Dynamika: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Ruch po okręgu

Przyspieszenie dośrodkowe
a = v²/r = ω²·r
Siła dośrodkowa
F = m·v²/r
Prędkość kątowa
ω = v/r = 2π/T
Płaski zakręt, tarcie
vmax = √(μ·g·r)

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Ruch obrotowy bryły sztywnej

Momenty bezwładności względem G
pręt mL²/12, tarcza ½mR², pierścień mR², kula pełna (2/5)mR², kula pusta (2/3)mR²
Twierdzenie Steinera
I = IG + m·d²
Promień bezwładności
I = m·k²
Pręt względem końca
I = mL²/3
Równanie ruchu
ΣM = I·α
Prędkość w rad/s
ω = 2π·n/60
Energia kinetyczna
E = ½·I·ω²
Praca i moc
W = T·θ, P = T·ω
Toczenie bez poślizgu
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Moment pędu
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Uderzenie względem punktu zawieszenia
m·v·d = I·ω

Metoda

  1. Wybierz oś: stały punkt obrotu lub środek masy dla ciał toczących się.
  2. Znajdź moment bezwładności względem tej osi ze standardowych wyników, używając I = IG + m·d² dla przesuniętej osi.
  3. Wybierz metodę: ΣM = I·α dla przyspieszeń i sił, energię (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h) dla prędkości, moment pędu dla uderzeń i nagłych zmian.
  4. Połącz ruch postępowy i obrotowy wzorami v = ω·r i a = α·r oraz zamień obr/min na rad/s.

Koła i przekładnie zębate

Zazębione koła
n1·N1 = n2·N2
Moment skręcający
T2 = T1·(N2/N1)·η
Moc
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Przekładnia wielostopniowa
przełożenie całkowite = iloczyn przełożeń poszczególnych stopni

Sprężyny i wahadła

Masa na sprężynie
T = 2π·√(m/k)
Wahadło
T = 2π·√(L/g)
Pulsacja
ω = √(k/m) = 2π/T
Maksymalna prędkość i przyspieszenie
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Energia
E = ½·k·A²

Drgania mechaniczne

Częstotliwość drgań własnych
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Z ugięcia statycznego
ωn = √(g/δst)
Tłumienie krytyczne
cc = 2√(km) = 2mωn
Współczynnik tłumienia
ζ = c/cc
Częstotliwość drgań tłumionych
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logarytmiczny dekrement tłumienia
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Sprężyny połączone równolegle
k = k1 + k2
Sprężyny połączone szeregowo
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
policjaa = 4,5 m/s²samochód27 m/s

Samochód jadący ze stałą prędkością 27 m/s mija stojący radiowóz. W tej chwili radiowóz rusza i przyspiesza jednostajnie z przyspieszeniem 4,5 m/s². Po jakim czasie radiowóz dogoni samochód? Wyznacz t.

vcar = 27 m/sapolice = 4,5 m/s²v0,police = 0
t = s
2.KinematykaTrudny
v₀ = 14 m/s5 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 14 m/s z krawędzi dachu na wysokości 5 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz największą wysokość hmax nad ziemią.

v₀ = 14 m/sh₀ = 5 mg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
skrzynkav₀ = 2,5 m/sμ = ?

Skrzynka sunie po poziomej podłodze z prędkością początkową 2,5 m/s i zatrzymuje się po 1,6 m. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz współczynnik tarcia kinetycznego μ.

v₀ = 2,5 m/sd = 1,6 mg = 9,81 m/s²
μ =
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 3 kg2,5 kgμ = 0,25

Klocek o masie 3 kg na poziomym stole jest połączony lekką nicią przerzuconą przez nieważki bloczek bez tarcia z wiszącym ciężarkiem o masie 2,5 kg. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a stołem wynosi 0,25. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici.

m1 = 3 kgm2 = 2,5 kgμ = 0,25g = 9,81 m/s²
T = N
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 30 m/sθ = ?R = 85 m

Piłkę wyrzucono z poziomego terenu z prędkością 30 m/s i ma ona upaść 85 m dalej. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz mniejszy z dwóch możliwych kątów wyrzutu θ.

v₀ = 30 m/sR = 85 mg = 9,81 m/s²
θ = °
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 35 mv0​ = 15 m/s25°zasięg

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 25° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 35 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz czas lotu t, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 15 m/sθ = 25°h = 35 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.Ruch po okręguŚredni
r = 110 m7 m/s

Samochód o masie 1400 kg przejeżdża przez szczyt garbu na drodze z prędkością 7 m/s. Szczyt garbu jest łukiem okręgu o promieniu 110 m. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę nacisku N drogi na samochód na szczycie.

m = 1400 kgv = 7 m/sr = 110 mg = 9,81 m/s²
N = N
8.Ruch po okręguTrudny
θ = 20°do środkavmax​ = ?

Zakręt o promieniu 260 m ma przechyłkę 20°, a współczynnik tarcia statycznego między oponami a drogą wynosi 0,15. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz największą prędkość vmax, z jaką samochód może pokonać zakręt, nie wysuwając się w górę i na zewnątrz.

r = 260 mθ = 20°μs = 0,15g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
9.Praca i energiaŚredni
70 km/h

Samochód jadący z prędkością 70 km/h po poziomej drodze gwałtownie hamuje i z zablokowanymi kołami sunie aż do zatrzymania. Współczynnik tarcia kinetycznego między oponami a drogą wynosi 0,5. Wyznacz drogę hamowania d.

v = 70 km/hμ = 0,5g = 9,81 m/s²
d = m
10.Praca i energiaTrudny
F = 80 N20°μ = 0,115 kg

Klocek o masie 15 kg rusza ze spoczynku u podstawy zbocza nachylonego pod kątem 20° i jest ciągnięty w górę zbocza stałą siłą 80 N równoległą do zbocza. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,1. Wyznacz prędkość v klocka po przebyciu 5 m w górę zbocza.

m = 15 kgF = 80 Nθ = 20°μ = 0,1d = 5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Pęd i zderzeniaŚredni
1,5 kgv = ?8 gh = 19 cm

Pocisk o masie 8 g zostaje wystrzelony poziomo w drewniany klocek o masie 1,5 kg zawieszony na lekkich niciach i pozostaje w nim. Klocek wychyla się, aż znajdzie się 19 cm wyżej niż na początku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v pocisku przed uderzeniem.

m = 8 gM = 1,5 kgh = 19 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
12.Pęd i zderzeniaTrudny
12 m/s20 m/s

Piłka o masie 0,4 kg uderza w ścianę z prędkością 12 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 20 m/s. Kontakt trwa 5 ms. Wyznacz wartość popędu J, który ściana przekazuje piłce.

m = 0,4 kgvin = 12 m/svout = 20 m/sΔt = 5 ms
J = N·s
13.Ruch obrotowy bryły sztywnejŚredni
n = 2100 rpmTb​ = 75 N·mI = 18,5 kg·m²

Koło zamachowe o momencie bezwładności 18,5 kg·m² wiruje z prędkością 2100 obr/min. Hamulec wywiera stały moment tarcia 75 N·m. Ile obrotów N wykona koło zamachowe, zanim się zatrzyma?

I = 18,5 kg·m²n = 2100 rpmTb = 75 N·m
N = rev
14.Ruch obrotowy bryły sztywnejTrudny
160 m/s30 g1,75 mL = 2 m1 kg

Jednorodny cienki pręt o masie 1 kg i długości 2 m wisi w spoczynku na gładkim przegubie w górnym końcu. Pocisk o masie 30 g, lecący poziomo z prędkością 160 m/s, uderza w pręt 1,75 m poniżej przegubu i w nim zostaje. Znajdź prędkość kątową ω pręta tuż po uderzeniu.

M = 1 kgL = 2 mm = 30 gv = 160 m/sd = 1,75 m
ω = rad/s
15.Koła i przekładnie zębateŚredni
Tw​ = ?z = 3, 960 rpm

Silnik o mocy 0,55 kW i prędkości 960 rpm napędza ślimak o liczbie zwojów 3. Ślimacznica ma 80 zębów, a sprawność przekładni wynosi 55 %. Wyznacz moment wyjściowy Tw na wale ślimacznicy.

z = 3Nw = 80n = 960 rpmP = 0,55 kWη = 55%
Tw = N·m
16.Koła i przekładnie zębateTrudny
A = 15B = 18C = 12D = ?

W przekładni wielostopniowej koło A (15 zębów) na wale wejściowym obraca się z prędkością 960 rpm i napędza koło B (18 zębów). Koło C (12 zębów) jest osadzone na tym samym wale co B i napędza koło D na wale wyjściowym. Wał wyjściowy ma się obracać z prędkością 600 rpm. Ile zębów ND musi mieć koło D?

nin = 960 rpmA = 15B = 18C = 12nout = 600 rpm
ND =
17.Sprężyny i wahadłaŚredni
L = ?

Jaką długość musi mieć wahadło matematyczne, aby jego okres wynosił 2,3 s? Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz L.

T = 2,3 sg = 9,81 m/s²
L = m
18.Sprężyny i wahadłaTrudny
1,6 kgk = 110 N/mA = 14 cm

Masę 1,6 kg na sprężynie o k = 110 N/m odciągnięto o 14 cm od położenia równowagi i puszczono. Wyznacz jej maksymalną prędkość vmax.

m = 1,6 kgk = 110 N/mA = 14 cm
vmax = m/s
19.Drgania mechaniczneŚredni
k = 80 kN/mζ = 0,4m = 100 kg

Masa 100 kg na sprężynie o sztywności 80 kN/m ma tłumik wiskotyczny dający współczynnik tłumienia 0,4. Wyznacz częstotliwość drgań swobodnych tłumionych fd w Hz.

m = 100 kgk = 80 kN/mζ = 0,4
fd = Hz
20.Drgania mechaniczneTrudny
k1​ = 60k2​ = 20k3​ = 60m = 50 kg

Masa 50 kg wisi na sprężynie k₃ = 60 kN/m. Górny koniec k₃ jest przymocowany do sztywnej belki, która wisi na dwóch sprężynach obok siebie, k₁ = 60 kN/m i k₂ = 20 kN/m; belka pozostaje pozioma. Pomiń tłumienie oraz masy sprężyn i belki. Wyznacz częstotliwość drgań własnych fn w kierunku pionowym w Hz.

m = 50 kgk1 = 60 kN/mk2 = 20 kN/mk3 = 60 kN/m
fn = Hz

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: t = 12 s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Równe drogi

v·t = ½·a·t² → t = 2v/a = 2·27/4,5 = 12 s

Odpowiedź

t = 12 s

W tej chwili radiowóz jedzie z prędkością 2v = 54 m/s.

2.Kinematyka

Odpowiedź: hmax = 14,99 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Wzniesienie nad dach

0 = v₀² − 2·g·Δh → Δh = 14²/(2·9,81) = 9,99 m

Wysokość nad ziemią

hmax = 5 + 9,99 = 14,99 m

Odpowiedź

hmax = 14,99 m
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: μ = 0,1991

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Opóźnienie

a = v₀²/(2d) = 2,5²/(2·1,6) = 1,953 m/s²

Współczynnik tarcia

μ·m·g = m·a → μ = a/g = 1,953/9,81 = 0,1991

Odpowiedź

μ = 0,1991
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 16,72 N

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie układu

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (24,53 − 7,357)/5,5 = 3,121 m/s²

Siła naciągu z równania dla klocka na stole

T − μ·m1·g = m1·a
T = 3·3,121 + 7,357 = 16,72 N

Odpowiedź

T = 16,72 N
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: θ = 33,95 °

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Wzór na zasięg

R = v₀²·sin 2θ/g → sin 2θ = 9,81·85/30² = 0,9265

Kąt

2θ = 67,9° → θ = 33,95°

Odpowiedź

θ = 33,95°

Drugie rozwiązanie to 90° − θ = 56,05°.

6.Rzut ukośny

Odpowiedź: t = 3,395 s

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 15·cos 25° = 13,59 m/s
vy = v0·sin θ = 15·sin 25° = 6,339 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 35 + 6,339·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (6,339 + √(40,19 + 686,7))/9,81 = 3,395 s

Odpowiedź

t = 3,395 s
7.Ruch po okręgu

Odpowiedź: N = 13110 N

Uniform circular motion: an object moving at speed v on a circle of radius r accelerates towards the centre with a = v²/r, so it needs a net inward force F = m·v²/r. That force is supplied by something real: friction, tension, gravity or a normal force.

Siły w najwyższym punkcie

Zwrot do środka (w dół) jest dodatni.

m·g − N = m·v²/r
N = 1400·9,81 − 1400·7²/110 = 13734 − 623,6 = 13110 N

Odpowiedź

N = 13110 N

Samochód wydaje się lżejszy: droga pcha go w górę słabiej niż jego ciężar.

8.Ruch po okręgu

Odpowiedź: vmax = 37,24 m/s

Uniform circular motion: an object moving at speed v on a circle of radius r accelerates towards the centre with a = v²/r, so it needs a net inward force F = m·v²/r. That force is supplied by something real: friction, tension, gravity or a normal force.

Równowaga sił

Tarcie jest skierowane w dół zbocza.

N·(sin θ + μ·cos θ) = m·v²/r
N·(cos θ − μ·sin θ) = m·g

Prędkość

v = √(260·9,81·0,483/0,8884) = 37,24 m/s

Odpowiedź

vmax = 37,24 m/s
(134,1 km/h)
9.Praca i energia

Odpowiedź: d = 38,54 m

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Prędkość w jednostkach podstawowych

v = 70/3,6 = 19,44 m/s

Bilans energii

½mv² = μmg·d → d = v²/(2μg) = 19,44²/(2·0,5·9,81) = 38,54 m

Odpowiedź

d = 38,54 m

Podwojenie prędkości wydłuża drogę hamowania czterokrotnie.

10.Praca i energia

Odpowiedź: v = 3,25 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Siły wzdłuż równi

m·g = 15·9,81 = 147,2 N
mg·sin θ = 50,33 N
μ·mg·cos θ = 13,83 N

Praca i energia

½mv² = (80 − 64,16)·5 = 79,22 J
v = √(2·79,22/15) = 3,25 m/s

Odpowiedź

v = 3,25 m/s
11.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v = 363,9 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Wychylenie po uderzeniu

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,19) = 1,931 m/s

Zderzenie

m·v = (m + M)·V → v = (0,008 + 1,5)·1,931/0,008 = 363,9 m/s

Odpowiedź

v = 363,9 m/s
12.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: J = 12,8 N·s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,4·(20 + 12) = 12,8 N·s

Odpowiedź

J = 12,8 N·s
13.Ruch obrotowy bryły sztywnej

Odpowiedź: N = 949,3 rev

Rotation about a fixed axis: the sum of the moments about the axis equals I·α (ΣM = I·α), just as ΣF = m·a for translation. In energy form, a torque T turning through an angle θ (in radians) does work T·θ, which changes the kinetic energy ½·I·ω²; gravity adds or removes m·g·Δh of the centre of mass. Power is P = T·ω.

Prędkość kątowa

ω = 2π·2100/60 = 219,9 rad/s

Praca hamulca równa się energii kinetycznej

½·I·ω² = ½·18,5·219,9² = 447340 J
θ = 447340/75 = 5965 rad

Obroty

N = θ/2π = 949,3 rev

Odpowiedź

N = 949,3 rev
14.Ruch obrotowy bryły sztywnej

Odpowiedź: ω = 5,894 rad/s

Rolling and angular momentum: a body rolling without slipping has v = ω·r, so its kinetic energy is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Down a slope that gives a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). When no external moment acts about an axis, the angular momentum about that axis stays constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, even if kinetic energy is lost.

Moment bezwładności po uderzeniu

I = M·L²/3 + m·d² = 1·2²/3 + 0,03·1,75² = 1,425 kg·m²

Moment pędu względem przegubu

Siła w przegubie przechodzi przez przegub, więc podczas uderzenia nie ma tam momentu.

m·v·d = I·ω → ω = 0,03·160·1,75/1,425 = 5,894 rad/s

Odpowiedź

ω = 5,894 rad/s
15.Koła i przekładnie zębate

Odpowiedź: Tw = 80,24 N·m

Gear trains: meshing gears have the same speed at the teeth, so n₁·N₁ = n₂·N₂: the gear with fewer teeth turns faster. Gears on one shaft turn at the same speed. Power is passed on (minus losses), so torque goes up when speed goes down: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, and P = T·ω with ω = 2π·n/60.

Prędkość ślimacznicy

nw = n·z/Nw = 960·3/80 = 36 rpm

Moment wyjściowy

ωw = 2π·36/60 = 3,77 rad/s
Tw = η·P/ωw = 0,55·550/3,77 = 80,24 N·m

Odpowiedź

Tw = 80,24 N·m
16.Koła i przekładnie zębate

Odpowiedź: ND = 16

Gear trains: meshing gears have the same speed at the teeth, so n₁·N₁ = n₂·N₂: the gear with fewer teeth turns faster. Gears on one shaft turn at the same speed. Power is passed on (minus losses), so torque goes up when speed goes down: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, and P = T·ω with ω = 2π·n/60.

Prędkość wału pośredniego

nB = nC = 960·15/18 = 800 rpm

Liczba zębów koła D

ND = C·nC/nout = 12·800/600 = 16

Odpowiedź

ND = 16
17.Sprężyny i wahadła

Odpowiedź: L = 1,315 m

Ruch harmoniczny prosty: masa m na sprężynie o współczynniku sprężystości k drga z częstością kołową ω = √(k/m) i okresem T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Wahadło matematyczne o długości L ma T = 2π·√(L/g). Przy amplitudzie A największa prędkość wynosi A·ω, największe przyspieszenie A·ω², a energia ½·k·A².

Wyznacz długość

L = g·(T/2π)² = 9,81·(2,3/2π)² = 1,315 m

Odpowiedź

L = 1,315 m
18.Sprężyny i wahadła

Odpowiedź: vmax = 1,161 m/s

Ruch harmoniczny prosty: masa m na sprężynie o współczynniku sprężystości k drga z częstością kołową ω = √(k/m) i okresem T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Wahadło matematyczne o długości L ma T = 2π·√(L/g). Przy amplitudzie A największa prędkość wynosi A·ω, największe przyspieszenie A·ω², a energia ½·k·A².

Pulsacja

ω = √(110/1,6) = 8,292 rad/s

Maksymalna prędkość

vmax = A·ω = 0,14·8,292 = 1,161 m/s

Odpowiedź

vmax = 1,161 m/s
19.Drgania mechaniczne

Odpowiedź: fd = 4,126 Hz

Drgania swobodne układu masa–sprężyna: pulsacja drgań własnych nietłumionych to ωn = √(k/m) w rad/s, a fn = ωn/(2π) w Hz. Tłumik wiskotyczny c daje współczynnik tłumienia ζ = c/cc, przy tłumieniu krytycznym cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Układ z tłumieniem podkrytycznym (ζ < 1) drga z pulsacją ωd = ωn·√(1 − ζ²). Sztywności sprężyn połączonych równolegle się dodaje, k = k₁ + k₂; dla sprężyn szeregowych dodaje się odwrotności, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Częstotliwość drgań własnych nietłumionych

ωn = √(80000/100) = 28,28 rad/s
fn = 28,28/(2π) = 4,502 Hz

Częstotliwość drgań tłumionych

fd = fn·√(1 − ζ²) = 4,502·√(1 − 0,4²) = 4,126 Hz

Odpowiedź

fd = 4,126 Hz
20.Drgania mechaniczne

Odpowiedź: fn = 4,168 Hz

Drgania swobodne układu masa–sprężyna: pulsacja drgań własnych nietłumionych to ωn = √(k/m) w rad/s, a fn = ωn/(2π) w Hz. Tłumik wiskotyczny c daje współczynnik tłumienia ζ = c/cc, przy tłumieniu krytycznym cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Układ z tłumieniem podkrytycznym (ζ < 1) drga z pulsacją ωd = ωn·√(1 − ζ²). Sztywności sprężyn połączonych równolegle się dodaje, k = k₁ + k₂; dla sprężyn szeregowych dodaje się odwrotności, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Sztywność zastępcza

Tylko k1 i k2 są połączone równolegle. Ta para jest szeregowo z k3, więc połącz je przez odwrotności.

k12 = 60 + 20 = 80 kN/m
keq = 80·60/(80 + 60) = 34,29 kN/m

Częstotliwość drgań własnych

ωn = √(34286/50) = 26,19 rad/s
fn = 26,19/(2π) = 4,168 Hz

Odpowiedź

fn = 4,168 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics