Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Która żyła powierzchowna w przedniej okolicy łokcia jest najczęściej używana do wkłucia?

  1. AŻyła ramienna
  2. BŻyła pośrodkowa łokcia
  3. CŻyła pachowa
  4. DŻyła odpiszczelowa
2.Anatomia człowiekaTrudny

Uszkodzenie nerwu strzałkowego wspólnego na szyjce kości strzałkowej typowo powoduje:

  1. ASłabe odwodzenie biodra
  2. BNiemożność zgięcia kolana
  3. CUtratę czucia na podeszwie
  4. DOpadanie stopy
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Jakie jest główne działanie pobudzenia nerwu błędnego na serce?

  1. AObkurcza tętnice wieńcowe
  2. BZwalnia częstość akcji serca
  3. CPrzyspiesza częstość akcji serca
  4. DSilnie zwiększa kurczliwość komór
4.Fizjologia człowiekaTrudny

U pacjenta z pierwotną niedoczynnością tarczycy spodziewasz się:

  1. AWysokiego TSH i wysokiego wolnego T4
  2. BNiskiego TSH i niskiego wolnego T4
  3. CNiskiego TSH i wysokiego wolnego T4
  4. DWysokiego TSH i niskiego wolnego T4
5.MikrobiologiaŚredni

W której fazie krzywej wzrostu bakterii komórki dzielą się z największą stałą szybkością?

  1. AW fazie zamierania
  2. BW fazie logarytmicznej (wykładniczej)
  3. CW fazie stacjonarnej (plateau)
  4. DW fazie adaptacji (lag)
6.MikrobiologiaTrudny

Dlaczego wirus RNA o ujemnej polarności, taki jak wirus grypy, musi wnosić do komórki gospodarza własną RNA-zależną polimerazę RNA?

  1. AKomórki gospodarza nie potrafią wytwarzać mRNA na matrycy RNA
  2. BPolimeraza chroni wirusa przed przeciwciałami
  3. CPolimeraza jest potrzebna do integracji genomu z DNA gospodarza
  4. DRybosomy gospodarza nie potrafią odczytać żadnych genów wirusa
7.FarmakologiaŚredni

A man takes finasteride. What should be explained about handling the tablets?

  1. AAnyone can handle the tablets, as they contain no active drug
  2. BThe tablets must be stored in the fridge
  3. CPregnant women should not handle crushed or broken tablets
  4. DThe tablets must be crushed before swallowing
8.FarmakologiaTrudny

A patient taking warfarin asks for something for a headache. Which drug is usually the safest choice?

  1. AAspirin
  2. BNaproxen
  3. CIbuprofen, at the lowest dose
  4. DParacetamol (acetaminophen)
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
pH7,357,457,21PaCO₂mmHg354580HCO₃⁻mmol/L222631niewyrównaneczęściowo wyrównanecałkowicie wyrównane

Gazometria krwi tętniczej do ćwiczeń pokazuje pH 7,21, PaCO₂ 80 mmHg (10,7 kPa) oraz HCO₃⁻ 31 mmol/L. Zaburzeniem pierwotnym jest kwasica oddechowa. W jakim stopniu jest wyrównane? Kliknij odpowiedź.

pH 7,21PaCO₂ 80 mmHg (10,7 kPa)HCO₃⁻ 31 mmol/L
  1. 1niewyrównane
  2. 2częściowo wyrównane
  3. 3całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 144, Cl⁻ 115, HCO₃⁻ 21 mmol/L i albumina 22 g/L. Znajdź lukę anionową skorygowaną o albuminy AGc = AG + 0,25·(40 − albumina).

Na⁺ 144 mmol/LCl⁻ 115 mmol/LHCO₃⁻ 21 mmol/Lalbumina 22 g/L
AGc = mmol/L
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mV

Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje rytm zatokowy z jedną pauzą. Zmierz pauza, czyli odstęp R–R przez pauzę, w sekundach.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
pauza = s
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVblok AV II stopnia typu IIblok AV 2:1 (typ nieokreślony)blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia

Zinterpretuj ten zapis w odprowadzeniu II. Którą interpretację możesz obronić na podstawie tego jednego zapisu? Kliknij swoją odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1blok AV II stopnia typu II
  2. 2blok AV 2:1 (typ nieokreślony)
  3. 3blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)
  4. 4blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Se63%Sp88%LR− = ?

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Test ma czułość 63% i swoistość 88%. Oblicz ujemny iloraz wiarygodności LR−. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

Se = 63%Sp = 88%
LR− =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
przedtestowe50%potestowe?p′LR+

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent ma przedtestowe prawdopodobieństwo choroby 50%. Test o czułości 79% i swoistości 97% daje wynik: dodatnia. Oblicz potestowe prawdopodobieństwo choroby p′ w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

przedtestowe 50%Se = 79%Sp = 97%dodatnia
p′ = %

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: B · Żyła pośrodkowa łokcia

Dlaczego to jest odpowiedź

Żyła pośrodkowa łokcia przecina dół łokciowy między żyłą odpromieniową a odłokciową. Jest powierzchowna, duża i dość stabilna, więc łatwo ją nakłuć.

Odpowiedź

B · Żyła pośrodkowa łokcia
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: D · Opadanie stopy

Dlaczego to jest odpowiedź

Nerw strzałkowy wspólny unerwia prostowniki i nawracacze stopy. Uszkodzenie na szyjce strzałki daje opadanie stopy i chód koguci. Podeszwę unerwia nerw piszczelowy.

Odpowiedź

D · Opadanie stopy
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: B · Zwalnia częstość akcji serca

Dlaczego to jest odpowiedź

Nerw błędny uwalnia acetylocholinę działającą na receptory muskarynowe w węzłach zatokowo-przedsionkowym i przedsionkowo-komorowym, zwalniając wyładowania rozrusznika i przewodzenie przedsionkowo-komorowe.

Odpowiedź

B · Zwalnia częstość akcji serca
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: D · Wysokiego TSH i niskiego wolnego T4

Dlaczego to jest odpowiedź

Gdy tarczyca zawodzi, niskie T4 znosi ujemne sprzężenie zwrotne i przysadka zwiększa TSH. Niskie TSH z niskim T4 wskazywałoby na wtórną (przysadkową) niedoczynność.

Odpowiedź

D · Wysokiego TSH i niskiego wolnego T4
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: B · W fazie logarytmicznej (wykładniczej)

Dlaczego to jest odpowiedź

Po fazie zastoju, w której komórki się przystosowują, wchodzą one w fazę logarytmiczną i rosną wykładniczo. W fazie stacjonarnej wzrost ustaje, bo wyczerpują się składniki odżywcze i gromadzą produkty przemiany materii.

Odpowiedź

B · W fazie logarytmicznej (wykładniczej)
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: A · Komórki gospodarza nie potrafią wytwarzać mRNA na matrycy RNA

Dlaczego to jest odpowiedź

Genom o ujemnej polarności trzeba najpierw przepisać na mRNA o dodatniej polarności. Komórki człowieka nie mają enzymu kopiującego RNA na matrycy RNA, więc wirus przynosi własną polimerazę.

Odpowiedź

A · Komórki gospodarza nie potrafią wytwarzać mRNA na matrycy RNA
7.Farmakologia

Odpowiedź: C · Pregnant women should not handle crushed or broken tablets

Dlaczego to jest odpowiedź

Finasteride can be absorbed through the skin and may affect genital development of a male fetus. Women who are or may become pregnant should avoid contact with crushed or broken tablets.

Odpowiedź

C · Pregnant women should not handle crushed or broken tablets
8.Farmakologia

Odpowiedź: D · Paracetamol (acetaminophen)

Dlaczego to jest odpowiedź

NSAIDs and aspirin impair platelet function and can cause GI bleeding, which adds to warfarin's bleeding risk. Paracetamol is usually preferred, though regular high doses can raise the INR.

Odpowiedź

D · Paracetamol (acetaminophen)
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: częściowo wyrównane

Czytanie gazometrii (ROME): najpierw pH: poniżej 7,35 to kwasica krwi, powyżej 7,45 zasadowica krwi. Potem znajdź wartość, która to tłumaczy. PaCO₂ (norma 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) to część oddechowa i w zaburzeniu oddechowym zmienia się odwrotnie do pH; HCO₃⁻ (norma 22–26 mmol/L) to część metaboliczna i zmienia się w tym samym kierunku co pH (ROME: Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Druga wartość pokazuje wyrównanie: prawidłowa oznacza brak wyrównania; nieprawidłowa w kierunku, który przywraca pH, gdy pH jest nadal nieprawidłowe, oznacza wyrównanie częściowe; prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite. Zakresy różnią się nieco między laboratoriami; to wartości do ćwiczeń.

ROME, wartość po wartości

pH 7,21: kwasica krwi (poniżej 7,35)
PaCO₂ 80 mmHg: wysoki (35–45)
HCO₃⁻ 31 mmol/L: wysoki (22–26)

Wyrównanie

częściowo wyrównane

Odpowiedź

częściowo wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: AGc = 12,5 mmol/L

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Luka anionowa

AG = 144 − (115 + 21) = 8

Korekta na albuminy

8 + 0,25·(40 − 22) = 12,5 mmol/L

Odpowiedź

AGc = 12,5 mmol/L

Powyżej około 12 po korekcie: duża luka anionowa.

11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: pauza = 2,12 s

Tachykardie z wąskimi zespołami i pauzy: częstoskurcz nadkomorowy (SVT) to regularny częstoskurcz o częstości około 150–250/min z wąskimi zespołami QRS; załamki P zwykle nie są widoczne, bo są ukryte w zespole QRS lub załamku T. Tachykardia zatokowa u dorosłego w spoczynku zwykle nie przekracza około 150/min i ma widoczny załamek P przed każdym QRS; trzepotanie przedsionków z przewodzeniem 2:1 często ma częstość około 150/min i pokazuje załamki piłokształtne. W zatrzymaniu zatokowym węzeł zatokowy na chwilę przestaje wyładowywać: pojawia się pauza bez załamka P i bez QRS, której długość nie jest całkowitą wielokrotnością cykli P–P (pauza równa dokładnie dwóm lub trzem cyklom wskazuje raczej na blok zatokowo-przedsionkowy).

Pomiar

53 małych kratek od R do R przez pauzę

Zamień

pauza = 53 × 0,04 s = 2,12 s

Porównaj z P–P

2,12 ÷ 0,88 ≈ 2,4 cykli P–P, nie liczba całkowita

Odpowiedź

pauza = 2,12 s

W pauzie nie ma załamka P, a pauza nie jest całkowitą wielokrotnością cykli P–P: zatrzymanie zatokowe. Pauza równa dokładnie dwóm lub trzem cyklom wskazywałaby na blok zatokowo-przedsionkowy.

12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: blok AV 2:1 (typ nieokreślony)

Blok AV 2:1: przy dwóch załamkach P na jeden QRS żadne dwa przewiedzione załamki P nie następują po sobie, więc nie widać, czy PR wydłużałby się (typ I), czy pozostawałby stały (typ II) przed nieprzewiedzionym załamkiem P. Z jednego zapisu nazywa się to blokiem AV 2:1; o typie decyduje dłuższy zapis lub zmiana stosunku przewodzenia. Wąski QRS czyni bardziej prawdopodobnym typ I, a szeroki typ II, ale żaden nie jest dowodem.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 40 małych kratek, 1500 ÷ 40 ≈ 38 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 1,60 s.
3. Załamki P: dodatnie i regularne (P–P 0,80 s, 75 na minutę), dwa na każdy zespół QRS.
4. Odstęp PR: stały i wynosi 0,18 s w pobudzeniach przewiedzionych.
5. QRS: 0,14 s, szeroki (0,12 s lub więcej).

Dlaczego typ pozostaje otwarty

Co drugi załamek P nie jest przewiedziony, więc żadne dwa przewiedzione pobudzenia nie następują po sobie i wydłużenie PR nigdy nie mogłoby być widoczne.
blok AV 2:1 (typ nieokreślony)

Odpowiedź

blok AV 2:1 (typ nieokreślony)

Wąski QRS czyni bardziej prawdopodobnym typ I, a szeroki typ II, ale rozstrzygnąć może tylko dłuższy zapis lub zmiana stosunku przewodzenia.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: LR− = 0,42

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Ujemny iloraz wiarygodności

LR− = (1 − 0,63)/0,88 = 0,4205 ≈ 0,42

Odpowiedź

LR− = 0,42
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: p′ = 96,3 %

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Iloraz wiarygodności

LR+ = 0,79/(1 − 0,97) = 26,33

Szanse przedtestowe

0,5/(1 − 0,5) = 1

Szanse potestowe

1·26,33 = 26,33

Prawdopodobieństwo potestowe

p′ = 26,33/(1 + 26,33) = 0,9634 ≈ 96,3%

Odpowiedź

p′ = 96,3%

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences