Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Z którą strukturą łączy się stawowo głowa kości udowej?

  1. AZ otworem zasłonionym
  2. BZ wydrążeniem stawowym łopatki
  3. CZ panewką stawu biodrowego (acetabulum)
  4. DZ krętarzem większym
2.Anatomia człowiekaTrudny

Typowa tylno-boczna przepuklina krążka między L4 a L5 najczęściej uciska który korzeń nerwowy?

  1. AL3
  2. BS1
  3. CL4
  4. DL5
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Dlaczego aksony zmielinizowane przewodzą potencjały czynnościowe szybciej niż niezmielinizowane?

  1. AMielina zawiera więcej kanałów sodowych
  2. BImpuls przeskakuje między przewężeniami Ranviera
  3. CMielina uwalnia neuroprzekaźnik wzdłuż aksonu
  4. DMielina sprawia, że akson jest cieńszy
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Dlaczego osoba z niedoborem laktazy ma biegunkę i wzdęcia po wypiciu mleka?

  1. ANiestrawiona laktoza wciąga wodę do jelita i jest fermentowana przez bakterie okrężnicy
  2. BBiałko mleka wywołuje reakcję alergiczną
  3. CLaktoza wchłania się zbyt szybko i podnosi glikemię
  4. DLaktoza bezpośrednio uszkadza kosmki
5.MikrobiologiaŚredni

Który organizm jest Gram-ujemnym dwoinkiem wywołującym zakażenie przenoszone drogą płciową?

  1. ATreponema pallidum
  2. BTrichomonas vaginalis
  3. CNeisseria gonorrhoeae
  4. DChlamydia trachomatis
6.MikrobiologiaTrudny

Wykryto Gram-dodatnie ziarniaki. Który test szybko odróżnia gronkowce od paciorkowców?

  1. AWzrost na podłożu MacConkeya
  2. BTest na katalazę
  3. CTest na koagulazę
  4. DBarwienie na prątki kwasooporne
7.FarmakologiaŚredni

Wankomycynę dożylnie stosuje się często w leczeniu zakażeń wywołanych przez:

  1. ACandida albicans
  2. BMRSA
  3. CPseudomonas aeruginosa
  4. DEscherichia coli
8.FarmakologiaTrudny

Ten days after chemotherapy, a patient has a temperature of 38,5 °C (101,3 °F) but says she feels fine. What should happen?

  1. AWait 48 hours to see whether the fever settles
  2. BParacetamol at home and review at the next routine clinic visit
  3. CStart oral antibiotics only if a rash develops
  4. DUrgent cultures and IV broad-spectrum antibiotics without delay
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje PaCO₂ 80 mmHg (10,7 kPa). Użyj reguły, że w przewlekłej kwasicy oddechowej HCO₃⁻ rośnie o 3,5 mmol/L na każde 10 mmHg, o które PaCO₂ przekracza 40. Zacznij od: HCO₃⁻ 24 mmol/L. Znajdź oczekiwane HCO₃⁻.

PaCO₂ 80 mmHg (10,7 kPa)wartość wyjściowa: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 141, Cl⁻ 103, HCO₃⁻ 19 mmol/L i albumina 15 g/L. Znajdź lukę anionową skorygowaną o albuminy AGc = AG + 0,25·(40 − albumina).

Na⁺ 141 mmol/LCl⁻ 103 mmol/LHCO₃⁻ 19 mmol/Lalbumina 15 g/L
AGc = mmol/L
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mV

Zmierz odstęp QT i odstęp R–R na tym regularnym zapisie w odprowadzeniu II, a następnie oblicz QTc (skorygowany o częstość) według wzoru Bazetta QTc = QT/√RR (oba w sekundach). Podaj odpowiedź w sekundach z trzema miejscami po przecinku.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
QTc = s
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVasystoliarytm węzłowyrytm idiowentrykularnyczęstoskurcz komorowy

Rozpoznaj rytm na tym zapisie w odprowadzeniu II. Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1asystolia
  2. 2rytm węzłowy
  3. 3rytm idiowentrykularny
  4. 4częstoskurcz komorowy
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
przypadkikontrolenarażeni4839abnienarażeni42101cd

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Badanie kliniczno-kontrolne porównuje 90 pacjentów z chorobą (przypadki) i 140 osób bez niej (kontrole). Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie było narażonych na czynnik ryzyka. Oblicz iloraz szans OR dla narażenia. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

a = 48b = 39c = 42d = 101
OR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
p (%)NPV (%)15%NPV = ?100

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Test przesiewowy ma czułość 75% i swoistość 88%. Stosuje się go w populacji, w której chorobowość wynosi 15%. Oblicz ujemną wartość predykcyjną NPV w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

Se = 75%Sp = 88%p = 15%
NPV = %

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: C · Z panewką stawu biodrowego (acetabulum)

Dlaczego to jest odpowiedź

Panewka stawu biodrowego to miseczkowate zagłębienie kości miednicznej, utworzone przez kość biodrową, kulszową i łonową. Wydrążenie stawowe łopatki to panewka stawu ramiennego.

Odpowiedź

C · Z panewką stawu biodrowego (acetabulum)
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: D · L5

Dlaczego to jest odpowiedź

Tylno-boczna przepuklina L4–L5 zwykle uciska przechodzący korzeń L5, powodując osłabienie prostowania palucha i drętwienie grzbietu stopy.

Odpowiedź

D · L5
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: B · Impuls przeskakuje między przewężeniami Ranviera

Dlaczego to jest odpowiedź

Mielina izoluje akson, więc potencjały czynnościowe powstają tylko w przewężeniach Ranviera. To przewodzenie skokowe jest znacznie szybsze.

Odpowiedź

B · Impuls przeskakuje między przewężeniami Ranviera
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: A · Niestrawiona laktoza wciąga wodę do jelita i jest fermentowana przez bakterie okrężnicy

Dlaczego to jest odpowiedź

Niewchłonięta laktoza działa osmotycznie, wciągając wodę do światła jelita. Bakterie okrężnicy ją fermentują, wytwarzając gazy i krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe.

Odpowiedź

A · Niestrawiona laktoza wciąga wodę do jelita i jest fermentowana przez bakterie okrężnicy
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: C · Neisseria gonorrhoeae

Dlaczego to jest odpowiedź

Neisseria gonorrhoeae widoczna jest jako pary Gram-ujemnych ziarniaków, często wewnątrz neutrofilów. Treponema to krętek, Chlamydia to bakteria wewnątrzkomórkowa, a Trichomonas to pierwotniak.

Odpowiedź

C · Neisseria gonorrhoeae
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: B · Test na katalazę

Dlaczego to jest odpowiedź

Gronkowce wytwarzają katalazę, która rozkłada nadtlenek wodoru na wodę i pęcherzyki tlenu; paciorkowce nie. Test na koagulazę służy następnie do identyfikacji S. aureus wśród gronkowców.

Odpowiedź

B · Test na katalazę
7.Farmakologia

Odpowiedź: B · MRSA

Dlaczego to jest odpowiedź

Wankomycyna to glikopeptyd blokujący syntezę ściany komórkowej bakterii Gram-dodatnich. Jest standardowym wyborem w zakażeniach MRSA. Nie przechodzi przez błonę zewnętrzną bakterii Gram-ujemnych.

Odpowiedź

B · MRSA
8.Farmakologia

Odpowiedź: D · Urgent cultures and IV broad-spectrum antibiotics without delay

Dlaczego to jest odpowiedź

Fever during neutropenia is treated as a medical emergency because infection can progress rapidly. Cultures are taken and empirical IV antibiotics are started promptly, ideally within one hour.

Odpowiedź

D · Urgent cultures and IV broad-spectrum antibiotics without delay
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: HCO₃⁻ = 38 mmol/L

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Zmiana PaCO₂

|80 − 40| = 40 mmHg → 4 × 10 mmHg

Oczekiwane HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 + 3,5·4 = 38 mmol/L

Odpowiedź

HCO₃⁻ = 38 mmol/L
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: AGc = 25,25 mmol/L

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Luka anionowa

AG = 141 − (103 + 19) = 19

Korekta na albuminy

19 + 0,25·(40 − 15) = 25,25 mmol/L

Odpowiedź

AGc = 25,25 mmol/L

Powyżej około 12 po korekcie: duża luka anionowa.

11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: QTc = 0,402 s

QT i QTc: odstęp QT biegnie od początku zespołu QRS do końca załamka T. Skraca się wraz ze wzrostem częstości akcji serca, dlatego koryguje się go o częstość za pomocą odstępu R–R w sekundach: QTc według Bazetta = QT/√RR, a QTc według Fridericii = QT/∛RR. Wzór Bazetta jest używany w większości podręczników; nadmiernie koryguje przy szybkiej częstości, gdzie preferuje się wzór Fridericii. Granice różnią się w zależności od źródła: QTc powyżej około 0,45 s u mężczyzn lub 0,46 s u kobiet zwykle uznaje się za wydłużony, a powyżej 0,50 s za znacznie wydłużony.

Pomiar

QT = 9 × 0,04 = 0,36 s
RR = 20 × 0,04 = 0,80 s

Wzór Bazetta

QTc = 0,36/√0,80 = 0,36/0,8944 = 0,402 s

Odpowiedź

QTc = 0,402 s

W zwykłych granicach (około 0,45 s dla mężczyzn, 0,46 s dla kobiet). (402 ms)

12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: rytm idiowentrykularny

Dalsze rytmy komorowe: torsade de pointes to wielokształtny częstoskurcz komorowy, zwykle 150–250/min, w którym szerokie zespoły zmieniają wysokość i skręcają się wokół linii podstawowej, przez kilka uderzeń skierowane w górę, a potem w dół. Podręczniki wiążą go z wydłużonym odstępem QT, a lekiem wskazywanym w wytycznych resuscytacji jest siarczan magnezu. Rytm idiowentrykularny to komorowy rytm zastępczy: regularny, z szerokim QRS (0,12 s lub więcej), bez załamków P, o częstości 20–40/min (przyspieszony rytm idiowentrykularny ma 40–100/min). Jednokształtny VT ma identyczne szerokie zespoły przy częstości powyżej 100/min. VF jest chaotyczne, bez żadnego powtarzającego się zespołu.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 39 małych kratek, 1500 ÷ 39 ≈ 38 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 1,56 s.
3. Załamki P: nie da się ich zidentyfikować.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,18 s, szeroki (0,12 s lub więcej) i dziwaczny, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę.

Interpretacja

rytm idiowentrykularny

Odpowiedź

rytm idiowentrykularny

Rytm idiowentrykularny to rytm zastępczy: komory przejmują rolę, bo ośrodki nad nimi zawiodły.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: OR = 2,96

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Szanse narażenia

przypadki: 48/42 = 1,143
kontrole: 39/101 = 0,3861

Iloraz szans

OR = (48·101)/(39·42) = 2,96

Odpowiedź

OR = 2,96

OR powyżej 1: narażenie jest częstsze wśród przypadków.

14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: NPV = 95,2 %

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Wyniki prawdziwie i fałszywie ujemne (na osobę)

Sp·(1 − p) = 0,88·0,85 = 0,748
(1 − Se)·p = 0,25·0,15 = 0,0375

Ujemna wartość predykcyjna

NPV = 0,748/(0,748 + 0,0375) = 0,9523 ≈ 95,2%

Odpowiedź

NPV = 95,2%

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences