Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Stożek rotatorów tworzą mięsień nadgrzebieniowy, podgrzebieniowy, obły mniejszy i jaki jeszcze mięsień?

  1. AObły większy
  2. BNajszerszy grzbietu
  3. CPodłopatkowy
  4. DNaramienny
2.Anatomia człowiekaTrudny

U pacjenta z dużym tętniakiem łuku aorty pojawia się chrypka. Który nerw jest najprawdopodobniej uciśnięty?

  1. AGałąź zewnętrzna nerwu krtaniowego górnego
  2. BPrawy nerw krtaniowy wsteczny
  3. CLewy nerw krtaniowy wsteczny
  4. DLewy nerw przeponowy
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Który receptor jest pobudzany przy uderzeniu w więzadło rzepki w odruchu kolanowym?

  1. ANarząd ścięgnisty Golgiego
  2. BNocyceptor
  3. CWrzeciono mięśniowe
  4. DCiałko Paciniego
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Dlaczego niewydolność lewej komory powoduje obrzęk płuc?

  1. APrawa komora pompuje mniej krwi do płuc
  2. BPodwyższone ciśnienie w lewym przedsionku zwiększa ciśnienie hydrostatyczne w naczyniach włosowatych płuc
  3. CCiśnienie onkotyczne osocza w płucach gwałtownie rośnie
  4. DTętnice oskrzelowe ulegają zablokowaniu
5.MikrobiologiaŚredni

W jaki sposób szczepionka mRNA wywołuje odporność?

  1. AmRNA zostaje trwale wbudowane w ludzkie DNA
  2. BmRNA zawiera osłabionego żywego wirusa
  3. CmRNA bezpośrednio zabija wirusa we krwi
  4. DKomórki organizmu wykorzystują mRNA do wytworzenia białka wirusowego, które układ odpornościowy uczy się rozpoznawać
6.MikrobiologiaTrudny

Przyjęto pacjenta z podejrzeniem zakaźnej gruźlicy płuc. Jakie środki ostrożności są potrzebne?

  1. AŚrodki ostrożności dla transmisji powietrznej, najlepiej izolatka z podciśnieniem i półmaski filtrujące dla personelu
  2. BŚrodki ostrożności kropelkowe z maseczką chirurgiczną, i tylko w odległości do jednego metra
  3. CWyłącznie środki ostrożności kontaktowe, z rękawiczkami i fartuchem
  4. DŻadne szczególne środki, bo gruźlica szerzy się tylko przez krew
7.FarmakologiaŚredni

Które działanie niepożądane jest typowe dla blokera kanału wapniowego amlodypiny?

  1. AObrzęk kostek
  2. BHiperkaliemia
  3. CSuchy kaszel
  4. DSkurcz oskrzeli
8.FarmakologiaTrudny

A patient receiving a phenylephrine infusion has a rise in blood pressure and a fall in heart rate. What is the best explanation?

  1. AThe fall in heart rate shows phenylephrine toxicity of the AV node
  2. BAlpha-1 vasoconstriction raises blood pressure and causes reflex bradycardia
  3. CPhenylephrine directly blocks beta-1 receptors in the heart's conduction system
  4. DPhenylephrine stimulates muscarinic receptors
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną z HCO₃⁻ 16 mmol/L. Użyj wzoru Wintersa, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂ (środek zakresu) w mmHg.

HCO₃⁻ 16 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 132, Cl⁻ 86 oraz HCO₃⁻ 11 mmol/L. Oblicz wskaźnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻), używając AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻). Podaj dwa miejsca po przecinku.

