Dynamika: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Ruch po okręgu

Przyspieszenie dośrodkowe
a = v²/r = ω²·r
Siła dośrodkowa
F = m·v²/r
Prędkość kątowa
ω = v/r = 2π/T
Płaski zakręt, tarcie
vmax = √(μ·g·r)

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Ruch obrotowy bryły sztywnej

Momenty bezwładności względem G
pręt mL²/12, tarcza ½mR², pierścień mR², kula pełna (2/5)mR², kula pusta (2/3)mR²
Twierdzenie Steinera
I = IG + m·d²
Promień bezwładności
I = m·k²
Pręt względem końca
I = mL²/3
Równanie ruchu
ΣM = I·α
Prędkość w rad/s
ω = 2π·n/60
Energia kinetyczna
E = ½·I·ω²
Praca i moc
W = T·θ, P = T·ω
Toczenie bez poślizgu
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Moment pędu
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Uderzenie względem punktu zawieszenia
m·v·d = I·ω

Metoda

  1. Wybierz oś: stały punkt obrotu lub środek masy dla ciał toczących się.
  2. Znajdź moment bezwładności względem tej osi ze standardowych wyników, używając I = IG + m·d² dla przesuniętej osi.
  3. Wybierz metodę: ΣM = I·α dla przyspieszeń i sił, energię (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h) dla prędkości, moment pędu dla uderzeń i nagłych zmian.
  4. Połącz ruch postępowy i obrotowy wzorami v = ω·r i a = α·r oraz zamień obr/min na rad/s.

Koła i przekładnie zębate

Zazębione koła
n1·N1 = n2·N2
Moment skręcający
T2 = T1·(N2/N1)·η
Moc
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Przekładnia wielostopniowa
przełożenie całkowite = iloczyn przełożeń poszczególnych stopni

Sprężyny i wahadła

Masa na sprężynie
T = 2π·√(m/k)
Wahadło
T = 2π·√(L/g)
Pulsacja
ω = √(k/m) = 2π/T
Maksymalna prędkość i przyspieszenie
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Energia
E = ½·k·A²

Drgania mechaniczne

Częstotliwość drgań własnych
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Z ugięcia statycznego
ωn = √(g/δst)
Tłumienie krytyczne
cc = 2√(km) = 2mωn
Współczynnik tłumienia
ζ = c/cc
Częstotliwość drgań tłumionych
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logarytmiczny dekrement tłumienia
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Sprężyny połączone równolegle
k = k1 + k2
Sprężyny połączone szeregowo
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
policjaa = 5,5 m/s²samochód32 m/s

Samochód jadący ze stałą prędkością 32 m/s mija stojący radiowóz. W tej chwili radiowóz rusza i przyspiesza jednostajnie z przyspieszeniem 5,5 m/s². W jakiej odległości od miejsca startu radiowóz dogoni samochód? Wyznacz d.

vcar = 32 m/sapolice = 5,5 m/s²v0,police = 0
d = m
2.KinematykaTrudny
v₀ = 7 m/s20 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 7 m/s z krawędzi dachu na wysokości 20 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz największą wysokość hmax nad ziemią.

v₀ = 7 m/sh₀ = 20 mg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
skrzynkav₀ = 10,5 m/sμ = ?

Skrzynka sunie po poziomej podłodze z prędkością początkową 10,5 m/s i zatrzymuje się po 110 m. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz współczynnik tarcia kinetycznego μ.

v₀ = 10,5 m/sd = 110 mg = 9,81 m/s²
μ =
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
θ = 25°klocekv₀ = 5,5 m/s

Klocek zostaje popchnięty tak, że zaczyna sunąć w górę rampy nachylonej pod kątem 25° z prędkością 5,5 m/s. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,15. Przyjmij g = 9,81 m/s². Jak daleko d wzdłuż rampy przesunie się klocek, zanim się zatrzyma?

v₀ = 5,5 m/sθ = 25°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
d = m
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 22 m/sθ = ?R = 35 m

Piłkę wyrzucono z poziomego terenu z prędkością 22 m/s i ma ona upaść 35 m dalej. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz mniejszy z dwóch możliwych kątów wyrzutu θ.

v₀ = 22 m/sR = 35 mg = 9,81 m/s²
θ = °
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 55 mv0​ = 27 m/s30°zasięg

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 30° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 55 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz czas lotu t, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 27 m/sθ = 30°h = 55 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.Ruch po okręguŚredni
r = 85 mvmax​ = ?

Samochód pokonuje płaski zakręt o promieniu 85 m. Współczynnik tarcia statycznego między oponami a jezdnią wynosi 0,7. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz największą prędkość vmax, z jaką samochód może pokonać zakręt bez poślizgu.

r = 85 mμs = 0,7g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.Ruch po okręguTrudny
r = 1 mv = 6,5 m/s

Kulka o masie 0,9 kg na nici o długości 1 m porusza się po okręgu w płaszczyźnie pionowej. W najniższym punkcie ma prędkość 6,5 m/s. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici w najniższym punkcie.

m = 0,9 kgr = 1 mv = 6,5 m/sg = 9,81 m/s²
T = N
9.Praca i energiaŚredni
40°d = 12 mμ = 0,25

Klocek o masie 2,5 kg zsuwa się na odcinku 12 m po zboczu nachylonym pod kątem 40° do poziomu, przy współczynniku tarcia kinetycznego 0,25. Wyznacz pracę Wf wykonaną przeciw tarciu.

m = 2,5 kgθ = 40°μ = 0,25d = 12 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
10.Praca i energiaTrudny
h = 3,5 mL = 2,5 mμ = 0,2k = 800 N/m

Klocek o masie 2,5 kg puszczono bez prędkości początkowej z wysokości 3,5 m na gładkiej rampie. Na dole przejeżdża przez szorstki poziomy pas o długości 2,5 m (μ = 0,2), a potem trafia na sprężynę (k = 800 N/m) na gładkiej powierzchni. Wyznacz prędkość v klocka, gdy dociera do sprężyny.

m = 2,5 kgh = 3,5 mL = 2,5 mμ = 0,2k = 800 N/mg = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Pęd i zderzeniaŚredni
500 kg25 m/s1400 kg

Samochód o masie 500 kg jadący z prędkością 25 m/s uderza w stojący samochód o masie 1400 kg i oba się sczepiają. Ile energii kinetycznej ΔK traci się w zderzeniu?

m1 = 500 kgv1 = 25 m/sm2 = 1400 kgv2 = 0
ΔK = J
12.Pęd i zderzeniaTrudny
15 m/s4 m/s

Piłka o masie 0,6 kg uderza w ścianę z prędkością 15 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 4 m/s. Kontakt trwa 25 ms. Wyznacz wartość popędu J, który ściana przekazuje piłce.

m = 0,6 kgvin = 15 m/svout = 4 m/sΔt = 25 ms
J = N·s
13.Ruch obrotowy bryły sztywnejŚredni
n = 2000 rpmTb​ = 125 N·mI = 16,5 kg·m²

Koło zamachowe o momencie bezwładności 16,5 kg·m² wiruje z prędkością 2000 obr/min. Hamulec wywiera stały moment tarcia 125 N·m. Jak długo t trwa zatrzymanie?

I = 16,5 kg·m²n = 2000 rpmTb = 125 N·m
t = s
14.Ruch obrotowy bryły sztywnejTrudny
θ = 30°vs = 7,5 m

pełna kula rusza ze spoczynku i stacza się bez poślizgu po równi nachylonej pod kątem 30° do poziomu. Przyjmij g = 9,81 m/s². Jego promień wynosi 0,2 m. Znajdź prędkość kątową ω po przebyciu 7,5 m wzdłuż równi.

θ = 30°s = 7,5 mI = (2/5)·m·r²g = 9,81 m/s²r = 0,2 m
ω = rad/s
15.Koła i przekładnie zębateŚredni
Nw​ = 30z = 3, 1450 rpm

Ślimak o liczbie zwojów 3 obraca się z prędkością 1450 rpm i napędza ślimacznicę o 30 zębach. Wyznacz prędkość obrotową nw ślimacznicy.

z = 3Nw = 30n = 1450 rpm
nw = rpm
16.Koła i przekładnie zębateTrudny
Ns​ = 18koło koronowe nieruchomeNp​ = 15nc​ = ?

W przekładni planetarnej koło słoneczne ma 18 zębów, a każdy satelita 15 zębów. Koło koronowe jest unieruchomione, a koło słoneczne napędzane z prędkością 1500 rpm. Wyznacz prędkość obrotową nc jarzma.

Ns = 18Np = 15ns = 1500 rpm
nc = rpm
17.Sprężyny i wahadłaŚredni
L = 1,5 mT = 3,99 s

Astronauta na innej planecie stwierdza, że wahadło matematyczne o długości 1,5 m ma przy małych wychyleniach okres 3,99 s. Wyznacz przyspieszenie grawitacyjne g na tej planecie.

L = 1,5 mT = 3,99 s
g = m/s²
18.Sprężyny i wahadłaTrudny
t (s)x (cm)t = ?10,4

Ciało wykonuje ruch harmoniczny z okresem 3,8 s i amplitudą 13 cm. Jaki najkrótszy czas t jest potrzebny, aby przejść z położenia równowagi do wychylenia 10,4 cm?

T = 3,8 sA = 13 cmx = 10,4 cm
t = s
19.Drgania mechaniczneŚredni
k = 40 kN/mζ = 0,4m = 15 kg

Masa 15 kg na sprężynie o sztywności 40 kN/m ma tłumik wiskotyczny dający współczynnik tłumienia 0,4. Wyznacz częstotliwość drgań swobodnych tłumionych fd w Hz.

m = 15 kgk = 40 kN/mζ = 0,4
fd = Hz
20.Drgania mechaniczneTrudny
k1​ = 10k2​ = 25k3​ = 20m = 50 kg

Masa 50 kg wisi na sprężynie k₃ = 20 kN/m. Górny koniec k₃ jest przymocowany do sztywnej belki, która wisi na dwóch sprężynach obok siebie, k₁ = 10 kN/m i k₂ = 25 kN/m; belka pozostaje pozioma. Pomiń tłumienie oraz masy sprężyn i belki. Wyznacz częstotliwość drgań własnych fn w kierunku pionowym w Hz.

m = 50 kgk1 = 10 kN/mk2 = 25 kN/mk3 = 20 kN/m
fn = Hz

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: d = 372,4 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Równe drogi

v·t = ½·a·t² → t = 2v/a = 2·32/5,5 = 11,64 s

Droga

d = v·t = 32·11,64 = 372,4 m

Odpowiedź

d = 372,4 m

W tej chwili radiowóz jedzie z prędkością 2v = 64 m/s.

2.Kinematyka

Odpowiedź: hmax = 22,5 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Wzniesienie nad dach

0 = v₀² − 2·g·Δh → Δh = 7²/(2·9,81) = 2,497 m

Wysokość nad ziemią

hmax = 20 + 2,497 = 22,5 m

Odpowiedź

hmax = 22,5 m
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: μ = 0,05108

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Opóźnienie

a = v₀²/(2d) = 10,5²/(2·110) = 0,5011 m/s²

Współczynnik tarcia

μ·m·g = m·a → μ = a/g = 0,5011/9,81 = 0,05108

Odpowiedź

μ = 0,05108
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: d = 2,76 m

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Opóźnienie

Obie siły są skierowane w dół zbocza; masa się skraca.

a = 9,81·(sin 25° + 0,15·cos 25°) = 5,48 m/s²

Droga

d = v₀²/(2a) = 5,5²/(2·5,48) = 2,76 m

Odpowiedź

d = 2,76 m
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: θ = 22,59 °

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Wzór na zasięg

R = v₀²·sin 2θ/g → sin 2θ = 9,81·35/22² = 0,7094

Kąt

2θ = 45,19° → θ = 22,59°

Odpowiedź

θ = 22,59°

Drugie rozwiązanie to 90° − θ = 67,41°.

6.Rzut ukośny

Odpowiedź: t = 4,996 s

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 27·cos 30° = 23,38 m/s
vy = v0·sin θ = 27·sin 30° = 13,5 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 55 + 13,5·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (13,5 + √(182,2 + 1079))/9,81 = 4,996 s

Odpowiedź

t = 4,996 s
7.Ruch po okręgu

Odpowiedź: vmax = 24,16 m/s

Ruch jednostajny po okręgu: ciało poruszające się z prędkością v po okręgu o promieniu r ma przyspieszenie skierowane do środka a = v²/r, więc potrzebuje wypadkowej siły skierowanej do środka F = m·v²/r. Tę siłę zapewnia coś rzeczywistego: tarcie, naciąg nici, grawitacja albo siła reakcji.

