Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Tętno której tętnicy wyczuwa się tuż za kostką przyśrodkową?

  1. ATętnicy grzbietowej stopy
  2. BTętnicy podkolanowej
  3. CTętnicy strzałkowej
  4. DTętnicy piszczelowej tylnej
2.Anatomia człowiekaTrudny

W którym miejscu przepuklina pachwinowa skośna wchodzi do kanału pachwinowego?

  1. ATylko przez pierścień powierzchowny, bez wejścia do kanału
  2. BPoniżej więzadła pachwinowego, przez kanał udowy
  3. CPrzez tylną ścianę kanału, przyśrodkowo od naczyń nabrzusznych dolnych
  4. DPrzez pierścień pachwinowy głęboki, bocznie od naczyń nabrzusznych dolnych
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Które zdarzenie hormonalne wyzwala owulację?

  1. AWyrzut prolaktyny
  2. BSpadek estrogenu
  3. CWyrzut hormonu luteinizującego (LH)
  4. DWzrost progesteronu z ciałka żółtego
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Młoda kobieta ma osłabienie mięśni, które nasila się przy powtarzanym wysiłku i ustępuje po inhibitorze acetylocholinoesterazy. Jaki jest najbardziej prawdopodobny mechanizm?

  1. ADemielinizacja dróg ośrodkowego układu nerwowego
  2. BUtrata neuronów ruchowych w rdzeniu kręgowym
  3. CDefekt białka dystrofiny w mięśniu
  4. DPrzeciwciała przeciw receptorom acetylocholiny w złączu nerwowo-mięśniowym
5.MikrobiologiaŚredni

Wiele leków przeciwgrzybiczych działa na ergosterol. Dlaczego jest to skuteczne?

  1. AKomórki człowieka wykorzystują ergosterol do wytwarzania energii
  2. BErgosterol jest głównym składnikiem strukturalnym ścian komórkowych bakterii
  3. CErgosterol występuje tylko w wirusach
  4. DErgosterol występuje w błonach komórek grzybów, ale nie w komórkach człowieka
6.MikrobiologiaTrudny

Co wykazało doświadczenie Pasteura z kolbą o łabędziej szyjce?

  1. AGotowanie nie zabija drobnoustrojów
  2. BDrobnoustroje potrzebują światła do wzrostu
  3. CDrobnoustroje pochodzą od innych drobnoustrojów, a nie z samorództwa
  4. DSamo powietrze wytwarza drobnoustroje
7.FarmakologiaŚredni

A child is starting methylphenidate for ADHD. Which advice is appropriate?

  1. AGive the last dose at bedtime to help the child sleep
  2. BGive the drug only at weekends
  3. CGive doses early in the day and monitor appetite and growth
  4. DExpect weight gain as the main side effect
8.FarmakologiaTrudny

During general anaesthesia with a volatile agent and suxamethonium (succinylcholine), a patient develops muscle rigidity, rising end-tidal CO2 and a fast-rising temperature. Which drug is the specific treatment?

  1. ANaloxone
  2. BNeostigmine
  3. CDantrolene
  4. DParacetamol
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
pH7,357,457,64PaCO₂mmHg354523HCO₃⁻mmol/L222624niewyrównaneczęściowo wyrównanecałkowicie wyrównane

Gazometria krwi tętniczej do ćwiczeń pokazuje pH 7,64, PaCO₂ 23 mmHg (3,1 kPa) oraz HCO₃⁻ 24 mmol/L. Zaburzeniem pierwotnym jest zasadowica oddechowa. W jakim stopniu jest wyrównane? Kliknij odpowiedź.

pH 7,64PaCO₂ 23 mmHg (3,1 kPa)HCO₃⁻ 24 mmol/L
  1. 1niewyrównane
  2. 2częściowo wyrównane
  3. 3całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Na poziomie morza gazometria do ćwiczeń pobrana przy 35% tlenu pokazuje PaO₂ 53 mmHg (7,1 kPa) oraz PaCO₂ 40 mmHg (5,3 kPa). Użyj PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8, aby znaleźć Gradient A–a.

FiO₂ 35%PaO₂ 53 mmHg (7,1 kPa)PaCO₂ 40 mmHg (5,3 kPa)
Gradient A–a = mmHg
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mV

Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje rytm zatokowy z jedną pauzą. Zmierz pauza, czyli odstęp R–R przez pauzę, w sekundach.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
pauza = s
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVrytm stymulowany dwujamowo (AV)rytm idiowentrykularnyrytm zatokowy z szerokim zespołem QRSrytm węzłowy

Ten pacjent ma stymulator serca. Zinterpretuj zapis w odprowadzeniu II. Kliknij swoją odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1rytm stymulowany dwujamowo (AV)
  2. 2rytm idiowentrykularny
  3. 3rytm zatokowy z szerokim zespołem QRS
  4. 4rytm węzłowy
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
zdarzeniebrak zdarzeniarazemleczenie125835960abkontrola54486540cd

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W randomizowanym badaniu klinicznym 960 pacjentów otrzymało nowe leczenie, a 540 leczenie kontrolne. Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie miało: działanie niepożądane. Oblicz ryzyko względne RR zdarzenia przy leczeniu. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

leczenie: 125/960kontrola: 54/540
RR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
kontrola37%leczenie?

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Bez leku 37% pacjentów ma w ciągu roku pewne działanie niepożądane. Lek zwiększa to ryzyko z ryzykiem względnym RR = 2,27. Oblicz liczbę pacjentów potrzebnych do wyrządzenia szkody NNH: ilu pacjentów musi przyjmować lek przez rok, aby u jednego dodatkowego pacjenta wystąpiło działanie niepożądane? Zaokrąglij w górę do pełnej liczby pacjentów.

kontrola 37%RR = 2,27
NNH =

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: D · Tętnicy piszczelowej tylnej

Dlaczego to jest odpowiedź

Tętnica piszczelowa tylna przechodzi za kostką przyśrodkową na podeszwę. Tętno tętnicy grzbietowej stopy wyczuwa się na grzbiecie stopy.

Odpowiedź

D · Tętnicy piszczelowej tylnej
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: D · Przez pierścień pachwinowy głęboki, bocznie od naczyń nabrzusznych dolnych

Dlaczego to jest odpowiedź

Przepuklina skośna przechodzi przez pierścień głęboki, bocznie od naczyń nabrzusznych dolnych, i biegnie wzdłuż kanału. Przepuklina prosta przebija ścianę tylną przyśrodkowo od nich.

Odpowiedź

D · Przez pierścień pachwinowy głęboki, bocznie od naczyń nabrzusznych dolnych
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: C · Wyrzut hormonu luteinizującego (LH)

Dlaczego to jest odpowiedź

Rosnący estrogen z pęcherzyka dominującego wyzwala wyrzut LH z przedniego płata przysadki, który powoduje owulację mniej więcej dobę później.

Odpowiedź

C · Wyrzut hormonu luteinizującego (LH)
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: D · Przeciwciała przeciw receptorom acetylocholiny w złączu nerwowo-mięśniowym

Dlaczego to jest odpowiedź

W miastenii autoprzeciwciała zmniejszają liczbę czynnych receptorów acetylocholiny. Zablokowanie acetylocholinoesterazy pozostawia więcej ACh do związania z pozostałymi receptorami.

Odpowiedź

D · Przeciwciała przeciw receptorom acetylocholiny w złączu nerwowo-mięśniowym
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: D · Ergosterol występuje w błonach komórek grzybów, ale nie w komórkach człowieka

Dlaczego to jest odpowiedź

Błony grzybów zawierają ergosterol, a błony komórek człowieka cholesterol. Azole blokują syntezę ergosterolu, a amfoterycyna B wiąże się z ergosterolem, więc działają wybiórczo na grzyby.

Odpowiedź

D · Ergosterol występuje w błonach komórek grzybów, ale nie w komórkach człowieka
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: C · Drobnoustroje pochodzą od innych drobnoustrojów, a nie z samorództwa

Dlaczego to jest odpowiedź

Przegotowany bulion w kolbie z wygiętą szyjką pozostawał jałowy, bo kurz i drobnoustroje zatrzymywały się w zagięciu. Po odłamaniu szyjki drobnoustroje dostawały się do środka i rosły, co obaliło teorię samorództwa.

Odpowiedź

C · Drobnoustroje pochodzą od innych drobnoustrojów, a nie z samorództwa
7.Farmakologia

Odpowiedź: C · Give doses early in the day and monitor appetite and growth

Dlaczego to jest odpowiedź

Stimulants can cause insomnia, so doses are given in the morning and early afternoon. Reduced appetite can slow growth, so height and weight are tracked.

Odpowiedź

C · Give doses early in the day and monitor appetite and growth
8.Farmakologia

Odpowiedź: C · Dantrolene

Dlaczego to jest odpowiedź

Malignant hyperthermia is caused by uncontrolled calcium release from the sarcoplasmic reticulum. Dantrolene blocks this release, and the triggering agents are stopped at once.

Odpowiedź

C · Dantrolene
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: niewyrównane

Czytanie gazometrii (ROME): najpierw pH: poniżej 7,35 to kwasica krwi, powyżej 7,45 zasadowica krwi. Potem znajdź wartość, która to tłumaczy. PaCO₂ (norma 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) to część oddechowa i w zaburzeniu oddechowym zmienia się odwrotnie do pH; HCO₃⁻ (norma 22–26 mmol/L) to część metaboliczna i zmienia się w tym samym kierunku co pH (ROME: Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Druga wartość pokazuje wyrównanie: prawidłowa oznacza brak wyrównania; nieprawidłowa w kierunku, który przywraca pH, gdy pH jest nadal nieprawidłowe, oznacza wyrównanie częściowe; prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite. Zakresy różnią się nieco między laboratoriami; to wartości do ćwiczeń.

ROME, wartość po wartości

pH 7,64: zasadowica krwi (powyżej 7,45)
PaCO₂ 23 mmHg: niski (35–45)
HCO₃⁻ 24 mmol/L: wartości normalne (22–26)

Wyrównanie

niewyrównane

Odpowiedź

niewyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: Gradient A–a = 146,5 mmHg

Wartości pochodne: obliczona osmolalność surowicy to 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, gdy wszystkie wartości są w mmol/L (2·Na⁺ + glukoza/18 + BUN/2,8, gdy glukoza i BUN są w mg/dL); norma wynosi około 275–295 mOsm/kg. Wskaźnik P/F to PaO₂ podzielone przez FiO₂ jako ułamek. Ciśnienie tlenu pęcherzykowego na poziomie morza to PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg, a gradient A–a to PAO₂ − PaO₂.

Tlen pęcherzykowy

PAO₂ = 0,35·713 − 40/0,8 = 249,5 − 50 = 199,5 mmHg

Gradient

A–a = 199,5 − 53 = 146,5 mmHg

Odpowiedź

Gradient A–a = 146,5 mmHg
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: pauza = 1,8 s

Tachykardie z wąskimi zespołami i pauzy: częstoskurcz nadkomorowy (SVT) to regularny częstoskurcz o częstości około 150–250/min z wąskimi zespołami QRS; załamki P zwykle nie są widoczne, bo są ukryte w zespole QRS lub załamku T. Tachykardia zatokowa u dorosłego w spoczynku zwykle nie przekracza około 150/min i ma widoczny załamek P przed każdym QRS; trzepotanie przedsionków z przewodzeniem 2:1 często ma częstość około 150/min i pokazuje załamki piłokształtne. W zatrzymaniu zatokowym węzeł zatokowy na chwilę przestaje wyładowywać: pojawia się pauza bez załamka P i bez QRS, której długość nie jest całkowitą wielokrotnością cykli P–P (pauza równa dokładnie dwóm lub trzem cyklom wskazuje raczej na blok zatokowo-przedsionkowy).

Pomiar

45 małych kratek od R do R przez pauzę

Zamień

pauza = 45 × 0,04 s = 1,8 s

Porównaj z P–P

1,80 ÷ 0,80 ≈ 2,3 cykli P–P, nie liczba całkowita

Odpowiedź

pauza = 1,8 s

W pauzie nie ma załamka P, a pauza nie jest całkowitą wielokrotnością cykli P–P: zatrzymanie zatokowe. Pauza równa dokładnie dwóm lub trzem cyklom wskazywałaby na blok zatokowo-przedsionkowy.

12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: rytm stymulowany dwujamowo (AV)

Rytmy stymulowane: impuls stymulatora widać jako wąski pionowy szpilkowy artefakt. Po impulsie komorowym QRS jest szeroki (0,12 s lub więcej), bo pobudzenie rozchodzi się od elektrody przez mięsień, a nie przez układ przewodzący; przy stymulacji prawej komory jest często głównie ujemny w odprowadzeniu II. Impuls przed każdym załamkiem P oznacza stymulację przedsionka, a stymulator dwujamowy (AV) pokazuje impuls przedsionkowy i załamek P, a następnie, po zaprogramowanym opóźnieniu AV, impuls komorowy i szeroki QRS. Przechwycenie oznacza, że po każdym impulsie następuje depolaryzacja. Brak przechwycenia to impuls bez następującego po nim załamka P lub QRS; brak wykrywania (impulsy ignorujące własne pobudzenia pacjenta) i brak stymulacji (brak impulsu, gdy powinien być) to inne klasyczne awarie.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 25 małych kratek, 1500 ÷ 25 ≈ 60 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 1,00 s.
3. Załamki P: każdy załamek P następuje po własnym impulsie stymulatora (stymulacja przedsionka).
4. Odstęp AV: drugi impuls pojawia się 0,16 s po pierwszym (zaprogramowane opóźnienie AV).
5. QRS: 0,16 s, szeroki, tuż po drugim impulsie (stymulacja komory).

Interpretacja

rytm stymulowany dwujamowo (AV)

Odpowiedź

rytm stymulowany dwujamowo (AV)

Stymulowany QRS jest z natury szeroki; nie nazywaj go blokiem odnogi pęczka Hisa ani rytmem komorowym.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: RR = 1,3

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Częstość zdarzeń

EER = 125/960 = 0,1302
CER = 54/540 = 0,1

Ryzyko względne

RR = 0,1302/0,1 = 1,302 ≈ 1,3

Odpowiedź

RR = 1,3
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: NNH = 3

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Ryzyko z lekiem

0,37·2,27 = 0,8399

Zwiększenie ryzyka bezwzględnego

ARI = 0,8399 − 0,37 = 0,4699

Liczba pacjentów potrzebnych do wyrządzenia szkody

NNH = 1/0,4699 = 2,128 → 3

Odpowiedź

NNH = 3

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences