Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Obliczenia pielęgniarskie i przeliczanie jednostek
Kroki metryczne
1 kg = 1000 g, 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg, 1 L = 1000 mL
Masa i długość
1 kg = 2,2 lb, 1 lb = 16 oz, 1 in = 2,54 cm, 1 ft = 12 in
Miary domowe
1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 cup = 8 fl oz = 240 mL
Temperatura
°C = (°F − 32)·5/9, °F = °C·9/5 + 32
Zegar 24-godzinny
godziny PM 1–11: dodaj 12; 12 AM = 00:xx; 12 PM = 12:xx
Zapisz daną wielkość z jednostką i jednostkę, którą chcesz otrzymać.
Wybierz odpowiednik: 1000 między kg, g, mg i mcg lub L i mL; 1 kg = 2,2 lb; 1 łyżeczka = 5 mL, 1 łyżka stołowa = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 szklanka = 240 mL.
Zapisz to jako ułamek tak, aby niechciana jednostka się skróciła; dla szybkości użyj jednego ułamka na każdą zmieniającą się jednostkę.
Sprawdź kierunek: mniejsza jednostka daje większą liczbę.
Zaokrąglaj tylko ostateczną odpowiedź, z dokładnością podaną w pytaniu.
2Zadania do ćwiczenia
1.Skale oceny klinicznejŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent ma tętno 108/min i ciśnienie tętnicze 144/79 mmHg. Oblicz wskaźnik wstrząsu SI = HR/SBP. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.
HR 108/minBP 144/79 mmHg
SI =
2.Skale oceny klinicznejTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Użyj tabeli NEWS2 (SpO₂ w skali 1) dla tych obserwacji: częstość oddechów 16/min, SpO₂ 90% z dodatkowym tlenem, ciśnienie tętnicze 142/86 mmHg, tętno 88/min, przytomny, temperatura 37,3 °C. Do której grupy ryzyka klinicznego należy pacjent? Kliknij ją.
RR 16SpO₂ 90%O₂SBP 142HR 88AT 37,3 °C
1niski
2niskie–średnie
3średni
4wysoki
3.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria krwi tętniczej do ćwiczeń pokazuje pH 7,32, PaCO₂ 58 mmHg (7,7 kPa) oraz HCO₃⁻ 29 mmol/L. Zaburzeniem pierwotnym jest kwasica oddechowa. W jakim stopniu jest wyrównane? Kliknij odpowiedź.
pH 7,32PaCO₂ 58 mmHg (7,7 kPa)HCO₃⁻ 29 mmol/L
1niewyrównane
2częściowo wyrównane
3całkowicie wyrównane
4.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 138, Cl⁻ 88 oraz HCO₃⁻ 15 mmol/L. Oblicz wskaźnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻), używając AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻). Podaj dwa miejsca po przecinku.
Na⁺ 138 mmol/LCl⁻ 88 mmol/LHCO₃⁻ 15 mmol/L
wskaźnik delta =
5.Podstawy pielęgniarstwaŚredni
Why should reddened skin over a bony area not be massaged?
AMassage hides early signs of infection
BMassage is only allowed when done by a physiotherapist
CMassage makes the redness spread to other areas
DMassage can damage the deeper tissues further
6.Podstawy pielęgniarstwaTrudny
A patient asks for a same-sex nurse for intimate care because of their religious beliefs. What should the nurse do?
ATell the patient they must accept whoever is on duty
BArrange it where possible and record the preference in the care plan
CRefuse, as all nurses are equally qualified
DAgree, but only if the patient has a written note from a religious leader
7.Obliczenia pielęgniarskie i przeliczanie jednostekŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Temperatura pacjenta wynosi 99,7 °F. Przelicz ją na stopnie Celsjusza T wzorem °C = (°F − 32) × 5/9. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
99,7 °F
T = °C
8.Obliczenia pielęgniarskie i przeliczanie jednostekTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wlew rozpoczyna się o 19:25 i kończy o 00:40 następnego ranka (zegar 24-godzinny). Ile godzin t trwał? Podaj odpowiedź w godzinach jako ułamek dziesiętny, zaokrągloną do dwóch miejsc po przecinku.
19:2500:40
t = h
3Roztwory
1.Skale oceny klinicznej
Odpowiedź: SI = 0,75
Wartości ciśnienia tętniczego: ciśnienie tętna PP = SBP − DBP. Średnie ciśnienie tętnicze MAP ≈ (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3 to szacunek oparty na tym, że przy prawidłowej częstości akcji serca serce spędza około dwóch trzecich każdego cyklu w rozkurczu (mniej dokładny przy szybkiej akcji serca); MAP co najmniej około 65 mmHg to częsty cel dla perfuzji narządów. Wskaźnik wstrząsu SI = częstość akcji serca/SBP wynosi prawidłowo około 0,5–0,7; wartość powyżej około 1 jest sygnałem ostrzegawczym wstrząsu.
Wskaźnik wstrząsu
SI = 108/144 = 0,75
Odpowiedź
SI = 0,75
Powyżej zwykłych 0,5–0,7.
2.Skale oceny klinicznej
Odpowiedź: średni
NEWS2 (National Early Warning Score 2, Royal College of Physicians 2017): oceń każdy z siedmiu parametrów według tabeli (częstość oddechów, SpO₂ w skali 1, oddychanie powietrzem lub dodatkowym tlenem, ciśnienie skurczowe, tętno, stan świadomości w skali ACVPU i temperatura) i dodaj punkty. Ryzyko kliniczne: 0–4 niskie; wynik 3 w którymkolwiek pojedynczym parametrze niskie–średnie; 5–6 średnie; 7 lub więcej wysokie. Suma 5 lub więcej wymaga pilnej reakcji.
Oceń każdy parametr
RR 16/min → 0
SpO₂ 90% → 3
na tlenie → 2
SBP 142 mmHg → 0
HR 88/min → 0
przytomny (A) → 0
T 37,3 °C → 0
Suma i czerwone wyniki
NEWS2 = 0 + 3 + 2 + 0 + 0 + 0 + 0 = 5
Co najmniej jeden parametr daje 3 punkty.
Grupa ryzyka
średni
Odpowiedź
średni
Suma 5 lub więcej wymaga pilnej reakcji klinicznej.
3.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: częściowo wyrównane
Czytanie gazometrii (ROME): najpierw pH: poniżej 7,35 to kwasica krwi, powyżej 7,45 zasadowica krwi. Potem znajdź wartość, która to tłumaczy. PaCO₂ (norma 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) to część oddechowa i w zaburzeniu oddechowym zmienia się odwrotnie do pH; HCO₃⁻ (norma 22–26 mmol/L) to część metaboliczna i zmienia się w tym samym kierunku co pH (ROME: Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Druga wartość pokazuje wyrównanie: prawidłowa oznacza brak wyrównania; nieprawidłowa w kierunku, który przywraca pH, gdy pH jest nadal nieprawidłowe, oznacza wyrównanie częściowe; prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite. Zakresy różnią się nieco między laboratoriami; to wartości do ćwiczeń.
ROME, wartość po wartości
pH 7,32: kwasica krwi (poniżej 7,35)
PaCO₂ 58 mmHg: wysoki (35–45)
HCO₃⁻ 29 mmol/L: wysoki (22–26)
Wyrównanie
częściowo wyrównane
Odpowiedź
częściowo wyrównane
4.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: wskaźnik delta = 2,556
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Luka anionowa
AG = 138 − (88 + 15) = 35
Wskaźnik delta
(35 − 12)/(24 − 15) = 23/9 = 2,556
Odpowiedź
wskaźnik delta = 2,556
Powyżej 2: dodatkowa zasadowica metaboliczna.
5.Podstawy pielęgniarstwa
Odpowiedź: D · Massage can damage the deeper tissues further
Dlaczego to jest odpowiedź
Massaging red, pressure-damaged areas can tear small blood vessels and worsen tissue damage. Pressure is relieved by repositioning instead.
Odpowiedź
D · Massage can damage the deeper tissues further
6.Podstawy pielęgniarstwa
Odpowiedź: B · Arrange it where possible and record the preference in the care plan
Dlaczego to jest odpowiedź
Respecting such preferences supports dignity and trust. The nurse arranges it whenever possible, records it and explains if it cannot be met in an emergency.
Odpowiedź
B · Arrange it where possible and record the preference in the care plan
7.Obliczenia pielęgniarskie i przeliczanie jednostek
Odpowiedź: T = 37,6 °C
Temperatura: °C = (°F − 32) × 5/9 oraz °F = °C × 9/5 + 32. Przy przeliczaniu z °F odejmij 32 przed mnożeniem, a przy przeliczaniu z °C dodaj 32 po pomnożeniu. Szybkie sprawdzenie: 37 °C to 98,6 °F, a każdy 1 °C to 1,8 °F.
Odejmij 32
99,7 − 32 = 67,7
Pomnóż przez 5/9
T = 67,7·5/9 = 37,61 ≈ 37,6 °C
Odpowiedź
T = 37,6 °C
8.Obliczenia pielęgniarskie i przeliczanie jednostek
Odpowiedź: t = 5,25 h
Zegar 24-godzinny: od godziny 13:00 dodaj 12 do godziny (3:45 po południu = 15:45). Od północy do 0:59 to 00:00–00:59, a 12:00–12:59 pozostaje 12:00–12:59. Przy powrocie odejmij 12 od godzin 13–23; godziny 00 stają się 12 (po północy). Czas przechodzący przez północ licz w dwóch częściach: do 24:00 (00:00), a potem od 00:00.