Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent otrzymuje bolus dożylny 140 mg leku (tobramycin). Stężenie ekstrapolowane wstecz do czasu zero wynosi 6 mg/L, a okres półtrwania 2 h. Oblicz objętość dystrybucji Vd.
D = 140 mgC₀ = 6 mg/Lt½ = 2 h
Vd = L
2.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Osoba w wieku 81 lat (płeć: kobieta) waży 93 kg i ma stężenie kreatyniny w surowicy 1,6 mg/dL (141 µmol/L). Oszacuj klirens kreatyniny według Cockcrofta–Gaulta: CrCl (mL/min) = (140 − wiek) × masa ciała (kg)/(72 × SCr w mg/dL), × 0,85 u kobiet. Zwykły schemat leku (tobramycin) to 120 mg co 8 h przy klirensie kreatyniny 100 mL/min. Przy zachowaniu dawki odstęp wydłuża się proporcjonalnie do spadku klirensu. Oblicz nowy odstęp między dawkami τ. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Fiolka zawiera ampicillin 500 mg w postaci proszku. Etykieta ćwiczeniowa zaleca dodanie 1,8 mL wody do wstrzykiwań; proszek zwiększa objętość o 0,2 mL. Zlecona dawka to 375 mg. Jaką objętość V nabierasz? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
500 mg1,8 mL+0,2 mL375 mg
V = mL
4.Obliczenia farmaceutyczneTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Musisz przygotować 200 mL 6% roztworu hydrogen peroxide z 30% roztworu podstawowego i wody oczyszczonej. Ile mL V wody potrzebujesz? Zaokrąglij do pełnych mL.
30%0%6%200 mL
V = mL
5.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapiiŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Worek zawiera 12 500 jednostek heparyny w 250 mL. Zlecenie to 14 jednostek/kg/h dla pacjenta o masie ciała 80 kg. Jaką prędkość R ustawiasz na pompie, w mL/h? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
12 500 szt./250 mL14 szt./kg/h80 kg
R = mL/h
6.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapiiTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wlew dobutamine zawierający 250 mg w 250 mL płynie z prędkością 21 mL/h. Pacjent waży 92 kg. Jaką dawkę D w mcg/kg/min otrzymuje pacjent? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
250 mg/250 mL21 mL/h92 kg
D = mcg/kg/min
7.FarmakologiaŚredni
Jakie jest najważniejsze działanie niepożądane pochodnych sulfonylomocznika, takich jak gliklazyd?
ASuchy kaszel
BHipoglikemia
CKwasica mleczanowa
DHiperkaliemia
8.FarmakologiaTrudny
Kobieta stosująca złożoną doustną antykoncepcję hormonalną zaczyna przyjmować karbamazepinę z powodu padaczki. Co jest głównym problemem?
ACiężka hipoglikemia wywołana tym połączeniem
BBrak problemu, bo leki nie wchodzą w interakcje
CNieskuteczność antykoncepcji, bo hormony są szybciej metabolizowane
DZatrucie karbamazepiną, bo tabletka silnie hamuje jej metabolizm
3Roztwory
1.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: Vd = 23,33 L
Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Objętość dystrybucji
Vd = 140/6 = 23,33 L
Odpowiedź
Vd = 23,33 L
2.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: τ = 19,8 h
Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Klirens kreatyniny (Cockcroft–Gault)
CrCl = (140 − 81)·93/(72·1,6)·0,85 = 40,49 mL/min
Nowy odstęp
τ = 8·100/40,49 = 19,76 ≈ 19,8 h
Odpowiedź
τ = 19,8 h
W praktyce odstęp zaokrągla się do wygodnej wartości, takiej jak 12, 24, 36 lub 48 h.
3.Obliczenia farmaceutyczne
Odpowiedź: V = 1,5 mL
Rekonstytucja: proszek zajmuje miejsce, więc objętość końcowa to rozpuszczalnik plus objętość proszku. Stężenie = lek w fiolce/objętość końcowa, a objętość do podania = dawka/stężenie. Na etykiecie z kilkoma mocami użyj stężenia odpowiadającego ilości rozpuszczalnika, którą rzeczywiście dodano. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Objętość końcowa
1,8 + 0,2 = 2 mL
Stężenie
500/2 = 250 mg/mL
Objętość do podania
V = 375/250 = 1,5 mL
Odpowiedź
V = 1,5 mL
4.Obliczenia farmaceutyczne
Odpowiedź: V = 160 mL
Metoda krzyżowa (aligacja): aby zmieszać wyższe stężenie H i niższe stężenie L do stężenia docelowego T, weź (T − L) części H i (H − T) części L. Części się krzyżują: każdy składnik dostaje odległość stężenia docelowego od drugiego składnika. Woda lub czysta baza liczy się jako 0%. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Części w metodzie krzyżowej
30%: 6 − 0 = 6 części
0%: 30 − 6 = 24 części
razem: 30 części
Woda
V = 200·24/30 = 160 mL
Odpowiedź
V = 160 mL
Sprawdzenie: 40 mL roztworu 30% zawiera 12 g leku, czyli 6% z 200 mL.
5.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapii
Odpowiedź: R = 22,4 mL/h
Wlewy heparyny i insuliny: stężenie = jednostki w worku/objętość worka (jednostki/mL). Prędkość pompy (mL/h) = jednostki na godzinę/stężenie, a jednostki na godzinę = mL/h × stężenie. Przy zleceniu zależnym od masy ciała najpierw jednostki/h = jednostki/kg/h × masa ciała. Objętość bolusa = potrzebne jednostki/moc fiolki. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Jednostki na godzinę
14·80 = 1 120 szt./h
Stężenie
12 500/250 = 50 szt./mL
Szybkość pompy
R = 1120/50 = 22,4 mL/h
Odpowiedź
R = 22,4 mL/h
6.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapii
Odpowiedź: D = 3,8 mcg/kg/min
Wlewy miareczkowane: najpierw wyznacz stężenie w mcg/mL (mg × 1000/mL). Przy zleceniu zależnym od masy ciała mcg/min = mcg/kg/min × masa ciała. Następnie mL/h = mcg/min × 60/stężenie. Licząc wstecz, mcg/kg/min = mL/h × stężenie/(60 × masa ciała). Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Stężenie
250 000/250 = 1000 mcg/mL
Mikrogramy na minutę
21·1000 = 21000 mcg/h
21000/60 = 350 mcg/min
Na kilogram
D = 350/92 = 3,804 ≈ 3,8 mcg/kg/min
Odpowiedź
D = 3,8 mcg/kg/min
7.Farmakologia
Odpowiedź: B · Hipoglikemia
Dlaczego to jest odpowiedź
Pochodne sulfonylomocznika zamykają ATP-zależne kanały potasowe w komórkach beta, uwalniając insulinę. Insulina jest uwalniana nawet wtedy, gdy glukoza jest już niska, więc głównym ryzykiem jest hipoglikemia.
Odpowiedź
B · Hipoglikemia
8.Farmakologia
Odpowiedź: C · Nieskuteczność antykoncepcji, bo hormony są szybciej metabolizowane
Dlaczego to jest odpowiedź
Karbamazepina indukuje CYP3A4, przyspieszając rozkład estrogenu i progestagenu. Stężenia hormonów antykoncepcyjnych spadają i może dojść do ciąży, dlatego zaleca się inną metodę.
Odpowiedź
C · Nieskuteczność antykoncepcji, bo hormony są szybciej metabolizowane