Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Który nerw jest największy w ciele człowieka?

  1. ANerw błędny
  2. BNerw udowy
  3. CNerw kulszowy
  4. DNerw pośrodkowy
2.Anatomia człowiekaTrudny

W jakiej kolejności mocz przechodzi przez te struktury po opuszczeniu kanalików zbiorczych?

  1. AMiedniczka nerkowa, kielich mniejszy, kielich większy, moczowód
  2. BKielich większy, kielich mniejszy, miedniczka nerkowa, moczowód
  3. CKielich mniejszy, miedniczka nerkowa, kielich większy, moczowód
  4. DKielich mniejszy, kielich większy, miedniczka nerkowa, moczowód
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Gdzie zachodzi ostatni etap aktywacji witaminy D (1-alfa-hydroksylacja)?

  1. AW wątrobie
  2. BW jelicie cienkim
  3. CW nerce
  4. DW skórze
4.Fizjologia człowiekaTrudny

W klasycznym doświadczeniu Ottona Loewiego płyn z żabiego serca pobudzanego przez nerw błędny zwolnił drugie serce. Co to wykazało?

  1. ASerce bije bez jakiegokolwiek unerwienia
  2. BNerw błędny przyspiesza pracę serca
  3. CImpulsy nerwowe rozchodzą się przez płyn bezpośrednio jako prąd elektryczny
  4. DNerwy przekazują sygnały do narządów docelowych, uwalniając substancję chemiczną
5.MikrobiologiaŚredni

Który organizm jest częstą przyczyną zakażeń oparzeń i zakażeń u osób z mukowiscydozą oraz może wytwarzać zielony barwnik?

  1. APseudomonas aeruginosa
  2. BStreptococcus pyogenes
  3. CHelicobacter pylori
  4. DClostridium tetani
6.MikrobiologiaTrudny

Na podłożu MacConkeya z próbki moczu wyrastają różowe kolonie. Co to oznacza?

  1. AOrganizm jest Gram-dodatnim ziarniakiem
  2. BOrganizm nie fermentuje laktozy, więc prawdopodobnie jest to Salmonella
  3. COrganizm jest grzybem
  4. DOrganizm jest prawdopodobnie Gram-ujemną pałeczką fermentującą laktozę
7.FarmakologiaŚredni

How should a topical corticosteroid cream usually be applied?

  1. AAs a thick layer over the whole body
  2. BOn broken, infected skin to speed healing
  3. CUnder a tight plastic dressing every night without advice
  4. DAs a thin layer to the affected area only, as directed
8.FarmakologiaTrudny

A patient develops a dry cough on an ACE inhibitor and is switched to losartan. Why is losartan less likely to cause cough?

  1. AIt does not block the breakdown of bradykinin
  2. BIt also acts as a bronchodilator
  3. CIt blocks histamine receptors in the airways
  4. DIt is excreted faster by the kidney
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
pH7,357,457,42PaCO₂mmHg354530HCO₃⁻mmol/L222619niewyrównaneczęściowo wyrównanecałkowicie wyrównane

Gazometria krwi tętniczej do ćwiczeń pokazuje pH 7,42, PaCO₂ 30 mmHg (4,0 kPa) oraz HCO₃⁻ 19 mmol/L. Zaburzeniem pierwotnym jest zasadowica oddechowa. W jakim stopniu jest wyrównane? Kliknij odpowiedź.

pH 7,42PaCO₂ 30 mmHg (4,0 kPa)HCO₃⁻ 19 mmol/L
  1. 1niewyrównane
  2. 2częściowo wyrównane
  3. 3całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Na poziomie morza gazometria do ćwiczeń pobrana przy 50% tlenu pokazuje PaO₂ 52 mmHg (6,9 kPa) oraz PaCO₂ 48 mmHg (6,4 kPa). Użyj PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8, aby znaleźć Gradient A–a.

FiO₂ 50%PaO₂ 52 mmHg (6,9 kPa)PaCO₂ 48 mmHg (6,4 kPa)
Gradient A–a = mmHg
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mVmigotanie przedsionkówrytm zatokowy z pobudzeniami przedwczesnymi komorowymi (PVC)bigeminia komorowablok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia

Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1migotanie przedsionków
  2. 2rytm zatokowy z pobudzeniami przedwczesnymi komorowymi (PVC)
  3. 3bigeminia komorowa
  4. 4blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVbradykardia zatokowaaktywność elektryczna bez tętna (PEA)migotanie komórasystolia

Monitorowanego pacjenta znaleziono nieprzytomnego, bez prawidłowego oddechu, bez wyczuwalnego tętna na tętnicy szyjnej. Na monitorze widać ten zorganizowany rytm. Jak nazywa się ta sytuacja? Kliknij swoją odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1bradykardia zatokowa
  2. 2aktywność elektryczna bez tętna (PEA)
  3. 3migotanie komór
  4. 4asystolia
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
przypadkikontrolenarażeni135114abnienarażeni215456cd

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Badanie kliniczno-kontrolne porównuje 350 pacjentów z chorobą (przypadki) i 570 osób bez niej (kontrole). Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie było narażonych na czynnik ryzyka. Oblicz iloraz szans OR dla narażenia. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

a = 135b = 114c = 215d = 456
OR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
testchoroba obecnachoroba nieobecnarazemdodatnia?ujemnarazem10 000

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Przebadano 10 000 osób testem o czułości 88% i swoistości 96%. Chorobowość wynosi 28%. Ile wyników prawdziwie dodatnich TP można oczekiwać?

N = 10 000p = 28%Se = 88%Sp = 96%
TP =

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: C · Nerw kulszowy

Dlaczego to jest odpowiedź

Nerw kulszowy (L4–S3) opuszcza miednicę przez otwór kulszowy większy i unerwia mięśnie kulszowo-goleniowe oraz wszystkie mięśnie poniżej kolana. Skórę przyśrodkowej strony podudzia unerwia natomiast nerw udowo-goleniowy.

Odpowiedź

C · Nerw kulszowy
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: D · Kielich mniejszy, kielich większy, miedniczka nerkowa, moczowód

Dlaczego to jest odpowiedź

Kanaliki zbiorcze uchodzą na brodawkach nerkowych do kielichów mniejszych, które łączą się w kielichy większe, uchodzące do miedniczki, a potem do moczowodu.

Odpowiedź

D · Kielich mniejszy, kielich większy, miedniczka nerkowa, moczowód
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: C · W nerce

Dlaczego to jest odpowiedź

Witamina D powstaje w skórze lub jest przyjmowana z pokarmem, hydroksylowana w wątrobie, a następnie aktywowana do kalcytriolu w nerce. Niewydolność nerek powoduje więc niedobór witaminy D.

Odpowiedź

C · W nerce
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: D · Nerwy przekazują sygnały do narządów docelowych, uwalniając substancję chemiczną

Dlaczego to jest odpowiedź

Płyn zawierał „Vagusstoff”, później zidentyfikowany jako acetylocholina. Był to pierwszy jasny dowód chemicznej neurotransmisji.

Odpowiedź

D · Nerwy przekazują sygnały do narządów docelowych, uwalniając substancję chemiczną
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: A · Pseudomonas aeruginosa

Dlaczego to jest odpowiedź

Pseudomonas aeruginosa to patogen oportunistyczny zakażający oparzenia, pacjentów wentylowanych mechanicznie i płuca chorych na mukowiscydozę. Jest naturalnie oporny na wiele antybiotyków.

Odpowiedź

A · Pseudomonas aeruginosa
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: D · Organizm jest prawdopodobnie Gram-ujemną pałeczką fermentującą laktozę

Dlaczego to jest odpowiedź

Podłoże MacConkeya zawiera sole żółciowe i fiolet krystaliczny hamujące bakterie Gram-dodatnie (wybiórczość) oraz laktozę ze wskaźnikiem pH (różnicowanie). Bakterie fermentujące laktozę, takie jak E. coli, wytwarzają kwas i barwią się na różowo.

Odpowiedź

D · Organizm jest prawdopodobnie Gram-ujemną pałeczką fermentującą laktozę
7.Farmakologia

Odpowiedź: D · As a thin layer to the affected area only, as directed

Dlaczego to jest odpowiedź

Thin application to affected skin limits systemic absorption and skin atrophy. Occlusive dressings increase absorption and are used only when prescribed.

Odpowiedź

D · As a thin layer to the affected area only, as directed
8.Farmakologia

Odpowiedź: A · It does not block the breakdown of bradykinin

Dlaczego to jest odpowiedź

ACE (kininase II) breaks down bradykinin, so ACE inhibitors raise bradykinin, which can cause cough and angioedema. ARBs block the angiotensin II receptor without affecting bradykinin breakdown.

Odpowiedź

A · It does not block the breakdown of bradykinin
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: całkowicie wyrównane

Czytanie gazometrii (ROME): najpierw pH: poniżej 7,35 to kwasica krwi, powyżej 7,45 zasadowica krwi. Potem znajdź wartość, która to tłumaczy. PaCO₂ (norma 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) to część oddechowa i w zaburzeniu oddechowym zmienia się odwrotnie do pH; HCO₃⁻ (norma 22–26 mmol/L) to część metaboliczna i zmienia się w tym samym kierunku co pH (ROME: Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Druga wartość pokazuje wyrównanie: prawidłowa oznacza brak wyrównania; nieprawidłowa w kierunku, który przywraca pH, gdy pH jest nadal nieprawidłowe, oznacza wyrównanie częściowe; prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite. Zakresy różnią się nieco między laboratoriami; to wartości do ćwiczeń.

ROME, wartość po wartości

pH 7,42: w zakresie 7,35–7,45
PaCO₂ 30 mmHg: niski (35–45)
HCO₃⁻ 19 mmol/L: niski (22–26)

Wyrównanie

całkowicie wyrównane

Odpowiedź

całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: Gradient A–a = 244,5 mmHg

Wartości pochodne: obliczona osmolalność surowicy to 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, gdy wszystkie wartości są w mmol/L (2·Na⁺ + glukoza/18 + BUN/2,8, gdy glukoza i BUN są w mg/dL); norma wynosi około 275–295 mOsm/kg. Wskaźnik P/F to PaO₂ podzielone przez FiO₂ jako ułamek. Ciśnienie tlenu pęcherzykowego na poziomie morza to PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg, a gradient A–a to PAO₂ − PaO₂.

Tlen pęcherzykowy

PAO₂ = 0,5·713 − 48/0,8 = 356,5 − 60 = 296,5 mmHg

Gradient

A–a = 296,5 − 52 = 244,5 mmHg

Odpowiedź

Gradient A–a = 244,5 mmHg
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: rytm zatokowy z pobudzeniami przedwczesnymi komorowymi (PVC)

Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.

Pięć kroków

1. Częstość: 7 zespołów QRS w 6 s, × 10 = 70 na minutę.
2. Rytm: regularny (0,88 s) z wyjątkiem pobudzeń przedwczesnych i przerwy po każdym z nich.
3. Załamki P: dodatnie przed każdym wąskim zespołem QRS; brak przed przedwczesnymi szerokimi pobudzeniami.
4. Odstęp PR: 0,16 s, stały, w granicach 0,12–0,20 s.
5. QRS: 0,08 s w pobudzeniach zatokowych; pobudzenia przedwczesne są szerokie (0,16 s) i dziwaczne, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę.

Interpretacja

rytm zatokowy z pobudzeniami przedwczesnymi komorowymi (PVC)

Odpowiedź

rytm zatokowy z pobudzeniami przedwczesnymi komorowymi (PVC)
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: aktywność elektryczna bez tętna (PEA)

Aktywność elektryczna bez tętna (PEA): PEA nie widać na zapisie. Monitor pokazuje zorganizowaną aktywność elektryczną (rytm inny niż VF, VT czy asystolia), ale pacjent nie ma wyczuwalnego tętna, więc rozpoznaje się ją, badając pacjenta. W wytycznych resuscytacji dorosłych PEA i asystolia to rytmy zatrzymania krążenia niepodlegające defibrylacji: wysokiej jakości CPR, adrenalina jak najszybciej i poszukiwanie odwracalnych przyczyn (4H i 4T, takich jak hipowolemia, hipoksja, odma prężna i tamponada serca). VF i VT bez tętna to rytmy podlegające defibrylacji.

Co pokazuje zapis

1. Częstość: R–R = 31 małych kratek, 1500 ÷ 31 ≈ 48 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 1,24 s.
3. Załamki P: dodatnie, po jednym przed każdym zespołem QRS, wszystkie takie same.
4. Odstęp PR: 0,20 s, stały, w granicach 0,12–0,20 s.
5. QRS: 0,06 s, wąski (poniżej 0,12 s).
bradykardia zatokowa

Co pokazuje pacjent

brak tętna mimo zorganizowanej aktywności elektrycznej: aktywność elektryczna bez tętna (PEA), rytm zatrzymania krążenia niepodlegający defibrylacji

Odpowiedź

aktywność elektryczna bez tętna (PEA)

Odpowiedź

aktywność elektryczna bez tętna (PEA)

PEA rozpoznaje się przy pacjencie, nigdy wyłącznie z zapisu. To ćwiczenie egzaminacyjne, nie wskazówka kliniczna.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: OR = 2,51

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Szanse narażenia

przypadki: 135/215 = 0,6279
kontrole: 114/456 = 0,25

Iloraz szans

OR = (135·456)/(114·215) = 2,512 ≈ 2,51

Odpowiedź

OR = 2,51

OR powyżej 1: narażenie jest częstsze wśród przypadków.

14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: TP = 2464

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Z chorobą i bez choroby

10 000·0,28 = 2800
10 000 − 2800 = 7200

Wyniki prawdziwie dodatnie

TP = 2800·0,88 = 2464

Odpowiedź

TP = 2464

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences