Farmakokinetyka kliniczna: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 8 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadania Wróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Farmakokinetyka kliniczna

Stała szybkości i okres półtrwania: k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
Dwa stężenia: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca: LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca: R = CL·C_ss/(S·F)
Średni stan stacjonarny: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony: 1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Korekta dawki przy niewydolności nerek: dawka × CrCl/norma; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/norma)

Metoda

Przelicz okres półtrwania na stałą szybkości: k = 0,693/t½.
Zamień wartości na kg na wartości całkowite: Vd (L) = L/kg × masa ciała, CL (L/h) = L/kg/h × masa ciała.
Wybierz zależność: C = C₀·e^−kt, LD = Vd·C/(S·F), szybkość podtrzymująca = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k.
Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.

Obliczenia farmaceutyczne

Stężenie procentowe: % w/v = g na 100 mL
Ilość w roztworze: g = % × mL / 100
Stężenie wyrażone stosunkiem: 1:X = 1 g w X mL; % = 100 / X
Rekonstytucja: objętość końcowa = rozpuszczalnik + objętość proszku
Stężenie: mg/mL = lek w fiolce / objętość końcowa
Metoda krzyżowa (aligacja): części H = T − L, części L = H − T
Woda lub baza: 0%

Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapii

Dawka dobowa: mg/dobę = mg/kg/dobę × masa ciała (kg)
Liczba dawek na dobę: liczba = 24 h / odstęp między dawkami (h)
Funty na kilogramy: kg = lb / 2,2
Stężenie wlewu: jednostki/mL = jednostki w worku / objętość worka
Szybkość pompy: mL/h = dawka na godzinę / stężenie
Wlew miareczkowany: mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Dawka z prędkości pompy: mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Jednostki: 1 mg = 1000 mcg

2Zadania do ćwiczenia

1.Farmakokinetyka klinicznaŚredni

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent otrzymuje bolus dożylny 210 mg leku (tobramycin). Stężenie ekstrapolowane wstecz do czasu zero wynosi 12 mg/L, a okres półtrwania 2 h. Oblicz klirens CL w L/h.

D = 210 mgC₀ = 12 mg/Lt½ = 2 h

CL = L/h

2.Farmakokinetyka klinicznaTrudny

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wlew leku (theophylline) biegnie z prędkością 30 mg/h bez dawki nasycającej. Klirens pacjenta wynosi 2 L/h, a okres półtrwania 6 h. Jakie jest stężenie C po 13 h?

R = 30 mg/hCL = 2 L/ht½ = 6 ht = 13 h

C = mg/L

3.Obliczenia farmaceutyczneŚredni

Roztwór ma stężenie stosunkowe 1:1000. Potrzebujesz 0,53 mg. Pobierz objętość do strzykawki 1 mL: jaka to objętość V?

1:10000,53 mg

V = mL

4.Obliczenia farmaceutyczneTrudny

Fiolka zawiera 1000 mg proszku. Dodajesz 3,5 mL rozcieńczalnika, a proszek dodaje 0,5 mL objętości. Zlecona dawka to 750 mg. Pobierz dawkę: jaką objętość V podajesz?

1000 mg3,5 mL + 0,5 mL750 mg

V = mL

5.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapiiŚredni

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Protokół ćwiczeniowy przewiduje bolus heparyny 80 jednostek/kg dla pacjenta o masie ciała 52 kg. Fiolka zawiera 1 000 jednostek/mL. Jaką objętość V nabierasz? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

80 szt./kg52 kg1 000 szt./mL

V = mL

6.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapiiTrudny

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wlew dobutamine zawierający 250 mg w 250 mL płynie z prędkością 36 mL/h. Pacjent waży 88 kg. Jaką dawkę D w mcg/kg/min otrzymuje pacjent? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

250 mg/250 mL36 mL/h88 kg

D = mcg/kg/min

7.FarmakologiaŚredni

Który objaw jest typowy dla zatrucia opioidami?

ASzybki, głęboki oddech
BWysoka temperatura ciała
CSzeroko rozszerzone źrenice
DSzpilkowate źrenice

8.FarmakologiaTrudny

U pacjenta, który niedawno zaczął przyjmować haloperydol, pojawia się wysoka gorączka, sztywność mięśni typu „rury ołowianej”, splątanie i bardzo wysoka kinaza kreatynowa. Jakie jest najbardziej prawdopodobne rozpoznanie?

AOstra dystonia
BZłośliwy zespół neuroleptyczny
CZespół serotoninowy
DHipertermia złośliwa po znieczuleniu

3Roztwory

1.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: CL = 6,065 L/h

Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × C_ss. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Objętość dystrybucji

Vd = 210/12 = 17,5 L

Stała szybkości

k = 0,693/2 = 0,3466 h⁻¹

Klirens

CL = 0,3466·17,5 = 6,065 L/h

Odpowiedź

CL = 6,065 L/h

2.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: C = 11,66 mg/L

Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(C_peak/C_trough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (C_peak − C_trough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to C_ss,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e^−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Stężenie w stanie stacjonarnym

C_ss = 30/2 = 15 mg/L

Stała szybkości

k = 0,693/6 = 0,1155 h⁻¹

Stężenie po podanym czasie

C = 15·(1 − e^{−0,1155·13}) = 11,66 mg/L

Odpowiedź

C = 11,66 mg/L

3.Obliczenia farmaceutyczne

Odpowiedź: V = 0,53 mL

Od stężenia do objętości: najpierw zamień stężenie na mg na mL. Procent m/v to gramy na 100 mL, więc x% = 10x mg/mL. Stężenie stosunkowe 1:n to 1 g w n mL. Po rekonstytucji stężenie to dawka proszku podzielona przez objętość końcową (rozcieńczalnik + objętość proszku). Wtedy objętość = dawka/stężenie.

Stężenie w mg/mL

1000 mg/1000 mL = 1 mg/mL

Objętość

V = 0,53/1 = 0,53 mL

Odpowiedź

V = 0,53 mL

4.Obliczenia farmaceutyczne

Odpowiedź: V = 3 mL

Objętość końcowa i stężenie

3,5 + 0,5 = 4 mL

C = 1000/4 = 250 mg/mL

Objętość

V = 750/250 = 3 mL

Odpowiedź

V = 3 mL

5.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapii

Odpowiedź: V = 4,2 mL

Wlewy heparyny i insuliny: stężenie = jednostki w worku/objętość worka (jednostki/mL). Prędkość pompy (mL/h) = jednostki na godzinę/stężenie, a jednostki na godzinę = mL/h × stężenie. Przy zleceniu zależnym od masy ciała najpierw jednostki/h = jednostki/kg/h × masa ciała. Objętość bolusa = potrzebne jednostki/moc fiolki. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Potrzebna liczba sztuk

80·52 = 4 160 szt.

Objętość

V = 4160/1000 = 4,16 ≈ 4,2 mL

Odpowiedź

V = 4,2 mL

6.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapii

Odpowiedź: D = 6,8 mcg/kg/min

Wlewy miareczkowane: najpierw wyznacz stężenie w mcg/mL (mg × 1000/mL). Przy zleceniu zależnym od masy ciała mcg/min = mcg/kg/min × masa ciała. Następnie mL/h = mcg/min × 60/stężenie. Licząc wstecz, mcg/kg/min = mL/h × stężenie/(60 × masa ciała). Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Stężenie

250 000/250 = 1000 mcg/mL

Mikrogramy na minutę

36·1000 = 36000 mcg/h

36000/60 = 600 mcg/min

Na kilogram

D = 600/88 = 6,818 ≈ 6,8 mcg/kg/min

Odpowiedź

D = 6,8 mcg/kg/min

7.Farmakologia

Odpowiedź: D · Szpilkowate źrenice

Dlaczego to jest odpowiedź

Zatrucie opioidami klasycznie powoduje szpilkowate źrenice, wolny lub płytki oddech i obniżoną świadomość. Nalokson odwraca te objawy.

Odpowiedź

D · Szpilkowate źrenice

8.Farmakologia

Odpowiedź: B · Złośliwy zespół neuroleptyczny

Dlaczego to jest odpowiedź

Złośliwy zespół neuroleptyczny występuje po antagonistach dopaminy i rozwija się w ciągu dni, ze sztywnością typu rury ołowianej, gorączką i podwyższoną CK. Zespół serotoninowy rozwija się szybciej i cechują go klonusy i wygórowane odruchy.

Odpowiedź

B · Złośliwy zespół neuroleptyczny

ExamProblems · examproblems.com/courses/clinical-pharmacokinetics