Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Która warstwa ściany serca zawiera mięsień sercowy?

  1. ANasierdzie
  2. BWsierdzie
  3. COsierdzie
  4. DMięsień sercowy (miokardium)
2.Anatomia człowiekaTrudny

Piłkarz otrzymuje uderzenie w boczną stronę kolana nogi podporowej. Które połączenie urazów klasycznie nazywa się "nieszczęśliwą triadą"?

  1. AWięzadło poboczne piszczelowe, więzadło poboczne strzałkowe i rzepka
  2. BWięzadło krzyżowe przednie, więzadło krzyżowe tylne i więzadło rzepki
  3. CWięzadło krzyżowe tylne, więzadło poboczne strzałkowe i łąkotka boczna
  4. DWięzadło krzyżowe przednie, więzadło poboczne piszczelowe i łąkotka przyśrodkowa
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Które receptory reagują głównie na spadek utlenowania krwi tętniczej?

  1. AChemoreceptory obwodowe w kłębkach szyjnych i aortalnych
  2. BChemoreceptory ośrodkowe w rdzeniu przedłużonym
  3. CReceptory rozciągania w płucach
  4. DBaroreceptory w zatoce szyjnej
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Który wynik spirometrii jest typowy dla przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP)?

  1. AWskaźnik FEV1/FVC poniżej 0,7
  2. BZwiększony szczytowy przepływ wydechowy
  3. CWskaźnik FEV1/FVC powyżej 0,9 przy niskim FVC
  4. DPrawidłowe FEV1 przy niskim FVC
5.MikrobiologiaŚredni

Do czego służy PCR w laboratorium diagnostycznym?

  1. APrzyspiesza wzrost bakterii na płytkach z agarem
  2. BMierzy poziom swoistych przeciwciał w próbce surowicy pacjenta
  3. CBarwi bakterie, aby były widoczne
  4. DWytwarza wiele kopii określonej sekwencji DNA, aby można ją było wykryć
6.MikrobiologiaTrudny

Kilka osób wymiotuje w ciągu kilku godzin po zjedzeniu smażonego ryżu ugotowanego poprzedniego dnia i przechowywanego w temperaturze pokojowej. Który organizm jest klasyczną przyczyną?

  1. ASalmonella Typhi
  2. BListeria monocytogenes
  3. CClostridium botulinum
  4. DBacillus cereus
7.FarmakologiaŚredni

Which assessment is most important before giving a dose of IV morphine?

  1. ABowel sounds and urine colour
  2. BPupil size and hearing
  3. CBlood glucose and temperature, checked before each dose
  4. DRespiratory rate and level of sedation
8.FarmakologiaTrudny

Łączenie kilku leków wydłużających odstęp QT zwiększa ryzyko której zagrażającej życiu arytmii?

  1. ATachykardii zatokowej
  2. BMigotania przedsionków
  3. CBloku przedsionkowo-komorowego I stopnia
  4. DCzęstoskurczu typu torsades de pointes
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje PaCO₂ 66 mmHg (8,8 kPa). Użyj reguły, że w przewlekłej kwasicy oddechowej HCO₃⁻ rośnie o 3,5 mmol/L na każde 10 mmHg, o które PaCO₂ przekracza 40. Zacznij od: HCO₃⁻ 24 mmol/L. Znajdź oczekiwane HCO₃⁻.

PaCO₂ 66 mmHg (8,8 kPa)wartość wyjściowa: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 136, Cl⁻ 107, HCO₃⁻ 12 mmol/L i albumina 37 g/L. Znajdź lukę anionową skorygowaną o albuminy AGc = AG + 0,25·(40 − albumina).

