Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Która opona mózgowo-rdzeniowa jest najbardziej zewnętrzna?

  1. AOpona miękka
  2. BSplot naczyniówkowy
  3. CPajęczynówka
  4. DOpona twarda
2.Anatomia człowiekaTrudny

Pacjent ma opadniętą powiekę, rozszerzoną źrenicę, a gałka oczna ustawia się "w dół i na zewnątrz". Który nerw jest najprawdopodobniej uszkodzony?

  1. ANerw bloczkowy (IV)
  2. BNerw odwodzący (VI)
  3. CNerw okoruchowy (III)
  4. DNerw wzrokowy (II)
3.Fizjologia człowiekaŚredni

W jakiej postaci transportowana jest we krwi większość dwutlenku węgla?

  1. AJako jony wodorowęglanowe w osoczu
  2. BZwiązany z żelazem hemu
  3. CJako kwas węglowy w płytkach krwi
  4. DJako rozpuszczony gazowy CO₂
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Skurcz tętniczki odprowadzającej kłębuszka przy niezmienionej tętniczce doprowadzającej powoduje zwykle:

  1. ASpadek ciśnienia w naczyniach włosowatych kłębuszka i GFR
  2. BWzrost ciśnienia w naczyniach włosowatych kłębuszka i GFR
  3. CCałkowite zatrzymanie filtracji
  4. DBrak jakiegokolwiek wpływu na GFR
5.MikrobiologiaŚredni

W której fazie krzywej wzrostu bakterii komórki dzielą się z największą stałą szybkością?

  1. AW fazie adaptacji (lag)
  2. BW fazie stacjonarnej (plateau)
  3. CW fazie zamierania
  4. DW fazie logarytmicznej (wykładniczej)
6.MikrobiologiaTrudny

Kiła pierwotna objawia się zwykle:

  1. ANiebolesnym owrzodzeniem (objawem pierwotnym) w miejscu zakażenia
  2. BUszkodzeniem serca i mózgu
  3. CBolesnym skupiskiem drobnych pęcherzyków na narządach płciowych lub w jamie ustnej
  4. DRozległą wysypką na dłoniach i podeszwach
7.FarmakologiaŚredni

Before starting a TNF-alpha inhibitor such as adalimumab, which test is required?

  1. AAn echocardiogram in every patient
  2. BA glucose tolerance test
  3. CScreening for latent tuberculosis
  4. DA bone density scan
8.FarmakologiaTrudny

A patient with HIV has a CD4 count below 200 cells/mm3. Which prophylaxis is usually started?

  1. AFluconazole to prevent urinary and skin infections
  2. BCo-trimoxazole to prevent Pneumocystis pneumonia
  3. COseltamivir to prevent influenza
  4. DIsoniazid to prevent hepatitis B
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje PaCO₂ 27 mmHg (3,6 kPa). Użyj reguły, że w ostrej zasadowicy oddechowej HCO₃⁻ maleje o 2 mmol/L na każde 10 mmHg, o które PaCO₂ jest poniżej 40. Zacznij od: HCO₃⁻ 24 mmol/L. Znajdź oczekiwane HCO₃⁻.

PaCO₂ 27 mmHg (3,6 kPa)wartość wyjściowa: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 139, Cl⁻ 106, HCO₃⁻ 17 mmol/L i albumina 30 g/L. Znajdź lukę anionową skorygowaną o albuminy AGc = AG + 0,25·(40 − albumina).

Na⁺ 139 mmol/LCl⁻ 106 mmol/LHCO₃⁻ 17 mmol/Lalbumina 30 g/L
AGc = mmol/L
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mV

Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje trzepotanie przedsionków o stałym stosunku przewodzenia. Znajdź częstość komór w uderzeniach na minutę.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
częstość komór = bpm
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVmigotanie komórtrzepotanie przedsionków, przewodzenie 2:1częstoskurcz komorowyczęstoskurcz nadkomorowy (SVT)

Rozpoznaj rytm na tym zapisie w odprowadzeniu II. Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1migotanie komór
  2. 2trzepotanie przedsionków, przewodzenie 2:1
  3. 3częstoskurcz komorowy
  4. 4częstoskurcz nadkomorowy (SVT)
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
zdarzeniebrak zdarzeniarazemleczenie97333430abkontrola267623890cd

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W randomizowanym badaniu klinicznym 430 pacjentów otrzymało nowe leczenie, a 890 leczenie kontrolne. Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie miało: wynik (niepożądane zdarzenie, np. udar). Oblicz ryzyko względne RR zdarzenia przy leczeniu. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

leczenie: 97/430kontrola: 267/890
RR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
przedtestowe25%potestowe?p′LR+

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent ma przedtestowe prawdopodobieństwo choroby 25%. Test o czułości 88% i swoistości 62% daje wynik: dodatnia. Oblicz potestowe prawdopodobieństwo choroby p′ w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

przedtestowe 25%Se = 88%Sp = 62%dodatnia
p′ = %

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: D · Opona twarda

Dlaczego to jest odpowiedź

Od zewnątrz do wewnątrz leżą: opona twarda, pajęczynówka i opona miękka. Płyn mózgowo-rdzeniowy krąży w przestrzeni podpajęczynówkowej między pajęczynówką a oponą miękką.

Odpowiedź

D · Opona twarda
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: C · Nerw okoruchowy (III)

Dlaczego to jest odpowiedź

Nerw okoruchowy unerwia większość mięśni oka, mięsień dźwigacz powieki górnej i zwieracz źrenicy. Przy jego uszkodzeniu mięsień prosty boczny i skośny górny działają bez przeciwwagi, więc oko ustawia się w dół i na zewnątrz.

Odpowiedź

C · Nerw okoruchowy (III)
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: A · Jako jony wodorowęglanowe w osoczu

Dlaczego to jest odpowiedź

Około 70% CO₂ jest transportowane jako wodorowęglany. Anhydraza węglanowa w krwinkach czerwonych przekształca CO₂ i wodę w kwas węglowy, który dysocjuje na H⁺ i HCO₃⁻.

Odpowiedź

A · Jako jony wodorowęglanowe w osoczu
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: B · Wzrost ciśnienia w naczyniach włosowatych kłębuszka i GFR

Dlaczego to jest odpowiedź

Skurcz tętniczki odprowadzającej zatrzymuje krew w kłębuszku, podnosząc w nim ciśnienie i GFR. Tak działa angiotensyna II, dlatego inhibitory ACE mogą obniżać GFR.

Odpowiedź

B · Wzrost ciśnienia w naczyniach włosowatych kłębuszka i GFR
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: D · W fazie logarytmicznej (wykładniczej)

Dlaczego to jest odpowiedź

Po fazie zastoju, w której komórki się przystosowują, wchodzą one w fazę logarytmiczną i rosną wykładniczo. W fazie stacjonarnej wzrost ustaje, bo wyczerpują się składniki odżywcze i gromadzą produkty przemiany materii.

Odpowiedź

D · W fazie logarytmicznej (wykładniczej)
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: A · Niebolesnym owrzodzeniem (objawem pierwotnym) w miejscu zakażenia

Dlaczego to jest odpowiedź

Treponema pallidum wywołuje w okresie pierwotnym niebolesny wrzód twardy. Okres drugi przynosi wysypkę i objawy ogólne, a kiła trzeciorzędowa może uszkadzać serce i układ nerwowy. Bolesne pęcherzyki sugerują opryszczkę.

Odpowiedź

A · Niebolesnym owrzodzeniem (objawem pierwotnym) w miejscu zakażenia
7.Farmakologia

Odpowiedź: C · Screening for latent tuberculosis

Dlaczego to jest odpowiedź

TNF inhibitors can reactivate latent TB, so patients are screened with a TB blood test or skin test and chest X-ray. Hepatitis B is usually checked as well.

Odpowiedź

C · Screening for latent tuberculosis
8.Farmakologia

Odpowiedź: B · Co-trimoxazole to prevent Pneumocystis pneumonia

Dlaczego to jest odpowiedź

A low CD4 count greatly raises the risk of Pneumocystis jirovecii pneumonia. Co-trimoxazole prevents it and also reduces the risk of toxoplasmosis.

Odpowiedź

B · Co-trimoxazole to prevent Pneumocystis pneumonia
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: HCO₃⁻ = 21,4 mmol/L

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Zmiana PaCO₂

|27 − 40| = 13 mmHg → 1,3 × 10 mmHg

Oczekiwane HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 − 2·1,3 = 21,4 mmol/L

Odpowiedź

HCO₃⁻ = 21,4 mmol/L
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: AGc = 18,5 mmol/L

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Luka anionowa

AG = 139 − (106 + 17) = 16

Korekta na albuminy

16 + 0,25·(40 − 30) = 18,5 mmol/L

Odpowiedź

AGc = 18,5 mmol/L

Powyżej około 12 po korekcie: duża luka anionowa.

11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: częstość komór = 75 bpm

Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.

Fale trzepotania

F–F = 5 małych kratek = 0,20 s → 1500 ÷ 5 = 300 na minutę

Zespoły QRS

R–R = 20 małych kratek = 0,80 s → 1500 ÷ 20 = 75 na minutę
stosunek przewodzenia = 300 ÷ 75 = 4:1

Odpowiedź

częstość komór = 75 bpm
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: częstoskurcz komorowy

Rytmy komorowe: częstoskurcz komorowy to seria co najmniej trzech szerokich (0,12 s lub więcej) zespołów pod rząd z częstością powyżej 100/min, zwykle 150–250/min, regularna, bez związanych załamków P. Migotanie komór to chaotyczny, nieregularny przebieg bez możliwych do zidentyfikowania załamków P, zespołów QRS ani załamków T i bez możliwej do policzenia częstości. Asystolia to prawie płaska linia bez czynności komór; płaską linię zawsze potwierdza się, sprawdzając pacjenta, elektrody, wzmocnienie oraz drugie odprowadzenie. W wytycznych resuscytacji VF i VT bez tętna to rytmy do defibrylacji, a asystolia nie.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 10 małych kratek, 1500 ÷ 10 ≈ 150 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,40 s.
3. Załamki P: nie da się ich zidentyfikować.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,14 s, szeroki (0,12 s lub więcej).

Interpretacja

częstoskurcz komorowy

Odpowiedź

częstoskurcz komorowy

W wytycznych resuscytacji VF i VT bez tętna to rytmy do defibrylacji. To jest wyłącznie ćwiczenie rozpoznawania.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: RR = 0,75

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Częstość zdarzeń

EER = 97/430 = 0,2256
CER = 267/890 = 0,3

Ryzyko względne

RR = 0,2256/0,3 = 0,7519 ≈ 0,75

Odpowiedź

RR = 0,75
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: p′ = 43,6 %

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Iloraz wiarygodności

LR+ = 0,88/(1 − 0,62) = 2,316

Szanse przedtestowe

0,25/(1 − 0,25) = 0,3333

Szanse potestowe

0,3333·2,316 = 0,7719

Prawdopodobieństwo potestowe

p′ = 0,7719/(1 + 0,7719) = 0,4356 ≈ 43,6%

Odpowiedź

p′ = 43,6%

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences