Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Interpretacja zapisu rytmu EKG
Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.
Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.
2Zadania do ćwiczenia
1.Anatomia człowiekaŚredni
Która opona mózgowo-rdzeniowa jest najbardziej zewnętrzna?
AOpona miękka
BSplot naczyniówkowy
CPajęczynówka
DOpona twarda
2.Anatomia człowiekaTrudny
Pacjent ma opadniętą powiekę, rozszerzoną źrenicę, a gałka oczna ustawia się "w dół i na zewnątrz". Który nerw jest najprawdopodobniej uszkodzony?
ANerw bloczkowy (IV)
BNerw odwodzący (VI)
CNerw okoruchowy (III)
DNerw wzrokowy (II)
3.Fizjologia człowiekaŚredni
W jakiej postaci transportowana jest we krwi większość dwutlenku węgla?
AJako jony wodorowęglanowe w osoczu
BZwiązany z żelazem hemu
CJako kwas węglowy w płytkach krwi
DJako rozpuszczony gazowy CO₂
4.Fizjologia człowiekaTrudny
Skurcz tętniczki odprowadzającej kłębuszka przy niezmienionej tętniczce doprowadzającej powoduje zwykle:
ASpadek ciśnienia w naczyniach włosowatych kłębuszka i GFR
BWzrost ciśnienia w naczyniach włosowatych kłębuszka i GFR
CCałkowite zatrzymanie filtracji
DBrak jakiegokolwiek wpływu na GFR
5.MikrobiologiaŚredni
W której fazie krzywej wzrostu bakterii komórki dzielą się z największą stałą szybkością?
AW fazie adaptacji (lag)
BW fazie stacjonarnej (plateau)
CW fazie zamierania
DW fazie logarytmicznej (wykładniczej)
6.MikrobiologiaTrudny
Kiła pierwotna objawia się zwykle:
ANiebolesnym owrzodzeniem (objawem pierwotnym) w miejscu zakażenia
BUszkodzeniem serca i mózgu
CBolesnym skupiskiem drobnych pęcherzyków na narządach płciowych lub w jamie ustnej
DRozległą wysypką na dłoniach i podeszwach
7.FarmakologiaŚredni
Before starting a TNF-alpha inhibitor such as adalimumab, which test is required?
AAn echocardiogram in every patient
BA glucose tolerance test
CScreening for latent tuberculosis
DA bone density scan
8.FarmakologiaTrudny
A patient with HIV has a CD4 count below 200 cells/mm3. Which prophylaxis is usually started?
AFluconazole to prevent urinary and skin infections
BCo-trimoxazole to prevent Pneumocystis pneumonia
COseltamivir to prevent influenza
DIsoniazid to prevent hepatitis B
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria do ćwiczeń pokazuje PaCO₂ 27 mmHg (3,6 kPa). Użyj reguły, że w ostrej zasadowicy oddechowej HCO₃⁻ maleje o 2 mmol/L na każde 10 mmHg, o które PaCO₂ jest poniżej 40. Zacznij od: HCO₃⁻ 24 mmol/L. Znajdź oczekiwane HCO₃⁻.
Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje trzepotanie przedsionków o stałym stosunku przewodzenia. Znajdź częstość komór w uderzeniach na minutę.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
częstość komór = bpm
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
Rozpoznaj rytm na tym zapisie w odprowadzeniu II. Kliknij odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1migotanie komór
2trzepotanie przedsionków, przewodzenie 2:1
3częstoskurcz komorowy
4częstoskurcz nadkomorowy (SVT)
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W randomizowanym badaniu klinicznym 430 pacjentów otrzymało nowe leczenie, a 890 leczenie kontrolne. Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie miało: wynik (niepożądane zdarzenie, np. udar). Oblicz ryzyko względne RR zdarzenia przy leczeniu. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.
leczenie: 97/430kontrola: 267/890
RR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent ma przedtestowe prawdopodobieństwo choroby 25%. Test o czułości 88% i swoistości 62% daje wynik: dodatnia. Oblicz potestowe prawdopodobieństwo choroby p′ w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
przedtestowe 25%Se = 88%Sp = 62%dodatnia
p′ = %
3Roztwory
1.Anatomia człowieka
Odpowiedź: D · Opona twarda
Dlaczego to jest odpowiedź
Od zewnątrz do wewnątrz leżą: opona twarda, pajęczynówka i opona miękka. Płyn mózgowo-rdzeniowy krąży w przestrzeni podpajęczynówkowej między pajęczynówką a oponą miękką.
Odpowiedź
D · Opona twarda
2.Anatomia człowieka
Odpowiedź: C · Nerw okoruchowy (III)
Dlaczego to jest odpowiedź
Nerw okoruchowy unerwia większość mięśni oka, mięsień dźwigacz powieki górnej i zwieracz źrenicy. Przy jego uszkodzeniu mięsień prosty boczny i skośny górny działają bez przeciwwagi, więc oko ustawia się w dół i na zewnątrz.
Odpowiedź
C · Nerw okoruchowy (III)
3.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: A · Jako jony wodorowęglanowe w osoczu
Dlaczego to jest odpowiedź
Około 70% CO₂ jest transportowane jako wodorowęglany. Anhydraza węglanowa w krwinkach czerwonych przekształca CO₂ i wodę w kwas węglowy, który dysocjuje na H⁺ i HCO₃⁻.
Odpowiedź
A · Jako jony wodorowęglanowe w osoczu
4.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: B · Wzrost ciśnienia w naczyniach włosowatych kłębuszka i GFR
Dlaczego to jest odpowiedź
Skurcz tętniczki odprowadzającej zatrzymuje krew w kłębuszku, podnosząc w nim ciśnienie i GFR. Tak działa angiotensyna II, dlatego inhibitory ACE mogą obniżać GFR.
Odpowiedź
B · Wzrost ciśnienia w naczyniach włosowatych kłębuszka i GFR
5.Mikrobiologia
Odpowiedź: D · W fazie logarytmicznej (wykładniczej)
Dlaczego to jest odpowiedź
Po fazie zastoju, w której komórki się przystosowują, wchodzą one w fazę logarytmiczną i rosną wykładniczo. W fazie stacjonarnej wzrost ustaje, bo wyczerpują się składniki odżywcze i gromadzą produkty przemiany materii.
Odpowiedź
D · W fazie logarytmicznej (wykładniczej)
6.Mikrobiologia
Odpowiedź: A · Niebolesnym owrzodzeniem (objawem pierwotnym) w miejscu zakażenia
Dlaczego to jest odpowiedź
Treponema pallidum wywołuje w okresie pierwotnym niebolesny wrzód twardy. Okres drugi przynosi wysypkę i objawy ogólne, a kiła trzeciorzędowa może uszkadzać serce i układ nerwowy. Bolesne pęcherzyki sugerują opryszczkę.
Odpowiedź
A · Niebolesnym owrzodzeniem (objawem pierwotnym) w miejscu zakażenia
7.Farmakologia
Odpowiedź: C · Screening for latent tuberculosis
Dlaczego to jest odpowiedź
TNF inhibitors can reactivate latent TB, so patients are screened with a TB blood test or skin test and chest X-ray. Hepatitis B is usually checked as well.
Odpowiedź
C · Screening for latent tuberculosis
8.Farmakologia
Odpowiedź: B · Co-trimoxazole to prevent Pneumocystis pneumonia
Dlaczego to jest odpowiedź
A low CD4 count greatly raises the risk of Pneumocystis jirovecii pneumonia. Co-trimoxazole prevents it and also reduces the risk of toxoplasmosis.
Odpowiedź
B · Co-trimoxazole to prevent Pneumocystis pneumonia
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: HCO₃⁻ = 21,4 mmol/L
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Zmiana PaCO₂
|27 − 40| = 13 mmHg → 1,3 × 10 mmHg
Oczekiwane HCO₃⁻
HCO₃⁻ = 24 − 2·1,3 = 21,4 mmol/L
Odpowiedź
HCO₃⁻ = 21,4 mmol/L
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: AGc = 18,5 mmol/L
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Luka anionowa
AG = 139 − (106 + 17) = 16
Korekta na albuminy
16 + 0,25·(40 − 30) = 18,5 mmol/L
Odpowiedź
AGc = 18,5 mmol/L
Powyżej około 12 po korekcie: duża luka anionowa.
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: częstość komór = 75 bpm
Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.
Fale trzepotania
F–F = 5 małych kratek = 0,20 s → 1500 ÷ 5 = 300 na minutę
Zespoły QRS
R–R = 20 małych kratek = 0,80 s → 1500 ÷ 20 = 75 na minutę
stosunek przewodzenia = 300 ÷ 75 = 4:1
Odpowiedź
częstość komór = 75 bpm
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: częstoskurcz komorowy
Rytmy komorowe: częstoskurcz komorowy to seria co najmniej trzech szerokich (0,12 s lub więcej) zespołów pod rząd z częstością powyżej 100/min, zwykle 150–250/min, regularna, bez związanych załamków P. Migotanie komór to chaotyczny, nieregularny przebieg bez możliwych do zidentyfikowania załamków P, zespołów QRS ani załamków T i bez możliwej do policzenia częstości. Asystolia to prawie płaska linia bez czynności komór; płaską linię zawsze potwierdza się, sprawdzając pacjenta, elektrody, wzmocnienie oraz drugie odprowadzenie. W wytycznych resuscytacji VF i VT bez tętna to rytmy do defibrylacji, a asystolia nie.
Pięć kroków
1. Częstość: R–R = 10 małych kratek, 1500 ÷ 10 ≈ 150 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,40 s.
3. Załamki P: nie da się ich zidentyfikować.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,14 s, szeroki (0,12 s lub więcej).
Interpretacja
częstoskurcz komorowy
Odpowiedź
częstoskurcz komorowy
W wytycznych resuscytacji VF i VT bez tętna to rytmy do defibrylacji. To jest wyłącznie ćwiczenie rozpoznawania.
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: RR = 0,75
Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.
Częstość zdarzeń
EER = 97/430 = 0,2256
CER = 267/890 = 0,3
Ryzyko względne
RR = 0,2256/0,3 = 0,7519 ≈ 0,75
Odpowiedź
RR = 0,75
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: p′ = 43,6 %
Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.