Na⁺ 132 mmol/LCl⁻ 86 mmol/LHCO₃⁻ 11 mmol/L
wskaźnik delta =
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mV

Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje trzepotanie przedsionków o stałym stosunku przewodzenia. Znajdź częstość komór w uderzeniach na minutę.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
częstość komór = bpm
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVrytm węzłowyblok AV III stopnia (całkowity)rytm zatokowy z szerokim zespołem QRSrytm stymulowany dwujamowo (AV)

Ten pacjent ma stymulator serca. Zinterpretuj zapis w odprowadzeniu II. Kliknij swoją odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1rytm węzłowy
  2. 2blok AV III stopnia (całkowity)
  3. 3rytm zatokowy z szerokim zespołem QRS
  4. 4rytm stymulowany dwujamowo (AV)
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
przypadkikontrolenarażeni83195abnienarażeni147555cd

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Badanie kliniczno-kontrolne porównuje 230 pacjentów z chorobą (przypadki) i 750 osób bez niej (kontrole). Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie było narażonych na czynnik ryzyka. Oblicz iloraz szans OR dla narażenia. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

a = 83b = 195c = 147d = 555
OR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
testchoroba obecnachoroba nieobecnarazemdodatnia?ujemnarazem10 000

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Przebadano 10 000 osób testem o czułości 75% i swoistości 81%. Chorobowość wynosi 9%. Ile wyników fałszywie dodatnich FP można oczekiwać?

N = 10 000p = 9%Se = 75%Sp = 81%
FP =

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: C · Podłopatkowy

Dlaczego to jest odpowiedź

SITS: nadgrzebieniowy, podgrzebieniowy, obły mniejszy (teres minor) i podłopatkowy. Obły większy leży blisko, ale nie należy do stożka.

Odpowiedź

C · Podłopatkowy
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: C · Lewy nerw krtaniowy wsteczny

Dlaczego to jest odpowiedź

Lewy nerw krtaniowy wsteczny zawija pod łukiem aorty obok więzadła tętniczego. Unerwia większość mięśni krtani, więc jego ucisk powoduje chrypkę.

Odpowiedź

C · Lewy nerw krtaniowy wsteczny
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: C · Wrzeciono mięśniowe

Dlaczego to jest odpowiedź

Uderzenie w ścięgno rozciąga wrzeciona mięśniowe mięśnia czworogłowego. Ich włókna aferentne tworzą synapsy bezpośrednio z neuronami ruchowymi w odruchu monosynaptycznym, który kurczy mięsień.

Odpowiedź

C · Wrzeciono mięśniowe
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: B · Podwyższone ciśnienie w lewym przedsionku zwiększa ciśnienie hydrostatyczne w naczyniach włosowatych płuc

Dlaczego to jest odpowiedź

Niewydolna lewa komora powoduje cofanie się ciśnienia do lewego przedsionka i żył płucnych. Wysokie ciśnienie hydrostatyczne w naczyniach włosowatych wypycha płyn do śródmiąższu płuc i pęcherzyków.

Odpowiedź

B · Podwyższone ciśnienie w lewym przedsionku zwiększa ciśnienie hydrostatyczne w naczyniach włosowatych płuc
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: D · Komórki organizmu wykorzystują mRNA do wytworzenia białka wirusowego, które układ odpornościowy uczy się rozpoznawać

Dlaczego to jest odpowiedź

Komórki tłumaczą mRNA na antygen, np. białko kolca koronawirusa. Układ odpornościowy reaguje na ten antygen. mRNA ulega rozkładowi i nie wnika do jądra komórkowego.

Odpowiedź

D · Komórki organizmu wykorzystują mRNA do wytworzenia białka wirusowego, które układ odpornościowy uczy się rozpoznawać
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: A · Środki ostrożności dla transmisji powietrznej, najlepiej izolatka z podciśnieniem i półmaski filtrujące dla personelu

Dlaczego to jest odpowiedź

M. tuberculosis szerzy się w jądrach kropli, które mogą długo unosić się w powietrzu. Pacjenci potrzebują w miarę możliwości jednoosobowej sali z podciśnieniem, a personel nosi półmaski FFP2/FFP3 lub N95.

Odpowiedź

A · Środki ostrożności dla transmisji powietrznej, najlepiej izolatka z podciśnieniem i półmaski filtrujące dla personelu
7.Farmakologia

Odpowiedź: A · Obrzęk kostek

Dlaczego to jest odpowiedź

Pochodne dihydropirydyny blokujące kanał wapniowy rozszerzają tętniczki, zwiększając ciśnienie w naczyniach włosowatych nóg i powodując obrzęk kostek. Suchy kaszel jest typowy dla inhibitorów ACE.

Odpowiedź

A · Obrzęk kostek
8.Farmakologia

Odpowiedź: B · Alpha-1 vasoconstriction raises blood pressure and causes reflex bradycardia

Dlaczego to jest odpowiedź

Phenylephrine is a pure alpha-1 agonist with little direct cardiac action. The higher blood pressure activates baroreceptors, which increase vagal tone and slow the heart.

Odpowiedź

B · Alpha-1 vasoconstriction raises blood pressure and causes reflex bradycardia
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: PaCO₂ = 32 mmHg

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Wzór Wintersa

PaCO₂ = 1,5·16 + 8 = 32 mmHg
zasięg: 30–34 mmHg

Odpowiedź

PaCO₂ = 32 mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: wskaźnik delta = 1,769

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Luka anionowa

AG = 132 − (86 + 11) = 35

Wskaźnik delta

(35 − 12)/(24 − 11) = 23/13 = 1,769

Odpowiedź

wskaźnik delta = 1,769

Między 1 a 2: czysta kwasica z dużą luką anionową.

11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: częstość komór = 150 bpm

Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.

Fale trzepotania

F–F = 5 małych kratek = 0,20 s → 1500 ÷ 5 = 300 na minutę

Zespoły QRS

R–R = 10 małych kratek = 0,40 s → 1500 ÷ 10 = 150 na minutę
stosunek przewodzenia = 300 ÷ 150 = 2:1

Odpowiedź

częstość komór = 150 bpm
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: rytm stymulowany dwujamowo (AV)

Rytmy stymulowane: impuls stymulatora widać jako wąski pionowy szpilkowy artefakt. Po impulsie komorowym QRS jest szeroki (0,12 s lub więcej), bo pobudzenie rozchodzi się od elektrody przez mięsień, a nie przez układ przewodzący; przy stymulacji prawej komory jest często głównie ujemny w odprowadzeniu II. Impuls przed każdym załamkiem P oznacza stymulację przedsionka, a stymulator dwujamowy (AV) pokazuje impuls przedsionkowy i załamek P, a następnie, po zaprogramowanym opóźnieniu AV, impuls komorowy i szeroki QRS. Przechwycenie oznacza, że po każdym impulsie następuje depolaryzacja. Brak przechwycenia to impuls bez następującego po nim załamka P lub QRS; brak wykrywania (impulsy ignorujące własne pobudzenia pacjenta) i brak stymulacji (brak impulsu, gdy powinien być) to inne klasyczne awarie.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 25 małych kratek, 1500 ÷ 25 ≈ 60 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 1,00 s.
3. Załamki P: każdy załamek P następuje po własnym impulsie stymulatora (stymulacja przedsionka).
4. Odstęp AV: drugi impuls pojawia się 0,16 s po pierwszym (zaprogramowane opóźnienie AV).
5. QRS: 0,16 s, szeroki, tuż po drugim impulsie (stymulacja komory).

Interpretacja

rytm stymulowany dwujamowo (AV)

Odpowiedź

rytm stymulowany dwujamowo (AV)

Stymulowany QRS jest z natury szeroki; nie nazywaj go blokiem odnogi pęczka Hisa ani rytmem komorowym.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: OR = 1,61

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Szanse narażenia

przypadki: 83/147 = 0,5646
kontrole: 195/555 = 0,3514

Iloraz szans

OR = (83·555)/(195·147) = 1,607 ≈ 1,61

Odpowiedź

OR = 1,61

OR powyżej 1: narażenie jest częstsze wśród przypadków.

14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: FP = 1729

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Z chorobą i bez choroby

10 000·0,09 = 900
10 000 − 900 = 9100

Wyniki fałszywie dodatnie

FP = 9100·0,19 = 1729

Odpowiedź

FP = 1729

Spośród 2404 wyników dodatnich tylko 675 dotyczy osób z chorobą (PPV 28,1%).

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences