Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Farmakokinetyka kliniczna
Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.
2Zadania do ćwiczenia
1.Wartości laboratoryjne i elektrolityŚredni
A patient taking a statin reports new, unexplained muscle pain and weakness. Which laboratory test would the nurse expect to be ordered?
ACardiac troponin
BSerum ammonia
CCreatine kinase (CK)
DSerum lipase
2.Wartości laboratoryjne i elektrolityTrudny
Pacjent przyjmujący digoksynę ma stężenie 1,2 ng/mL, potas 2,8 mEq/L i nowe częste komorowe pobudzenia dodatkowe. Jaka jest najlepsza interpretacja?
AMożliwe jest zatrucie, ponieważ niski potas zwiększa działanie digoksyny
BPacjent potrzebuje większej dawki digoksyny, aby opanować rytm
CDigoksyna nie może być przyczyną, ponieważ stężenie mieści się w zwykłym zakresie
DPotas nie wpływa na rytm serca
3.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria do ćwiczeń pokazuje PaCO₂ 64 mmHg (8,5 kPa). Użyj reguły, że w ostrej kwasicy oddechowej HCO₃⁻ rośnie o 1 mmol/L na każde 10 mmHg, o które PaCO₂ przekracza 40. Zacznij od: HCO₃⁻ 24 mmol/L. Znajdź oczekiwane HCO₃⁻.
Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę oddechową: pH 7,29, PaCO₂ 65 mmHg (8,7 kPa), HCO₃⁻ 30 mmol/L. Użyj reguł „HCO₃⁻ rośnie o 1 mmol/L na 10 mmHg (ostra) lub o 3,5 mmol/L na 10 mmHg (przewlekła)”, aby ją sklasyfikować. Kliknij swoją odpowiedź.
pH 7,29PaCO₂ 65 mmHg (8,7 kPa)HCO₃⁻ 30 mmol/L
1ostry
2przewlekły
3ostra na tle przewlekłej
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Klirens lidokainy u pacjenta wynosi 700 mL/min. Jaka szybkość wlewu R w mg/min utrzymuje stężenie w stanie stacjonarnym na poziomie 4 mg/L?
CL = 700 mL/minCss = 4 mg/L
R = mg/min
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Okres półtrwania leku (tobramycin) u pacjenta wynosi 3,5 h. Cel to szczyt 10 mg/L i wartość dolna 1 mg/L. Zakładając szybkie dawki dożylne i eliminację pierwszego rzędu, jaki odstęp między dawkami τ pozwala, aby stężenie spadło od szczytu do wartości dolnej? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
t½ = 3,5 hCpeak = 10 mg/LCtrough = 1 mg/L
τ = h
7.Pielęgniarstwo kliniczneŚredni
Which pattern is typical of relapsing–remitting multiple sclerosis?
ASudden severe headache with neck stiffness
BAttacks of symptoms, such as visual loss or numbness, that improve between relapses
CConstant weakness that starts in the feet and spreads upwards after a viral illness
DA single stroke that leaves permanent weakness
8.Pielęgniarstwo kliniczneTrudny
Pacjent po operacji ma tętno 115/min, temperaturę 38,6 °C, częstość oddechów 26/min i ciśnienie 85/50 mmHg mimo bolusu płynów. Na co to najpewniej wskazuje?
AWstrząs septyczny wymagający pilnej oceny przez zespół intensywnej terapii
BPrawidłową reakcję zapalną w pierwszych dobach po operacji
CWyłącznie łagodne odwodnienie
DLęk przed wypisem
3Roztwory
1.Wartości laboratoryjne i elektrolity
Odpowiedź: C · Creatine kinase (CK)
Dlaczego to jest odpowiedź
Statins can cause myopathy and, rarely, rhabdomyolysis. A raised CK confirms muscle injury, and the provider may stop the statin. The nurse also asks about dark urine, which can signal myoglobin in the urine.
Odpowiedź
C · Creatine kinase (CK)
2.Wartości laboratoryjne i elektrolity
Odpowiedź: A · Możliwe jest zatrucie, ponieważ niski potas zwiększa działanie digoksyny
Dlaczego to jest odpowiedź
Hipokaliemia zwiększa wiązanie digoksyny z komórkami serca, więc zatrucie może wystąpić przy prawidłowym stężeniu. Pielęgniarka wstrzymuje dawkę, zgłasza wynik i spodziewa się uzupełniania potasu.
Odpowiedź
A · Możliwe jest zatrucie, ponieważ niski potas zwiększa działanie digoksyny
3.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: HCO₃⁻ = 26,4 mmol/L
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Zmiana PaCO₂
|64 − 40| = 24 mmHg → 2,4 × 10 mmHg
Oczekiwane HCO₃⁻
HCO₃⁻ = 24 + 1·2,4 = 26,4 mmol/L
Odpowiedź
HCO₃⁻ = 26,4 mmol/L
4.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: ostra na tle przewlekłej
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Oczekiwane HCO₃⁻
ostry: 24 + 1·2,5 = 26,5 mmol/L
przewlekły: 24 + 3,5·2,5 = 32,75 mmol/L
Porównaj
zmierzone: 30 mmol/L → ostra na tle przewlekłej
Odpowiedź
ostra na tle przewlekłej
5.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: R = 2,8 mg/min
Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Klirens w L/min
700 mL/min = 0,7 L/min
Szybkość wlewu
R = 0,7·4 = 2,8 mg/min
Odpowiedź
R = 2,8 mg/min
6.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: τ = 11,6 h
Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Stała szybkości
k = 0,693/3,5 = 0,198 h⁻¹
Odstęp między dawkami
τ = ln(10/1)/0,198 = 2,303/0,198 = 11,63 ≈ 11,6 h
Odpowiedź
τ = 11,6 h
W praktyce odstęp zaokrągla się do wygodnej wartości, takiej jak 8, 12, 24 lub 36 h, i ponownie sprawdza stężenia.
7.Pielęgniarstwo kliniczne
Odpowiedź: B · Attacks of symptoms, such as visual loss or numbness, that improve between relapses
Dlaczego to jest odpowiedź
MS causes demyelination in the brain and spinal cord. Many patients first have attacks such as optic neuritis or sensory symptoms, with partial or full recovery between relapses.
Odpowiedź
B · Attacks of symptoms, such as visual loss or numbness, that improve between relapses
8.Pielęgniarstwo kliniczne
Odpowiedź: A · Wstrząs septyczny wymagający pilnej oceny przez zespół intensywnej terapii
Dlaczego to jest odpowiedź
Objawy zakażenia z hipotensją niereagującą na płyny sugerują wstrząs septyczny. Prawdopodobnie potrzebne będą leki wazopresyjne i udział zespołu intensywnej terapii, obok antybiotyków i opanowania źródła zakażenia.
Odpowiedź
A · Wstrząs septyczny wymagający pilnej oceny przez zespół intensywnej terapii