Na⁺ 136 mmol/LCl⁻ 107 mmol/LHCO₃⁻ 12 mmol/Lalbumina 37 g/L
AGc = mmol/L
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mV

Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje rytm zatokowy z jedną pauzą. Zmierz pauza, czyli odstęp R–R przez pauzę, w sekundach.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
pauza = s
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVrytm węzłowyblok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)blok AV II stopnia typu IIblok AV III stopnia (całkowity)

Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje zaburzenie przewodzenia między przedsionkami a komorami. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1rytm węzłowy
  2. 2blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)
  3. 3blok AV II stopnia typu II
  4. 4blok AV III stopnia (całkowity)
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
przypadkikontrolenarażeni116102abnienarażeni164578cd

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Badanie kliniczno-kontrolne porównuje 280 pacjentów z chorobą (przypadki) i 680 osób bez niej (kontrole). Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie było narażonych na czynnik ryzyka. Oblicz iloraz szans OR dla narażenia. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

a = 116b = 102c = 164d = 578
OR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
testchoroba obecnachoroba nieobecnarazemdodatnia?ujemnarazem10 000

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Przebadano 10 000 osób testem o czułości 98% i swoistości 82%. Chorobowość wynosi 26%. Ile wyników fałszywie dodatnich FP można oczekiwać?

N = 10 000p = 26%Se = 98%Sp = 82%
FP =

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: D · Mięsień sercowy (miokardium)

Dlaczego to jest odpowiedź

Miokardium to gruba środkowa warstwa mięśniowa. Wsierdzie wyściela jamy, a nasierdzie pokrywa serce od zewnątrz.

Odpowiedź

D · Mięsień sercowy (miokardium)
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: D · Więzadło krzyżowe przednie, więzadło poboczne piszczelowe i łąkotka przyśrodkowa

Dlaczego to jest odpowiedź

Siła koślawiąca z rotacją rozrywa więzadło poboczne piszczelowe (MCL), więzadło krzyżowe przednie (ACL) i łąkotkę przyśrodkową, która jest mocno zrośnięta z MCL.

Odpowiedź

D · Więzadło krzyżowe przednie, więzadło poboczne piszczelowe i łąkotka przyśrodkowa
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: A · Chemoreceptory obwodowe w kłębkach szyjnych i aortalnych

Dlaczego to jest odpowiedź

Kłębki szyjne i aortalne wykrywają niskie PaO₂ (a także wysokie CO₂ i H⁺). Chemoreceptory ośrodkowe reagują na CO₂, ale nie bezpośrednio na tlen.

Odpowiedź

A · Chemoreceptory obwodowe w kłębkach szyjnych i aortalnych
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: A · Wskaźnik FEV1/FVC poniżej 0,7

Dlaczego to jest odpowiedź

Zwężone drogi oddechowe spowalniają wydech, więc FEV1 spada bardziej niż FVC, a wskaźnik obniża się poniżej 0,7. W POChP leki rozszerzające oskrzela nie odwracają tego w pełni.

Odpowiedź

A · Wskaźnik FEV1/FVC poniżej 0,7
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: D · Wytwarza wiele kopii określonej sekwencji DNA, aby można ją było wykryć

Dlaczego to jest odpowiedź

Łańcuchowa reakcja polimerazy powiela sekwencję docelową miliony razy. Pozwala wykrywać patogeny trudne do wyhodowania; genom wirusów RNA najpierw przepisuje się na DNA (RT-PCR).

Odpowiedź

D · Wytwarza wiele kopii określonej sekwencji DNA, aby można ją było wykryć
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: D · Bacillus cereus

Dlaczego to jest odpowiedź

Przetrwalniki Bacillus cereus przeżywają gotowanie. Jeśli ugotowany ryż zostanie w cieple, bakterie rosną i wytwarzają termostabilną toksynę wymiotną, więc odgrzanie nie czyni ryżu bezpiecznym.

Odpowiedź

D · Bacillus cereus
7.Farmakologia

Odpowiedź: D · Respiratory rate and level of sedation

Dlaczego to jest odpowiedź

Opioids can cause respiratory depression, which is usually preceded by increasing sedation. Both are checked before and after each dose.

