Inwestycje i wycena: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 8 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Wartość pieniądza w czasie

Wartość przyszła
FV = PV·(1 + i)n
Wartość bieżąca
PV = FV/(1 + i)n
Kilka okresów w roku
i = r/m, N = m·n
Renta, wartość bieżąca
PV = PMT·[1 − (1 + i)−n]/i
Renta, wartość przyszła
FV = PMT·[(1 + i)n − 1]/i

Metoda

  1. Narysuj oś czasu z każdym przepływem pieniężnym i jego terminem.
  2. Dopasuj stopę do okresu: miesięczna stopa dla miesięcznych płatności.
  3. Użyj FV = PV·(1 + i)ⁿ dla pojedynczych kwot i wzorów na rentę dla równych płatności.
  4. Sprawdź znak i rząd wielkości odpowiedzi.

Cena i rentowność obligacji

Cena obligacji
P = C·(1 − (1 + y)−n)/y + F/(1 + y)n
Półrocznie
C/2, y/2 i 2n okresów
Bieżąca stopa dochodu
C/P
Cena i rentowność
rentowność rośnie → cena spada

Metoda

  1. Wyznacz kupon na okres i rentowność na okres.
  2. Cena = wartość bieżąca kuponów (renta) + wartość bieżąca wartości nominalnej.
  3. Przy kuponach półrocznych użyj połowy kuponu, połowy rentowności i dwa razy większej liczby okresów.
  4. Sprawdzenie: jeśli rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, cena jest niższa od wartości nominalnej.

CAPM i WACC

CAPM
re = rf + β·(rm − rf)
WACC
E/V·re + D/V·rd·(1 − T)
Wartość przedsiębiorstwa
V = E + D

NPV i IRR

Wartość bieżąca netto
NPV = −C0 + Σ CFt/(1 + r)t
Równe przepływy pieniężne
NPV = −C0 + CF·[1 − (1 + r)−n]/r
Wewnętrzna stopa zwrotu
r, przy którym NPV = 0
Decyzja
przyjmij, gdy NPV > 0 (lub IRR > wymagana stopa zwrotu)

Metoda

  1. Wypisz wszystkie przepływy pieniężne z ich rokiem; inwestycja w roku 0 jest ujemna.
  2. Zdyskontuj każdy przepływ: CFt/(1 + r)t.
  3. Zsumuj je, aby otrzymać NPV. Wartość dodatnia oznacza, że projekt zarabia więcej niż r.
  4. Dla IRR znajdź stopę, przy której NPV jest równe zeru, metodą prób lub interpolacji.

2Zadania do ćwiczenia

1.Wartość pieniądza w czasieŚredni
lata0123456PV = ?€40 000

Za 6 lat potrzebujesz €40 000. Konto daje 3,6 % rocznie z kapitalizacją miesięczną. Ile musisz wpłacić dziś? Wyznacz wartość bieżącą PV.

FV = €40 0003,6% / 12n = 6
PV = €
2.Wartość pieniądza w czasieTrudny
miesiące0123…324€300€300€300FV = ?

Odkładasz €300 na koniec każdego miesiąca przez 27 lat. Konto daje 7,2 % rocznie z miesięczną kapitalizacją. Ile uzbierasz na koniec? Wyznacz FV.

A = €3007,2% / 12N = 324
FV = €
3.Cena i rentowność obligacjiŚredni
lata0123456P€20€20€20 + €1 000

Obligacja o wartości nominalnej €1 000 wypłaca roczny kupon 2% i zapada za 6 lat. Jej rentowność do wykupu zmienia się z 3% na 5%. O ile ΔP zmienia się cena obligacji?

F = €1 000kupon = 2%n = 6y1 = 3%y2 = 5%
ΔP = €
4.Cena i rentowność obligacjiTrudny
lata0123456€930€60€60 + €1 000

Obligacja o wartości nominalnej €1 000 i rocznym kuponie 6% zostanie wykupiona po 6 latach, a jej cena wynosi €930. Wyznacz jej rentowność do wykupu YTM w procentach.

F = €1 000kupon = 6%n = 6P = €930
YTM = %
5.CAPM i WACCŚredni
WACC = ?akcje zwykłe€6 000 000re​ = 14%akcje uprzywilejowane€2 000 000rp​ = 7%dług€2 000 000rd​ = 6%T = 20%

Firma jest finansowana akcjami zwykłymi o wartości €6 000 000, akcjami uprzywilejowanymi o wartości €2 000 000 i długiem o wartości €2 000 000. Koszt kapitału własnego wynosi 14%, koszt akcji uprzywilejowanych 7%, a koszt długu przed opodatkowaniem 6%. Stawka podatku wynosi 20%. Wyznacz WACC.

E = €6 000 000Ps = €2 000 000D = €2 000 000re = 14%rp = 7%rd = 6%T = 20%
WACC = %
6.CAPM i WACCTrudny
WACC = ?kapitał własny2 500 000 × €19,00β = 1,3rf​ = 2%, rm​ = 7%dług40 000 × €1 020rd​ = 7%T = 25,8%

Spółka ma 2 500 000 akcji po €19,00 za sztukę i 40 000 obligacji notowanych po €1 020 za sztukę. Koszt długu przed opodatkowaniem wynosi 7%, a stopa podatkowa 25,8%. Współczynnik beta akcji to 1,3, stopa wolna od ryzyka 2%, a stopa zwrotu z rynku 7%. Wyznacz WACC.

β = 1,3rf = 2%rm = 7%rd = 7%T = 25,8%
WACC = %
7.NPV i IRRŚredni
lata01234−75 00017 00034 00021 00036 000

Inwestycja €75 000 daje na koniec lat od 1 do 4 takie przepływy: €17 000, €34 000, €21 000, €36 000. Koszt kapitału wynosi 10 %. Wyznacz wartość bieżącą netto NPV.

r = 10%CF0 = −75 000CF1 = 17 000CF2 = 34 000CF3 = 21 000CF4 = 36 000
NPV = €
8.NPV i IRRTrudny
lata012−20 00015 00015 000

Projekt kosztuje €20 000 i przynosi €15 000, €15 000 na koniec lat od 1 do 2. Wyznacz jego wewnętrzną stopę zwrotu IRR w procentach.

CF0 = −20 000CF1 = 15 000CF2 = 15 000
IRR = %

3Roztwory

1.Wartość pieniądza w czasie

Odpowiedź: PV = 32240 €

Wartość pieniądza w czasie: pieniądz dziś jest wart więcej niż ta sama kwota później, bo może przynosić odsetki. Przy stopie i na okres kwota rośnie do FV = PV·(1 + i)n. Ciąg równych płatności (rentę) wycenia się, sumując wszystkie płatności, z czego wynikają wzory na rentę.

Stopa i liczba okresów

i = 0,036000000000000004/12 = 0,003
N = 12·6 = 72

Wartość bieżąca

PV = FV/(1 + i)N = 40 000/1,241 = €32 239,84

Odpowiedź

PV = €32 239,84
2.Wartość pieniądza w czasie

Odpowiedź: FV = 297309 €

Wartość pieniądza w czasie: pieniądz dziś jest wart więcej niż ta sama kwota później, bo może przynosić odsetki. Przy stopie i na okres kwota rośnie do FV = PV·(1 + i)n. Ciąg równych płatności (rentę) wycenia się, sumując wszystkie płatności, z czego wynikają wzory na rentę.

Stopa miesięczna i liczba wpłat

i = 0,07200000000000001/12 = 0,006
N = 12·27 = 324

Wartość przyszła wpłat

FV = A·((1 + i)N − 1)/i = 300·(6,946 − 1)/0,006 = €297 308,78

Odpowiedź

FV = €297 308,78

Sam wpłaciłeś €97 200; reszta to odsetki.

3.Cena i rentowność obligacji

Odpowiedź: ΔP = −98,1 €

Wycena obligacji: cena obligacji to wartość bieżąca jej przepływów pieniężnych zdyskontowanych rentownością do wykupu (YTM): kupony tworzą rentę, a wartość nominalna jest zwracana w dniu wykupu. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Gdy rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, obligacja notowana jest poniżej wartości nominalnej, i odwrotnie.

Cena przy starej rentowności

C = €20,00, i = 0,03, N = 6
€20,00·(1 − 0,8375)/0,03 + €1 000·0,8375 = €108,34 + €837,48 = €945,83

Cena przy nowej rentowności

C = €20,00, i = 0,05, N = 6
€20,00·(1 − 0,7462)/0,05 + €1 000·0,7462 = €101,51 + €746,22 = €847,73

Zmiana

ΔP = 847,73 − 945,83 = −€98,10

Odpowiedź

ΔP = −€98,10
4.Cena i rentowność obligacji

Odpowiedź: YTM = 7,491 %

Wycena obligacji: cena obligacji to wartość bieżąca jej przepływów pieniężnych zdyskontowanych rentownością do wykupu (YTM): kupony tworzą rentę, a wartość nominalna jest zwracana w dniu wykupu. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Gdy rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, obligacja notowana jest poniżej wartości nominalnej, i odwrotnie.

Równanie dla rentowności

€930 = €60·(1 − (1 + y)⁻⁶)/y + €1 000/(1 + y)⁶

Rozwiąż numerycznie

P(7%) = €952,33, P(8%) = €907,54
YTM = 7,491%

Odpowiedź

YTM = 7,491%
5.CAPM i WACC

Odpowiedź: WACC = 10,76 %

Koszt kapitału: CAPM daje stopę zwrotu wymaganą przez akcjonariuszy: re = rf + β·(rm − rf). Średni ważony koszt kapitału łączy kapitał własny i dług według ich wartości rynkowych: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), gdzie V = E + D. Odsetki pomniejszają podstawę opodatkowania, stąd czynnik (1 − T).

Wagi

V = 6 000 000 + 2 000 000 + 2 000 000 = €10 000 000
E/V = 0,6, Ps/V = 0,2, D/V = 0,2

WACC

WACC = 0,6·14% + 0,2·7% + 0,2·6%·(1 − 0,2) = 10,76%

Odpowiedź

WACC = 10,76%
6.CAPM i WACC

Odpowiedź: WACC = 6,972 %

Koszt kapitału: CAPM daje stopę zwrotu wymaganą przez akcjonariuszy: re = rf + β·(rm − rf). Średni ważony koszt kapitału łączy kapitał własny i dług według ich wartości rynkowych: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), gdzie V = E + D. Odsetki pomniejszają podstawę opodatkowania, stąd czynnik (1 − T).

Wartości rynkowe

E = 2 500 000·€19,00 = €47 500 000
D = 40 000·€1 020 = €40 800 000

Koszt kapitału własnego (CAPM)

re = 2% + 1,3·5% = 8,5%

Wagi

V = €88 300 000, E/V = 0,5379, D/V = 0,4621

WACC

WACC = 0,5379·8,5% + 0,4621·7%·(1 − 0,258) = 6,972%

Odpowiedź

WACC = 6,972%
7.NPV i IRR

Odpowiedź: NPV = 8920 €

Wartość bieżąca netto: zdyskontuj każdy przepływ do dziś wymaganą stopą zwrotu r i zsumuj: NPV = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. Projekt z NPV > 0 zarabia więcej niż r i tworzy wartość. Wewnętrzna stopa zwrotu (IRR) to stopa, przy której NPV = 0.

Wartość bieżąca każdego przepływu

CF0 = −75 000
CF1/(1 + 0,1)1 = 17 000/1,1 = 15 454,55
CF2/(1 + 0,1)2 = 34 000/1,21 = 28 099,17
CF3/(1 + 0,1)3 = 21 000/1,331 = 15 777,61
CF4/(1 + 0,1)4 = 36 000/1,464 = 24 588,48

Zsumuj

NPV = €8 919,81

Odpowiedź

NPV = €8 919,81

NPV jest dodatnia, więc projekt zarabia więcej niż wymagana stopa zwrotu.

8.NPV i IRR

Odpowiedź: IRR = 31,87 %

Wartość bieżąca netto: zdyskontuj każdy przepływ do dziś wymaganą stopą zwrotu r i zsumuj: NPV = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. Projekt z NPV > 0 zarabia więcej niż r i tworzy wartość. Wewnętrzna stopa zwrotu (IRR) to stopa, przy której NPV = 0.

Ogranicz IRR z obu stron

NPV maleje, gdy stopa rośnie, więc IRR leży między stopą z dodatnią a stopą z ujemną NPV.

NPV(30%) = 414,20
NPV(35%) = −658,44

Zawężaj

Interpolacja liniowa daje pierwsze przybliżenie; powtarzanie jej (albo funkcja IRR kalkulatora) daje dokładną stopę.

IRR ≈ 30 + 5·414,20/(414,20 − (−658,44)) = 31,93%
dokładnie: NPV(31,87%) = 0 → IRR = 31,87%

Odpowiedź

IRR = 31,87%

ExamProblems · examproblems.com/courses/investments-and-valuation