Wartości laboratoryjne dla pielęgniarek: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 8 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Wartości laboratoryjne i elektrolity

Metoda

  1. Porównaj wartość z zakresem referencyjnym laboratorium, a następnie ze stanem wyjściowym i trendem pacjenta.
  2. Sprawdź próbkę: hemoliza, opóźnienie lub krew pobrana w pobliżu wlewu dożylnego mogą dać fałszywe wyniki.
  3. Powiąż wartość z typowymi objawami oraz z lekami i stanami, które ją powodują.
  4. Szukaj interakcji: niski potas lub magnez zwiększa toksyczność digoksyny; odwodnienie zwiększa stężenie litu.
  5. Działaj dla pacjenta: oceń, wstrzymaj lek, jeśli stężenie jest niebezpieczne, powtórz na głos wartości krytyczne i poinformuj osobę zlecającą.

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Farmakokinetyka kliniczna

Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Korekta dawki przy niewydolności nerek
dawka × CrCl/norma; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/norma)

Metoda

  1. Przelicz okres półtrwania na stałą szybkości: k = 0,693/t½.
  2. Zamień wartości na kg na wartości całkowite: Vd (L) = L/kg × masa ciała, CL (L/h) = L/kg/h × masa ciała.
  3. Wybierz zależność: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), szybkość podtrzymująca = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k.
  4. Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
  5. Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.

2Zadania do ćwiczenia

1.Wartości laboratoryjne i elektrolityŚredni

Pacjent na OIOM jest leczony według protokołu wlewu insuliny dożylnie. Jak często zwykle kontroluje się glikemię?

  1. ARaz na 12 godzin
  2. BOkoło co godzinę
  3. CRaz dziennie przed śniadaniem
  4. DTylko jeśli wystąpią objawy
2.Wartości laboratoryjne i elektrolityTrudny

Pacjentka przyjmująca stałą dawkę lewotyroksyny ma teraz TSH 9,8 mIU/L. Niedawno zaczęła przyjmować suplementy wapnia i żelaza razem z poranną lewotyroksyną. Jakie jest najbardziej prawdopodobne wyjaśnienie?

  1. ATSH jest niskie, co pokazuje, że dawka jest teraz zbyt wysoka
  2. BSuplementy powodują nadczynność tarczycy
  3. CWynik jest prawidłowy u osoby leczonej lewotyroksyną
  4. DSuplementy zmniejszają wchłanianie lewotyroksyny
3.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje PaCO₂ 71 mmHg (9,5 kPa). Użyj reguły, że w ostrej kwasicy oddechowej HCO₃⁻ rośnie o 1 mmol/L na każde 10 mmHg, o które PaCO₂ przekracza 40. Zacznij od: HCO₃⁻ 24 mmol/L. Znajdź oczekiwane HCO₃⁻.

PaCO₂ 71 mmHg (9,5 kPa)wartość wyjściowa: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
4.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Na poziomie morza gazometria do ćwiczeń pobrana przy 50% tlenu pokazuje PaO₂ 65 mmHg (8,7 kPa) oraz PaCO₂ 46 mmHg (6,1 kPa). Użyj PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8, aby znaleźć Gradient A–a.

FiO₂ 50%PaO₂ 65 mmHg (8,7 kPa)PaCO₂ 46 mmHg (6,1 kPa)
Gradient A–a = mmHg
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
110t (h)C (mg/L)1 h8 mg/L7 h2 mg/L

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Po dawce dożylnej leku (tobramycin) stężenie wynosi 8 mg/L po 1 h i 2 mg/L po 7 h. Załóż eliminację pierwszego rzędu. Oblicz okres półtrwania t½.

C1 = 8 mg/L (1 h)C2 = 2 mg/L (7 h)
t½ = h
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
t (h)C (mg/L)Css​10 hC = ?

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wlew leku (theophylline) biegnie z prędkością 24 mg/h bez dawki nasycającej. Klirens pacjenta wynosi 2 L/h, a okres półtrwania 6 h. Jakie jest stężenie C po 10 h?

R = 24 mg/hCL = 2 L/ht½ = 6 ht = 10 h
C = mg/L
7.Pielęgniarstwo kliniczneŚredni

Kiedy zwykle powinno się rozpocząć planowanie wypisu?

  1. ADopiero gdy pacjent poprosi o powrót do domu
  2. BPo tygodniu od powrotu pacjenta do domu
  3. CW dniu przyjęcia lub wkrótce po nim
  4. DRano w dniu wypisu
8.Pielęgniarstwo kliniczneTrudny

Po urazie głowy pacjent oddaje bardzo duże ilości rozcieńczonego moczu, a stężenie sodu w surowicy rośnie. Co jest najbardziej prawdopodobne?

  1. ACukrzyca
  2. BOstre uszkodzenie nerek
  3. CMoczówka prosta
  4. DZespół nieadekwatnego wydzielania ADH

3Roztwory

1.Wartości laboratoryjne i elektrolity

Odpowiedź: B · Około co godzinę

Dlaczego to jest odpowiedź

Insulina dożylna działa szybko i ma krótki okres półtrwania, więc glikemię zwykle kontroluje się co godzinę (lub zgodnie z protokołem) i dostosowuje szybkość wlewu. Zmniejsza to ryzyko hipoglikemii i utrzymuje glikemię w zakresie docelowym.

Odpowiedź

B · Około co godzinę
2.Wartości laboratoryjne i elektrolity

Odpowiedź: D · Suplementy zmniejszają wchłanianie lewotyroksyny

Dlaczego to jest odpowiedź

Wapń, żelazo i leki zobojętniające wiążą lewotyroksynę w jelicie i zmniejszają jej wchłanianie, więc TSH rośnie. Lewotyroksynę przyjmuje się na czczo, zwykle 30–60 minut przed śniadaniem, w odstępie około 4 godzin od tych suplementów.

Odpowiedź

D · Suplementy zmniejszają wchłanianie lewotyroksyny
3.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: HCO₃⁻ = 27,1 mmol/L

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Zmiana PaCO₂

|71 − 40| = 31 mmHg → 3,1 × 10 mmHg

Oczekiwane HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 + 1·3,1 = 27,1 mmol/L

Odpowiedź

HCO₃⁻ = 27,1 mmol/L
4.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: Gradient A–a = 234 mmHg

Wartości pochodne: obliczona osmolalność surowicy to 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, gdy wszystkie wartości są w mmol/L (2·Na⁺ + glukoza/18 + BUN/2,8, gdy glukoza i BUN są w mg/dL); norma wynosi około 275–295 mOsm/kg. Wskaźnik P/F to PaO₂ podzielone przez FiO₂ jako ułamek. Ciśnienie tlenu pęcherzykowego na poziomie morza to PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg, a gradient A–a to PAO₂ − PaO₂.

Tlen pęcherzykowy

PAO₂ = 0,5·713 − 46/0,8 = 356,5 − 57,5 = 299 mmHg

Gradient

A–a = 299 − 65 = 234 mmHg

Odpowiedź

Gradient A–a = 234 mmHg
5.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: t½ = 3 h

Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Stała szybkości eliminacji

k = ln(8/2)/6 = 1,386/6 = 0,231 h⁻¹

Okres połowicznego rozpadu

t½ = 0,693/0,231 = 3 h

Odpowiedź

t½ = 3 h
6.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: C = 8,22 mg/L

Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Stężenie w stanie stacjonarnym

Css = 24/2 = 12 mg/L

Stała szybkości

k = 0,693/6 = 0,1155 h⁻¹

Stężenie po podanym czasie

C = 12·(1 − e−0,1155·10) = 8,22 mg/L

Odpowiedź

C = 8,22 mg/L
7.Pielęgniarstwo kliniczne

Odpowiedź: C · W dniu przyjęcia lub wkrótce po nim

Dlaczego to jest odpowiedź

Planowanie wypisu zaczyna się wcześnie, aby potrzeby takie jak sprzęt, pakiety opieki, leki i wizyty kontrolne były gotowe, gdy pacjent będzie mógł wyjść.

Odpowiedź

C · W dniu przyjęcia lub wkrótce po nim
8.Pielęgniarstwo kliniczne

Odpowiedź: C · Moczówka prosta

Dlaczego to jest odpowiedź

Moczówka prosta ośrodkowa to niedobór ADH, przez co nerki nie mogą zagęszczać moczu. Utrata wody zwiększa stężenie sodu; konieczny jest ścisły bilans płynów i ich uzupełnianie.

Odpowiedź

C · Moczówka prosta

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses