Farmakokinetyka kliniczna: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 8 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadania Wróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Farmakokinetyka kliniczna

Stała szybkości i okres półtrwania: k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
Dwa stężenia: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca: LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca: R = CL·C_ss/(S·F)
Średni stan stacjonarny: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony: 1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Korekta dawki przy niewydolności nerek: dawka × CrCl/norma; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/norma)

Metoda

Przelicz okres półtrwania na stałą szybkości: k = 0,693/t½.
Zamień wartości na kg na wartości całkowite: Vd (L) = L/kg × masa ciała, CL (L/h) = L/kg/h × masa ciała.
Wybierz zależność: C = C₀·e^−kt, LD = Vd·C/(S·F), szybkość podtrzymująca = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k.
Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.

Obliczenia farmaceutyczne

Stężenie procentowe: % w/v = g na 100 mL
Ilość w roztworze: g = % × mL / 100
Stężenie wyrażone stosunkiem: 1:X = 1 g w X mL; % = 100 / X
Rekonstytucja: objętość końcowa = rozpuszczalnik + objętość proszku
Stężenie: mg/mL = lek w fiolce / objętość końcowa
Metoda krzyżowa (aligacja): części H = T − L, części L = H − T
Woda lub baza: 0%

Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapii

Dawka dobowa: mg/dobę = mg/kg/dobę × masa ciała (kg)
Liczba dawek na dobę: liczba = 24 h / odstęp między dawkami (h)
Funty na kilogramy: kg = lb / 2,2
Stężenie wlewu: jednostki/mL = jednostki w worku / objętość worka
Szybkość pompy: mL/h = dawka na godzinę / stężenie
Wlew miareczkowany: mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Dawka z prędkości pompy: mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Jednostki: 1 mg = 1000 mcg

2Zadania do ćwiczenia

1.Farmakokinetyka klinicznaŚredni

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent otrzymuje bolus dożylny 120 mg leku (tobramycin). Stężenie ekstrapolowane wstecz do czasu zero wynosi 9 mg/L, a okres półtrwania 2 h. Oblicz klirens CL w L/h.

D = 120 mgC₀ = 9 mg/Lt½ = 2 h

CL = L/h

2.Farmakokinetyka klinicznaTrudny

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 82 kg przyjmuje doustnie aminofilinę (S = 0,8, F = 1) co 8 h. Klirens teofiliny wynosi 0,05 L/kg/h. Każda dawka to 300 mg leku (aminophylline). Oblicz średnie stężenie w stanie stacjonarnym C_ss,avg.

CL = 0,05 L/kg/hτ = 8 hS = 0,8F = 182 kgD = 300 mg

C_ss,avg = mg/L

3.Obliczenia farmaceutyczneŚredni

Roztwór ma stężenie stosunkowe 1:10 000. Potrzebujesz 0,16 mg. Pobierz objętość do strzykawki 10 mL: jaka to objętość V?

1:10 0000,16 mg

V = mL

4.Obliczenia farmaceutyczneTrudny

Fiolka zawiera 250 mg proszku. Dodajesz 9,6 mL rozcieńczalnika, a proszek dodaje 0,4 mL objętości. Zlecona dawka to 27,5 mg. Pobierz dawkę: jaką objętość V podajesz?

250 mg9,6 mL + 0,4 mL27,5 mg

V = mL

5.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapiiŚredni

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Worek zawiera 12 500 jednostek heparyny w 250 mL. Zlecenie to 14 jednostek/kg/h dla pacjenta o masie ciała 65 kg. Jaką prędkość R ustawiasz na pompie, w mL/h? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

12 500 szt./250 mL14 szt./kg/h65 kg

R = mL/h

6.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapiiTrudny

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wlew dopamine zawierający 800 mg w 500 mL płynie z prędkością 13 mL/h. Pacjent waży 53 kg. Jaką dawkę D w mcg/kg/min otrzymuje pacjent? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

800 mg/500 mL13 mL/h53 kg

D = mcg/kg/min

7.FarmakologiaŚredni

Co opisuje klirens leku?

AObjętość osocza oczyszczaną z leku w jednostce czasu
BCzęść dawki, która się wchłania
CCzas potrzebny do całkowitego zniknięcia leku z osocza
DIlość leku usuwaną podczas jednej dializy

8.FarmakologiaTrudny

A patient with an epidural infusion of local anaesthetic becomes hypotensive. What is the most likely mechanism?

