Wartości laboratoryjne dla pielęgniarek: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 8 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Wartości laboratoryjne i elektrolity

Metoda

  1. Porównaj wartość z zakresem referencyjnym laboratorium, a następnie ze stanem wyjściowym i trendem pacjenta.
  2. Sprawdź próbkę: hemoliza, opóźnienie lub krew pobrana w pobliżu wlewu dożylnego mogą dać fałszywe wyniki.
  3. Powiąż wartość z typowymi objawami oraz z lekami i stanami, które ją powodują.
  4. Szukaj interakcji: niski potas lub magnez zwiększa toksyczność digoksyny; odwodnienie zwiększa stężenie litu.
  5. Działaj dla pacjenta: oceń, wstrzymaj lek, jeśli stężenie jest niebezpieczne, powtórz na głos wartości krytyczne i poinformuj osobę zlecającą.

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Farmakokinetyka kliniczna

Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Korekta dawki przy niewydolności nerek
dawka × CrCl/norma; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/norma)

Metoda

  1. Przelicz okres półtrwania na stałą szybkości: k = 0,693/t½.
  2. Zamień wartości na kg na wartości całkowite: Vd (L) = L/kg × masa ciała, CL (L/h) = L/kg/h × masa ciała.
  3. Wybierz zależność: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), szybkość podtrzymująca = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k.
  4. Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
  5. Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.

2Zadania do ćwiczenia

1.Wartości laboratoryjne i elektrolityŚredni

A patient has taken a proton pump inhibitor (such as omeprazole) for many years and now has muscle cramps and tremor. Which electrolyte is most likely to be low?

  1. ASodium
  2. BPhosphate
  3. CMagnesium
  4. DChloride
2.Wartości laboratoryjne i elektrolityTrudny

A patient has eaten very little for 2 weeks and has received broad-spectrum antibiotics. The INR is now 2,3 without warfarin, and the platelets are normal. What is the most likely cause?

  1. AVitamin K deficiency
  2. BImmune thrombocytopenia
  3. CHemophilia A
  4. DIron-deficiency anemia
3.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje PaCO₂ 77 mmHg (10,3 kPa). Użyj reguły, że w ostrej kwasicy oddechowej HCO₃⁻ rośnie o 1 mmol/L na każde 10 mmHg, o które PaCO₂ przekracza 40. Zacznij od: HCO₃⁻ 24 mmol/L. Znajdź oczekiwane HCO₃⁻.

PaCO₂ 77 mmHg (10,3 kPa)wartość wyjściowa: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
4.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
pH7,357,457,31PaCO₂mmHg354533HCO₃⁻mmol/L222616dodatkowa kwasica z prawidłową lukączysta kwasica z dużą lukądodatkowa zasadowica metaboliczna

Gazometria do ćwiczeń pokazuje pH 7,31, PaCO₂ 33 mmHg (4,4 kPa) oraz HCO₃⁻ 16 mmol/L, przy Na⁺ 142 i Cl⁻ 95 mmol/L. Użyj luki anionowej i wskaźnika delta, aby kliknąć najlepszą interpretację.

pH 7,31PaCO₂ 33 mmHg (4,4 kPa)HCO₃⁻ 16 mmol/LNa⁺ 142 mmol/LCl⁻ 95 mmol/L
  1. 1dodatkowa kwasica z prawidłową luką
  2. 2czysta kwasica z dużą luką
  3. 3dodatkowa zasadowica metaboliczna
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
10100t (h)C (mg/L)2 h25 mg/L12 h14 mg/L

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Po dawce dożylnej leku (vancomycin) stężenie wynosi 25 mg/L po 2 h i 14 mg/L po 12 h. Załóż eliminację pierwszego rzędu. Oblicz okres półtrwania t½.

C1 = 25 mg/L (2 h)C2 = 14 mg/L (12 h)
t½ = h
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
VCss,avg​ = ?250 mg · q8hCL = 0,035 L/kg/h93 kg · S = 0,8 · F = 1

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 93 kg przyjmuje doustnie aminofilinę (S = 0,8, F = 1) co 8 h. Klirens teofiliny wynosi 0,035 L/kg/h. Każda dawka to 250 mg leku (aminophylline). Oblicz średnie stężenie w stanie stacjonarnym Css,avg.

CL = 0,035 L/kg/hτ = 8 hS = 0,8F = 193 kgD = 250 mg
Css,avg = mg/L
7.Pielęgniarstwo kliniczneŚredni

Which type of painkiller should a patient with liver cirrhosis usually avoid?

  1. AParacetamol (acetaminophen), given in a carefully reduced and monitored dose
  2. BLocal anaesthetic creams
  3. CHot packs applied to a painful joint
  4. DNon-steroidal anti-inflammatory drugs such as ibuprofen
8.Pielęgniarstwo kliniczneTrudny

A severely hypothermic patient is in cardiac arrest. Why is resuscitation usually continued until they are rewarmed?

  1. ACold patients cannot be defibrillated at all, so CPR is the only possible treatment
  2. BThe cold protects the brain, so recovery may be possible after long resuscitation
  3. CHypothermia always causes brain death quickly
  4. DAdrenaline works better in cold patients

3Roztwory

1.Wartości laboratoryjne i elektrolity

Odpowiedź: C · Magnesium

Dlaczego to jest odpowiedź

Long-term proton pump inhibitor use can cause hypomagnesemia by reducing its absorption in the gut. Low magnesium causes tremor, cramps, hyperreflexia and arrhythmias, and it can also cause low potassium and low calcium.

Odpowiedź

C · Magnesium
2.Wartości laboratoryjne i elektrolity

Odpowiedź: A · Vitamin K deficiency

Dlaczego to jest odpowiedź

Vitamin K comes from the diet and from gut bacteria. Poor intake plus antibiotics can cause vitamin K deficiency, which lowers factors II, VII, IX and X and prolongs the PT/INR. Vitamin K replacement corrects it.

Odpowiedź

A · Vitamin K deficiency
3.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: HCO₃⁻ = 27,7 mmol/L

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Zmiana PaCO₂

|77 − 40| = 37 mmHg → 3,7 × 10 mmHg

Oczekiwane HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 + 1·3,7 = 27,7 mmol/L

Odpowiedź

HCO₃⁻ = 27,7 mmol/L
4.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: dodatkowa zasadowica metaboliczna

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Luka anionowa

AG = 142 − (95 + 16) = 31

Wskaźnik delta

(31 − 12)/(24 − 16) = 2,375
dodatkowa zasadowica metaboliczna

Odpowiedź

dodatkowa zasadowica metaboliczna
5.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: t½ = 11,95 h

Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Stała szybkości eliminacji

k = ln(25/14)/10 = 0,5798/10 = 0,05798 h⁻¹

Okres połowicznego rozpadu

t½ = 0,693/0,05798 = 11,95 h

Odpowiedź

t½ = 11,95 h
6.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: Css,avg = 7,68 mg/L

Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Klirens

CL = 0,035·93 = 3,255 L/h

Średnie stężenie w stanie stacjonarnym

Css,avg = S·F·D/(CL·τ) = 0,8·1·250/(3,255·8) = 7,68 mg/L

Odpowiedź

Css,avg = 7,68 mg/L
7.Pielęgniarstwo kliniczne

Odpowiedź: D · Non-steroidal anti-inflammatory drugs such as ibuprofen

Dlaczego to jest odpowiedź

NSAIDs increase the risk of GI bleeding and can trigger kidney failure and fluid retention in cirrhosis. Paracetamol is usually preferred at a lower, carefully chosen dose.

Odpowiedź

D · Non-steroidal anti-inflammatory drugs such as ibuprofen
8.Pielęgniarstwo kliniczne

Odpowiedź: B · The cold protects the brain, so recovery may be possible after long resuscitation

Dlaczego to jest odpowiedź

Hypothermia reduces the brain's oxygen needs, and good recoveries have occurred after long resuscitation. Death is usually not confirmed until the patient has been rewarmed, unless injuries are clearly not survivable.

Odpowiedź

B · The cold protects the brain, so recovery may be possible after long resuscitation

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses