Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Obliczenia pielęgniarskie i przeliczanie jednostek
Kroki metryczne
1 kg = 1000 g, 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg, 1 L = 1000 mL
Masa i długość
1 kg = 2,2 lb, 1 lb = 16 oz, 1 in = 2,54 cm, 1 ft = 12 in
Miary domowe
1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 cup = 8 fl oz = 240 mL
Temperatura
°C = (°F − 32)·5/9, °F = °C·9/5 + 32
Zegar 24-godzinny
godziny PM 1–11: dodaj 12; 12 AM = 00:xx; 12 PM = 12:xx
Zapisz daną wielkość z jednostką i jednostkę, którą chcesz otrzymać.
Wybierz odpowiednik: 1000 między kg, g, mg i mcg lub L i mL; 1 kg = 2,2 lb; 1 łyżeczka = 5 mL, 1 łyżka stołowa = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 szklanka = 240 mL.
Zapisz to jako ułamek tak, aby niechciana jednostka się skróciła; dla szybkości użyj jednego ułamka na każdą zmieniającą się jednostkę.
Sprawdź kierunek: mniejsza jednostka daje większą liczbę.
Zaokrąglaj tylko ostateczną odpowiedź, z dokładnością podaną w pytaniu.
2Zadania do ćwiczenia
1.Skale oceny klinicznejŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Karta ćwiczebna zapisuje GCS 9, z E3 i V3. Jaką ocenę ruchową M zapisano i którą odpowiedź opisuje? Podaj liczbę.
GCS 9E3V3
M =
2.Skale oceny klinicznejTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Użyj tabeli NEWS2 (SpO₂ w skali 1) dla tych obserwacji: częstość oddechów 16/min, SpO₂ 98% na powietrzu atmosferycznym, ciśnienie tętnicze 150/90 mmHg, tętno 140/min, przytomny, temperatura 36,1 °C. Do której grupy ryzyka klinicznego należy pacjent? Kliknij ją.
RR 16SpO₂ 98%powietrzeSBP 150HR 140AT 36,1 °C
1niski
2niskie–średnie
3średni
4wysoki
3.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną z HCO₃⁻ 12 mmol/L. Użyj wzoru Wintersa, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂ (środek zakresu) w mmHg.
HCO₃⁻ 12 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
4.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną: pH 7,33, PaCO₂ 35 mmHg (4,7 kPa), HCO₃⁻ 18 mmol/L. Porównaj zmierzone PaCO₂ ze wzorem Wintersa. Kliknij swoją interpretację.
pH 7,33PaCO₂ 35 mmHg (4,7 kPa)HCO₃⁻ 18 mmol/L
1prawidłowe wyrównanie
2dodatkowa kwasica oddechowa
3dodatkowa zasadowica oddechowa
5.Podstawy pielęgniarstwaŚredni
Jaki jest najbardziej wiarygodny sposób sprawdzenia, czy zgłębnik nosowo-żołądkowy jest w żołądku przed użyciem?
AWłożenie końca zgłębnika do wody i szukanie pęcherzyków
BOsłuchiwanie „bulgotania" po wstrzyknięciu powietrza
CBadanie pH aspiratu, w razie potrzeby z RTG klatki piersiowej
DZapytanie pacjenta, czy czuje, że jest dobrze
6.Podstawy pielęgniarstwaTrudny
Which measure is most important in protecting a patient with severe neutropenia from infection?
AGiving the patient a high-protein diet with extra vitamin supplements
BKeeping the room door open for fresh air
CTaking the temperature every hour
DStrict hand hygiene by everyone who enters the room
7.Obliczenia pielęgniarskie i przeliczanie jednostekŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Temperatura pacjenta wynosi 35,1 °C. Przelicz ją na stopnie Fahrenheita T wzorem °F = °C × 9/5 + 32. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
35,1 °C
T = °F
8.Obliczenia pielęgniarskie i przeliczanie jednostekTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wlew rozpoczyna się o 17:25 i kończy o 05:35 następnego ranka (zegar 24-godzinny). Ile minut t trwał?
17:2505:35
t = min
3Roztwory
1.Skale oceny klinicznej
Odpowiedź: M = 3
Skala śpiączki Glasgow: dodaj najlepszą odpowiedź w trzech obszarach. Otwieranie oczu E: 4 spontaniczne, 3 na dźwięk lub mowę, 2 na ucisk, 1 brak. Odpowiedź słowna V: 5 zorientowany, 4 splątany, 3 niestosowne słowa, 2 niezrozumiałe dźwięki, 1 brak. Odpowiedź ruchowa M: 6 wykonuje polecenia, 5 lokalizuje, 4 prawidłowe zgięcie (wycofanie), 3 nieprawidłowe zgięcie, 2 wyprost, 1 brak. Suma wynosi od 3 do 15. Po urazie głowy 13–15 zwykle nazywa się łagodnym, 9–12 umiarkowanym, a 3–8 ciężkim.
Ocena ruchowa
M = 9 − 3 − 3 = 3
M3: nieprawidłowe zgięcie rąk (postawa dekortykacyjna)
Odpowiedź
M = 3
2.Skale oceny klinicznej
Odpowiedź: niskie–średnie
NEWS2 (National Early Warning Score 2, Royal College of Physicians 2017): oceń każdy z siedmiu parametrów według tabeli (częstość oddechów, SpO₂ w skali 1, oddychanie powietrzem lub dodatkowym tlenem, ciśnienie skurczowe, tętno, stan świadomości w skali ACVPU i temperatura) i dodaj punkty. Ryzyko kliniczne: 0–4 niskie; wynik 3 w którymkolwiek pojedynczym parametrze niskie–średnie; 5–6 średnie; 7 lub więcej wysokie. Suma 5 lub więcej wymaga pilnej reakcji.
Oceń każdy parametr
RR 16/min → 0
SpO₂ 98% → 0
na powietrzu → 0
SBP 150 mmHg → 0
HR 140/min → 3
przytomny (A) → 0
T 36,1 °C → 0
Suma i czerwone wyniki
NEWS2 = 0 + 0 + 0 + 0 + 3 + 0 + 0 = 3
Co najmniej jeden parametr daje 3 punkty.
Grupa ryzyka
niskie–średnie
Odpowiedź
niskie–średnie
Pojedynczy wynik 3 wymaga pilnej oceny nawet przy niskiej sumie.
3.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: PaCO₂ = 26 mmHg
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·12 + 8 = 26 mmHg
zasięg: 24–28 mmHg
Odpowiedź
PaCO₂ = 26 mmHg
4.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: prawidłowe wyrównanie
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Oczekiwane PaCO₂
1,5·18 + 8 = 35 → 33–37 mmHg
Porównaj
zmierzone: 35 mmHg → prawidłowe wyrównanie
Odpowiedź
prawidłowe wyrównanie
5.Podstawy pielęgniarstwa
Odpowiedź: C · Badanie pH aspiratu, w razie potrzeby z RTG klatki piersiowej
Dlaczego to jest odpowiedź
pH aspiratu przemawia za położeniem w żołądku (5,5 lub mniej według wytycznych brytyjskich; w wytycznych amerykańskich typowo 5 lub mniej). RTG jest najdokładniejszym potwierdzeniem, stosowanym przy pierwszym założeniu w wielu ośrodkach w USA oraz zawsze, gdy wynik pH jest niejednoznaczny lub nie uzyskano aspiratu. Test z wdmuchiwaniem powietrza jest niewiarygodny.
Odpowiedź
C · Badanie pH aspiratu, w razie potrzeby z RTG klatki piersiowej
6.Podstawy pielęgniarstwa
Odpowiedź: D · Strict hand hygiene by everyone who enters the room
Dlaczego to jest odpowiedź
A neutropenic patient cannot fight infection well, and hand hygiene is the key protective measure. Other steps include a single room and keeping away visitors who are unwell.
Odpowiedź
D · Strict hand hygiene by everyone who enters the room
7.Obliczenia pielęgniarskie i przeliczanie jednostek
Odpowiedź: T = 95,2 °F
Temperatura: °C = (°F − 32) × 5/9 oraz °F = °C × 9/5 + 32. Przy przeliczaniu z °F odejmij 32 przed mnożeniem, a przy przeliczaniu z °C dodaj 32 po pomnożeniu. Szybkie sprawdzenie: 37 °C to 98,6 °F, a każdy 1 °C to 1,8 °F.
Pomnóż przez 9/5
35,1·9/5 = 63,18
Dodaj 32
T = 63,18 + 32 = 95,18 ≈ 95,2 °F
Odpowiedź
T = 95,2 °F
8.Obliczenia pielęgniarskie i przeliczanie jednostek
Odpowiedź: t = 730 min
Zegar 24-godzinny: od godziny 13:00 dodaj 12 do godziny (3:45 po południu = 15:45). Od północy do 0:59 to 00:00–00:59, a 12:00–12:59 pozostaje 12:00–12:59. Przy powrocie odejmij 12 od godzin 13–23; godziny 00 stają się 12 (po północy). Czas przechodzący przez północ licz w dwóch częściach: do 24:00 (00:00), a potem od 00:00.