Wartości laboratoryjne dla pielęgniarek: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 8 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Wartości laboratoryjne i elektrolity

Metoda

  1. Porównaj wartość z zakresem referencyjnym laboratorium, a następnie ze stanem wyjściowym i trendem pacjenta.
  2. Sprawdź próbkę: hemoliza, opóźnienie lub krew pobrana w pobliżu wlewu dożylnego mogą dać fałszywe wyniki.
  3. Powiąż wartość z typowymi objawami oraz z lekami i stanami, które ją powodują.
  4. Szukaj interakcji: niski potas lub magnez zwiększa toksyczność digoksyny; odwodnienie zwiększa stężenie litu.
  5. Działaj dla pacjenta: oceń, wstrzymaj lek, jeśli stężenie jest niebezpieczne, powtórz na głos wartości krytyczne i poinformuj osobę zlecającą.

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Farmakokinetyka kliniczna

Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Korekta dawki przy niewydolności nerek
dawka × CrCl/norma; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/norma)

Metoda

  1. Przelicz okres półtrwania na stałą szybkości: k = 0,693/t½.
  2. Zamień wartości na kg na wartości całkowite: Vd (L) = L/kg × masa ciała, CL (L/h) = L/kg/h × masa ciała.
  3. Wybierz zależność: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), szybkość podtrzymująca = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k.
  4. Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
  5. Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.

2Zadania do ćwiczenia

1.Wartości laboratoryjne i elektrolityŚredni

A patient who is breathless during a transfusion has hypotension, fever and bilateral lung infiltrates, with no signs of fluid overload. Which complication is most likely?

  1. ATransfusion-related acute lung injury (TRALI)
  2. BA mild febrile nonhemolytic reaction
  3. CA simple allergic reaction with hives
  4. DTransfusion-associated circulatory overload
2.Wartości laboratoryjne i elektrolityTrudny

A patient with sepsis has the following new results. Which set best shows organ dysfunction?

  1. ACalcium 9,4 mg/dL, phosphate 3,5 mg/dL, magnesium 1,9 mEq/L
  2. BPlatelets 70 × 10³/µL, creatinine doubled, bilirubin raised
  3. CHemoglobin 12,5 g/dL, sodium 138 mEq/L, glucose 105 mg/dL
  4. DWBC 11,5 × 10³/µL, potassium 4,2 mEq/L, albumin 3,8 g/dL
3.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną z HCO₃⁻ 18 mmol/L. Użyj wzoru Wintersa, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂ (środek zakresu) w mmHg.

HCO₃⁻ 18 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
4.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
pH7,357,457,25PaCO₂mmHg354576HCO₃⁻mmol/L222632ostryprzewlekłyostra na tle przewlekłej

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę oddechową: pH 7,25, PaCO₂ 76 mmHg (10,1 kPa), HCO₃⁻ 32 mmol/L. Użyj reguł „HCO₃⁻ rośnie o 1 mmol/L na 10 mmHg (ostra) lub o 3,5 mmol/L na 10 mmHg (przewlekła)”, aby ją sklasyfikować. Kliknij swoją odpowiedź.

pH 7,25PaCO₂ 76 mmHg (10,1 kPa)HCO₃⁻ 32 mmol/L
  1. 1ostry
  2. 2przewlekły
  3. 3ostra na tle przewlekłej
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
Vd = 7 L/kgC = 0,8 mcg/LLD = ? mcg80 kg · S = 1 · F = 0,7

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 80 kg ma otrzymać dawkę nasycającą w postaci tabletek (digoxin), aby osiągnąć stężenie 0,8 mcg/L. Objętość dystrybucji wynosi 7 L/kg, a tabletki mają biodostępność F = 0,7. Oblicz całkowitą doustną dawkę nasycającą LD w mcg.

80 kgVd = 7 L/kgC = 0,8 mcg/LF = 0,7
LD = mcg
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
t (h)C (mg/L)Css​2 hC = ?

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wlew leku (theophylline) biegnie z prędkością 24 mg/h bez dawki nasycającej. Klirens pacjenta wynosi 2 L/h, a okres półtrwania 9 h. Jakie jest stężenie C po 2 h?

R = 24 mg/hCL = 2 L/ht½ = 9 ht = 2 h
C = mg/L
7.Pielęgniarstwo kliniczneŚredni

Pacjent z cukrzycą typu 1 wymiotuje i mało je. Jakie jest prawidłowe zalecenie na czas choroby?

  1. AKontroluj glukozę tylko raz dziennie
  2. BZmniejsz o połowę ilość płynów, by zapobiec wymiotom
  3. COdstaw insulinę, dopóki nie zaczniesz normalnie jeść, aby uniknąć hipoglikemii
  4. DNie odstawiaj insuliny; częściej kontroluj glukozę i ciała ketonowe
8.Pielęgniarstwo kliniczneTrudny

An arterial blood gas shows a low PaO2 with a low or normal PaCO2. How is this classified?

  1. AType 1 respiratory failure
  2. BNormal blood gas
  3. CType 2 respiratory failure
  4. DMetabolic acidosis

3Roztwory

1.Wartości laboratoryjne i elektrolity

Odpowiedź: A · Transfusion-related acute lung injury (TRALI)

Dlaczego to jest odpowiedź

TRALI is acute lung injury within 6 hours of transfusion, caused by donor antibodies activating neutrophils in the lungs. It causes hypoxia, bilateral infiltrates and often hypotension and fever. TACO, in contrast, causes hypertension and signs of fluid overload.

Odpowiedź

A · Transfusion-related acute lung injury (TRALI)
2.Wartości laboratoryjne i elektrolity

Odpowiedź: B · Platelets 70 × 10³/µL, creatinine doubled, bilirubin raised

Dlaczego to jest odpowiedź

In sepsis, falling platelets (coagulation), a rising creatinine (kidney) and a raised bilirubin (liver) show organ dysfunction, which indicates severe disease. The other sets are normal or near normal.Sprawdzono w: Bacterial Sepsis · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2023); Laboratory Evaluation of Sepsis · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2023)

Odpowiedź

B · Platelets 70 × 10³/µL, creatinine doubled, bilirubin raised
3.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: PaCO₂ = 35 mmHg

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Wzór Wintersa

PaCO₂ = 1,5·18 + 8 = 35 mmHg
zasięg: 33–37 mmHg

Odpowiedź

PaCO₂ = 35 mmHg
4.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: ostra na tle przewlekłej

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Oczekiwane HCO₃⁻

ostry: 24 + 1·3,6 = 27,6 mmol/L
przewlekły: 24 + 3,5·3,6 = 36,6 mmol/L

Porównaj

zmierzone: 32 mmol/L → ostra na tle przewlekłej

Odpowiedź

ostra na tle przewlekłej
5.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: LD = 640 mcg

Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Objętość dystrybucji

Vd = 7·80 = 560 L

Potrzebna ilość substancji czynnej

Vd·C = 560·0,8 = 448 mcg

Dawka nasycająca

LD = 448/(1·0,7) = 640 mcg

Odpowiedź

LD = 640 mcg

W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości.

6.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: C = 1,713 mg/L

Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Stężenie w stanie stacjonarnym

Css = 24/2 = 12 mg/L

Stała szybkości

k = 0,693/9 = 0,07702 h⁻¹

Stężenie po podanym czasie

C = 12·(1 − e−0,07702·2) = 1,713 mg/L

Odpowiedź

C = 1,713 mg/L
7.Pielęgniarstwo kliniczne

Odpowiedź: D · Nie odstawiaj insuliny; częściej kontroluj glukozę i ciała ketonowe

Dlaczego to jest odpowiedź

Odstawienie insuliny w cukrzycy typu 1 może szybko wywołać kwasicę ketonową. Pacjent powinien kontynuować insulinę, monitorować glukozę i ciała ketonowe, pić płyny i szukać pomocy, jeśli ciała ketonowe rosną.

Odpowiedź

D · Nie odstawiaj insuliny; częściej kontroluj glukozę i ciała ketonowe
8.Pielęgniarstwo kliniczne

Odpowiedź: A · Type 1 respiratory failure

Dlaczego to jest odpowiedź

Type 1 respiratory failure is hypoxaemia without hypercapnia, as in pneumonia or pulmonary embolism. Type 2 includes a raised PaCO2 from inadequate ventilation, as in COPD exacerbations.

Odpowiedź

A · Type 1 respiratory failure

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses