Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Interpretacja zapisu rytmu EKG
Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.
Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.
2Zadania do ćwiczenia
1.Anatomia człowiekaŚredni
W której strukturze plemniki dojrzewają i są magazynowane po opuszczeniu jądra?
AW gruczole krokowym
BW kanalikach nasiennych
CW pęcherzyku nasiennym
DW najądrzu
2.Anatomia człowiekaTrudny
Po złamaniu trzonu kości ramiennej w połowie długości pacjent nie może wyprostować nadgarstka i palców ("opadająca ręka"). Który nerw jest najprawdopodobniej uszkodzony?
Na początku gorączki pacjent ma dreszcze i czuje zimno, choć temperatura ciała rośnie. Dlaczego?
APocenie się już nadmiernie schłodziło organizm
BOrganizm utracił zdolność wytwarzania ciepła
CTermoreceptory skóry zostają zniszczone
DPirogeny podnoszą podwzgórzową wartość zadaną powyżej bieżącej temperatury ciała
5.MikrobiologiaŚredni
W jaki sposób szczepionka mRNA wywołuje odporność?
AmRNA bezpośrednio zabija wirusa we krwi
BmRNA zostaje trwale wbudowane w ludzkie DNA
CKomórki organizmu wykorzystują mRNA do wytworzenia białka wirusowego, które układ odpornościowy uczy się rozpoznawać
DmRNA zawiera osłabionego żywego wirusa
6.MikrobiologiaTrudny
Przyjęto pacjenta z podejrzeniem zakaźnej gruźlicy płuc. Jakie środki ostrożności są potrzebne?
AŚrodki ostrożności kropelkowe z maseczką chirurgiczną, i tylko w odległości do jednego metra
BŚrodki ostrożności dla transmisji powietrznej, najlepiej izolatka z podciśnieniem i półmaski filtrujące dla personelu
CŻadne szczególne środki, bo gruźlica szerzy się tylko przez krew
DWyłącznie środki ostrożności kontaktowe, z rękawiczkami i fartuchem
7.FarmakologiaŚredni
A patient with diabetes is sweaty and shaky. Blood glucose is 3,0 mmol/L (54 mg/dL). The patient is awake and can swallow. What should the nurse do first?
AGive the next scheduled dose of insulin
BGive intramuscular glucagon at once
CGive a large meal high in fat and protein to keep glucose up for longer
DGive 15–20 g of fast-acting carbohydrate, such as juice
8.FarmakologiaTrudny
Która para działań niepożądanych jest charakterystyczna dla długotrwałego leczenia amiodaronem?
ASuchy kaszel i obrzęk naczynioruchowy
BZaburzenia czynności tarczycy i włóknienie płuc
COtotoksyczność i nefrotoksyczność
DPrzerost dziąseł i nadmierne owłosienie
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria krwi tętniczej do ćwiczeń pokazuje pH 7,38, PaCO₂ 70 mmHg (9,3 kPa) oraz HCO₃⁻ 40 mmol/L. Zaburzeniem pierwotnym jest kwasica oddechowa. W jakim stopniu jest wyrównane? Kliknij odpowiedź.
pH 7,38PaCO₂ 70 mmHg (9,3 kPa)HCO₃⁻ 40 mmol/L
1niewyrównane
2częściowo wyrównane
3całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
Gazometria do ćwiczeń pokazuje zasadowicę metaboliczną z HCO₃⁻ 37 mmol/L. Użyj oczekiwanego PaCO₂ = 0,7·HCO₃⁻ + 21, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂.
HCO₃⁻ 37 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
Zmierz odstęp QT i odstęp R–R na tym regularnym zapisie w odprowadzeniu II, a następnie oblicz QTc (skorygowany o częstość) według wzoru Fridericii QTc = QT/∛RR (oba w sekundach). Podaj odpowiedź w sekundach z trzema miejscami po przecinku.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
QTc = s
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
Rozpoznaj rytm na tym zapisie w odprowadzeniu II. Kliknij odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1częstoskurcz komorowy
2tachykardia zatokowa
3migotanie komór
4migotanie przedsionków
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Badanie kliniczno-kontrolne porównuje 160 pacjentów z chorobą (przypadki) i 530 osób bez niej (kontrole). Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie było narażonych na czynnik ryzyka. Oblicz iloraz szans OR dla narażenia. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.
a = 116b = 302c = 44d = 228
OR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Test przesiewowy ma czułość 87% i swoistość 82%. Stosuje się go w populacji, w której chorobowość wynosi 2%. Oblicz dodatnią wartość predykcyjną PPV w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
Se = 87%Sp = 82%p = 2%
PPV = %
3Roztwory
1.Anatomia człowieka
Odpowiedź: D · W najądrzu
Dlaczego to jest odpowiedź
Plemniki powstają w kanalikach nasiennych, a następnie dojrzewają i są magazynowane w najądrzu, zanim przejdą do nasieniowodu.
Odpowiedź
D · W najądrzu
2.Anatomia człowieka
Odpowiedź: B · Nerw promieniowy
Dlaczego to jest odpowiedź
Nerw promieniowy biegnie w bruździe nerwu promieniowego na trzonie kości ramiennej. Unerwia prostowniki nadgarstka i palców, więc jego uszkodzenie powoduje opadanie ręki.
Odpowiedź
B · Nerw promieniowy
3.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: D · Objętość wyrzutowa ÷ objętość końcoworozkurczowa
Dlaczego to jest odpowiedź
Frakcja wyrzutowa to odsetek krwi w napełnionej komorze wyrzucany podczas jednego skurczu. Prawidłowa wartość wynosi około 55–70%.
Odpowiedź
D · Objętość wyrzutowa ÷ objętość końcoworozkurczowa
4.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: D · Pirogeny podnoszą podwzgórzową wartość zadaną powyżej bieżącej temperatury ciała
Dlaczego to jest odpowiedź
Pirogeny wyzwalają w podwzgórzu prostaglandynę E₂, podnosząc wartość zadaną. Dopóki temperatura ciała nie osiągnie nowej wartości zadanej, występują reakcje zwiększające ciepło, takie jak dreszcze.
Odpowiedź
D · Pirogeny podnoszą podwzgórzową wartość zadaną powyżej bieżącej temperatury ciała
5.Mikrobiologia
Odpowiedź: C · Komórki organizmu wykorzystują mRNA do wytworzenia białka wirusowego, które układ odpornościowy uczy się rozpoznawać
Dlaczego to jest odpowiedź
Komórki tłumaczą mRNA na antygen, np. białko kolca koronawirusa. Układ odpornościowy reaguje na ten antygen. mRNA ulega rozkładowi i nie wnika do jądra komórkowego.
Odpowiedź
C · Komórki organizmu wykorzystują mRNA do wytworzenia białka wirusowego, które układ odpornościowy uczy się rozpoznawać
6.Mikrobiologia
Odpowiedź: B · Środki ostrożności dla transmisji powietrznej, najlepiej izolatka z podciśnieniem i półmaski filtrujące dla personelu
Dlaczego to jest odpowiedź
M. tuberculosis szerzy się w jądrach kropli, które mogą długo unosić się w powietrzu. Pacjenci potrzebują w miarę możliwości jednoosobowej sali z podciśnieniem, a personel nosi półmaski FFP2/FFP3 lub N95.
Odpowiedź
B · Środki ostrożności dla transmisji powietrznej, najlepiej izolatka z podciśnieniem i półmaski filtrujące dla personelu
7.Farmakologia
Odpowiedź: D · Give 15–20 g of fast-acting carbohydrate, such as juice
Dlaczego to jest odpowiedź
Conscious hypoglycaemia is treated with 15–20 g of fast-acting carbohydrate, with glucose rechecked after about 15 minutes. Fat slows absorption, and glucagon is kept for patients who cannot swallow.
Odpowiedź
D · Give 15–20 g of fast-acting carbohydrate, such as juice
8.Farmakologia
Odpowiedź: B · Zaburzenia czynności tarczycy i włóknienie płuc
Dlaczego to jest odpowiedź
Amiodaron jest bogaty w jod i kumuluje się w tkankach, powodując niedoczynność lub nadczynność tarczycy, włóknienie płuc, uszkodzenie wątroby, nadwrażliwość na światło i złogi w rogówce. Pozostałe pary pasują do aminoglikozydów, fenytoiny i inhibitorów ACE.
Odpowiedź
B · Zaburzenia czynności tarczycy i włóknienie płuc
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: całkowicie wyrównane
Czytanie gazometrii (ROME): najpierw pH: poniżej 7,35 to kwasica krwi, powyżej 7,45 zasadowica krwi. Potem znajdź wartość, która to tłumaczy. PaCO₂ (norma 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) to część oddechowa i w zaburzeniu oddechowym zmienia się odwrotnie do pH; HCO₃⁻ (norma 22–26 mmol/L) to część metaboliczna i zmienia się w tym samym kierunku co pH (ROME: Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Druga wartość pokazuje wyrównanie: prawidłowa oznacza brak wyrównania; nieprawidłowa w kierunku, który przywraca pH, gdy pH jest nadal nieprawidłowe, oznacza wyrównanie częściowe; prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite. Zakresy różnią się nieco między laboratoriami; to wartości do ćwiczeń.
ROME, wartość po wartości
pH 7,38: w zakresie 7,35–7,45
PaCO₂ 70 mmHg: wysoki (35–45)
HCO₃⁻ 40 mmol/L: wysoki (22–26)
Wyrównanie
całkowicie wyrównane
Odpowiedź
całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: PaCO₂ = 46,9 mmHg
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Oczekiwane PaCO₂
0,7·37 + 21 = 46,9 mmHg
Odpowiedź
PaCO₂ = 46,9 mmHg
Wzrost ma granicę: samo wyrównanie rzadko podnosi PaCO₂ powyżej około 55 mmHg.
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: QTc = 0,496 s
QT i QTc: odstęp QT biegnie od początku zespołu QRS do końca załamka T. Skraca się wraz ze wzrostem częstości akcji serca, dlatego koryguje się go o częstość za pomocą odstępu R–R w sekundach: QTc według Bazetta = QT/√RR, a QTc według Fridericii = QT/∛RR. Wzór Bazetta jest używany w większości podręczników; nadmiernie koryguje przy szybkiej częstości, gdzie preferuje się wzór Fridericii. Granice różnią się w zależności od źródła: QTc powyżej około 0,45 s u mężczyzn lub 0,46 s u kobiet zwykle uznaje się za wydłużony, a powyżej 0,50 s za znacznie wydłużony.
Pomiar
QT = 11,5 × 0,04 = 0,46 s
RR = 20 × 0,04 = 0,80 s
Wzór Fridericii
QTc = 0,46/∛0,80 = 0,46/0,9283 = 0,496 s
Odpowiedź
QTc = 0,496 s
Powyżej zwykłych granic zarówno dla mężczyzn (około 0,45 s), jak i kobiet (około 0,46 s): wydłużony. (496 ms)
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: częstoskurcz komorowy
Rytmy komorowe: częstoskurcz komorowy to seria co najmniej trzech szerokich (0,12 s lub więcej) zespołów pod rząd z częstością powyżej 100/min, zwykle 150–250/min, regularna, bez związanych załamków P. Migotanie komór to chaotyczny, nieregularny przebieg bez możliwych do zidentyfikowania załamków P, zespołów QRS ani załamków T i bez możliwej do policzenia częstości. Asystolia to prawie płaska linia bez czynności komór; płaską linię zawsze potwierdza się, sprawdzając pacjenta, elektrody, wzmocnienie oraz drugie odprowadzenie. W wytycznych resuscytacji VF i VT bez tętna to rytmy do defibrylacji, a asystolia nie.
Pięć kroków
1. Częstość: R–R = 10 małych kratek, 1500 ÷ 10 ≈ 150 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,40 s.
3. Załamki P: nie da się ich zidentyfikować.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,16 s, szeroki (0,12 s lub więcej).
Interpretacja
częstoskurcz komorowy
Odpowiedź
częstoskurcz komorowy
W wytycznych resuscytacji VF i VT bez tętna to rytmy do defibrylacji. To jest wyłącznie ćwiczenie rozpoznawania.
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: OR = 1,99
Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.
Szanse narażenia
przypadki: 116/44 = 2,636
kontrole: 302/228 = 1,325
Iloraz szans
OR = (116·228)/(302·44) = 1,99
Odpowiedź
OR = 1,99
OR powyżej 1: narażenie jest częstsze wśród przypadków.
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: PPV = 9 %
Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.
Wyniki prawdziwie i fałszywie dodatnie (na osobę)
Se·p = 0,87·0,02 = 0,0174
(1 − Sp)·(1 − p) = 0,18·0,98 = 0,1764
Dodatnia wartość predykcyjna
PPV = 0,0174/(0,0174 + 0,1764) = 0,08978 ≈ 9%
Odpowiedź
PPV = 9%
Im niższa chorobowość, tym niższe PPV tego samego testu.