgent?
AThe drug will cause kidney stones within a few hours
BThe patient is at risk of immediate respiratory arrest
CLiver damage appears 1–3 days later, and early treatment works best
DParacetamol overdose only causes harm if symptoms start in the first hour
3Roztwory
1.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: LD = 720 mcg
Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Objętość dystrybucji
Vd = 7·72 = 504 L
Potrzebna ilość substancji czynnej
Vd·C = 504·1 = 504 mcg
Dawka nasycająca
LD = 504/(1·0,7) = 720 mcg
Odpowiedź
LD = 720 mcg
W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości.
2.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: LD = 258,8 mg
Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Objętość dystrybucji
Vd = 0,5·69 = 34,5 L
Potrzebny wzrost
12 − 6 = 6 mg/L
Dawka nasycająca
LD = 34,5·6/(0,8·1) = 258,8 mg
Odpowiedź
LD = 258,8 mg
W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości.
3.Obliczenia farmaceutyczne
Odpowiedź: C = 100 mg/mL
Rekonstytucja: proszek zajmuje miejsce, więc objętość końcowa to rozpuszczalnik plus objętość proszku. Stężenie = lek w fiolce/objętość końcowa, a objętość do podania = dawka/stężenie. Na etykiecie z kilkoma mocami użyj stężenia odpowiadającego ilości rozpuszczalnika, którą rzeczywiście dodano. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Objętość końcowa
19,2 + 0,8 = 20 mL
Stężenie
C = 2000/20 = 100 mg/mL
Odpowiedź
C = 100 mg/mL
4.Obliczenia farmaceutyczne
Odpowiedź: m = 20 g
Metoda krzyżowa (aligacja): aby zmieszać wyższe stężenie H i niższe stężenie L do stężenia docelowego T, weź (T − L) części H i (H − T) części L. Części się krzyżują: każdy składnik dostaje odległość stężenia docelowego od drugiego składnika. Woda lub czysta baza liczy się jako 0%. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Części w metodzie krzyżowej
2,5%: 2 − 0,5 = 1,5 części
0,5%: 2,5 − 2 = 0,5 części
Przeskaluj do posiadanej ilości
m = 60·0,5/1,5 = 20 g
Odpowiedź
m = 20 g
Sprawdzenie: 60 g + 20 g = 80 g maści 2%.
5.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapii
Odpowiedź: V = 0,96 mL
Wlewy heparyny i insuliny: stężenie = jednostki w worku/objętość worka (jednostki/mL). Prędkość pompy (mL/h) = jednostki na godzinę/stężenie, a jednostki na godzinę = mL/h × stężenie. Przy zleceniu zależnym od masy ciała najpierw jednostki/h = jednostki/kg/h × masa ciała. Objętość bolusa = potrzebne jednostki/moc fiolki. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Potrzebna liczba sztuk
80·60 = 4 800 szt.
Objętość
V = 4800/5000 = 0,96 mL
Odpowiedź
V = 0,96 mL
6.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapii
Odpowiedź: R = 6,5 mL/h
Wlewy miareczkowane: najpierw wyznacz stężenie w mcg/mL (mg × 1000/mL). Przy zleceniu zależnym od masy ciała mcg/min = mcg/kg/min × masa ciała. Następnie mL/h = mcg/min × 60/stężenie. Licząc wstecz, mcg/kg/min = mL/h × stężenie/(60 × masa ciała). Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Stężenie
800 mg = 800 000 mcg
800 000/500 = 1600 mcg/mL
Dawka na minutę i na godzinę
2·86 = 172 mcg/min
172·60 = 10320 mcg/h
Szybkość pompy
R = 10320/1600 = 6,45 ≈ 6,5 mL/h
Odpowiedź
R = 6,5 mL/h
7.Farmakologia
Odpowiedź: D · Weight, blood glucose and blood lipids
Dlaczego to jest odpowiedź
Olanzapine and several other atypical antipsychotics cause weight gain, insulin resistance and dyslipidaemia. Weight, waist size, glucose and lipids are checked regularly.
Odpowiedź
D · Weight, blood glucose and blood lipids
8.Farmakologia
Odpowiedź: C · Liver damage appears 1–3 days later, and early treatment works best
Dlaczego to jest odpowiedź
Paracetamol overdose often causes few symptoms at first, while the toxic metabolite damages the liver. Liver injury peaks after about 3 days, so the decision to treat is based on the timed blood level, not on symptoms.
Odpowiedź
C · Liver damage appears 1–3 days later, and early treatment works best