ABlockade of sympathetic nerves causes vasodilation
BThe drug increases urine output and causes dehydration
CThe local anaesthetic causes a severe allergic reaction
DThe epidural catheter has caused heavy bleeding

3Roztwory

1.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: CL = 4,621 L/h

Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × C_ss. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Objętość dystrybucji

Vd = 120/9 = 13,33 L

Stała szybkości

k = 0,693/2 = 0,3466 h⁻¹

Klirens

CL = 0,3466·13,33 = 4,621 L/h

Odpowiedź

CL = 4,621 L/h

2.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: C_ss,avg = 7,317 mg/L

Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(C_peak/C_trough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (C_peak − C_trough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to C_ss,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e^−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Klirens

CL = 0,05·82 = 4,1 L/h

Średnie stężenie w stanie stacjonarnym

C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ) = 0,8·1·300/(4,1·8) = 7,317 mg/L

Odpowiedź

C_ss,avg = 7,317 mg/L

3.Obliczenia farmaceutyczne

Odpowiedź: V = 1,6 mL

Od stężenia do objętości: najpierw zamień stężenie na mg na mL. Procent m/v to gramy na 100 mL, więc x% = 10x mg/mL. Stężenie stosunkowe 1:n to 1 g w n mL. Po rekonstytucji stężenie to dawka proszku podzielona przez objętość końcową (rozcieńczalnik + objętość proszku). Wtedy objętość = dawka/stężenie.

Stężenie w mg/mL

1000 mg/10 000 mL = 0,1 mg/mL

Objętość

V = 0,16/0,1 = 1,6 mL

Odpowiedź

V = 1,6 mL

4.Obliczenia farmaceutyczne

Odpowiedź: V = 1,1 mL

Objętość końcowa i stężenie

9,6 + 0,4 = 10 mL

C = 250/10 = 25 mg/mL

Objętość

V = 27,5/25 = 1,1 mL

Odpowiedź

V = 1,1 mL

5.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapii

Odpowiedź: R = 18,2 mL/h

Wlewy heparyny i insuliny: stężenie = jednostki w worku/objętość worka (jednostki/mL). Prędkość pompy (mL/h) = jednostki na godzinę/stężenie, a jednostki na godzinę = mL/h × stężenie. Przy zleceniu zależnym od masy ciała najpierw jednostki/h = jednostki/kg/h × masa ciała. Objętość bolusa = potrzebne jednostki/moc fiolki. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Jednostki na godzinę

14·65 = 910 szt./h

Stężenie

12 500/250 = 50 szt./mL

Szybkość pompy

R = 910/50 = 18,2 mL/h

Odpowiedź

R = 18,2 mL/h

6.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapii

Odpowiedź: D = 6,5 mcg/kg/min

Wlewy miareczkowane: najpierw wyznacz stężenie w mcg/mL (mg × 1000/mL). Przy zleceniu zależnym od masy ciała mcg/min = mcg/kg/min × masa ciała. Następnie mL/h = mcg/min × 60/stężenie. Licząc wstecz, mcg/kg/min = mL/h × stężenie/(60 × masa ciała). Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Stężenie

800 000/500 = 1600 mcg/mL

Mikrogramy na minutę

13·1600 = 20800 mcg/h

20800/60 = 346,7 mcg/min

Na kilogram

D = 346,7/53 = 6,541 ≈ 6,5 mcg/kg/min

Odpowiedź

D = 6,5 mcg/kg/min

7.Farmakologia

Odpowiedź: A · Objętość osocza oczyszczaną z leku w jednostce czasu

Dlaczego to jest odpowiedź

Klirens to objętość osocza, z której lek jest usuwany w jednostce czasu. Razem z szybkością dawkowania określa stężenie w stanie stacjonarnym.

Odpowiedź

A · Objętość osocza oczyszczaną z leku w jednostce czasu

8.Farmakologia

Odpowiedź: A · Blockade of sympathetic nerves causes vasodilation

Dlaczego to jest odpowiedź

Epidural local anaesthetics block sympathetic fibres as well as sensory nerves. This dilates blood vessels and lowers blood pressure, so fluids, position changes or vasopressors may be needed.

Odpowiedź

A · Blockade of sympathetic nerves causes vasodilation

ExamProblems · examproblems.com/courses/clinical-pharmacokinetics