Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Farmakokinetyka kliniczna
Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.
2Zadania do ćwiczenia
1.Wartości laboratoryjne i elektrolityŚredni
Która zmiana w EKG wiąże się z hipokalcemią?
ASkrócony odstęp QT
BWyraźna fala delta
CWysokie, szpiczaste załamki T
DWydłużony odstęp QT
2.Wartości laboratoryjne i elektrolityTrudny
Two weeks after a sore throat, a child develops dark (cola-colored) urine, puffy eyes and high blood pressure. Urinalysis shows red cell casts and protein. Which condition is most likely?
ALower urinary tract infection (cystitis)
BKidney stone in the ureter
CPrerenal acute kidney injury
DPost-streptococcal glomerulonephritis
3.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 131 mmol/L, glukoza 14,3 mmol/L i mocznik 2,6 mmol/L. Oblicz osmolalność surowicy Osm = 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, zaokrąglając do liczby całkowitej.
Na poziomie morza gazometria do ćwiczeń pobrana przy 24% tlenu pokazuje PaO₂ 90 mmHg (12,0 kPa) oraz PaCO₂ 36 mmHg (4,8 kPa). Użyj PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8, aby znaleźć Gradient A–a.
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 68 kg ma otrzymać wlew aminofiliny (współczynnik soli S = 0,8: 80% aminofiliny to teofilina). Klirens teofiliny wynosi 0,045 L/kg/h. Jaka szybkość wlewu aminofiliny R w mg/h daje stężenie teofiliny w stanie stacjonarnym 15 mg/L?
68 kgCL = 0,045 L/kg/hCss = 15 mg/LS = 0,8
R = mg/h
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 68 kg przyjmujący regularne dawki leku (tobramycin) jest w stanie stacjonarnym. Cel to szczyt 6 mg/L i wartość dolna 1 mg/L, a objętość dystrybucji wynosi 0,25 L/kg. Zakładając szybkie dawki dożylne, jaka dawka D podnosi stężenie od wartości dolnej do szczytu?
68 kgVd = 0,25 L/kgCpeak = 6 mg/LCtrough = 1 mg/L
D = mg
7.Pielęgniarstwo kliniczneŚredni
Why is continuous bladder irrigation used after a transurethral resection of the prostate (TURP)?
ATo stretch the bladder back to its normal size
BTo give antibiotics directly into the kidneys
CTo stop blood clots from blocking the catheter
DTo measure the patient's kidney function
8.Pielęgniarstwo kliniczneTrudny
An older patient's blood pressure is 142/80 mmHg lying and 116/72 mmHg after standing for three minutes, and they feel dizzy. What does this show?
AWhite coat hypertension
BHypertensive emergency
CPostural hypotension
DNormal blood pressure variation
3Roztwory
1.Wartości laboratoryjne i elektrolity
Odpowiedź: D · Wydłużony odstęp QT
Dlaczego to jest odpowiedź
Niski wapń wydłuża odstęp QT, co może prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu. Wysoki wapń skraca odstęp QT, a szpiczaste załamki T są typowe dla hiperkaliemii.
Odpowiedź
D · Wydłużony odstęp QT
2.Wartości laboratoryjne i elektrolity
Odpowiedź: D · Post-streptococcal glomerulonephritis
Dlaczego to jest odpowiedź
Red cell casts show bleeding from the glomeruli, which is typical of glomerulonephritis. After a streptococcal infection, immune complexes inflame the glomeruli, causing hematuria, proteinuria, edema and hypertension. Cystitis and stones do not cause red cell casts.
Odpowiedź
D · Post-streptococcal glomerulonephritis
3.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: Osm = 279 mOsm/kg
Wartości pochodne: obliczona osmolalność surowicy to 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, gdy wszystkie wartości są w mmol/L (2·Na⁺ + glukoza/18 + BUN/2,8, gdy glukoza i BUN są w mg/dL); norma wynosi około 275–295 mOsm/kg. Wskaźnik P/F to PaO₂ podzielone przez FiO₂ jako ułamek. Ciśnienie tlenu pęcherzykowego na poziomie morza to PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg, a gradient A–a to PAO₂ − PaO₂.
Obliczona osmolalność
Osm = 2·131 + 14,3 + 2,6 = 278,9 ≈ 279 mOsm/kg
Odpowiedź
Osm = 279 mOsm/kg
4.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: Gradient A–a = 36,12 mmHg
Wartości pochodne: obliczona osmolalność surowicy to 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, gdy wszystkie wartości są w mmol/L (2·Na⁺ + glukoza/18 + BUN/2,8, gdy glukoza i BUN są w mg/dL); norma wynosi około 275–295 mOsm/kg. Wskaźnik P/F to PaO₂ podzielone przez FiO₂ jako ułamek. Ciśnienie tlenu pęcherzykowego na poziomie morza to PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg, a gradient A–a to PAO₂ − PaO₂.
Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Klirens
CL = 0,045·68 = 3,06 L/h
Szybkość wlewu
R = CL·Css/S = 3,06·15/0,8 = 57,37 mg/h
Odpowiedź
R = 57,37 mg/h
6.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: D = 85 mg
Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Objętość dystrybucji
Vd = 0,25·68 = 17 L
Dawka
D = 17·(6 − 1) = 85 mg
Odpowiedź
D = 85 mg
W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości.
7.Pielęgniarstwo kliniczne
Odpowiedź: C · To stop blood clots from blocking the catheter
Dlaczego to jest odpowiedź
Irrigation dilutes blood and flushes out clots so the catheter does not block. Output must be measured carefully and urine output calculated by subtracting the irrigation volume.
Odpowiedź
C · To stop blood clots from blocking the catheter
8.Pielęgniarstwo kliniczne
Odpowiedź: C · Postural hypotension
Dlaczego to jest odpowiedź
A fall in systolic pressure of 20 mmHg or more (here 26 mmHg) on standing, especially with symptoms, indicates postural hypotension. Causes include medicines, dehydration and autonomic problems.