Tarcie pełni rolę siły dośrodkowej

m·v²/r = μ·m·g
v = √(μ·g·r) = √(0,7·9,81·85) = 24,16 m/s

Odpowiedź

vmax = 24,16 m/s (86,98 km/h)
8.Ruch po okręgu

Odpowiedź: T = 46,85 N

Ruch jednostajny po okręgu: ciało poruszające się z prędkością v po okręgu o promieniu r ma przyspieszenie skierowane do środka a = v²/r, więc potrzebuje wypadkowej siły skierowanej do środka F = m·v²/r. Tę siłę zapewnia coś rzeczywistego: tarcie, naciąg nici, grawitacja albo siła reakcji.

Siły w najniższym punkcie

Kierunek do środka (w górę) jest dodatni.

T − m·g = m·v²/r
T = 0,9·9,81 + 0,9·6,5²/1 = 8,829 + 38,03 = 46,85 N

Odpowiedź

T = 46,85 N
9.Praca i energia

Odpowiedź: Wf = 56,36 J

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Siła tarcia

N = mg·cos θ = 24,53·0,766 = 18,79 N
F = μN = 0,25·18,79 = 4,697 N

Praca przeciw tarciu

Wf = F·d = 4,697·12 = 56,36 J

Odpowiedź

Wf = 56,36 J
10.Praca i energia

Odpowiedź: v = 7,672 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia po szorstkim pasie

Rampa jest gładka, więc energię zabiera tylko pas.

mgh − μmgL = 24,53·(3,5 − 0,2·2,5) = 73,58 J

Prędkość przy sprężynie

½mv² = mg(h − μL) → v = √(2g(h − μL)) = √(2·9,81·3) = 7,672 m/s

Odpowiedź

v = 7,672 m/s
11.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: ΔK = 115132 J

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Wspólna prędkość

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 500·25/1900 = 6,579 m/s

Energia kinetyczna przed i po

Kbefore = ½·500·25² = 156250 J
Kafter = ½·1900·6,579² = 41118 J

Utracona energia

ΔK = 156250 − 41118 = 115132 J

Odpowiedź

ΔK = 115132 J

Utracona energia zamienia się w odkształcenie, ciepło i dźwięk.

12.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: J = 11,4 N·s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,6·(4 + 15) = 11,4 N·s

Odpowiedź

J = 11,4 N·s
13.Ruch obrotowy bryły sztywnej

Odpowiedź: t = 27,65 s

Rotation about a fixed axis: the sum of the moments about the axis equals I·α (ΣM = I·α), just as ΣF = m·a for translation. In energy form, a torque T turning through an angle θ (in radians) does work T·θ, which changes the kinetic energy ½·I·ω²; gravity adds or removes m·g·Δh of the centre of mass. Power is P = T·ω.

Prędkość kątowa

ω = 2π·2000/60 = 209,4 rad/s

Opóźnienie i czas

α = Tb/I = 125/16,5 = 7,576 rad/s²
t = ω/α = 209,4/7,576 = 27,65 s

Odpowiedź

t = 27,65 s
14.Ruch obrotowy bryły sztywnej

Odpowiedź: ω = 36,25 rad/s

Rolling and angular momentum: a body rolling without slipping has v = ω·r, so its kinetic energy is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Down a slope that gives a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). When no external moment acts about an axis, the angular momentum about that axis stays constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, even if kinetic energy is lost.

Wysokość opadnięcia

h = s·sin θ = 7,5·sin 30° = 3,75 m

Bilans energii przy toczeniu

Toczenie bez poślizgu: ω = v/r, a tarcie nie wykonuje pracy w punkcie styku.

m·g·h = ½·m·v²·(1 + 0,4)
v = √(2·9,81·3,75/1,4) = 7,249 m/s
ω = v/r = 7,249/0,2 = 36,25 rad/s

Odpowiedź

ω = 36,25 rad/s
15.Koła i przekładnie zębate

Odpowiedź: nw = 145 rpm

Gear trains: meshing gears have the same speed at the teeth, so n₁·N₁ = n₂·N₂: the gear with fewer teeth turns faster. Gears on one shaft turn at the same speed. Power is passed on (minus losses), so torque goes up when speed goes down: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, and P = T·ω with ω = 2π·n/60.

Prędkość ślimacznicy

nw = n·z/Nw = 1450·3/30 = 145 rpm

Odpowiedź

nw = 145 rpm
16.Koła i przekładnie zębate

Odpowiedź: nc = 409,1 rpm

Przekładnie planetarne: prędkości koła słonecznego, koronowego i jarzma wiąże wzór Willisa (ns − nc)/(nr − nc) = −Nr/Ns: widziana z jarzma przekładnia jest zwykłą przekładnią z satelitami jako kołami pośredniczącymi. Unieruchomienie jednego członu zamienia ją w reduktor o jednym przełożeniu.

Liczba zębów koła koronowego

Nr = Ns + 2·Np = 18 + 2·15 = 48

Wzór Willisa przy nieruchomym kole koronowym

Podstaw nr = 0 i wyznacz prędkość jarzma.

(1500 − nc)/(0 − nc) = −48/18
nc = ns·Ns/(Ns + Nr) = 1500·18/66 = 409,1 rpm

Odpowiedź

nc = 409,1 rpm

Jarzmo obraca się w tym samym kierunku co koło słoneczne.

17.Sprężyny i wahadła

Odpowiedź: g = 3,72 m/s²

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Wyznacz g

g = 4π²·L/T² = 4π²·1,5/3,99² = 3,72 m/s²

Odpowiedź

g = 3,72 m/s²
18.Sprężyny i wahadła

Odpowiedź: t = 0,5608 s

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Pulsacja

ω = 2π/T = 2π/3,8 = 1,653 rad/s

Wyznacz czas

0,8 = sin(ω·t) → ω·t = arcsin(0,8) = 0,9273 rad
t = 0,9273/1,653 = 0,5608 s

Odpowiedź

t = 0,5608 s
19.Drgania mechaniczne

Odpowiedź: fd = 7,533 Hz

Drgania swobodne układu masa–sprężyna: pulsacja drgań własnych nietłumionych to ωn = √(k/m) w rad/s, a fn = ωn/(2π) w Hz. Tłumik wiskotyczny c daje współczynnik tłumienia ζ = c/cc, przy tłumieniu krytycznym cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Układ z tłumieniem podkrytycznym (ζ < 1) drga z pulsacją ωd = ωn·√(1 − ζ²). Sztywności sprężyn połączonych równolegle się dodaje, k = k₁ + k₂; dla sprężyn szeregowych dodaje się odwrotności, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Częstotliwość drgań własnych nietłumionych

ωn = √(40000/15) = 51,64 rad/s
fn = 51,64/(2π) = 8,219 Hz

Częstotliwość drgań tłumionych

fd = fn·√(1 − ζ²) = 8,219·√(1 − 0,4²) = 7,533 Hz

Odpowiedź

fd = 7,533 Hz
20.Drgania mechaniczne

Odpowiedź: fn = 2,539 Hz

Drgania swobodne układu masa–sprężyna: pulsacja drgań własnych nietłumionych to ωn = √(k/m) w rad/s, a fn = ωn/(2π) w Hz. Tłumik wiskotyczny c daje współczynnik tłumienia ζ = c/cc, przy tłumieniu krytycznym cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Układ z tłumieniem podkrytycznym (ζ < 1) drga z pulsacją ωd = ωn·√(1 − ζ²). Sztywności sprężyn połączonych równolegle się dodaje, k = k₁ + k₂; dla sprężyn szeregowych dodaje się odwrotności, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Sztywność zastępcza

Tylko k1 i k2 są połączone równolegle. Ta para jest szeregowo z k3, więc połącz je przez odwrotności.

k12 = 10 + 25 = 35 kN/m
keq = 35·20/(35 + 20) = 12,73 kN/m

Częstotliwość drgań własnych

ωn = √(12727/50) = 15,95 rad/s
fn = 15,95/(2π) = 2,539 Hz

Odpowiedź

fn = 2,539 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics