Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Farmakokinetyka kliniczna
Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.
2Zadania do ćwiczenia
1.Wartości laboratoryjne i elektrolityŚredni
Which IV fluid can be given through the same line as a red cell transfusion?
ALactated Ringer's (Hartmann's) solution
B0,45% sodium chloride
C5% dextrose in water
D0,9% sodium chloride
2.Wartości laboratoryjne i elektrolityTrudny
A patient has painless jaundice, itching, dark urine and pale stools. ALP is markedly raised, conjugated (direct) bilirubin is high and ALT is only mildly raised. What is the most likely cause?
AAcute viral hepatitis with widespread liver cell damage
BGilbert syndrome, a harmless inherited bilirubin disorder
CBlockage of bile flow, for example by a tumor in the bile duct
DIncreased breakdown of red blood cells (hemolytic anemia)
3.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria do ćwiczeń pokazuje PaCO₂ 65 mmHg (8,7 kPa). Użyj reguły, że w przewlekłej kwasicy oddechowej HCO₃⁻ rośnie o 3,5 mmol/L na każde 10 mmHg, o które PaCO₂ przekracza 40. Zacznij od: HCO₃⁻ 24 mmol/L. Znajdź oczekiwane HCO₃⁻.
Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 140, Cl⁻ 88 oraz HCO₃⁻ 16 mmol/L. Oblicz wskaźnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻), używając AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻). Podaj dwa miejsca po przecinku.
Na⁺ 140 mmol/LCl⁻ 88 mmol/LHCO₃⁻ 16 mmol/L
wskaźnik delta =
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent otrzymuje bolus dożylny 140 mg leku (gentamicin). Stężenie ekstrapolowane wstecz do czasu zero wynosi 7 mg/L, a okres półtrwania 3 h. Oblicz klirens CL w L/h.
D = 140 mgC₀ = 7 mg/Lt½ = 3 h
CL = L/h
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 82 kg przyjmuje doustnie teofilinę (F = 1) co 8 h. Klirens wynosi 0,05 L/kg/h. Każda dawka to 300 mg leku (theophylline). Oblicz średnie stężenie w stanie stacjonarnym Css,avg.
CL = 0,05 L/kg/hτ = 8 hS = 1F = 182 kgD = 300 mg
Css,avg = mg/L
7.Pielęgniarstwo kliniczneŚredni
An arterial blood gas shows a low pH, a high PaCO2 and a normal bicarbonate. What does this show?
ARespiratory alkalosis
BRespiratory acidosis
CMetabolic alkalosis
DMetabolic acidosis
8.Pielęgniarstwo kliniczneTrudny
A patient with severe ulcerative colitis develops abdominal distension, fever and tachycardia, and the number of stools falls. What complication should be suspected?
AToxic megacolon
BRecovery from the colitis
CCoeliac disease
DConstipation from dehydration
3Roztwory
1.Wartości laboratoryjne i elektrolity
Odpowiedź: D · 0,9% sodium chloride
Dlaczego to jest odpowiedź
Only 0,9% sodium chloride is used with red cells. Dextrose solutions can cause hemolysis, and lactated Ringer's contains calcium, which can cause clotting in the citrated blood. Drugs are never added to blood products.
Odpowiedź
D · 0,9% sodium chloride
2.Wartości laboratoryjne i elektrolity
Odpowiedź: C · Blockage of bile flow, for example by a tumor in the bile duct
Dlaczego to jest odpowiedź
In obstruction, conjugated bilirubin backs up into the blood and is passed in the urine, making it dark, while stools are pale and ALP rises. Hemolysis and Gilbert syndrome raise unconjugated bilirubin; hepatitis raises ALT much more.
Odpowiedź
C · Blockage of bile flow, for example by a tumor in the bile duct
3.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: HCO₃⁻ = 32,75 mmol/L
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Zmiana PaCO₂
|65 − 40| = 25 mmHg → 2,5 × 10 mmHg
Oczekiwane HCO₃⁻
HCO₃⁻ = 24 + 3,5·2,5 = 32,75 mmol/L
Odpowiedź
HCO₃⁻ = 32,75 mmol/L
4.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: wskaźnik delta = 3
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Luka anionowa
AG = 140 − (88 + 16) = 36
Wskaźnik delta
(36 − 12)/(24 − 16) = 24/8 = 3
Odpowiedź
wskaźnik delta = 3
Powyżej 2: dodatkowa zasadowica metaboliczna.
5.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: CL = 4,621 L/h
Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Objętość dystrybucji
Vd = 140/7 = 20 L
Stała szybkości
k = 0,693/3 = 0,231 h⁻¹
Klirens
CL = 0,231·20 = 4,621 L/h
Odpowiedź
CL = 4,621 L/h
6.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: Css,avg = 9,146 mg/L
Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
A raised PaCO2 with a low pH means the lungs are not removing enough CO2, for example from hypoventilation. A normal bicarbonate suggests it is acute.
Odpowiedź
B · Respiratory acidosis
8.Pielęgniarstwo kliniczne
Odpowiedź: A · Toxic megacolon
Dlaczego to jest odpowiedź
Toxic megacolon is acute dilatation of the inflamed colon with systemic toxicity, and it can perforate. Reduced stool frequency with worsening distension is a warning sign needing urgent surgical review.