Odpowiedź

D · Respiratory rate and level of sedation
8.Farmakologia

Odpowiedź: D · Częstoskurczu typu torsades de pointes

Dlaczego to jest odpowiedź

Długi odstęp QT opóźnia repolaryzację i może wywołać torsades de pointes, które może przejść w migotanie komór. Leki takie jak niektóre makrolidy, leki przeciwpsychotyczne i przeciwarytmiczne zwiększają to ryzyko.

Odpowiedź

D · Częstoskurczu typu torsades de pointes
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: HCO₃⁻ = 33,1 mmol/L

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Zmiana PaCO₂

|66 − 40| = 26 mmHg → 2,6 × 10 mmHg

Oczekiwane HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 + 3,5·2,6 = 33,1 mmol/L

Odpowiedź

HCO₃⁻ = 33,1 mmol/L
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: AGc = 17,75 mmol/L

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Luka anionowa

AG = 136 − (107 + 12) = 17

Korekta na albuminy

17 + 0,25·(40 − 37) = 17,75 mmol/L

Odpowiedź

AGc = 17,75 mmol/L

Powyżej około 12 po korekcie: duża luka anionowa.

11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: pauza = 1,44 s

Tachykardie z wąskimi zespołami i pauzy: częstoskurcz nadkomorowy (SVT) to regularny częstoskurcz o częstości około 150–250/min z wąskimi zespołami QRS; załamki P zwykle nie są widoczne, bo są ukryte w zespole QRS lub załamku T. Tachykardia zatokowa u dorosłego w spoczynku zwykle nie przekracza około 150/min i ma widoczny załamek P przed każdym QRS; trzepotanie przedsionków z przewodzeniem 2:1 często ma częstość około 150/min i pokazuje załamki piłokształtne. W zatrzymaniu zatokowym węzeł zatokowy na chwilę przestaje wyładowywać: pojawia się pauza bez załamka P i bez QRS, której długość nie jest całkowitą wielokrotnością cykli P–P (pauza równa dokładnie dwóm lub trzem cyklom wskazuje raczej na blok zatokowo-przedsionkowy).

Pomiar

36 małych kratek od R do R przez pauzę

Zamień

pauza = 36 × 0,04 s = 1,44 s

Porównaj z P–P

1,44 ÷ 0,88 ≈ 1,6 cykli P–P, nie liczba całkowita

Odpowiedź

pauza = 1,44 s

W pauzie nie ma załamka P, a pauza nie jest całkowitą wielokrotnością cykli P–P: zatrzymanie zatokowe. Pauza równa dokładnie dwóm lub trzem cyklom wskazywałaby na blok zatokowo-przedsionkowy.

12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: blok AV III stopnia (całkowity)

Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 31 małych kratek, 1500 ÷ 31 ≈ 48 na minutę.
2. Rytm: R–R regularny (1,24 s) i P–P regularny (0,84 s), ale oba są od siebie niezależne.
3. Załamki P: dodatnie i regularne z częstością 71 na minutę, ale niezwiązane z zespołami QRS; niektóre są ukryte w zespole QRS lub w załamku T.
4. Odstęp PR: zmienia się z pobudzenia na pobudzenie; nie ma stałej zależności.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).

Interpretacja

blok AV III stopnia (całkowity)

Odpowiedź

blok AV III stopnia (całkowity)

Bloki typu II i III stopnia mogą nagle się pogłębić, dlatego podręczniki uznają je za poważniejsze niż typ I.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: OR = 4,01

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Szanse narażenia

przypadki: 116/164 = 0,7073
kontrole: 102/578 = 0,1765

Iloraz szans

OR = (116·578)/(102·164) = 4,008 ≈ 4,01

Odpowiedź

OR = 4,01

OR powyżej 1: narażenie jest częstsze wśród przypadków.

14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: FP = 1332

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Z chorobą i bez choroby

10 000·0,26 = 2600
10 000 − 2600 = 7400

Wyniki fałszywie dodatnie

FP = 7400·0,18 = 1332

Odpowiedź

FP = 1332

Spośród 3880 wyników dodatnich tylko 2548 dotyczy osób z chorobą (PPV 65,7%).

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences