Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Farmakokinetyka kliniczna
Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.
2Zadania do ćwiczenia
1.Wartości laboratoryjne i elektrolityŚredni
When is a peak level for an IV aminoglycoside such as gentamicin usually drawn?
AAt any time convenient for the patient
BAbout 30 minutes after the infusion ends
CJust before the next dose is started
DExactly 24 hours after the first dose
2.Wartości laboratoryjne i elektrolityTrudny
A patient receiving chemotherapy has a white cell count of 1,8 × 10³/µL with 20% neutrophils and 5% bands. What is the absolute neutrophil count (ANC)?
A360/µL
B1,800/µL
C4,500/µL
D450/µL
3.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 152 mmol/L, glukoza 28 mmol/L i mocznik 14,2 mmol/L. Oblicz osmolalność surowicy Osm = 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, zaokrąglając do liczby całkowitej.
Na poziomie morza gazometria do ćwiczeń pobrana przy 24% tlenu pokazuje PaO₂ 85 mmHg (11,3 kPa) oraz PaCO₂ 46 mmHg (6,1 kPa). Użyj PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8, aby znaleźć Gradient A–a.
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 62 kg ma otrzymać dawkę nasycającą w postaci tabletek (digoxin), aby osiągnąć stężenie 1 mcg/L. Objętość dystrybucji wynosi 7 L/kg, a tabletki mają biodostępność F = 0,7. Oblicz całkowitą doustną dawkę nasycającą LD w mcg.
62 kgVd = 7 L/kgC = 1 mcg/LF = 0,7
LD = mcg
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Okres półtrwania leku (tobramycin) u pacjenta wynosi 2,5 h. Cel to szczyt 6 mg/L i wartość dolna 0,5 mg/L. Zakładając szybkie dawki dożylne i eliminację pierwszego rzędu, jaki odstęp między dawkami τ pozwala, aby stężenie spadło od szczytu do wartości dolnej? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
t½ = 2,5 hCpeak = 6 mg/LCtrough = 0,5 mg/L
τ = h
7.Pielęgniarstwo kliniczneŚredni
Pacjent z cukrzycą typu 1 ma glikemię 25 mmol/L, głęboki szybki oddech i ciała ketonowe w moczu. Jakie jest prawdopodobne rozpoznanie?
AZespół hiperglikemiczno-hipermolalny bez ketonów
BCukrzycowa kwasica ketonowa
CHipoglikemia
DPrawidłowe wahania glikemii
8.Pielęgniarstwo kliniczneTrudny
An adult with capacity refuses a blood transfusion for religious reasons, even though it may save their life. What should the nurse do?
AGive the transfusion while the patient is asleep, as it is in their best interests
BAsk a family member to consent instead
CSedate the patient so the transfusion can be given
DRespect the refusal, check it is informed and document it, and inform the team
3Roztwory
1.Wartości laboratoryjne i elektrolity
Odpowiedź: B · About 30 minutes after the infusion ends
Dlaczego to jest odpowiedź
Peak aminoglycoside levels are usually drawn about 30 minutes after a 30-minute infusion ends, to confirm the level is high enough to kill bacteria. Troughs, drawn just before the next dose, check for accumulation. Local protocols may differ, especially with once-daily dosing.
Odpowiedź
B · About 30 minutes after the infusion ends
2.Wartości laboratoryjne i elektrolity
Odpowiedź: D · 450/µL
Dlaczego to jest odpowiedź
ANC = 1,800 × (0,20 + 0,05) = 450/µL. A value below 500/µL is severe neutropenia with a high risk of serious infection, so neutropenic precautions and early reporting of fever are essential.Sprawdzono w:Blood Differential · MedlinePlus (NIH) (2024)
Odpowiedź
D · 450/µL
3.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: Osm = 346 mOsm/kg
Wartości pochodne: obliczona osmolalność surowicy to 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, gdy wszystkie wartości są w mmol/L (2·Na⁺ + glukoza/18 + BUN/2,8, gdy glukoza i BUN są w mg/dL); norma wynosi około 275–295 mOsm/kg. Wskaźnik P/F to PaO₂ podzielone przez FiO₂ jako ułamek. Ciśnienie tlenu pęcherzykowego na poziomie morza to PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg, a gradient A–a to PAO₂ − PaO₂.
Obliczona osmolalność
Osm = 2·152 + 28 + 14,2 = 346,2 ≈ 346 mOsm/kg
Odpowiedź
Osm = 346 mOsm/kg
4.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: Gradient A–a = 28,62 mmHg
Wartości pochodne: obliczona osmolalność surowicy to 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, gdy wszystkie wartości są w mmol/L (2·Na⁺ + glukoza/18 + BUN/2,8, gdy glukoza i BUN są w mg/dL); norma wynosi około 275–295 mOsm/kg. Wskaźnik P/F to PaO₂ podzielone przez FiO₂ jako ułamek. Ciśnienie tlenu pęcherzykowego na poziomie morza to PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg, a gradient A–a to PAO₂ − PaO₂.
Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Objętość dystrybucji
Vd = 7·62 = 434 L
Potrzebna ilość substancji czynnej
Vd·C = 434·1 = 434 mcg
Dawka nasycająca
LD = 434/(1·0,7) = 620 mcg
Odpowiedź
LD = 620 mcg
W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości.
6.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: τ = 9 h
Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Stała szybkości
k = 0,693/2,5 = 0,2773 h⁻¹
Odstęp między dawkami
τ = ln(6/0,5)/0,2773 = 2,485/0,2773 = 8,962 ≈ 9 h
Odpowiedź
τ = 9 h
W praktyce odstęp zaokrągla się do wygodnej wartości, takiej jak 8, 12, 24 lub 36 h, i ponownie sprawdza stężenia.
7.Pielęgniarstwo kliniczne
Odpowiedź: B · Cukrzycowa kwasica ketonowa
Dlaczego to jest odpowiedź
Wysoka glikemia, ciała ketonowe i kwasica z oddechem Kussmaula wskazują na kwasicę ketonową. Leczy się ją płynami, insuliną i ścisłym monitorowaniem potasu.
Odpowiedź
B · Cukrzycowa kwasica ketonowa
8.Pielęgniarstwo kliniczne
Odpowiedź: D · Respect the refusal, check it is informed and document it, and inform the team
Dlaczego to jest odpowiedź
An adult with capacity has the right to refuse treatment, even life-saving treatment. The team should make sure the patient understands the consequences, discuss alternatives such as cell salvage and record the decision.
Odpowiedź
D · Respect the refusal, check it is informed and document it, and inform the team