Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Interpretacja zapisu rytmu EKG
Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.
Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.
2Zadania do ćwiczenia
1.Anatomia człowiekaŚredni
Stożek rotatorów tworzą mięsień nadgrzebieniowy, podgrzebieniowy, obły mniejszy i jaki jeszcze mięsień?
AObły większy
BNajszerszy grzbietu
CPodłopatkowy
DNaramienny
2.Anatomia człowiekaTrudny
U pacjenta z dużym tętniakiem łuku aorty pojawia się chrypka. Który nerw jest najprawdopodobniej uciśnięty?
AGałąź zewnętrzna nerwu krtaniowego górnego
BPrawy nerw krtaniowy wsteczny
CLewy nerw krtaniowy wsteczny
DLewy nerw przeponowy
3.Fizjologia człowiekaŚredni
Który receptor jest pobudzany przy uderzeniu w więzadło rzepki w odruchu kolanowym?
ANarząd ścięgnisty Golgiego
BNocyceptor
CWrzeciono mięśniowe
DCiałko Paciniego
4.Fizjologia człowiekaTrudny
Dlaczego niewydolność lewej komory powoduje obrzęk płuc?
APrawa komora pompuje mniej krwi do płuc
BPodwyższone ciśnienie w lewym przedsionku zwiększa ciśnienie hydrostatyczne w naczyniach włosowatych płuc
CCiśnienie onkotyczne osocza w płucach gwałtownie rośnie
DTętnice oskrzelowe ulegają zablokowaniu
5.MikrobiologiaŚredni
W jaki sposób szczepionka mRNA wywołuje odporność?
AmRNA zostaje trwale wbudowane w ludzkie DNA
BmRNA zawiera osłabionego żywego wirusa
CmRNA bezpośrednio zabija wirusa we krwi
DKomórki organizmu wykorzystują mRNA do wytworzenia białka wirusowego, które układ odpornościowy uczy się rozpoznawać
6.MikrobiologiaTrudny
Przyjęto pacjenta z podejrzeniem zakaźnej gruźlicy płuc. Jakie środki ostrożności są potrzebne?
AŚrodki ostrożności dla transmisji powietrznej, najlepiej izolatka z podciśnieniem i półmaski filtrujące dla personelu
BŚrodki ostrożności kropelkowe z maseczką chirurgiczną, i tylko w odległości do jednego metra
CWyłącznie środki ostrożności kontaktowe, z rękawiczkami i fartuchem
DŻadne szczególne środki, bo gruźlica szerzy się tylko przez krew
7.FarmakologiaŚredni
Które działanie niepożądane jest typowe dla blokera kanału wapniowego amlodypiny?
AObrzęk kostek
BHiperkaliemia
CSuchy kaszel
DSkurcz oskrzeli
8.FarmakologiaTrudny
A patient receiving a phenylephrine infusion has a rise in blood pressure and a fall in heart rate. What is the best explanation?
AThe fall in heart rate shows phenylephrine toxicity of the AV node
BAlpha-1 vasoconstriction raises blood pressure and causes reflex bradycardia
CPhenylephrine directly blocks beta-1 receptors in the heart's conduction system
DPhenylephrine stimulates muscarinic receptors
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną z HCO₃⁻ 16 mmol/L. Użyj wzoru Wintersa, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂ (środek zakresu) w mmHg.
HCO₃⁻ 16 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 132, Cl⁻ 86 oraz HCO₃⁻ 11 mmol/L. Oblicz wskaźnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻), używając AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻). Podaj dwa miejsca po przecinku.
Na⁺ 132 mmol/LCl⁻ 86 mmol/LHCO₃⁻ 11 mmol/L
wskaźnik delta =
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje trzepotanie przedsionków o stałym stosunku przewodzenia. Znajdź częstość komór w uderzeniach na minutę.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
częstość komór = bpm
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
Ten pacjent ma stymulator serca. Zinterpretuj zapis w odprowadzeniu II. Kliknij swoją odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1rytm węzłowy
2blok AV III stopnia (całkowity)
3rytm zatokowy z szerokim zespołem QRS
4rytm stymulowany dwujamowo (AV)
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Badanie kliniczno-kontrolne porównuje 230 pacjentów z chorobą (przypadki) i 750 osób bez niej (kontrole). Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie było narażonych na czynnik ryzyka. Oblicz iloraz szans OR dla narażenia. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.
a = 83b = 195c = 147d = 555
OR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Przebadano 10 000 osób testem o czułości 75% i swoistości 81%. Chorobowość wynosi 9%. Ile wyników fałszywie dodatnich FP można oczekiwać?
N = 10 000p = 9%Se = 75%Sp = 81%
FP =
3Roztwory
1.Anatomia człowieka
Odpowiedź: C · Podłopatkowy
Dlaczego to jest odpowiedź
SITS: nadgrzebieniowy, podgrzebieniowy, obły mniejszy (teres minor) i podłopatkowy. Obły większy leży blisko, ale nie należy do stożka.
Odpowiedź
C · Podłopatkowy
2.Anatomia człowieka
Odpowiedź: C · Lewy nerw krtaniowy wsteczny
Dlaczego to jest odpowiedź
Lewy nerw krtaniowy wsteczny zawija pod łukiem aorty obok więzadła tętniczego. Unerwia większość mięśni krtani, więc jego ucisk powoduje chrypkę.
Odpowiedź
C · Lewy nerw krtaniowy wsteczny
3.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: C · Wrzeciono mięśniowe
Dlaczego to jest odpowiedź
Uderzenie w ścięgno rozciąga wrzeciona mięśniowe mięśnia czworogłowego. Ich włókna aferentne tworzą synapsy bezpośrednio z neuronami ruchowymi w odruchu monosynaptycznym, który kurczy mięsień.
Odpowiedź
C · Wrzeciono mięśniowe
4.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: B · Podwyższone ciśnienie w lewym przedsionku zwiększa ciśnienie hydrostatyczne w naczyniach włosowatych płuc
Dlaczego to jest odpowiedź
Niewydolna lewa komora powoduje cofanie się ciśnienia do lewego przedsionka i żył płucnych. Wysokie ciśnienie hydrostatyczne w naczyniach włosowatych wypycha płyn do śródmiąższu płuc i pęcherzyków.
Odpowiedź
B · Podwyższone ciśnienie w lewym przedsionku zwiększa ciśnienie hydrostatyczne w naczyniach włosowatych płuc
5.Mikrobiologia
Odpowiedź: D · Komórki organizmu wykorzystują mRNA do wytworzenia białka wirusowego, które układ odpornościowy uczy się rozpoznawać
Dlaczego to jest odpowiedź
Komórki tłumaczą mRNA na antygen, np. białko kolca koronawirusa. Układ odpornościowy reaguje na ten antygen. mRNA ulega rozkładowi i nie wnika do jądra komórkowego.
Odpowiedź
D · Komórki organizmu wykorzystują mRNA do wytworzenia białka wirusowego, które układ odpornościowy uczy się rozpoznawać
6.Mikrobiologia
Odpowiedź: A · Środki ostrożności dla transmisji powietrznej, najlepiej izolatka z podciśnieniem i półmaski filtrujące dla personelu
Dlaczego to jest odpowiedź
M. tuberculosis szerzy się w jądrach kropli, które mogą długo unosić się w powietrzu. Pacjenci potrzebują w miarę możliwości jednoosobowej sali z podciśnieniem, a personel nosi półmaski FFP2/FFP3 lub N95.
Odpowiedź
A · Środki ostrożności dla transmisji powietrznej, najlepiej izolatka z podciśnieniem i półmaski filtrujące dla personelu
7.Farmakologia
Odpowiedź: A · Obrzęk kostek
Dlaczego to jest odpowiedź
Pochodne dihydropirydyny blokujące kanał wapniowy rozszerzają tętniczki, zwiększając ciśnienie w naczyniach włosowatych nóg i powodując obrzęk kostek. Suchy kaszel jest typowy dla inhibitorów ACE.
Odpowiedź
A · Obrzęk kostek
8.Farmakologia
Odpowiedź: B · Alpha-1 vasoconstriction raises blood pressure and causes reflex bradycardia
Dlaczego to jest odpowiedź
Phenylephrine is a pure alpha-1 agonist with little direct cardiac action. The higher blood pressure activates baroreceptors, which increase vagal tone and slow the heart.
Odpowiedź
B · Alpha-1 vasoconstriction raises blood pressure and causes reflex bradycardia
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: PaCO₂ = 32 mmHg
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·16 + 8 = 32 mmHg
zasięg: 30–34 mmHg
Odpowiedź
PaCO₂ = 32 mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: wskaźnik delta = 1,769
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Luka anionowa
AG = 132 − (86 + 11) = 35
Wskaźnik delta
(35 − 12)/(24 − 11) = 23/13 = 1,769
Odpowiedź
wskaźnik delta = 1,769
Między 1 a 2: czysta kwasica z dużą luką anionową.
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: częstość komór = 150 bpm
Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.
Fale trzepotania
F–F = 5 małych kratek = 0,20 s → 1500 ÷ 5 = 300 na minutę
Zespoły QRS
R–R = 10 małych kratek = 0,40 s → 1500 ÷ 10 = 150 na minutę
stosunek przewodzenia = 300 ÷ 150 = 2:1
Odpowiedź
częstość komór = 150 bpm
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: rytm stymulowany dwujamowo (AV)
Rytmy stymulowane: impuls stymulatora widać jako wąski pionowy szpilkowy artefakt. Po impulsie komorowym QRS jest szeroki (0,12 s lub więcej), bo pobudzenie rozchodzi się od elektrody przez mięsień, a nie przez układ przewodzący; przy stymulacji prawej komory jest często głównie ujemny w odprowadzeniu II. Impuls przed każdym załamkiem P oznacza stymulację przedsionka, a stymulator dwujamowy (AV) pokazuje impuls przedsionkowy i załamek P, a następnie, po zaprogramowanym opóźnieniu AV, impuls komorowy i szeroki QRS. Przechwycenie oznacza, że po każdym impulsie następuje depolaryzacja. Brak przechwycenia to impuls bez następującego po nim załamka P lub QRS; brak wykrywania (impulsy ignorujące własne pobudzenia pacjenta) i brak stymulacji (brak impulsu, gdy powinien być) to inne klasyczne awarie.
Pięć kroków
1. Częstość: R–R = 25 małych kratek, 1500 ÷ 25 ≈ 60 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 1,00 s.
3. Załamki P: każdy załamek P następuje po własnym impulsie stymulatora (stymulacja przedsionka).
4. Odstęp AV: drugi impuls pojawia się 0,16 s po pierwszym (zaprogramowane opóźnienie AV).
5. QRS: 0,16 s, szeroki, tuż po drugim impulsie (stymulacja komory).
Interpretacja
rytm stymulowany dwujamowo (AV)
Odpowiedź
rytm stymulowany dwujamowo (AV)
Stymulowany QRS jest z natury szeroki; nie nazywaj go blokiem odnogi pęczka Hisa ani rytmem komorowym.
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: OR = 1,61
Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.
Szanse narażenia
przypadki: 83/147 = 0,5646
kontrole: 195/555 = 0,3514
Iloraz szans
OR = (83·555)/(195·147) = 1,607 ≈ 1,61
Odpowiedź
OR = 1,61
OR powyżej 1: narażenie jest częstsze wśród przypadków.
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: FP = 1729
Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.
Z chorobą i bez choroby
10 000·0,09 = 900
10 000 − 900 = 9100
Wyniki fałszywie dodatnie
FP = 9100·0,19 = 1729
Odpowiedź
FP = 1729
Spośród 2404 wyników dodatnich tylko 675 dotyczy osób z chorobą (PPV 28,1%).