Wartości laboratoryjne dla pielęgniarek: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 8 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadania Wróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Wartości laboratoryjne i elektrolity

Metoda

Porównaj wartość z zakresem referencyjnym laboratorium, a następnie ze stanem wyjściowym i trendem pacjenta.
Sprawdź próbkę: hemoliza, opóźnienie lub krew pobrana w pobliżu wlewu dożylnego mogą dać fałszywe wyniki.
Powiąż wartość z typowymi objawami oraz z lekami i stanami, które ją powodują.
Szukaj interakcji: niski potas lub magnez zwiększa toksyczność digoksyny; odwodnienie zwiększa stężenie litu.
Działaj dla pacjenta: oceń, wstrzymaj lek, jeśli stężenie jest niebezpieczne, powtórz na głos wartości krytyczne i poinformuj osobę zlecającą.

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe: pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa: PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna: PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy: AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F: PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Farmakokinetyka kliniczna

Stała szybkości i okres półtrwania: k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
Dwa stężenia: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca: LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca: R = CL·C_ss/(S·F)
Średni stan stacjonarny: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony: 1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Korekta dawki przy niewydolności nerek: dawka × CrCl/norma; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/norma)

Metoda

Przelicz okres półtrwania na stałą szybkości: k = 0,693/t½.
Zamień wartości na kg na wartości całkowite: Vd (L) = L/kg × masa ciała, CL (L/h) = L/kg/h × masa ciała.
Wybierz zależność: C = C₀·e^−kt, LD = Vd·C/(S·F), szybkość podtrzymująca = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k.
Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.

2Zadania do ćwiczenia

1.Wartości laboratoryjne i elektrolityŚredni

A patient starts high-dose prednisone. Which laboratory change should the nurse expect?

AA rise in blood glucose
BA fall in the white cell count
CA fall in serum sodium
DA rise in serum potassium

2.Wartości laboratoryjne i elektrolityTrudny

A patient receiving IV magnesium sulfate has a respiratory rate of 9/min and absent patellar reflexes. After stopping the infusion, which medication should the nurse expect to give?

ACalcium gluconate
BProtamine sulfate
CSodium bicarbonate
DPotassium chloride

3.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną z HCO₃⁻ 6 mmol/L. Użyj wzoru Wintersa, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂ (środek zakresu) w mmHg.

HCO₃⁻ 6 mmol/L

PaCO₂ = mmHg

4.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 142, Cl⁻ 114, HCO₃⁻ 17 mmol/L i albumina 34 g/L. Znajdź lukę anionową skorygowaną o albuminy AG_c = AG + 0,25·(40 − albumina).

Na⁺ 142 mmol/LCl⁻ 114 mmol/LHCO₃⁻ 17 mmol/Lalbumina 34 g/L

AG_c = mmol/L

5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Po dawce dożylnej leku (vancomycin) stężenie wynosi 25 mg/L po 2 h i 11,6 mg/L po 12 h. Załóż eliminację pierwszego rzędu. Oblicz okres półtrwania t½.

C₁ = 25 mg/L (2 h)C₂ = 11,6 mg/L (12 h)

t½ = h

6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 94 kg przyjmuje doustnie aminofilinę (S = 0,8, F = 1) co 12 h. Klirens teofiliny wynosi 0,04 L/kg/h. Każda dawka to 250 mg leku (aminophylline). Oblicz średnie stężenie w stanie stacjonarnym C_ss,avg.

CL = 0,04 L/kg/hτ = 12 hS = 0,8F = 194 kgD = 250 mg

C_ss,avg = mg/L

7.Pielęgniarstwo kliniczneŚredni

A spontaneously breathing patient is critically ill and hypoxic. Which oxygen delivery gives the highest concentration?

ASimple face mask at 5 L/min with the patient sitting up
BNon-rebreathe mask with reservoir bag at 15 L/min
CNasal cannula at 2 L/min
DVenturi mask set to 24%

8.Pielęgniarstwo kliniczneTrudny

U pacjenta z wlewem heparyny pięć dni po rozpoczęciu nagle spada liczba płytek krwi. Co należy podejrzewać?

AMałopłytkowość wywołaną heparyną
BNiedobór witaminy K spowodowany niedostatecznym spożyciem
CPrawidłową reakcję na heparynę
DNiedokrwistość z niedoboru żelaza

3Roztwory

1.Wartości laboratoryjne i elektrolity

Odpowiedź: A · A rise in blood glucose

Dlaczego to jest odpowiedź

Glucocorticoids raise blood glucose by increasing glucose production and reducing insulin sensitivity. They also tend to lower potassium, retain sodium and raise the white cell count by releasing neutrophils into the blood.Sprawdzono w: Blood Glucose Test · MedlinePlus (NIH) (2024)

Odpowiedź

A · A rise in blood glucose

2.Wartości laboratoryjne i elektrolity

Odpowiedź: A · Calcium gluconate

Dlaczego to jest odpowiedź

Absent reflexes and slow breathing indicate magnesium toxicity. The infusion is stopped, the provider is called, the airway and breathing are supported, and IV calcium gluconate is given as prescribed to counteract magnesium.

Odpowiedź

A · Calcium gluconate

3.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: PaCO₂ = 17 mmHg

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Wzór Wintersa

PaCO₂ = 1,5·6 + 8 = 17 mmHg

zasięg: 15–19 mmHg

Odpowiedź

PaCO₂ = 17 mmHg

4.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: AG_c = 12,5 mmol/L

Luka anionowa

AG = 142 − (114 + 17) = 11

Korekta na albuminy

11 + 0,25·(40 − 34) = 12,5 mmol/L

Odpowiedź

AG_c = 12,5 mmol/L

Powyżej około 12 po korekcie: duża luka anionowa.

5.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: t½ = 9,027 h

Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × C_ss. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Stała szybkości eliminacji

k = ln(25/11,6)/10 = 0,7679/10 = 0,07679 h⁻¹

Okres połowicznego rozpadu

t½ = 0,693/0,07679 = 9,027 h

Odpowiedź

t½ = 9,027 h

6.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: C_ss,avg = 4,433 mg/L

Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(C_peak/C_trough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (C_peak − C_trough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to C_ss,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e^−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Klirens

CL = 0,04·94 = 3,76 L/h

Średnie stężenie w stanie stacjonarnym

C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ) = 0,8·1·250/(3,76·12) = 4,433 mg/L

Odpowiedź

C_ss,avg = 4,433 mg/L

7.Pielęgniarstwo kliniczne

Odpowiedź: B · Non-rebreathe mask with reservoir bag at 15 L/min

Dlaczego to jest odpowiedź

A non-rebreathe mask with a filled reservoir at 15 L/min delivers a high oxygen concentration and is used first in critical illness. The dose is then titrated down to the target saturation.

Odpowiedź

B · Non-rebreathe mask with reservoir bag at 15 L/min

8.Pielęgniarstwo kliniczne

Odpowiedź: A · Małopłytkowość wywołaną heparyną

Dlaczego to jest odpowiedź

HIT pojawia się zwykle 5–10 dni po rozpoczęciu heparyny, ze spadkiem płytek o ponad 50% i ryzykiem zakrzepicy. Odstawia się heparynę i stosuje antykoagulant nieheparynowy.

Odpowiedź

A · Małopłytkowość wywołaną heparyną

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses